Ταξίδι - Ελληνόφωνα χωριά της απουλίας

4/5/2015

Στον ιταλικό νότο, μια άλλη, ξεχασμένη Ελλάδα, με υποδέχτηκε και με καλωσόρισε στην αγκαλιά της. Με τις πινακίδες των εννιά ελληνόφωνων χωριών της Απουλίας να μου εύχονται ολόθερμα το… Kalos irtate, οι κάτοικοί τους, οι Γραικάνοι, μου πρόσφεραν ένα αλησμόνητο μάθημα Ιστορίας.
Calimera, Castrignano dei Greci, Corigliano d’ Otranto, Martano, Martignano, Soleto, Sternatia, Zollino, Melpignano. Εννιά συνολικά κωμοπόλεις και οικισμοί, που απλώνονται γεωγραφικά στο περίφημο "τακούνι της ιταλικής μπότας", απαρτίζουν την ελληνόφωνη περιοχή της Κάτω Ιταλίας (Απουλία), γνωστότερη ως Grecia Salentina. Πρόκειται για μια περιοχή 100 τετραγωνικών χιλιομέτρων νοτίως της πόλης Lecce, που κατοικείται από 40.000 κατοίκους, των οποίων τα ήθη, τα έθιμα, αλλά κυρίως η γλώσσα τους –η γραικάνικη διάλεκτος– αναδύουν άρωμα και πολιτισμό ελληνικό.
Ανατρέχοντας άλλωστε στα αρχαία κείμενα του Στράβωνα και του Ηρόδοτου, προκύπτουν αδιάσειστα στοιχεία αναφορικά με την ελληνικότητα της περιοχής, ενώ οι πρώτες αναφορές ξεκινούν από την Μινωική εποχή, όταν η σημερινή Απουλία ήταν η χώρα των Ιάπυγων, των Μεσσάπιων και των Λευκανών.
Παρά το γεγονός της μακραίωνης ελληνικής παρουσίας στην περιοχή της Απουλίας, οι σύγχρονες επιστημονικές απόψεις (στηριζόμενες φυσικά στις διαθέσιμες ιστορικές πηγές) δεν έχουν καταφέρει να αποσαφηνίσουν επαρκώς για το εάν το ελληνικό γλωσσικό στοιχείο της περιοχής έλκει την προέλευσή του από την αρχαιότητα ή προέκυψε κατά την βυζαντινή περίοδο, εξαιτίας της μετακίνησης ελληνικών πληθυσμών στην περιοχή –με την μορφή μεταναστευτικών κυμάτων– από την Πελοπόννησο.
Η διάλεκτος των Γκραίκων (όπως ονομάζουν τον εαυτό τους οι γηγενείς των ελληνόφωνων χωριών της Απουλίας), από τις αρχές του 20ου αιώνα έχει αποτελέσει θέμα εκτεταμένης έρευνας και μελέτης από κορυφαίες προσωπικότητες της διεθνούς φιλολογικής κοινότητας. Ωστόσο, ασφαλή συμπεράσματα σχετικά με την προέλευση της γλώσσας δεν έχουν ακόμα προκύψει.

Στα τέλη της δεκαετίας του 1990, εννιά δήμοι της περιοχής προχώρησαν στην δημιουργία ενός ενιαίου οργανισμού (Unione dei Comuni della Grecia Salentina), με σκοπό τη διάσωση της ελληνικής πολιτιστικής και ιστορικής τους κληρονομιάς. Παράλληλα, στο πανεπιστήμιο του Lecce, ιδρύθηκε και ξεκίνησε να λειτουργεί έδρα ελληνικής φιλολογίας.
Η δική μου γνωριμία με τα ελληνόφωνα χωριά της Grecia Salentina, που έγινε παρέα με μια λευκή Suzuki DL650A V-Strom, συνοδεύτηκε από την συγκλονιστική διαπίστωση ότι οι κάτοικοί της αποτελούν την πιο τρανή απόδειξη για την ελληνικότητα της συγκεκριμένης περιοχής. Αρκετοί ήταν εκείνοι που μου δήλωσαν απερίφραστα ότι είναι Γκραικάνοι, όχι μόνο στην κουλτούρα αλλά στη μνήμη και στην καρδιά. Παντού συνάντησα ονόματα ελληνικά: στα χωριά, στους δρόμους, στις επιγραφές καταστημάτων – ακόμα όμως και το τοπίο, ένα κλασικό οικοσύστημα ξερολιθιάς και ελιάς, θύμιζε έντονα αντίστοιχο ελληνικό.

Δίχως υπερβολή, η παρουσία μου στα χωριά των Γκραικάνων, μόνο χαρά και ενθουσιασμό προσέδιδε στους ντόπιους, αφού απέναντί τους είχαν ένα "λεντίτι" (αδελφό) από την Ελλάδα. Ενώ εγώ από την πλευρά, με έκπληξη συνειδητοποιούσα ότι η περιπλάνηση με την λευκή V-Strom 650 στα ελληνόφωνα χωριά της Grecia Salentina είχε μετουσιωθεί σε κάτι δυνατότερο και πιο συναρπαστικό από ένα συνηθισμένο ταξίδι στην ιταλική γη. Παραδόξως, το οδοιπορικό μου στην Απουλία είχε προσλάβει την μορφή μιας ενθουσιώδης αναζήτησης άλλου ενός χαμένου κρίκου της μακριάς αλυσίδας του αρχαίου ελληνικού πολιτισμού.
Τι πήρα μαζί μου αποχαιρετώντας την ελληνόφωνη γη της Απουλίας; Ένα γκραικάνικο ερωτικό τραγούδι, που έκλεισα για πάντα μέσα
στην καρδιά μου:

"Orrio tto fengo pu su ste kanoni
orrio tto fengon io pu s’ oste panu su.
Esprize tikane, sekundu o chioni
jo llustro pu embie o fengo’pu cipanu.
Ma en io ttosso ciso mea spiandorro
Cino pu ferefse i kkardian emena,
io t’ ammai-ssu, a maddhia, o muson olo
Pou kante o fengo, kanononta esena!"

("Ωραίο το φεγγάρι που κοιτούσες.
Ωραίο το φεγγάρι που ήταν πάνω σου.
Άσπριζαν τα πάντα σαν το χιόνι
για το φως που το φεγγάρι έστελνε από εκεί ψηλά.
Μα δεν ήταν τόσο αυτή η μεγάλη λάμψη
αυτό που πλήγωσε την καρδιά μου,
όσο τα μάτια σου, τα μαλλιά, όλο το πρόσωπο
που μάγευαν το φεγγάρι που κοιτούσε εσένα!")

Κωνσταντίνος Μητσάκης

https://bit.ly/MOTO_679

Επικαιρότητα

Γερμανία: Φτηναίνει την απόκτηση άδειας οδήγησης – Σήματα μέσω εφαρμογής, λιγότερα υποχρεωτικά μαθήματα

Η γερμανική κυβέρνηση μειώνει τις υποχρεωτικές απαιτήσεις και δίνει περισσότερη εξουσία στις σχολές οδήγησης

Από τον

Σπύρο Τσαντήλα

25/5/2026

Στη Γερμανία η απόκτηση διπλώματος οδήγησης αυτοκινήτου, μαζί με όλα τα μαθήματα και τις εξετάσεις, κοστίζει γύρω στα 3.400 ευρώ, ποσό που προφανώς φαντάζει εξωφρενικό για τα ελληνικά δεδομένα. Αυτά τα χρήματα αναλογούν σε 12 μαθήματα διάρκειας 45 λεπτών που είναι το υποχρεωτικό ελάχιστο, συν κάμποσες ώρες θεωρητικής εκπαίδευσης και όλα τα συμπαραμαρτυρούντα των εξετάσεων.

Αυτό πρόκειται να αλλάξει καθώς η κυβέρνηση της χώρας έθεσε ως στόχο να κάνει την απόκτηση άδειας πιο προσιτή και γρήγορη – “η προσωπική μετακίνηση δεν είναι προνόμιο,” δήλωσε ο υπουργός Patrick Schnieder. Έτσι ο νέος νόμος που έφερε προς ψήφιση το γερμανικό υπουργείο Μεταφορών αλλάζει δραστικά την όλη διαδικασία.

Το πρώτο που αλλάζει είναι η διαδικασία των θεωρητικών μαθημάτων, καθώς πλέον δεν θα είναι απαραίτητη η φυσική παρουσία του μαθητή. Αντιθέτως, οι σχολές οδήγησης θα μπορούν να προσφέρουν μαθήματα μέσω ψηφιακών μέσων, όπως οι εφαρμογές για τηλέφωνα.

Επιπλέον, προβλέπεται η δραστική μείωση των ερωτήσεων της θεωρητικής εξέτασης, καθώς τώρα αντλούνται από ένα σύνολο 1.169 ερωτήσεων, οι οποίες θα συρρικνωθούν σε 840.

Όσο για τα πρακτικά μαθήματα, η πρότερη απαίτηση για τουλάχιστον 12 μαθήματα καταργείται και πλέον οι σχολές θα αποφασίζουν πόσα χρειάζονται ανάλογα με το επίπεδο ικανότητας του υποψηφίου. Καταργούνται επίσης κάποιες δεσμεύσεις του προηγούμενου συστήματος, που επέβαλλε οπωσδήποτε τα πρακτικά μαθήματα να περιλαμβάνουν οδήγηση τη νύχτα, αλλά και στον αυτοκινητόδρομο.

Εισάγεται δε μια νέα δυνατότητα να κάνει κανείς τα πρακτικά μαθήματα με δικό του άνθρωπο. Αυτό μπορεί να συμβεί εφόσον οι υποψήφιος έχει περάσει επιτυχώς από τα θεωρητικά και έχει κάνει τουλάχιστον έξι μαθήματα με εκπαιδευτή της σχολής. Από κει και πέρα, μπορεί να κάνει όσα μαθήματα θέλει ακόμη υπό την επίβλεψη κάποιου δικού του ανθρώπου, συγγενή ή φίλου, με μόνο προϋπόθεση αυτή ή αυτός να ξεπερνά ένα ελάχιστο όριο ηλικίας, να έχει δίπλωμα για κάποια χρόνια και να μην ξεπερνά ένα όριο βαθμών ποινής στο δίπλωμά του – όρια πάντως που δεν έχουν καθοριστεί ακόμη στο σχέδιο νόμου.

Αλλαγή θα υπάρξει και στις εξετάσεις, η διάρκεια των οποίων μειώνεται από 40-55 λεπτά σε 25-30 και πλέον δεν θα περιλαμβάνουν εξέταση στο παρκάρισμα (για τα αυτοκίνητα).

Η νέα αυτή νομοθεσία αναμένεται να έρθει στη γερμανική Βουλή προς ψήφιση εντός της φετινής χρονιάς, με στόχο να εφαρμοστεί από 1/1/2027, γεγονός που ήδη έχει αφήσει έντονο αποτύπωμα στη χώρα. Οι σχολές οδήγησης αναφέρουν ραγδαία πτώση στους υποψήφιους, καθώς οι περισσότεροι προφανώς περιμένουν τις νέες, μειωμένες τιμές.

Η αντίδραση της γερμανικής Ένωσης Εκπαιδευτών Οδήγησης είναι πολύ αρνητική, απορρίπτοντας εξ ολοκλήρου τα ηλεκτρονικά μαθήματα και εξετάσεις για το θεωρητικό σκέλος, αλλά και τα μαθήματα στον δρόμο με συγγενή ή φίλο του υποψήφιου. Κατά τη γνώμη τους αυτά τα μέτρα απειλούν να αντιστρέψουν την τάση μείωσης των τροχαίων ατυχημάτων που σημειώνει η Γερμανία τις τελευταίες δεκαετίες.

Στο βάθος καραδοκεί ένας ενδεχόμενος κίνδυνος: δημιουργείται ένα ανταγωνιστικότερο περιβάλλον για τις σχολές οδήγησης, οι οποίες τώρα θα έχουν μεγαλύτερη ελευθερία στην κατάρτιση πακέτων τιμών για να προσελκύσουν πελάτες. Το πιθανό πρόβλημα είναι ένας διαφαινόμενος πόλεμος τιμών μεταξύ σχολών που θα μπορούσε να έχει σοβαρή επίδραση στην ποιότητα της εκπαίδευσης των νέων οδηγών, καθώς δεν αποκλείεται κάποιες να φτιάξουν πολύ φτηνά προγράμματα με το ελάχιστο των μαθημάτων, αφήνοντας ως μόνη δικλείδα ασφαλείας την τελική δοκιμασία από τους εξεταστές των ομοσπονδιακών αρχών.