Σπρέι DNA για την καταπολέμηση ληστών μοτοσυκλετών στην Αγγλία αλλά και παραβατών ΚΟΚ

Από καινοτομίες πολλές, τα αποτελέσματα αργούν όμως
Θάνο Αμβρ. Φελούκα
Από τον

Θάνο Αμβρ. Φελούκα

29/3/2021

Η αστυνομία του Humberside επανέρχεται στο προσκήνιο της επικαιρότητας με την επιχείρηση «Yellowfin» για την πάταξη της παραβατικής συμπεριφοράς κατά την οδήγηση μοτοσυκλέτας στην περιοχή δικαιοδοσίας της. Την προηγούμενη φορά που απασχόλησε για συγκεκριμένο θέμα την επικαιρότητα η ευρύτερη μητροπολιτική αστυνομία, ήταν όταν είπε πως αλλάζει το πρωτόκολλο και επιτρέπει στους αστυνομικούς να ρίχνουν τα αυτοκίνητά τους στους δράστες όταν δεν υπάρχει άλλος τρόπος να τους σταματήσουν.

Τώρα τα πράγματα πηγαίνουν πολλά βήματα πιο κάτω σε τεχνολογία. Με την επιχείρηση «Yellowfin» η αστυνομία θα εξοπλίσει τους αστυνομικούς με ένα ειδικό σπρέι DNA που θα μαρκάρει τους ληστές. Το σπρέι αφήνει ένα άοσμο, αόρατο στο μάτι υπόλειμμα στο δέρμα και τα ρούχα που μπορεί να εμφανιστεί μονάχα με συγκεκριμένης συχνότητας UV φως και η μοναδική σύνθεσή του, δένει τον δράστη με συγκεκριμένο τόπο και χρόνο.

Προχωρώντας το ρεπορτάζ λίγο πιο κάτω, μιλάμε για το SelectaDNA Intruder Spray System (ISS) που εδώ και μία δεκαετία χρησιμοποιείται σε ολόκληρη την Ευρώπη και τις ΗΠΑ σε καταστήματα λιανικού εμπορίου, τράπεζες κτλ. Βασίζεται σε φόρμουλα από την δεκαετία του ’60 και ο βαρύγδουπος τίτλος του με την λέξη DNA είναι γιατί το περιεχόμενο κάθε δοχείου περιέχει το δικό του μοναδικό κωδικό σύνθεσης. Όταν λοιπόν το δείγμα από τον δράστη σταλεί στα εργαστήρια της εταιρείας, εκείνη μπορεί να απαντήσει με 100% επιτυχία από πιο δοχείο και πότε, έχει προέλθει το σπρέι. Με δεδομένο πως οι αστυνομικοί θα έχουν συγκεκριμένα δοχεία, οι δράστες θα δένονται με ακρίβεια με την κάθε παράβαση χωρίς να χρειάζονται περισσότερες διαδικασίες για να τακτοποιηθεί η δράση τους. Φτάνει να τους μαρκάρει κάποιος την ώρα που προσπαθούν να φύγουν, πράγμα βέβαια εξίσου δύσκολο.

Το σπρέι ανιχνεύεται 4-6 βδομάδες στο δέρμα και έως και τρεις μήνες στα ρούχα και θα δώσει έτσι ένα χρονικό περιθώριο στους αστυνομικούς να πολλαπλασιάσουν τις ευκαιρίες που έχουν, για να συλλάβουν δράστες που έχουν καταφέρει να διαφύγουν.

Ο διοικητής ερευνών του Humberside, Paul Butler
Για την επιτυχή εξέλιξη της χρήσης του σπρέι, ώστε να μην καταλήξουν οι αστυνομικοί να μαρκάρουν κάθε γωνιά των δρόμων, εκτός από τους ίδιους τους δράστες, μεταβαίνει στο Humberside ένας ειδικευμένος αστυνομικός με μοτοσυκλέτα, που θα αναλάβει να εκπαιδεύσει τους συναδέλφους του. Προφανώς για τους δράστες των ληστών θέλουμε καταδίκη στο 100% και κάθε μέτρο που λαμβάνεται είναι για καλό. Η τακτική αυτή της αστυνομίας θα επεκταθεί και αλλού, σε τροχαίες παραβάσεις που υπάρχει υπόνοια διαφυγής.

Σε ολόκληρη την Αγγλία οι κλοπές μοτοσυκλετών αποτελούν τεράστιο ζήτημα που μάλιστα έχουν περάσει την γραμμή, με πολλές περιπτώσεις να αναβαθμίζονται σε ένοπλες ληστείες, καθώς συμμορίες κατεβάζουν τους αναβάτες από την μοτοσυκλέτα στα φανάρια, με την απειλή όπλου.

Το σπρέι αυτό, παρότι χρόνια στην υπηρεσία των αρχών, στην ασφάλεια των καταστημάτων λιανικού εμπορίου κτλ, δεν έχει χρησιμοποιηθεί ξανά ενάντια σε κλέφτες μοτοσυκλετών.

Ο εφευρέτης του Start&Stop σχολιάζει: "Ο Τραμπ σκότωσε την τεχνολογία που κάνει τα αυτοκίνητα πιο οικολογικά"

Ο 88χρονος Mauro Palitto, δημιουργός του πρώτου Start&Stop, μιλά για την απόφαση των ΗΠΑ να καταργήσουν περιβαλλοντικά κίνητρα
Start&Stop
Από τον

Φίλιππο Σταυριδόπουλο

4/3/2026

Από το κέντρο έρευνας της FIAT μέχρι τη Regata ES του 1983, η ιδέα που γεννήθηκε από ένα απλό χρονόμετρο έγινε παγκόσμιο στάνταρ. Σήμερα όμως, η πολιτική απόφαση των ΗΠΑ φέρνει το Start&Stop ξανά στο προσκήνιο.

Ο Mauro Palitto, σήμερα 88 ετών, γεννημένος στη Ρώμη αλλά ταυτισμένος με το Τορίνο λόγω της μακράς του πορείας στο θρυλικό εργοστάσιο Lingotto της FIAT, είναι ο άνθρωπος πίσω από το πρώτο σύστημα αυτόματης διακοπής και επανεκκίνησης κινητήρα σε αυτοκίνητο παραγωγής. Στις αρχές της δεκαετίας του ’80, ως υπεύθυνος μοντέλου για τα Ritmo και Regata της FIAT, παρουσίασε το πρώτο αυτόματο Start&Stop στο FIAT Regata ES, ένα σύστημα ικανό να σβήνει τον κινητήρα κατά τη στάση και να τον επανεκκινεί μέσα σε λίγα δέκατα του δευτερολέπτου.

Σήμερα, η απόφαση της Υπηρεσίας Προστασίας Περιβάλλοντος (EPA) των ΗΠΑ, κατόπιν πρωτοβουλίας της κυβέρνησης του Donald Trump, να καταργήσει τα ομοσπονδιακά περιβαλλοντικά κίνητρα που συνδέονται με το Start&Stop, έχει προκαλέσει έντονες αντιδράσεις με μέρος των κατασκευαστών να χαιρετίζουν την πρωτοβουλία.

Για τον Palitto, όμως, το τίμημα είναι ξεκάθαρο, αύξηση εκπομπών και οπισθοδρόμηση. “Η διοίκηση Τραμπ έχει λάβει αποφάσεις που θα χαρακτήριζα σχεδόν εγκληματικές. Αυτή η πρωτοβουλία κινείται στην ίδια κατεύθυνση”, σχολιάζει. “Το Start&Stop δεν είναι ιδεολογική επιβολή. Είναι μια απλή και αποτελεσματική τεχνική λύση που μειώνει κατανάλωση και εκπομπές χωρίς να επιβαρύνει τον χρήστη ή τη βιομηχανία.”

Η αρχή του Start&Stop

Για να κατανοήσει κανείς την απαρχή της ιδέας, πρέπει να επιστρέψει στο 1982, στο Centro Ricerche FIAT. Εκεί, ο Palitto είδε ένα παλιό FIAT 128 με αυτοσχέδια συσκευή που κατέγραφε τους χρόνους ρελαντί.

“Οδήγησα από το Orbassano στο Mirafiori, περίπου 15 χιλιόμετρα. Μου πήρε 35 λεπτά και ανακάλυψα ότι το αυτοκίνητο είχε μείνει ακίνητο πάνω από 10 λεπτά με τον κινητήρα να δουλεύει.”

Αυτό το απλό δεδομένο έγινε η σπίθα, γιατί να μη σβήνει αυτόματα ο κινητήρας όταν το αυτοκίνητο είναι σταματημένο με το κιβώτιο στην νεκρό και να επανεκκινεί όταν ο οδηγός θελήσει να ξεκινήσει;

Οι δοκιμές έγιναν αρχικά σε Ritmo που προορίζονταν για απόσυρση. Τα αποτελέσματα ήταν καλύτερα του αναμενομένου και απέδειξαν ότι η συχνή επανεκκίνηση δεν προκαλούσε σημαντική φθορά. Το 1983, η Regata ES έγινε το πρώτο αυτοκίνητο παραγωγής στον κόσμο με αυτόματο Start&Stop στον βασικό εξοπλισμό, σχεδόν δύο δεκαετίες πριν η τεχνολογία διαδοθεί ευρέως στα τέλη των ‘90s και στις αρχές των 2000s, με τα δίκυκλα να ακολουθούν και την τεχνολογία να βρίσκει εφαρμογή κυρίως σε scooter αστικής χρήσης.

Start&Stop

Το τεστ με τους ταξιτζήδες

Σήμερα, ο Palitto δεν οδηγεί πλέον. Μετακινείται με ταξί και κάθε διαδρομή είναι μια μικρή έρευνα αγοράς. “Χρησιμοποιείτε το Start&Stop;” ρωτά τους οδηγούς.

Πολλοί το απενεργοποιούν. “Λένε ότι είναι ενοχλητικό ή ότι χαλάει τη μπαταρία και τον κινητήρα. Είναι μύθοι”, απαντά. Το κλειδί είναι ο ηλεκτρονικός έλεγχος στροφών. Το σύστημα αποδεσμεύει την μίζα μόλις ο κινητήρας φτάσει γωνιακή ταχύτητα που υποδηλώνει πραγματική εκκίνηση. Αυτό συμβαίνει σε μόλις λίγα δέκατα του δευτερολέπτου και περιορίζει τη φθορά σε σχέση με μια παρατεταμένη χειροκίνητη εκκίνηση."

Ιδιαίτερα για ταξί που κινούνται κατά 90% σε αστικό περιβάλλον, το όφελος είναι σαφές, εκεί όπου το ρελαντί κυριαρχεί, το Start&Stop έχει τη μεγαλύτερη επίδραση.

Το μέλλον είναι ηλεκτρικό

Παρά την απογοήτευσή του, ο Palitto βλέπει την εξέλιξη της τεχνολογίας με ρεαλισμό. “Δεν μπορούσα να φανταστώ ότι θα υποχωρούσε λόγω πολιτικής επιλογής. Πίστευα ότι θα ξεπεραστεί φυσιολογικά, στο πλαίσιο της ηλεκτροκίνησης.”

Στην Ευρώπη, όπως επισημαίνει, οι κανονισμοί είναι αυστηροί, αλλά η υποδομή δεν έχει ακόμη αναπτυχθεί επαρκώς. Στις ΗΠΑ, θεωρεί ότι πρόκειται για συνειδητή πολιτική επιλογή.

“Είτε αρέσει είτε όχι, το μέλλον είναι ηλεκτρικό. Στα robotaxi του αύριο δεν θα υπάρχει Start&Stop, γιατί δεν θα υπάρχει κινητήρας εσωτερικής καύσης. Εκεί θα είναι η πραγματική τομή.”

Και ίσως τελικά, η εφεύρεση που γεννήθηκε από δέκα λεπτά ρελαντί σε μια διαδρομή 15 χιλιομέτρων να περάσει στην ιστορία ως ένα από τα τελευταία μεγάλα βήματα εξοικονόμησης στην εποχή της βενζίνης, πριν η ίδια η βενζίνη γίνει παρελθόν, πράγμα που μοιάζει να βρίσκεται ακόμα αρκετά μακριά, όπως επιβεβαιώνουν και οι τελευταίες εξελίξεις