Yamaha AMSAS - Μοτοσυκλέτα που ισορροπεί μόνη της

Με δυνατότητες όμως που φτάνουν μέχρι και την αυτόνομη οδήγηση
Yamaha AMSAS
Κώστα Γκαζή
Από τον

Κώστα Γκαζή

21/12/2022

Τον Μάρτιο του 2004, 14 ομάδες έλαβαν μέρος στη δοκιμασία Desert Challenge της DARPA, στην οποία αυτόνομα οχήματα θα έπρεπε να διασχίσουν χωρίς εξωτερική βοήθεια μια διαδρομή 230 χιλιομέτρων στην έρημο της Νεβάδα. Ανάμεσα τους βρισκόταν και μια μοτοσυκλέτα.

Εκείνη ήταν η πρώτη προσπάθεια για αυτόνομη μοτοσυκλέτα στον κόσμο, που άκουγε στο όνομα Ghost Rider, με πατέρα της τον εφευρέτη Anthony Lewandowski. Στην εκκίνηση ο "αναβάτης φάντασμα" δεν κατάφερε να διανύσει ούτε ένα μέτρο, πέφτοντας στο πλάι και εγκαταλείποντας τον αγώνα. Ο λόγος για το φιάσκο ήταν ένα αστείο ανθρώπινο λάθος. Η ομάδα είχε απενεργοποιήσει το μηχανισμό σταθεροποίησης για να μετακινήσει τη μοτοσυκλέτα στη γραμμή εκκίνησης, και κατόπιν ξέχασαν να τον ενεργοποιήσουν και πάλι. Η Ghost Rider χρησιμοποιούσε 2 μονάδες IMU και είχε σερβομηχανισμούς που γύριζαν αυτόματα το τιμόνι προς την κατάλληλη κατεύθυνση ισορροπώντας-

Ghost Rider DARPA Desert Challenge

Σημειώστε πως την πρώτη εκείνη χρονιά κανένα αυτόνομο όχημα δεν κατάφερε να ολοκληρώσει τη διαδρομή, με τη DARPA να οργανώνει ξανά το event το 2005, με βραβείο 2 εκατομμυρίων δολαρίων για τον νικητή. Εκεί η πρόοδος των οχημάτων ήταν τεράστια, με πέντε οχήματα να τερματίζουν τη διαδρομή, ενώ η Ghost Rider δεν κατάφερε να περάσει ούτε στα δοκιμαστικά.

Ghost Rider DARPA Desert Challenge

Στη συνέχεια ο Levandowski εγκατέλειψε την αυτόνομη κίνηση όσον αφορά στους 2 τροχούς για να στραφεί στους 4, ως συνιδρυτής στο πρόγραμμα αυτόνομων οχημάτων της Google που κατόπιν μετονομάστηκε σε Waymo. Ο Levandowski έγινε εκατομμυριούχος από το συγκεκριμένο εγχείρημα, ενώ κατόπιν αποχώρησε από τη Waymo κλέβοντας χιλιάδες φακέλους και πατέντες αυτόνομης οδήγησης. Καταδικάστηκε σε 18 μήνες φυλακή, όμως παρέμεινε ελεύθερος καθώς πήρε... συχωροχάρτι από τον Donald Trump την τελευταία ημέρα της προεδρίας του!

Yamaha MOTOBOT

Αφήνουμε τον Levandowski και μεταφερόμαστε στο Tokyo Motor Show του 2015, όπου η Yamaha παρουσίασε κάτι διαφορετικό. Το MOTOBOT δεν ήταν μια αυτόνομη μοτοσυκλέτα, αλλά για ένα ρομπότ που μπορούσε να οδηγεί μια απλή μοτοσυκλέτα χωρίς μετατροπές.

Η Yamaha γύρισε μάλιστα ένα πολύ γουστόζικο βιντεάκι με το MOTOBOT στο οποίο συμμετείχε και ο Valentino Rossi.

Το 2017 παρουσιάστηκε το Motobot 2, που ήταν ακόμα πιο εξελιγμένο, και μπορούσε να οδηγεί ταχύτερα στην πίστα μια μοτοσυκλέτα, αν και ήταν και πάλι αρκετά αργό σε σύγκριση με άνθρωπο. Έκτοτε τα ίχνη του Motobot αγνοούνται, και δεν γνωρίζουμε αν η Yamaha παράτησε την προσπάθεια, καθώς οι λόγοι πίσω από το MOTOBOT ήταν αρκετά μπερδεμένοι, και το project δεν φαινόταν να έχει κάποιο χειροπιαστό στόχο που να είχε εμπορικό αντίκτυπο. Οκ, ρομπότ που οδηγούν μοτοσυκλέτα. Για death-race φουτουριστικό ρομποτικό Πρωτάθλημα δεν ακούγεται άσχημα, αλλά δεν βλέπουμε κάποια άλλη εμπορική χρήση για το MOTOBOT.

Την ίδια χρονιά, στο Tokyo Motor Show, η Yamaha έδειξε το MOTOROID, μια φουτουριστική ηλεκτρική concept μοτοσυκλέτα που ισορροπούσε μόνη της με γυροσκοπικό φαινόμενο, χρησιμποιώντας για τον σκοπό αυτό την... μπαταρία της, η οποία κινούταν δεξιά κι αριστερά με σύστημα που οι Ιάπωνες αποκαλούσαν AMCES (Active Mass Center Control System).

Τη σκυτάλη στις αυτόνομες μοτοσυκλέτες πήρε η Honda το 2017, όταν στην έκθεση τεχνολογίας CES παρουσίασε το Honda Riding Assist, ένα σύστημα που προσαρμοσμένο σε μια NC750, τη βοηθούσε να ισορροπήσει αυτόματα, με αναβάτη ή χωρίς, ενώ μπορούσε να ακολουθήσει έναν άνθρωπο με χαμηλή ταχύτητα. Στόχος ήταν "να δημιουργηθεί μια μοτοσυκλέτα που θα ισορροπεί μόνη της σε χαμηλές ταχύτητες, μειώνοντας την πιθανότητα πτώσης την ώρα που σταματάει ο αναβάτης." Σημειώστε πως στο πρώτο Riding Assist του big H δεν χρησιμοποιούταν γυροσκόπια, αλλά μεταβλητό ίχνος σε συνδυασμό με σερβό-μοτέρ που έστριβαν σπασμωδικά το τιμόνι εκμεταλλευόμενα το γυροσκοπικό φαινόμενο για να κρατούν όρθια τη μοτοσυκλέτα.

Honda Riding Assist-e

Την ίδια χρονιά, στο Tokyo Motor Show, η Honda παρουσίασε την ηλεκτρική έκδοση του συστήματος, υπό την ονομασία Riding Assist-e.

Τον Δεκέμβριο του 2021 η Honda έδωσε στη δημοσιότητα ένα βίντεο που δείχνει την επόμενη γενιά Riding Assist, αυτή τη φορά κομπλέ και με γυροσκόπια, προσαρμοσμένη σε ένα Vultus. Η Honda δείχνει τη μοτοσυκλέτα να ισορροπεί μόνη της, με αναβάτη ή χωρίς, και να κινείται εμπρός αλλά και όπισθεν, ισορροπώντας χωρίς τη βοήθεια του αναβάτη, ο οποίος απλά στρίβει το τιμόνι για να επιλέξει σε ποια κατεύθυνση θα κινηθεί. Εδώ το σύστημα δείχνει σαφώς πιο ολοκληρωμένο, και ικανό να υποβοηθήσει τον αναβάτη σε ισορροπία σε χαμηλές ταχύτητες, μειώνοντας ή και εξαλείφοντας τις πιθανότητες πτώσης από κακό υπολογισμό όσον αφορά στην ισορροπία.

Yamaha AMSAS

Και φτάνουμε στον Νοέμβριο του 2022, όπου η Yamaha παρουσίασε τη δική της αυτό-ισορροπούμενη μοτοσυκλέτα, που χρησιμοποιεί αυτό που η εταιρεία των τριών διαπασών αποκαλεί Advanced Motorcycle Stability Assist System πάνω σε ένα R3 με... ηλεκτροκινητήρα (λέτε να δούμε ηλεκτρική μοτοσυκλέτα Yamaha με όνομα R4 στο μέλλον;), σύστημα που ανοίγει όπως και το Honda Riding Assist πολλές δυνατότητες και δρόμους που φτάνουν μέχρι την αυτόνομη οδήγηση. Όπως οι αισθητήρες ραντάρ οδηγούν σε βοηθήματα Adaptive Cruise Control, έτσι και η αυτόματη ισορροπία αρχικά βοηθά τον -αρχάριο ως επί το πλείστον- αναβάτη να μην πέφτει με χαμηλές ταχύτητες, αλλά στη συνέχεια μπορεί να δημιουργήσει μοτοσυκλέτες που θα κινούνται μόνες τους, χωρίς καν να έχουν αναβάτη στην… πλάτη τους. Οι πιθανότητες είναι πραγματικά ατελείωτες, όμως αρχικά μιλάμε για χαμηλές ταχύτητες, λίγο πριν τη στάση.

Το Advanced Motorcycle Stability Assist System της Yamaha χρησιμοποιεί IMU 6 αξόνων, γυροσκόπια (που προεξέχουν αρκετά, στον μπροστινό τροχό αντί για τον πίσω της Honda) και σερβό-μοτέρ, ως βοήθημα ισορροπίας του αναβάτη. H Yamaha αναφέρει πως το σύστημα μπορεί να εφαρμοστεί σε οποιαδήποτε μοτοσυκλέτα, χωρίς αλλαγές στο πλαίσιο. Για την ώρα, όπως και το σύστημα της Honda, έτσι και της Yamaha βρίσκεται σε στάδιο εξέλιξης, οπότε θα πρέπει να περιμένουμε λίγο, μέχρι να το δούμε να περνά σε κάποιο δίκυκλο παραγωγής, και αρκετά περισσότερο μέχρι να δούμε πραγματικά αυτόνομες μοτοσυκλέτες να βγαίνουν στην αγορά. Καθώς όμως οι εξελίξεις στους 4 τροχούς έχουν δρομολογηθεί και ήδη έχουμε αρκετά αυτόνομα οχήματα στην αγορά, ίσως να μη χρειαστεί να περιμένουμε και τόσο μέχρι να έρθει η στιγμή που θα... καλούμε τη μοτοσυκλέτα μας να έρθει να μας πάρει από το αεροδρόμιο.

Ετικέτες

Η BOSCH οραματίζεται επικοινωνία μοτοσυκλετών για μείωση τροχαίων

Θα γίνει στα αυτοκίνητα έτσι και αλλιώς
Η BOSCH οραματίζεται επικοινωνία μοτοσυκλετών για μείωση τροχαίων
Θάνο Αμβρ. Φελούκα
Από τον

Θάνο Αμβρ. Φελούκα

29/12/2025

Ο επικεφαλής του τμήματος Έρευνας και Εξέλιξης για μοτοσυκλέτες στον τεράστιο όμιλο της Bosch θεωρεί δεδομένο πως πρέπει να αρχίσουν να ετοιμάζουν τα πρωτόκολλα επικοινωνίας, αμέσως μόλις καταλήξουν στον ιδανικό τρόπο που θα μπορούσε να γίνει η ανταλλαγή πληροφορίας μεταξύ μοτοσυκλετών και το κυριότερο, στον τρόπο ενημέρωσης του αναβάτη.

Η BOSCH οραματίζεται μία υπηρεσία που θα τρέχει στο cloud, θα επικοινωνεί δηλαδή η μοτοσυκλέτα μέσω internet με μία κεντρική τοποθεσία όπου θα μεταφέρει την κατάσταση των δρόμων αλλά και απευθείας θα ενημερώνει για την περίπτωση ατυχήματος. Απευθείας το σύστημα θα ειδοποιεί κάθε μοτοσυκλέτα που θα βρίσκεται σε κοντινή περιοχή πως έχει συμβεί ατύχημα ώστε να αποφύγουν το ενδεχόμενο σύγκρουσης.

Η BOSCH βλέπει την μεγάλη εικόνα και δεν μένει σε συγκεκριμένες αγορές, βασικά δεν θεωρεί πως το σύστημα αυτό έχει νόημα στην Ευρώπη αλλά πιστεύει πως σε χώρες όπως η Ταϊβάν, που έχουν τεράστια αγορά σκούτερ και στα φανάρια βλέπεις σταματημένα εκατοντάδες δίκυκλα και ελάχιστα αυτοκίνητα, ένα τέτοιο σύστημα θα μπορούσε να κάνει την διαφορά. Αντίστοιχη είναι η εικόνα σε Ινδονησία, Βιετνάμ κτλ, όμως η Ταϊβάν έχει το πλεονέκτημα της τεχνολογικής υπεροχής.

Η αλήθεια είναι επίσης πως μόνο δύο εταιρείες στον κόσμο μπορούν να φέρουν κάτι τέτοιο σε μαζική παραγωγή, η BOSCH και έπειτα η Continental. Είναι οι μόνες που ασχολούνται με την εξέλιξη των ηλεκτρονικών των μοτοσυκλετών, όχι με τον τρόπο που διάφορες start-up πραγματοποιούν από καιρό σε καιρό, αλλά οδηγώντας τις εξελίξεις και κυρίως γνωρίζοντας κάθε κατασκευαστή και τις ανάγκες που υπάρχουν, για να μπορούν να υποστηρίξουν την μαζική παραγωγή. Κι αυτό το τελευταίο είναι ίσως σημαντικότερο από την ίδια την Έρευνα και την Εξέλιξη. Για να λέει η BOSCH πως ασχολείται με αυτό, τότε στο μέλλον θα υπάρχει στην παραγωγή, έστω και πολύ μακριά από την Ευρώπη.

Όταν το 1984 ξεκίνησε με το ABS στις μοτοσυκλέτες, η BOSCH πήγε στην Ιαπωνία γιατί τότε εκεί βρισκόταν η καρδιά της μοτοσυκλέτας, εγκαθιστώντας κέντρο Έρευνας και Εξέλιξης συγκεκριμένα για το φρενάρισμα των μοτοσυκλετών, που λειτουργούσε παράλληλα με εκείνο της Γερμανίας. Γνωρίζουμε όλοι μας, πόσο καιρό τους πήρε για να φτάσουμε στο σημείο να έχουμε φρένα που εμπιστευόμαστε στην βροχή, πάνω από δύο δεκαετίες.

Ωστόσο η τεχνολογικές εξελίξεις δεν προχωρούν με αριθμητική πρόοδο και απόδειξη είναι το Cornering ABS που πρώτη φορά είδαμε στο 1190 Adventure της KTM πριν αυτό μπει σε όλους τους κατασκευαστές.

Οι Ιάπωνες μπορεί να γνωρίζουν πως οι εξελίξεις προχωρούν με μη-αριθμητική πρόοδο, ωστόσο όταν η BOSCH τους είπε πως είναι έτοιμοι να πάει τα πράγματα ένα βήμα πιο κάτω, δεν ήθελαν να πάρουν το ρίσκο και να φορτωθούν την κατακραυγή. Η Honda ακόμη πληρώνει την κριτική για τα φρένα της προηγούμενης γενιάς του Transalp, εκείνου που σταμάτησε, διακόπηκε η ιστορική πορεία του ονόματος και ξανά ξεκίνησε και πάλι στην εποχή μας. Ήταν η KTM που αποδέχτηκε την πρόσκληση για να βοηθήσει στην Έρευνα και την Εξέλιξη και μάλιστα, επειδή το κέντρο αυτό ήταν στην Ιαπωνία όπως είπαμε, έστειλαν ένα 1190 στην άλλη άκρη της Γης ενώ τους χωρίζουν μόλις τρεις ώρες οδήγησης από το εργοστάσιο στην Αυστρία μέχρι τα κεντρικά της BOSCH στην Γερμανία. Έκτοτε το κέντρο έρευνας για τα φρένα της μοτοσυκλέτας έχει επιστρέψει σε γερμανικό έδαφος.

Αντίστοιχη πορεία είχε όμως και το Adaptive Cruise Control που πρώτη η BOSCH έφερε στην παγκόσμια παραγωγή, μέσω της Ducati αυτή τη φορά. Μπήκε πρώτα στην Multistrada και έπειτα σε όλους τους άλλους.

Αυτός είναι ο τρόπος λειτουργίας των Γερμανών. Βρίσκουν έναν κατασκευαστή που αναλαμβάνει μέρος των εξόδων της Έρευνας, κυρίως με το να συμμετέχει ως ομάδα με μοτοσυκλέτες, αναβάτες εξέλιξης, μηχανικούς κτλ και ως αντιστάθμισμα κερδίζει δύο χρόνια αποκλειστικότητας, με την BOSCH να δίνει έπειτα στους υπόλοιπους την ίδια ακριβώς τεχνολογία. Στην περίπτωση μάλιστα της Ducati, η τεχνολογία του Adaptive Cruise Control ήταν δική τους! Βοήθησαν δύο φοιτητές από ην Μπολόνια να κάνουν τα πρώτα βήματα και έπειτα έδωσαν στην BOSCH τα δικαιώματα παραγωγής ενώ οι φοιτητές εξασφάλισαν το εργασιακό τους μέλλον.

Όλα αυτά μας οδηγούν στο ασφαλές συμπέρασμα πως για να λέει η BOSCH πως δουλεύει σε κάτι τέτοιο, τότε το κάνει με έναν κατασκευαστή που θα το φέρει πρώτος στην αγορά και ένας τέτοιος στην Ταϊβάν θα μπορούσε να είναι η πολύ γνωστή εδώ στην Ελλάδα, SYM!

Εκτός από ατυχήματα με άμεση ενημέρωση, ο Geoff Liersch της BOSCH θεωρεί πως οι μοτοσυκλέτες, ή τα σκούτερ της SYM και όποιου άλλου ενσωματώσει την τεχνολογία, θα μπορούσαν να ενημερώνουν για λακκούβες και άλλα επικίνδυνα σημεία με αυτόματη αναγνώριση όμως και όχι με τον τρόπο που υπάρχει αυτή την στιγμή μέσω εφαρμογών, όπου ο χρήστης θα πρέπει να μπει στην διαδικασία να μαρκάρει το σημείο και να γράψει το ζήτημα που υπάρχει εκεί.

Ακόμη και η πρόσφυση στον δρόμο, μέσα από την λειτουργία του traction control, θα μπορούσε να είναι ένα από τα θέματα που επικοινωνείται απευθείας στην υπηρεσία.

Η BOSCH λέει πως η τεχνολογία υπάρχει ήδη, αυτή την στιγμή τα ηλεκτρονικά των μοτοσυκλετών ξέρουν πότε πέρασες πάνω από λακκούβα, πότε η πρόσφυση άλλαξε και μπορούν να ανιχνεύσουν το ατύχημα με μεγαλύτερη ακρίβεια από αυτό που συμβαίνει στα αυτοκίνητα, όπου ένα δυνατό φρενάρισμα μπορεί να λαθευτεί ως τρακάρισμα. Το endo στις μοτοσυκλέτες δεν μπερδεύει το σύστημα και αυτό γιατί έχουν εξελιγμένες μονάδες IMU, μονάδες μέτρησης της αδράνειας σε έξι μάλιστα άξονες. Η τοποθέτηση εξελιγμένων μονάδων στις μοτοσυκλέτες ήταν αναγκαίο βήμα για να μπορέσουν να ξεπεράσουν τα ζητήματα που υπήρχαν πριν από δέκα χρόνια.

Οπότε το πιο σημαντικό βήμα, η συλλογή της πληροφορίας και η αναγνώριση έχει ήδη γίνει, υπάρχει γύρω μας. Το ζήτημα είναι η μετάδοσή της και μόνο, πράγμα σημαντικό και με δυσκολίες αλλά πολύ μικρότερες από αυτές που υπήρχαν πριν από δέκα χρόνια για να γίνει κάτι τέτοιο!

Το καλό είναι πως αν γίνει ένα τέτοιο βήμα στην Ταϊβάν και από εκεί στο Βιετνάμ, στην Ινδονησία και με λίγα λόγια σε εκατομμύρια σκούτερ, τότε οι ηλεκτρονικές αναρτήσεις, οι IMU και τόσα ακόμη συστήματα θα γίνει πιο προσιτά για όλους μας!

Όπως για παράδειγμα βλέπουμε με τις ενσωματωμένες κάμερες στις κινέζικες μοτοσυκλέτες και σκούτερ, καθότι εκεί αποτελούν υποχρεωτικότητα. Υπάρχουν στον βασικό εξοπλισμό των μοντέλων που έρχονται εδώ!

Θα υπάρχει λοιπόν κέρδος ακόμη και πριν έρθει στην Ευρώπη η επικοινωνία μεταξύ μοτοσυκλετών. Ωστόσο αν αυτό το σύστημα μπει στα αυτοκίνητα και γίνει υποχρεωτικό και εκεί, τότε θα δούμε βελτίωση και στα τροχαία με θύματα μοτοσυκλετιστές, καθώς θα είναι μικρότερες οι πιθανότητες να σε πατήσει κάποιος ενώ έπεσες και είσαι στο οδόστρωμα, ενώ κινούμενος ανάμεσα από τα αυτοκίνητα θα βλέπεις αν υπάρχει κάποιος κίνδυνος, αθέατος, μπροστά. Το επικίνδυνο σε όλα αυτά είναι να μην μείνει στην ανώνυμη ενημέρωση της κατάστασης του δρόμου, το σύστημα αυτό.

Ετικέτες