Yamaha AMSAS - Μοτοσυκλέτα που ισορροπεί μόνη της

Με δυνατότητες όμως που φτάνουν μέχρι και την αυτόνομη οδήγηση
Yamaha AMSAS
Κώστα Γκαζή
Από τον

Κώστα Γκαζή

21/12/2022

Τον Μάρτιο του 2004, 14 ομάδες έλαβαν μέρος στη δοκιμασία Desert Challenge της DARPA, στην οποία αυτόνομα οχήματα θα έπρεπε να διασχίσουν χωρίς εξωτερική βοήθεια μια διαδρομή 230 χιλιομέτρων στην έρημο της Νεβάδα. Ανάμεσα τους βρισκόταν και μια μοτοσυκλέτα.

Εκείνη ήταν η πρώτη προσπάθεια για αυτόνομη μοτοσυκλέτα στον κόσμο, που άκουγε στο όνομα Ghost Rider, με πατέρα της τον εφευρέτη Anthony Lewandowski. Στην εκκίνηση ο "αναβάτης φάντασμα" δεν κατάφερε να διανύσει ούτε ένα μέτρο, πέφτοντας στο πλάι και εγκαταλείποντας τον αγώνα. Ο λόγος για το φιάσκο ήταν ένα αστείο ανθρώπινο λάθος. Η ομάδα είχε απενεργοποιήσει το μηχανισμό σταθεροποίησης για να μετακινήσει τη μοτοσυκλέτα στη γραμμή εκκίνησης, και κατόπιν ξέχασαν να τον ενεργοποιήσουν και πάλι. Η Ghost Rider χρησιμοποιούσε 2 μονάδες IMU και είχε σερβομηχανισμούς που γύριζαν αυτόματα το τιμόνι προς την κατάλληλη κατεύθυνση ισορροπώντας-

Ghost Rider DARPA Desert Challenge

Σημειώστε πως την πρώτη εκείνη χρονιά κανένα αυτόνομο όχημα δεν κατάφερε να ολοκληρώσει τη διαδρομή, με τη DARPA να οργανώνει ξανά το event το 2005, με βραβείο 2 εκατομμυρίων δολαρίων για τον νικητή. Εκεί η πρόοδος των οχημάτων ήταν τεράστια, με πέντε οχήματα να τερματίζουν τη διαδρομή, ενώ η Ghost Rider δεν κατάφερε να περάσει ούτε στα δοκιμαστικά.

Ghost Rider DARPA Desert Challenge

Στη συνέχεια ο Levandowski εγκατέλειψε την αυτόνομη κίνηση όσον αφορά στους 2 τροχούς για να στραφεί στους 4, ως συνιδρυτής στο πρόγραμμα αυτόνομων οχημάτων της Google που κατόπιν μετονομάστηκε σε Waymo. Ο Levandowski έγινε εκατομμυριούχος από το συγκεκριμένο εγχείρημα, ενώ κατόπιν αποχώρησε από τη Waymo κλέβοντας χιλιάδες φακέλους και πατέντες αυτόνομης οδήγησης. Καταδικάστηκε σε 18 μήνες φυλακή, όμως παρέμεινε ελεύθερος καθώς πήρε... συχωροχάρτι από τον Donald Trump την τελευταία ημέρα της προεδρίας του!

Yamaha MOTOBOT

Αφήνουμε τον Levandowski και μεταφερόμαστε στο Tokyo Motor Show του 2015, όπου η Yamaha παρουσίασε κάτι διαφορετικό. Το MOTOBOT δεν ήταν μια αυτόνομη μοτοσυκλέτα, αλλά για ένα ρομπότ που μπορούσε να οδηγεί μια απλή μοτοσυκλέτα χωρίς μετατροπές.

Η Yamaha γύρισε μάλιστα ένα πολύ γουστόζικο βιντεάκι με το MOTOBOT στο οποίο συμμετείχε και ο Valentino Rossi.

Το 2017 παρουσιάστηκε το Motobot 2, που ήταν ακόμα πιο εξελιγμένο, και μπορούσε να οδηγεί ταχύτερα στην πίστα μια μοτοσυκλέτα, αν και ήταν και πάλι αρκετά αργό σε σύγκριση με άνθρωπο. Έκτοτε τα ίχνη του Motobot αγνοούνται, και δεν γνωρίζουμε αν η Yamaha παράτησε την προσπάθεια, καθώς οι λόγοι πίσω από το MOTOBOT ήταν αρκετά μπερδεμένοι, και το project δεν φαινόταν να έχει κάποιο χειροπιαστό στόχο που να είχε εμπορικό αντίκτυπο. Οκ, ρομπότ που οδηγούν μοτοσυκλέτα. Για death-race φουτουριστικό ρομποτικό Πρωτάθλημα δεν ακούγεται άσχημα, αλλά δεν βλέπουμε κάποια άλλη εμπορική χρήση για το MOTOBOT.

Την ίδια χρονιά, στο Tokyo Motor Show, η Yamaha έδειξε το MOTOROID, μια φουτουριστική ηλεκτρική concept μοτοσυκλέτα που ισορροπούσε μόνη της με γυροσκοπικό φαινόμενο, χρησιμποιώντας για τον σκοπό αυτό την... μπαταρία της, η οποία κινούταν δεξιά κι αριστερά με σύστημα που οι Ιάπωνες αποκαλούσαν AMCES (Active Mass Center Control System).

Τη σκυτάλη στις αυτόνομες μοτοσυκλέτες πήρε η Honda το 2017, όταν στην έκθεση τεχνολογίας CES παρουσίασε το Honda Riding Assist, ένα σύστημα που προσαρμοσμένο σε μια NC750, τη βοηθούσε να ισορροπήσει αυτόματα, με αναβάτη ή χωρίς, ενώ μπορούσε να ακολουθήσει έναν άνθρωπο με χαμηλή ταχύτητα. Στόχος ήταν "να δημιουργηθεί μια μοτοσυκλέτα που θα ισορροπεί μόνη της σε χαμηλές ταχύτητες, μειώνοντας την πιθανότητα πτώσης την ώρα που σταματάει ο αναβάτης." Σημειώστε πως στο πρώτο Riding Assist του big H δεν χρησιμοποιούταν γυροσκόπια, αλλά μεταβλητό ίχνος σε συνδυασμό με σερβό-μοτέρ που έστριβαν σπασμωδικά το τιμόνι εκμεταλλευόμενα το γυροσκοπικό φαινόμενο για να κρατούν όρθια τη μοτοσυκλέτα.

Honda Riding Assist-e

Την ίδια χρονιά, στο Tokyo Motor Show, η Honda παρουσίασε την ηλεκτρική έκδοση του συστήματος, υπό την ονομασία Riding Assist-e.

Τον Δεκέμβριο του 2021 η Honda έδωσε στη δημοσιότητα ένα βίντεο που δείχνει την επόμενη γενιά Riding Assist, αυτή τη φορά κομπλέ και με γυροσκόπια, προσαρμοσμένη σε ένα Vultus. Η Honda δείχνει τη μοτοσυκλέτα να ισορροπεί μόνη της, με αναβάτη ή χωρίς, και να κινείται εμπρός αλλά και όπισθεν, ισορροπώντας χωρίς τη βοήθεια του αναβάτη, ο οποίος απλά στρίβει το τιμόνι για να επιλέξει σε ποια κατεύθυνση θα κινηθεί. Εδώ το σύστημα δείχνει σαφώς πιο ολοκληρωμένο, και ικανό να υποβοηθήσει τον αναβάτη σε ισορροπία σε χαμηλές ταχύτητες, μειώνοντας ή και εξαλείφοντας τις πιθανότητες πτώσης από κακό υπολογισμό όσον αφορά στην ισορροπία.

Yamaha AMSAS

Και φτάνουμε στον Νοέμβριο του 2022, όπου η Yamaha παρουσίασε τη δική της αυτό-ισορροπούμενη μοτοσυκλέτα, που χρησιμοποιεί αυτό που η εταιρεία των τριών διαπασών αποκαλεί Advanced Motorcycle Stability Assist System πάνω σε ένα R3 με... ηλεκτροκινητήρα (λέτε να δούμε ηλεκτρική μοτοσυκλέτα Yamaha με όνομα R4 στο μέλλον;), σύστημα που ανοίγει όπως και το Honda Riding Assist πολλές δυνατότητες και δρόμους που φτάνουν μέχρι την αυτόνομη οδήγηση. Όπως οι αισθητήρες ραντάρ οδηγούν σε βοηθήματα Adaptive Cruise Control, έτσι και η αυτόματη ισορροπία αρχικά βοηθά τον -αρχάριο ως επί το πλείστον- αναβάτη να μην πέφτει με χαμηλές ταχύτητες, αλλά στη συνέχεια μπορεί να δημιουργήσει μοτοσυκλέτες που θα κινούνται μόνες τους, χωρίς καν να έχουν αναβάτη στην… πλάτη τους. Οι πιθανότητες είναι πραγματικά ατελείωτες, όμως αρχικά μιλάμε για χαμηλές ταχύτητες, λίγο πριν τη στάση.

Το Advanced Motorcycle Stability Assist System της Yamaha χρησιμοποιεί IMU 6 αξόνων, γυροσκόπια (που προεξέχουν αρκετά, στον μπροστινό τροχό αντί για τον πίσω της Honda) και σερβό-μοτέρ, ως βοήθημα ισορροπίας του αναβάτη. H Yamaha αναφέρει πως το σύστημα μπορεί να εφαρμοστεί σε οποιαδήποτε μοτοσυκλέτα, χωρίς αλλαγές στο πλαίσιο. Για την ώρα, όπως και το σύστημα της Honda, έτσι και της Yamaha βρίσκεται σε στάδιο εξέλιξης, οπότε θα πρέπει να περιμένουμε λίγο, μέχρι να το δούμε να περνά σε κάποιο δίκυκλο παραγωγής, και αρκετά περισσότερο μέχρι να δούμε πραγματικά αυτόνομες μοτοσυκλέτες να βγαίνουν στην αγορά. Καθώς όμως οι εξελίξεις στους 4 τροχούς έχουν δρομολογηθεί και ήδη έχουμε αρκετά αυτόνομα οχήματα στην αγορά, ίσως να μη χρειαστεί να περιμένουμε και τόσο μέχρι να έρθει η στιγμή που θα... καλούμε τη μοτοσυκλέτα μας να έρθει να μας πάρει από το αεροδρόμιο.

Ετικέτες

FIM: Νέες οδηγίες για τη διαχείριση της διάσεισης στους αγώνες μοτοσυκλέτας

Τουλάχιστον 10 ημέρες εκτός σε περίπτωση διάγνωσης - 20 για τους κάτω των 17 ετών
FIM διάσειση οδηγίες 2026
Από τον

Θοδωρή Ξύδη

12/1/2026

Θέλοντας να αναδείξει τη σοβαρότητα της πιο συχνής εγκεφαλικής βλάβης στους αγώνες μοτοσυκλέτας αλλά και πιο αποτελεσματική αντιμετώπισή της, η FIM ανακοίνωσε νέες οδηγίες αναφορικά με την αξιολόγηση και την διαχείρισή της.

Η διάσειση ήταν το κεντρικό θέμα κατά την 1η Ιατρική Σύνοδο Κορυφής που πραγματοποίησε η FIM το 2024 αναγνωρίζοντας το γεγονός ότι ενώ η διεθνής ομοσπονδία τηρεί τα διεθνή πρωτόκολλα στους αγώνες που έχουν την έγκρισή της αναφορικά με την αντιμετώπιση της διάσεισης, τα "εργαλεία" που χρησιμοποιούνται για την συνολική της αντιμετώπιση δεν έχουν προσαρμοστεί 100% στους αγώνες μοτοσυκλέτας.

Στη συγκεκριμένη σύνοδο αποφασίστηκε να δημιουργηθούν οι κατάλληλες οδηγίες για την αντιμετώπιση της διάσεισης με τη συμβολή ειδικών επί του θέματος. Η FIM τις ανακοίνωσε ως "Οδηγίες Αξιολόγησης και Διαχείρισης Διάσεισης" στις 9 Ιανουαρίου του 2026 με την έγκριση να έχει δοθεί για αυτές από τις 3 Δεκεμβρίου 2025, όταν και πραγματοποιήθηκε η 4η συνάντηση για τη χρονιά που μας πέρασε του διοικητικού συμβουλίου της ομοσπονδίας.

Σύμφωνα με τη σχετική ανακοίνωση οι νέες οδηγίες προσφέρουν ξεκάθαρες διαδικασίες για την αξιολόγηση της διάσεισης ενός αθλητή και την μετέπειτα διαχείρισή της, ώστε να μειωθεί ακόμη περισσότερο η πιθανότητα να υπάρξουν σοβαρές συνέπειες στην υγεία του αγωνιζόμενο μεσοπρόθεσμα ή μακροπρόθεσμα.

Ο ασθενής θα πρέπει να ακολουθεί συγκεκριμένες διαδικασίες για την αξιολόγηση, αποθεραπεία και επιστροφή του στους αγώνες, οι οποίες ισχύουν πλέον για όλες τις μορφές και κατηγορίες αγώνων μοτοσυκλέτας. Οι νέες οδηγίες δίνουν ακόμη μεγαλύτερη έμφαση στην όσο το δυνατό πιο έγκαιρη διάγνωση της διάσεισης, στην υποχρεωτική αποχή του αθλητή από αγωνιστική δραστηριότητα ακόμη και στην υποψία διάσεισης και στην επιστροφή του στους αγώνες που θα γίνεται με την ακολουθία συγκεκριμένων βημάτων και φυσικά υπό ιατρική επίβλεψη.

Η FIM αναφέρει ότι δεν υπάρχει διάσειση που να μην είναι σοβαρή. Ακόμη και οι ελαφριές θα πρέπει να λαμβάνονται σοβαρά, εκείνες δηλαδή όπου ένας αναβάτης δεν χάνει τις αισθήσεις του και έχει αρχικά απλά ελαφριά ζαλάδα. Σε περίπτωση θετικής διάγνωσης ο αθλητής θα πρέπει να απέχει από τους αγώνες για 10 ημέρες από την ημέρα που έπαθε διάσειση.

Στις οδηγίες της η FIM υιοθετεί τα 9 R: Reduce, Recognise, Remove, Refer, Rest, Recover, Rehabilitation, Return-to-sport και Review.

Το Reduce έχει να κάνει με την μείωση της πιθανότητας εμφάνισης διάσεισης μέσω της χρήσης του σωστού εξοπλισμού ασφάλειας από την πλευρά του αναβάτη.

Το "Recognise" αφορά την έγκαιρη διάγνωση της διάσεισης και των συμπτωμάτων της από μη ιατρικό προσωπικό, σύμφωνα με το "εργαλείο" Concussion Recognition Tool 6 (CRT6) που χρησιμοποιείται και από μη ιατρικό προσωπικό (βρείτε το εδώ). Σε περίπτωση ατυχήματος αξιολόγηση του αναβάτη θα γίνεται και σε επόμενο σκέλος ενός αγώνα, αν υπάρχει τέτοιο, ή αν έπεσε, για παράδειγμα, στα ελεύθερα δοκιμαστικά.

Το "Remove" έχει να κάνει με τη δυνατότητα να μην επιτρέπεται σε έναν αθλητή να συνεχίσει την προσπάθειά του ακόμη και αν υπάρχει υποψία διάσεισης και όχι ξεκάθαρα συμπτώματα. Για την αρχική διάγνωση, αμέσως μετά το ατύχημα ο αναβάτης θα δέχεται μια σειρά από 5 στάνταρ ερωτήσεις που θα πρέπει να απαντήσει σωστά και σε εύλογο χρονικό διάστημα: από το πού βρίσκεται, μέχρι τη θέση που τερμάτισε στον προηγούμενο αγώνα.

Στις αλλαγές των οδηγιών βλέπουμε ότι στις πρώτες 48 ώρες δεν συνιστάται πλέον πλήρη ανάπαυσή και αποχή από οθόνες, ενώ προτείνεται πολύ ελαφριά σωματική άσκηση, ακόμη και αν αυτή εντείνει τα συμπτώματα της διάσεισης και σταδιακή αύξηση της έντασης της άσκησης μετά από δύο ημέρες. 

Για τους αγωνιζόμενους που έχουν ηλικία κάτω από 17 έτη η ελάχιστη χρονική αποχή από την αγωνιστική δράση είναι οι 20 ημέρες, από την ημέρα του ατυχήματος.

Δείτε και κατεβάστε τις οδηγίες της FIM εδώ, οι οποίες έχουν ενδιαφέρον ακόμη και αν δεν αγωνίζεστε, αφού προσφέρουν χρήσιμες πληροφορίες για το πώς να διαγνώσετε μια διάσειση.