Triumph Factory Visitor Experience: Φόρος τιμής στην αυθεντική "Μεγάλη απόδραση"!

Με επίτιμο καλεσμένο τον John Leyton
Από τον

Πάνο Καραβοκύρη

7/2/2020

Το Triumph Factory Visitor Experience (TFVE) είναι μια υπηρεσία που προσφέρει η αγγλική εταιρεία σε όσους θέλουν να επισκεφτούν το εργοστάσιό της στο Hinckley, που βρίσκεται νοτιοδυτικά του Leicester της Αγγλίας, όπου ο επισκέπτης πρακτικά μπορεί να δει τα πάντα. Από το τμήμα σχεδιασμού με τα πρωτότυπα σχέδια κατασκευασμένα σε πηλό μέχρι τη γραμμή παραγωγής, καθώς και πάρα πολλούς ειδικά διαμορφωμένους χώρους του εργοστασίου, αφιερωμένους στην Ιστορία της. Επίσης, υπάρχει και μια ολόκληρη έκθεση με τα πιο εμβληματικά μοντέλα της Triumph, καθώς και η συλλογή απ’ τα ρεκόρ που κατέχει η εταιρεία.

Οι μοτοσυκλέτες της ανέκαθεν εμφανιζόντουσαν σε πολλές υπερπαραγωγές του Χόλυγουντ, είτε καμουφλαρισμένες είτε όχι και αυτό είναι κάτι που αναδεικνύει η Triumph στο εργοστάσιό της. Μια από αυτές είναι και η TR6 που είχε μεταμφισεστεί σε BMW στην “Μεγάλη Απόδραση” με τον stuntman Bud Ekins να ντουμπλάρει τον Steve McQueen και να πραγματοποιεί το επικό άλμα πάνω απ’ το συρματόπλεχτο φράχτη. Πρόσφατα μάλιστα, ο Guy Martin επανέλαβε με επιτυχία το άλμα στο ίδιο ακριβώς σημείο με τη νέα Scrambler 1200XE.

Θυμηθείτε: Triumph Scrambler 1200XC/XE: Συνένωση κόσμων [video]

Το σενάριο της ταινίας βασίστηκε στο ομότιτλο βιβλίο και είναι βασισμένο σε αληθινά γεγονότα. Κατά τη διάρκεια του Β’ΠΠ οι Γερμανοί είχαν δημιουργήσει μια φυλακή υψίστης ασφαλείας –για τα δεδομένα της εποχής - το Stalag Luft III, με σκοπό να αποτρέψουν κάθε προσπάθεια απόδρασης των κρατούμενων. Το στρατόπεδο συγκέντρωσης είχε χτιστεί 160 χιλιόμετρα νοτιοανατολικά του Βερολίνου, στη σημερινή Πολωνία, εκεί όπου η σύσταση του εδάφους ήταν αμμώδης και η δημιουργία των τούνελ διαφυγής ήταν σχεδόν ακατόρθωτη.

Η Triumph θέλοντας τιμήσει του ήρωες εκείνης της εποχής διοργάνωσε ένα ξεχωριστό TFVE με επίτιμο καλεσμένο τον John Leyton, που υποδυόταν τον Willie “the tunnel king” (σ.σ. τον βασιλιά των τούνελ) και είναι απ’ τους τελευταίους εν ζωή ηθοποιούς που είχε παίξει στη “Μεγάλη Απόδραση”. Ο 83χρονος Βρετανός, κατά τη διάρκεια της εκδήλωσης αποκάλυψε πολλές ιστορίες απ’ τα γυρίσματα, όπως ότι ήταν απ’ τους ελάχιστους ανθρώπους που έμαθαν να οδηγούν μοτοσυκλέτα απ’ τον Steve McQueen. “Όλοι στην ταινία ήξεραν να οδηγούν μοτοσυκλέτα με αποτέλεσμα να τις βλέπεις παντού! Θυμάμαι τον Steve να με ρωτάει αν ξέρω να οδηγώ, δυστυχώς δεν ήξερα. Τότε ο Steve προθυμοποιήθηκε να μου μάθει!” είπε αναπολώντας τα χρόνια της νιότης του Leyton.

Κατά τη διάρκεια της εκδήλωσης, η TR6 που είχε πρωταγωνιστήσει στην ταινία παρουσιάστηκε με τον Dick Shepherd να την οδηγεί στη σκηνή. Ο Shepherd έχει μεγάλο πάθος με τις μοτοσυκλέτες της Triumph και έχει τη δική του συλλογή, ενώ είναι ο κάτοχος της συγκεκριμένης TR6, η οποία πλέον βρίσκεται μόνιμα ως έκθεμα στις εγκαταστάσεις του εργοστασίου.

Στην εκδήλωση ήταν παρών και ο Chief of Engineering της Triumph, Stuart Wood, και δεν παρέλειψε να αναφερθεί στο εγχείρημα του Martin να πηδήξει πάνω απ’ το φράχτη με την Scrambler 1200XE. “Ήταν ένα πολύ ενδιαφέρον project και τσεκάραμε τις αναρτήσεις, ιδίως τις πίσω, αν χρειάζονται τροποποιήσεις για το άλμα. Κατόπιν ενδελεχών μελετών συνειδητοποιήσαμε πως το αρχικό set up των αμορτισέρ της Öhlins ήθελε ελάχιστες αλλαγές.”

Να θυμίσουμε πως η Scrambler 1200XE εμφανίζεται και στη νέα ταινία του James Bond, "No Time to Die" και επιστρατεύεται για άλλο ένα γιγαντιαίο άλμα στην Ιταλία. Η θεματολογία του επόμενου TFVE θα είναι αφιερωμένη στην Ιστορία του Daytona και θα παρουσιαστούν ορισμένες αγωνιστικές μοτοσυκλέτες που δεν έχουν ξαναεμφανιστεί στο παρελθόν. Για όσους ενδιαφέρονται να κλείσουν μια θέση στο Triumph Factory Visitor Experience μπορούν να βρουν λεπτομέρειες εδώ.

Ο εφευρέτης του Start&Stop σχολιάζει: "Ο Τραμπ σκότωσε την τεχνολογία που κάνει τα αυτοκίνητα πιο οικολογικά"

Ο 88χρονος Mauro Palitto, δημιουργός του πρώτου Start&Stop, μιλά για την απόφαση των ΗΠΑ να καταργήσουν περιβαλλοντικά κίνητρα
Start&Stop
Από τον

Φίλιππο Σταυριδόπουλο

4/3/2026

Από το κέντρο έρευνας της FIAT μέχρι τη Regata ES του 1983, η ιδέα που γεννήθηκε από ένα απλό χρονόμετρο έγινε παγκόσμιο στάνταρ. Σήμερα όμως, η πολιτική απόφαση των ΗΠΑ φέρνει το Start&Stop ξανά στο προσκήνιο.

Ο Mauro Palitto, σήμερα 88 ετών, γεννημένος στη Ρώμη αλλά ταυτισμένος με το Τορίνο λόγω της μακράς του πορείας στο θρυλικό εργοστάσιο Lingotto της FIAT, είναι ο άνθρωπος πίσω από το πρώτο σύστημα αυτόματης διακοπής και επανεκκίνησης κινητήρα σε αυτοκίνητο παραγωγής. Στις αρχές της δεκαετίας του ’80, ως υπεύθυνος μοντέλου για τα Ritmo και Regata της FIAT, παρουσίασε το πρώτο αυτόματο Start&Stop στο FIAT Regata ES, ένα σύστημα ικανό να σβήνει τον κινητήρα κατά τη στάση και να τον επανεκκινεί μέσα σε λίγα δέκατα του δευτερολέπτου.

Σήμερα, η απόφαση της Υπηρεσίας Προστασίας Περιβάλλοντος (EPA) των ΗΠΑ, κατόπιν πρωτοβουλίας της κυβέρνησης του Donald Trump, να καταργήσει τα ομοσπονδιακά περιβαλλοντικά κίνητρα που συνδέονται με το Start&Stop, έχει προκαλέσει έντονες αντιδράσεις με μέρος των κατασκευαστών να χαιρετίζουν την πρωτοβουλία.

Για τον Palitto, όμως, το τίμημα είναι ξεκάθαρο, αύξηση εκπομπών και οπισθοδρόμηση. “Η διοίκηση Τραμπ έχει λάβει αποφάσεις που θα χαρακτήριζα σχεδόν εγκληματικές. Αυτή η πρωτοβουλία κινείται στην ίδια κατεύθυνση”, σχολιάζει. “Το Start&Stop δεν είναι ιδεολογική επιβολή. Είναι μια απλή και αποτελεσματική τεχνική λύση που μειώνει κατανάλωση και εκπομπές χωρίς να επιβαρύνει τον χρήστη ή τη βιομηχανία.”

Η αρχή του Start&Stop

Για να κατανοήσει κανείς την απαρχή της ιδέας, πρέπει να επιστρέψει στο 1982, στο Centro Ricerche FIAT. Εκεί, ο Palitto είδε ένα παλιό FIAT 128 με αυτοσχέδια συσκευή που κατέγραφε τους χρόνους ρελαντί.

“Οδήγησα από το Orbassano στο Mirafiori, περίπου 15 χιλιόμετρα. Μου πήρε 35 λεπτά και ανακάλυψα ότι το αυτοκίνητο είχε μείνει ακίνητο πάνω από 10 λεπτά με τον κινητήρα να δουλεύει.”

Αυτό το απλό δεδομένο έγινε η σπίθα, γιατί να μη σβήνει αυτόματα ο κινητήρας όταν το αυτοκίνητο είναι σταματημένο με το κιβώτιο στην νεκρό και να επανεκκινεί όταν ο οδηγός θελήσει να ξεκινήσει;

Οι δοκιμές έγιναν αρχικά σε Ritmo που προορίζονταν για απόσυρση. Τα αποτελέσματα ήταν καλύτερα του αναμενομένου και απέδειξαν ότι η συχνή επανεκκίνηση δεν προκαλούσε σημαντική φθορά. Το 1983, η Regata ES έγινε το πρώτο αυτοκίνητο παραγωγής στον κόσμο με αυτόματο Start&Stop στον βασικό εξοπλισμό, σχεδόν δύο δεκαετίες πριν η τεχνολογία διαδοθεί ευρέως στα τέλη των ‘90s και στις αρχές των 2000s, με τα δίκυκλα να ακολουθούν και την τεχνολογία να βρίσκει εφαρμογή κυρίως σε scooter αστικής χρήσης.

Start&Stop

Το τεστ με τους ταξιτζήδες

Σήμερα, ο Palitto δεν οδηγεί πλέον. Μετακινείται με ταξί και κάθε διαδρομή είναι μια μικρή έρευνα αγοράς. “Χρησιμοποιείτε το Start&Stop;” ρωτά τους οδηγούς.

Πολλοί το απενεργοποιούν. “Λένε ότι είναι ενοχλητικό ή ότι χαλάει τη μπαταρία και τον κινητήρα. Είναι μύθοι”, απαντά. Το κλειδί είναι ο ηλεκτρονικός έλεγχος στροφών. Το σύστημα αποδεσμεύει την μίζα μόλις ο κινητήρας φτάσει γωνιακή ταχύτητα που υποδηλώνει πραγματική εκκίνηση. Αυτό συμβαίνει σε μόλις λίγα δέκατα του δευτερολέπτου και περιορίζει τη φθορά σε σχέση με μια παρατεταμένη χειροκίνητη εκκίνηση."

Ιδιαίτερα για ταξί που κινούνται κατά 90% σε αστικό περιβάλλον, το όφελος είναι σαφές, εκεί όπου το ρελαντί κυριαρχεί, το Start&Stop έχει τη μεγαλύτερη επίδραση.

Το μέλλον είναι ηλεκτρικό

Παρά την απογοήτευσή του, ο Palitto βλέπει την εξέλιξη της τεχνολογίας με ρεαλισμό. “Δεν μπορούσα να φανταστώ ότι θα υποχωρούσε λόγω πολιτικής επιλογής. Πίστευα ότι θα ξεπεραστεί φυσιολογικά, στο πλαίσιο της ηλεκτροκίνησης.”

Στην Ευρώπη, όπως επισημαίνει, οι κανονισμοί είναι αυστηροί, αλλά η υποδομή δεν έχει ακόμη αναπτυχθεί επαρκώς. Στις ΗΠΑ, θεωρεί ότι πρόκειται για συνειδητή πολιτική επιλογή.

“Είτε αρέσει είτε όχι, το μέλλον είναι ηλεκτρικό. Στα robotaxi του αύριο δεν θα υπάρχει Start&Stop, γιατί δεν θα υπάρχει κινητήρας εσωτερικής καύσης. Εκεί θα είναι η πραγματική τομή.”

Και ίσως τελικά, η εφεύρεση που γεννήθηκε από δέκα λεπτά ρελαντί σε μια διαδρομή 15 χιλιομέτρων να περάσει στην ιστορία ως ένα από τα τελευταία μεγάλα βήματα εξοικονόμησης στην εποχή της βενζίνης, πριν η ίδια η βενζίνη γίνει παρελθόν, πράγμα που μοιάζει να βρίσκεται ακόμα αρκετά μακριά, όπως επιβεβαιώνουν και οι τελευταίες εξελίξεις