Seamless κιβώτιο Yamaha παραγωγής!

Πατέντα με κινητήρα R1
Από τον

Λάζαρο Μαυράκη

5/9/2018

Πριν λίγα χρόνια, τα seamless κιβώτιο ήταν το βασικό θέμα συζήτησης και προβληματισμού στα paddock των MotoGP. Πρώτη η Honda ήταν που έβαλε τον "πονοκέφαλο" στους ανταγωνιστές της, οι οποίοι έτρεχαν προλάβουν τις τεχνολογικές εξελίξεις του HRC, ενώ πλέον τα συγκεκριμένα κιβώτια είναι κοινός τόπος και εκ των ουκ άνευ για τα πρωτότυπα των MotoGP.
Μέχρι τώρα, ακριβώς αυτός ο χώρος των MotoGP ήταν το πεδίο δράσης και εφαρμογής των seamless κιβωτίων, αλλά όπως δείχνει η πατέντα που κατοχύρωσε η Yamaha αυτό πρόκειται να αλλάξει. Πολλές σπορ μοτοσυκλέτες διαθέτουν σύστημα quickshifter, τόσο για τα ανεβάσματα όσο και για τα κατεβάσματα, που επιτρέπει τις αλλαγές των σχέσεων χωρίς την χρήση του συμπλέκτη. Ακόμη όμως κι έτσι, το σύστημα διακόπτει για ελάχιστα κλάσματα του δευτερολέπτου την τροφοδοσία, σε αντίθεση με τα seamless κιβώτια στα οποία "κουμπώνουν" δύο σχέσεις ταυτόχρονα (για να το περιγράψουμε χοντρικά, μιας κι ο μηχανισμός είναι εξαιρετικά πολύπλοκος στην λειτουργία του, ενώ όσοι έχετε την υπομονή, τις κατάλληλες γνώσεις αγγλικών και την περιέργεια, μπορείτε να διαβάσετε εδώ πώς δουλεύει) κι έτσι η μετάβαση γίνεται χωρίς να διακοπεί καθόλου η ισχύς που φτάνει στον πίσω τροχό. Υπάρχουν στο εσωτερικό των γραναζιών "δόντια" που κλειδώνουν μεταξύ τους όπως ο μηχανισμός μιας καστάνιας, ενώ ταυτόχρονα το γρανάζι που κινείται με πιο χαμηλή ταχύτητα κινείται ελεύθερα χωρίς να επηρεάζει την μετάδοση. Η πιο κοντινή σε αυτό τεχνολογία –σε ό,τι αφορά το αποτέλεσμα- είναι η CVT μετάδοση των scooters και η DCT μετάδοση του διπλού συμπλέκτη που χρησιμοποιεί η Honda.


Το συγκεκριμένο seamless σύστημα, όπως δείχνει και η πατέντα που κατοχύρωσε η Yamaha, έχει τοποθετηθεί σε έναν κινητήρα από R1, πράγμα που υπονοεί ότι το εργοστάσιο δουλεύει πάνω σε μια έκδοση αυτής της τεχνολογίας για μοτοσυκλέτες παραγωγής. Η Yamaha όπως φαίνεται στα σχέδια, έχει αποφύγει το επιπλέον βάρος και τους διακόπτες που έχει η Honda για τις αλλαγές των σχέσεων, και έχει διατηρήσει τον παραδοσιακό λεβιέ και την μανέτα.
Σε ό,τι αφορά την πρακτικότητα του ζητήματος, στα MotoGP τα οφέλη είναι εμφανέστατα και σημαντικά όταν κυνηγάς γυρολόγια και το βάθρο κρίνεται στα χιλιοστά του δευτερολέπτου, αλλά στις πραγματικές συνθήκες έξω στο δρόμο το ουσιαστικό κέρδος είναι ανύπαρκτο –σε σχέση με ένα quickshifter- πέρα από το ότι μπορείς να νιώσεις λίγο από την αίγλη των MotoGP όσο οδηγείς την μοτοσυκλέτα σου. Αν όμως η Yamaha καταφέρει να φέρει αυτό το σύστημα στην παραγωγή για το superbike της, αυτό σημαίνει πως θα μπορεί να το χρησιμοποιήσει και στους αγώνες των Motul WSBK. Προς το παρόν όμως, το όλο θέμα μένει στο επίπεδο της κατοχυρωμένης πατέντας και το αν και το πότε θα το δούμε στην παραγωγή είναι προς το παρόν άγνωστο, αποτελεί όμως μια σημαντική ένδειξη για την κατεύθυνση που κοιτάει η Yamaha για το μέλλον.

Ετικέτες

Yamaha: Πατέντα για εξάτμιση που λειτουργεί ως jet-αεροτομή

Aλλαγή κατεύθυνσης και πίεσης καυσαερίων μέσω πεταλούδας - Για τη βελτίωση της συμπεριφοράς
yamaha
Από τον

Παύλο Καρατζά

5/12/2025

Η Yamaha έχει υποβάλει δύο νέες αιτήσεις για πατέντες στην Ιαπωνία, οι οποίες δείχνουν ότι διερευνά τις δυνατότητες χρήσης βαλβίδων στο εσωτερικό μιας εξάτμισης για την ανακατεύθυνση των καυσαερίων ώστε αυτά να λειτουργήσουν προς όφελος της συμπεριφοράς και των επιδόσεων καθώς βγαίνουν από το τελικό.

Τα διπλώματα ευρεσιτεχνίας που κατέθεσε η ιαπωνική εταιρεία "χρησιμοποιούν" ένα MT-07 για να παρουσιάσουν την ιδέα, κάτι που δεν λέει και πολλά από μόνο του για τη μοτοσυκλέτα που θα μπορούσε να χρησιμοποιεί το συγκεκριμένο σύστημα. Υπάρχουν δύο διαφορετικές πατέντες, η μία με σκοπό να δείξει πώς μπορεί να χρησιμοποιηθεί η εξάτμιση για τη μείωση της ανύψωσης του εμπρός τροχού και τη βελτίωση της επιτάχυνσης, και η άλλη με έμφαση στη συμπεριφοράς της μοτοσυκλέτας στις στροφές.

yamaha

Και οι δύο πατέντες χρησιμοποιούν πεταλούδες στο εσωτερικό της εξάτμισης για να ανακατευθύνουν τη ροή των καυσαερίων. Στην έκδοση του συστήματος που θέλει να αποτρέψει τη σούζα, η εξάτμιση χωρίζεται σε δύο μέρη: ένα μεγαλύτερο, χαμηλά τοποθετημένο σωλήνα και ένα μικρότερο σωλήνα που βγαίνει από το κυρίως σώμα του τελικού και έχει κλίση προς τα πάνω. Ο πάνω σωλήνας είναι και εκείνος που λειτουργεί στην ουσία σαν anti-wheelie ωθώντας τα καυσαέρια προς τα πάνω για να κρατήσει τον εμπρός τροχό στο έδαφος.

Λογικά θα υπάρχει κάποια μικρή βελτίωση πίσω από αυτή τη θεωρία για να κρατηθεί ο εμπρός τροχός στο έδαφος ίσως και για αυτό μοτοσυκλέτες του MotoGP και WSBK να έχουν εφαρμόσει την τεχνική αυτή, βέβαια εκεί γίνεται για πιο σημαντικούς λόγους που έχουν να κάνουν τόσο με τη βελτίωση της αεροδυναμικής, όσο και με την κατανομή του βάρος και εξίσου σημαντικά με τη διαχείριση της θερμότητας που ελκύει το σύστημα εξαγωγής. Με αυτή τη πατέντα, η απόλυτη ισχύς θυσιάζεται για την πρόσφυση προς στιγμήν λόγω εκτροπής των καυσαερίων σε σωλήνα διαφορετικής διατομής και μόλις η ταχύτητα αυξηθεί η βαλβίδα κλείνει και τα καυσαέρια περνάνε πάλι από τον κάτω σωλήνα.

yamaha

Η έκδοση του συστήματος που εστιάζει στις στροφές είναι παρόμοια ως προς την ιδέα όμως εγείρει ερωτήματα ως προς την λειτουργία της και την απόδοσή της. Αντί να κατευθύνει τα καυσαέρια σε μια υψηλότερη εξάτμιση που αποτρέπει τη σούζα, ωθεί τα καυσαέρια μέσω ενός στενού σωλήνα που βλέπει κατευθείαν προς τα κάτω όταν η μοτοσυκλέτα είναι όρθια. Όταν βρίσκεται όμως σε μεγάλη κλίση —και πάλι δεν μπορεί να χρησιμοποιήσει όλη την ισχύ του κινητήρα— τα καυσαέρια εκτρέπονται προς τον σωλήνα που "κοιτάζει" πλέον πλάγια και αυτό δεν βγάζει πολύ νόημα για το πώς θα βοηθήσει με την πρόσφυση του πίσω τροχού ή έστω με τη βελτίωση της κατευθυντικότητας της μοτοσυκλέτας. Για να βοηθούσε με την πρόσφυση του ελαστικού θα έπρεπε το "τζετ" να βρίσκεται προς τα πάνω με τη μοτοσυκλέτα πλαγιασμένη, όπως συνέβαινε και με τo σύστημα που εξέλισσε η ΚΤΜ και η Bosch, το οποίο όμως δεν πέρασε ποτέ στην παραγωγή.

Slip Mitigation System KTM

Μια δεύτερη, πιο σύνθετη εκδοχή της ιδέας προσθέτει δύο γωνιακές εξόδους που επιτρέπουν την κατεύθυνση των καυσαερίων προς τα αριστερά ή τα δεξιά, προσφέροντας μεγαλύτερη ώθηση στις στροφές, ακόμη και αν η κλίση δεν είναι τόσο μεγάλη.

yamaha

Αν και υπάρχουν δύο ξεχωριστά διπλώματα ευρεσιτεχνίας για τις εξατμίσεις κατά του wheelie και για τις στροφές, ο τελικός στόχος είναι να συνδυαστούν τα πλεονεκτήματα και των δύο σε ένα σύστημα πολλαπλών εξόδων με διάφορες βαλβίδες για την ανακατεύθυνση των καυσαερίων.

Τα οφέλη μπορεί να είναι μικρά σε μοτοσυκλέτες δρόμου, αλλά σε αγώνες όπου κάθε λεπτομέρεια μετράει, ίσως και να είναι σημαντικά, ειδικά με τους μελλοντικούς κανόνες σε MotoGP και WSBK που θα περιορίσουν τα σταθερά αεροδυναμικά βοηθήματα, τα οποία γίνονται όλο και μεγαλύτερα.