Οδοιπορικό στον Εύξεινο Πόντο: Στον προορισμό των Αργοναυτών

Από τον

Λάζαρο Μαυράκη

11/7/2016

Τα παρευξείνια παράλια της Τουρκίας, από την πόλη Σαμψούντα ως την Τραπεζούντα, ήταν η επόμενη διαδρομή του ταξιδιού μου με το Honda Supra-Χ. Στην Σαμψούντα, την αρχαία Αμισός, δεν υπήρχαν εναπομείνασες μαρτυρίες από την μακραίωνη παρουσία του ελληνικού-ποντιακού στοιχείου. Όλα είχαν χαθεί στην λήθη του χρόνου και κάτω από το τσιμέντο των άχαρων πολυκατοικιών. Και να σκεφτεί κανείς πως κάποτε στην Σαμψούντα υπήρχε μια αρκετά δραστήρια ελληνική κοινότητα που μετρούσε πάνω από 6.000 άτομα.


Καθοδόν για την Τραπεζούντα (320 χλμ. ανατολικά), όσα παραθαλάσσια αστικά κέντρα προσπέρασα, είχαν όλες καταγωγή από τις αποικίες που ίδρυσαν εδώ στον Πόντο οι αρχαίοι Έλληνες. Πρόκειται για πόλεις όπως η Giresun/Κερασούντα, η Ordu/ Κοτύωρα, η Tirebolu/Τρίπολη, αλλά και η Trabzon/Τραπεζούντα.


Αντίθετα απ’ ότι στην Σαμψούντα, στην Τραπεζούντα το ακούραστο Supra είχε πολλούς προορισμούς να επισκεφθεί. Την αυτοκρατορική εκκλησία της Αγίας Σοφίας, την έπαυλη του Καραγιάννη (νυν βίλα Ατατούρκ), πολλά νεοκλασικά κτίρια εύπορων Ελλήνων αστών της πόλης (της εποχής των αρχών του 20ου αιώνα) και φυσικά το διάσημο μοναστήρι της Παναγίας Σουμελά (48 χιλιόμετρα νότια της πόλης), που βρίσκεται κτισμένο από τον 4ο μ. Χ αιώνα σε μια καταπληκτική ορεινή δασώδη περιοχή. Δυστυχώς, η μονή ήταν κλειστή για συντήρηση των εγκαταστάσεών της κι έτσι έμεινα να θαυμάζω απ’ έξω το μοναστικό συγκρότημα του Πόντου.


Από τις πιο όμορφες και αξέχαστες στιγμές που είχα στην Τραπεζούντα ήταν η συνάντησή μου στην εκκλησία της Αγίας Σοφίας μ’ ένα γκρουπ Ελλήνων επισκεπτών-προσκυνητών. Με ποντιακή καταγωγή οι περισσότεροι, ήταν εμφανώς συγκινημένοι και ενθουσιασμένοι που μπόρεσαν να έρθουν στην ένδοξη γη των προγόνων τους, εκπληρώνοντας έτσι ένα από τα πιο τολμηρά όνειρά τους. Το ίδιο βράδυ περάσαμε υπέροχα σε ένα παραδοσιακό εστιατόριο της παλαιάς πόλης, ανταλλάσσοντας εμπειρίες και εικόνες από την εμπειρίας μας στην γη του Πόντου.


Μόλις 180 χιλιόμετρα ανατολικά της Τραπεζούντας ορθώνονταν τα σύνορα της Γεωργίας. Πλέον στο κοντέρ του μικρού Honda ήταν καταγεγραμμένα τα πρώτα 1.920 χλμ. του οδοιπορικού. Συνοπτικές συνοριακές διαδικασίας και μετά από μόλις 16 χιλιόμετρα το παπί έφτασε στην πόλη Batumi, που αποτέλεσε και προορισμός των Αργοναυτών (τότε λεγόταν Βαθύς Λιμήν). Τι είχα να κάνω εδώ; Διήμερη ξεκούραση και ξενάγηση στα αξιοθέατα της πόλης, που είναι το μεγαλύτερο παραθαλάσσιο κέντρο της χώρας…

Κωνσταντίνος Μητσάκης

Έξι χρόνια μειωμένος συντελεστής ΦΠΑ στα κράνη στο 13% και ο λόγος που δεν γίνεται 0%

Η ΕΕ επιβάλει το ΦΠΑ να είναι πάνω από 12%
Έξι χρόνια μειωμένος συντελεστής ΦΠΑ στα κράνη στο 13% και ο λόγος που δεν γίνεται 0%
Θάνο Αμβρ. Φελούκα
Από τον

Θάνο Αμβρ. Φελούκα

20/1/2026

Μερίδα του κόσμου εξακολουθεί να αγνοεί πως το ΦΠΑ στα κράνη έχει μειωθεί εδώ και έξι χρόνια και πως από 1/1/2020 είναι στο 13% αντί του 24%. Βασική αιτία είναι πως δεν έχει δει την διαφορά να μεταβιβάζεται στην τελική τιμή πώλησης, και λιγότερο το ότι δεν παρακολουθεί στενά την ειδησεογραφία της μοτοσυκλέτας. Η μείωση του ΦΠΑ ήρθε σε μία περίοδο που τα πάντα σταδιακά ακρίβυναν και προφανώς το κέρδος από την μείωση του ΦΠΑ είναι πως η άνοδος των τιμών συγκρατήθηκε, ωστόσο ο αντίκτυπος θα ήταν μεγαλύτερος αν αυτό είχε γίνει νωρίτερα.

Η πραγματική ευκαιρία όμως χάθηκε το 1991, ήταν τότε που μπορούσαμε να βάλουμε μηδενικό ΦΠΑ στα κράνη, ήταν τότε που φώναζε το MOTO πως πρέπει να γίνει η κίνηση γιατί δεν θα μπορούμε να την κάνουμε αργότερα.

Πως το ξέραμε αυτό; Παρατηρώντας τι είχε κάνει η Αγγλία, η οποία όσο ήταν εντός ΕΕ ήταν η μόνη χώρα που είχε μηδενικό ΦΠΑ στα κράνη. Τώρα η Αγγλία εξακολουθεί να είναι η μόνη στον Ευρωπαϊκό χώρο που έχει μηδενικό ΦΠΑ στα κράνη, αλλά τώρα έχει και την ελευθερία να καθορίζει την φορολογία όπως αυτή θέλει. Όσο ήταν εντός ΕΕ δεν μπορούσε να μηδενίσει τον ΦΠΑ, εκτός και αν το είχε μηδέν πριν την ένταξή της. Και οι Άγγλοι ήταν οι πρώτοι που το σκέφτηκαν και μερίμνησαν για αυτό. Για αυτό φωνάζαμε τότε, γιατί ήταν η ευκαιρία να έχει η Ελλάδα μηδενικό φόρο στα κράνη, κι αν περισσότεροι εκείνη την εποχή τα φορούσαν και τους ενδιέφερε το θέμα, θα το είχαμε κερδίσει. Εντός ΕΕ μπορείς να φτάσεις στο 13% γιατί επιβάλλεται να είναι το ΦΠΑ πάνω από 12% και όχι παρακάτω καθώς ο μηδενισμός δημιουργεί προβλήματα ανταγωνισμού. Υπάρχει εξαίρεση για ορισμένα βασικά αγαθά, όπως τρόφιμα, νερό, φάρμακα όπου ένα κράτος-μέλος μπορεί να έχει μειωμένους συντελεστές ΦΠΑ, ακόμη και μηδενικούς. Μαντέψτε. Είμαστε τόσο ανοργάνωτοι που δεν έχουμε ενσωματώσει δύο βασικές οδηγίες, την 2022/542 και την 2020/285 που αφορούν τους μειωμένους συντελεστές ΦΠΑ.

Η προθεσμία για την ενσωμάτωση της 2022/542 έληξε πριν από ένα χρόνο, την 1/1/2025, μας έδωσαν περιθώριο μέχρι πριν από 3 μήνες να κάνουμε την αλλαγή και πλέον περιμένουμε να μας επιβληθεί πρόστιμο επειδή δεν μειώνουμε ΦΠΑ σε ορισμένα βασικά αγαθά. Δηλαδή χρεωνόμαστε ως πολίτες περισσότερο από αυτό που περιμένει η ΕΕ και πλέον η Πολιτεία θα πρέπει να δίνει και μερίδιο αυτής της πρόσθετης φορολογίας έξω, όταν θα μπορούσε να τονώσει την αγορά κάνοντας ότι και οι υπόλοιπες χώρες. Δεν περιμένει κανείς κάτι διαφορετικό βέβαια από την Πολιτεία, όταν για χρόνια εισπράττει πρόσθετη φορολογία επιπλέον του ΦΠΑ σε κάθε νέο όχημα και έπειτα πληρώνει πρόστιμο για αυτή την πρακτική, μένοντας ικανοποιημένη με την διαφορά που απομένει στο τέλος! Κλείνοντας αυτή την παρένθεση, η ενημέρωση που έχουμε είναι πως η ΕΕ θα κάνει μέσα στο 2026 τόσο δυσβάσταχτο το κόστος του προστίμου από το Ειδικό Τέλος Ταξινόμησης, που η Ελλάδα δεν θα μπορεί παρά να το μηδενίσει. Στις μοτοσυκλέτες είναι ένα σημαντικό νούμερο, που από τα 900 κυβικά και πάνω αγγίζει το 15% με το πρόσθετο πρόβλημα ότι μπαίνει συνολικά και στα μεταφορικά και στην καθαρή αξία, ανεβάζει δηλαδή το κόστος σημαντικά. Φανταστείτε πως η πρόσθετη αυτή φορολογία είναι μεγαλύτερη από το ποσοστό που έχει το κατάστημα που κάνει την πώληση, για να αναλογίστετε τον ακτίκτυπο που θα μπορούσε να έχει στην αγορά. Θα κλείσω την παρένθεση εδώ και θα δούμε στην πορεία του πρώτου τριμήνου τις εξελίξεις για το συγκεκριμένο αυτό τομέα.

Το συμπέρασμα είναι πως η Πολιτεία έχει πολύ αργά αντανακλαστικά όταν είναι να μειωθεί ο συντελεστής ΦΠΑ και μάλιστα δεν το κάνει πράξη αν δεν επιβληθεί υψηλό πρόστιμο.

Στα κράνη ΔΕΝ ΓΙΝΕΤΑΙ από πλευράς Ευρωπαϊκής Ένωσης να μειωθεί ο ΦΠΑ στο 0%, μπορεί να φτάσει μόνο στο κατώτερο που επιτρέπεται για οτιδήποτε εκτός τους ειδικού κανονισμού που αναφέρεται στις άνω Ευρωπαϊκές Οδηγίες και εδώ και 6 χρόνια είναι σε αυτό το επίπεδο.

Το μόνο παράθυρο που βλέπω να υπάρχει για περεταίρω μείωσή του ή και μηδενισμό ακόμη, είναι να μπουν τα κράνη μοτοσυκλέτας σε μία από τις 7 ειδικές κατηγορίες που η ΕΕ εξαιρεί από τον κανονισμό και επιτρέπει στα κράτη-μέλη να έχουν μειωμένους συντελεστές, ακόμη και μηδενικό ΦΠΑ. Για παράδειγμα το γάλα και άλλα αγαθά, βασικά για την διατροφή έχουν 0% σε ορισμένες χώρες της ΕΕ, κάτι που όπως είπαμε θα έπρεπε να είχε κάνει και η χώρα μας εδώ και μήνες, αν και βάση ιστορικότητας στον τρόπο που λαμβάνονται οι αποφάσεις αυτές, αποκλείεται να επιλέξει τον μηδενισμό του ΦΠΑ παρότι μπορεί να το κάνει. Μία από αυτές τις 7 κατηγορίες επιτρέπει μειωμένους συντελεστές σε εξοπλισμό ασφαλείας σε νοσοκομεία κτλ πράγμα που δεν μπορεί να συνδεθεί αυτόματα με τα μοτοσυκλετιστικά κράνη. Είναι όμως το πιο κοντινό μονοπάτι για όποιον προσπαθήσει να φέρει σε διαβούλευση στην ΕΕ το ζήτημα αυτό. Με τον τρόπο που συμβαίνουν τα πράγματα στη χώρα μας, είναι μάλλον δύσκολο να ξεκινήσει αυτό από εμάς, ενώ αν γίνει από άλλη χώρα, θα περάσει εδώ μετά από πρόστιμο της ΕΕ…