Yamaha – Ετοιμάζει ημι-αυτόματο κιβώτιο για τον CP2 των MT-07, Tenere 700, Tracer 7

Με το βλέμμα στραμμένο στο E-Clutch της Honda
motomagYamaha – Ετοιμάζει ημι-αυτόματο κιβώτιο για τον CP2 κινητήρα της!
Από τον

Αλέξανδρο Λαμπράκη

22/4/2024

Πατέντες έκαναν την εμφάνισή τους που δείχνουν πως η Yamaha φαίνεται να ετοιμάζει ένα νέο ημι-αυτόματο κιβώτιο για τα μεσαίου κυβισμού μοντέλα της που χρησιμοποιούν τον δικύλινδρο εν σειρά CP2 κινητήρα, θέλοντας ίσως να σταθεί απέναντι στο E-Clutch της Honda που είδαμε στην EICMA 2023.

Τον Νοέμβριο του 2023 είδαμε στο Μιλάνο, στην EICMA 2023, το νέο ημι-αυτόματο σύστημα της Honda με την ονομασία E-Clutch. Στόχος του Big H, ήταν να συνδυάσει το χαμηλό βάρος και την απλή αρχιτεκτονική των μηχανικών κιβωτίων με την ευκολία του επίσης δικού της, μοναδικού στις μοτοσυκλέτες, συστήματος DCT. Η ομοιότητα βρίσκεται φυσικά μόνο στην χρήση καθώς τα συστήματα αυτά είναι τελείως διαφορετικά σε φιλοσοφία και το νέο E-Clutch της Honda είναι αντίστοιχο των κιτ που χρόνια τώρα ξέρουμε από το Enduro, ενώ σε street μοτοσυκλέτα παραγωγής είδαμε από την MVAgusta. Γι’ αυτό και τα πρώτα μοντέλα που εξόπλισε η Honda με το E-Clutch είναι τα σπορ προσανατολισμού τετρακύλινδρα, CB650R και CBR650R, θέλοντας το ιαπωνικό εργοστάσιο να δείξει σε ποιες κατηγορίες απευθύνεται το συγκεκριμένο σύστημα, διαχωρίζοντάς το από το βαρύτερο και πιο περίπλοκο στην κατασκευή DCT.

Yamaha – Ετοιμάζει ημι-αυτόματο κιβώτιο για τον CP2 κινητήρα της!

Τώρα, φαίνεται ότι η Yamaha εξελίσσει το δικό της αντίπαλο σύστημα, το οποίο όπως δείχνουν τα σχέδια από τις πατέντες, έχει σκοπό να χρησιμοποιήσει στα μοντέλα με τον CP2 κινητήρα, όπως τα MT-07 και YZF-R7. Σε αντίθεση με το υβριδικού συστήματος E-Clutch της Honda, το οποίο διατηρεί το συμπλέκτη στο χέρι, το εργοστάσιο της Iwata μοιάζει να ακολουθεί διαφορετική πορεία, με πιο συμβατική αρχιτεκτονική. Αφαιρεί έτσι εντελώς, τόσο τον συμπλέκτη στο χέρι, όσο και τον επιλογέα στο πόδι και στην θέση τους φέρνει κουμπιά στο γκριπ. Ας μην το μπερδέψει κανείς με άλλες αυτόματες μοτοσυκλέτες που έχουν εμφανιστεί στο παρελθόν, όπως της Aprilia καθώς εκεί είχαμε CVT μετάδοση και εδώ ένα κανονικό κιβώτιο που απλά αλλάζει μόνο τους τις σχέσεις.

Yamaha – Ετοιμάζει ημι-αυτόματο κιβώτιο για τον CP2 κινητήρα της!

Δεν είναι η πρώτη φορά που η Yamaha πειραματίζεται με αυτόματο κιβώτιο σε μοτοσυκλέτες. Ήδη από το 2006, η εταιρεία είχε για πρώτη φορά φέρει το YCC-S (Yamaha Chip Controlled Shifting), με το οποίο εξόπλιζε το μεγάλο τουριστικό της μοντέλο, FJR 1300. Ο τρόπος που δούλευε το εν λόγω σύστημα ήταν αρκετά κοντά σε αυτόν που συναντάμε στο Honda E-Clutch. Με το κιβώτιο να παραμένει συμβατικό, χωρίς όμως μανέτα για τον συμπλέκτη, ο αναβάτης είχε δύο επιλογές για τις αλλαγές ταχυτήτων, είτε με τον κλασσικό λεβιέ στο πόδι, είτε μέσω ενός μοχλού στο αριστερό grip.

Το YCC-S χρησιμοποιούσε δύο ηλεκτρονικά ελεγχόμενους αισθητήρες, έναν για τον συμπλέκτη και έναν για τον επιλογέα, ενώ συνεργαζόταν με την ECU και πλήθος αισθητήρων, ώστε να γνωρίζει κάθε στιγμή την θέση της μοτοσυκλέτας. Μόλις ο αναβάτης αποφάσιζε ότι ήθελε να ανεβάσει ή να κατεβάσει ταχύτητα, το YCC-S ενεργοποιούσε ηλεκτρονικά τον συμπλέκτη, εξασφαλίζοντας την ομαλή εμπλοκή των γραναζιών. Ρόλο που σε διαφορετική περίπτωση αναλαμβάνει να κάνει ο αναβάτης με το χέρι του. Ταυτόχρονα, το YCC-S εξασφάλιζε τον σωστό χρονισμό ανάφλεξης και τις στροφές του κινητήρα, με σκοπό την όσο το δυνατόν πιο ομαλή αλλαγή σχέσης. Προσοχή, αν και θυμίζει σε μεγάλο βαθμό το quickshifter που γνωρίζουμε σήμερα, δεν μιλάμε για το ίδιο πράγμα, καθώς το quickshifter χρειάζεται τον συμπλέκτη για την εκκίνηση.

Το νέο εδώ είναι ότι δεν μιλάμε πλέον για ένα μεγάλο και ακριβό τουριστικό μοντέλο όπως το FJR1300, αλλά για μοτοσυκλέτες μεσαίου κυβισμού και αρκετά χαμηλότερες σε κόστος αγοράς. Ταυτόχρονα, θα μπορούσε να αποτελέσει άμεσο ανταγωνιστή του E-Clutch της Honda. Με δεδομένο ότι ο CP2 κινητήρας χρησιμοποιείται σε διάφορα μοντέλα, συμπεριλαμβανομένων των Tracer 7, YZF-R7, XSR700 και Tenere 700, θα μπορούσαμε πολύ εύκολα να το δούμε σε διάφορες κατηγορίες. Ειδικά, στα Tracer 7 και Tenere 700 θα ταίριαζε γάντι, καθώς στοχεύουν στην τουριστική χρήση, κάνοντας την ζωή του αναβάτη πιο εύκολη στην κάλυψη πολλών χιλιομέτρων.

Yamaha – Ετοιμάζει ημι-αυτόματο κιβώτιο για τον CP2 κινητήρα της!

Ο τρόπος που λειτουργεί είναι σχετικά απλός και έχει ως εξής. Όπως βλέπουμε στα σχέδια της πατέντας, υπάρχουν δύο κουμπιά στο αριστερό grip, ένα για ανεβάσματα και ένα για κατεβάσματα, ενώ ένα ζευγάρι ηλεκτρονικά ελεγχόμενων ρυθμιστών εντοπίζεται ακριβώς πάνω από το κιβώτιο μετάδοσης. Ένας στα αριστερά, ο οποίος αναλαμβάνει την λειτουργία του επιλογέα και ένας στα δεξιά για τον συμπλέκτη. Ένας σερβομηχανισμός μεταφράζει τις εντολές του αναβάτη, στην αντίστοιχη λειτουργία για το σύστημα μετάδοσης. Με αυτό τον τρόπο, το σύστημα εξασφαλίζει ομαλές αλλαγές ταχυτήτων, ενώ ταυτόχρονα διαχειρίζεται την σύμπλεξη/αποσύμπλεξη του συμπλέκτη, τόσο εν κινήσει όσο και όταν η μοτοσυκλέτα είναι σταματημένη. Όπως βλέπουμε, οι πατέντες της Yamaha θα μπορούσαν επίσης να εφαρμοστούν και σε μία πλήρως αυτόματη λειτουργία, με το τύπου YCC-S νέο σύστημα να ελέγχει πλήρως αυτόματα τις αλλαγές ταχυτήτων.

Yamaha – Ετοιμάζει ημι-αυτόματο κιβώτιο για τον CP2 κινητήρα της!

Η μονάδα ελέγχου είναι τοποθετημένη εξωτερικά στην αριστερή πλευρά του πλαισίου τύπου χωροδικτύωμα, όπου τροφοδοτείται με φρέσκο και δροσερό αέρα για την ψύξη του, μέσω ενός αεραγωγού στο ρεζερβουάρ.. Μία δεύτερη μονάδα ελέγχου, για την οποία δεν γίνεται αναφορά στις πατέντες, ως προς το γιατί είναι εκεί, εντοπίζεται στην άλλη πλευρά του πλαισίου. Το νέο σύστημα μετάδοσης εμφανίζεται και σε μία ακόμη πατέντα, όμως το βλέπουμε πάνω σε ένα YZF-R7. Εκεί, αναφέρεται η θέση έδρασης της μονάδας ελέγχου, όχι όμως και ο σκοπός λειτουργίας της, ενώ και η ύπαρξη λεβιέ ταχυτήτων (χωρίς ωστόσο συμπλέκτη) δεν συνάδει με τα κείμενα της πατέντας.

Yamaha – Ετοιμάζει ημι-αυτόματο κιβώτιο για τον CP2 κινητήρα της!

Μαζί με το ημι-αυτόματο κιβώτιο, το MT-07 που απεικονίζεται στις πατέντες δείχνει επίσης να έχει και αρκετές εμφανισιακές διαφορές, σε σχέση με όσες γενιές γνωρίζουμε ήδη. Παρά το ότι είναι αρκετά πρόχειρα σχεδιασμένο εξωτερικά, βλέπουμε ότι τα πλαστικά δεν θυμίζουν αυτή την έκδοση της γυμνής μοτοσυκλέτας ή κάποια παλαιότερη, ενώ η σέλα είναι διαφορετικά, όπως και οι αεραγωγοί στα πλαϊνά του ρεζερβουάρ, οι οποίοι στέλνουν απευθείας κρύο αέρα στις μονάδες ελέγχου. Το ίδιο ισχύει και για τα καλύμματα του ψυγείου, αλλά και το μπροστινό φτερό. Η πιο σημαντική ίσως διαφορά που βλέπουμε είναι το ανεστραμμένο τηλεσκοπικό πιρούνι μπροστά (όπως έχει ήδη το YZF-R7), σε αντίθεση με το συμβατικό που εξοπλίζεται η τρέχουσα έκδοση του MT-07.

Όπως συμβαίνει με την Honda και το E-Clutch, έτσι και εδώ το σύστημα της Yamaha είναι σχεδιασμένο να λειτουργεί με συμβατικό κιβώτιο, χωρίς κάποια σημαντική αλλαγή στα μηχανικά του μέρη. Επομένως, όπως και με την Honda μιλάμε για ξεχωριστή έκδοση, ή προαιρετικό εξοπλισμό, που σημαίνει ότι η επιλογή για συμβατικό χειροκίνητο κιβώτιο ταχυτήτων παραμένει. Όσοι λοιπόν θέλουν την απλότητα ενός μηχανικού συστήματος, θα μπορούν να βρουν αυτό που αναζητούν. Αναμφίβολα, όμως, μία νέα τεχνολογία όπως αυτή, θα δώσει την ευκαιρία σε μεγαλύτερο κοινό να μπει στον χώρο της μοτοσυκλέτα ή να επιστρέψει μετά από χρόνια.

Ετικέτες

Πατέντα Kawasaki για τροφοδοσία με υγροποιημένο υδρογόνο - Ο πεντακύλινδρος κινητήρας του H2 HySE

Οι Ιάπωνες επιμένουν πως το υδρογόνο είναι προτιμότερη λύση από τις μπαταρίες
kawasaki h2 hyse
Από τον

Σπύρο Τσαντήλα

27/4/2026

Σε ένα από τα ισχυρότερα αναχώματα στην προτεινόμενη λαίλαπα της βεβιασμένης Ηλεκτροκίνησης εξελίσσεται η χρήση υδρογόνου ως καύσιμο στους κινητήρες εσωτερικής καύσης και οι Ιάπωνες πρωτοπορούν στο θέμα αυτό, έχοντας στήσει εδώ και μερικά χρόνια την κοινοπραξία HySE με συμμετοχή των περισσότερων κατασκευαστών μοτοσυκλετών και αυτοκινήτων της χώρας.

Η Kawasaki είναι μια από τις πιο δραστήριες εταιρείες στον τομέα αυτόν, όσον αφορά στη Μοτοσυκλέτα τουλάχιστον, έχοντας ήδη παρουσιάσει το λειτουργικό πρωτότυπο H2 HySE που έκανε γύρους επίδειξης στις πίστες των Le Mans και Suzuka στα περιθώρια των αγώνων Endurance σε Γαλλία και Ιαπωνία πέρυσι.

kawasaki-h2-hyse

Αυτό το φουτουριστικό πρωτότυπο ωστόσο επιδεικνύει με μια ματιά το μεγαλύτερο πρόβλημα που αντιμετωπίζει η τεχνολογία υδρογόνου: την αποθήκευσή του. Οι γιγάντιες βαλίτσες του H2 HySE είναι απαραίτητες για να φιλοξενήσουν κάμποσα κάνιστρα υδρογόνου υπό πολύ υψηλή πίεση μα, ακόμη κι έτσι, η αυτονομία της μοτοσυκλέτας αυτής φέρεται να είναι ακόμη μη ανταγωνιστική συγκριτικά με μιας βενζινοκίνητης.

Η χρήση αερίου υδρογόνου έχει τα προβλήματά της, γι’ αυτό στο Akashi εξετάζουν ως λύση το υγροποιημένο υδρογόνο, καθώς έτσι θα μπορεί να χωρέσει περισσότερο στη μοτοσυκλέτα. Αυτό ακριβώς είναι και το αντικείμενο της πιο πρόσφατης ευρεσιτεχνίας που κατοχύρωσε η Kawasaki στην Ιαπωνία.

kawasaki-h2-hyse
Η ευρεσιτεχνία της Kawasaki μπορεί να εφαρμοστεί σε διάφορους τύπους κινητήρων, όπως λ.χ. σε έναν V8 που θα μοιάζει με V10

Στο σχέδιο βλέπουμε έναν κινητήρα που μοιάζει πεντακύλινδρος σε σειρά, ωστόσο στην πραγματικότητα είναι τετρακύλινδρος – ως ήταν εξαρχής ο κινητήρας του H2 HySE με τον υπερσυμπιεστή. Μόνο που ο ακριανός κύλινδρος στη δεξιά πλευρά του κινητήρα δεν λειτουργεί όπως οι υπόλοιποι τέσσερεις και αντί να ωθεί τον στρόφαλο, παίρνει κίνηση απ’ αυτόν για να αντλήσει καύσιμο.

Εξηγούμαι αναλυτικότερα, γιατί τα νούμερα που συνοδεύουν την πατέντα της Kawasaki έχουν ιδιαίτερο τεχνικό ενδιαφέρον.

Στα χαρτιά, το υδρογόνο έχει μεγαλύτερη ενεργειακή πυκνότητα από τη βενζίνη ανά μονάδα μάζας. Αυτό σημαίνει πως ένα κιλό υδρογόνου έχει περίπου τριπλάσια αποθηκευμένη ενέργεια από ένα κιλό βενζίνης. Αν όμως μιλήσουμε για ενέργεια ανά μονάδα όγκου, τότε η κατάσταση αντιστρέφεται ραγδαία, καθώς στον ίδιο όγκο η (υγρή) βενζίνη έχει ασύγκριτα περισσότερη ενέργεια από το (αέριο) υδρογόνο. Ενδεικτικά, αναφέρει πως ακόμη κι αν συμπιέσουμε το υδρογόνο στα 700 bar (πάνω από 10.000 psi), στο ίδιο όγκο η βενζίνη έχει εξαπλάσια ενέργεια αποθηκευμένη.

kawasaki-h2-hyse

Και το πρόβλημα στη μοτοσυκλέτα είναι πως ο δεσμευτικός παράγοντας δεν είναι τόσο το βάρος, όσο ο διαθέσιμος χώρος για αποθήκευση του υδρογόνου, δηλαδή ο όγκος.

Η ιδέα της Kawasaki είναι προφανέστατη: το υγροποιημένο υδρογόνο απαιτεί πολύ μικρότερο όγκο για την αποθήκευσή του, άρα θα μπορούμε να φορτώσουμε μεγαλύτερη ποσότητα στη μοτοσυκλέτα χωρίς να απαιτεί βαλίτσες σε μέγεθος μικρής καλύβας. Μόνο που δεν είναι τόσο απλό το θέμα.

Το υγροποιημένο υδρογόνο έχει τα δικά του προβλήματα. Πρώτον, πρέπει να διατηρείται σε εξαιρετικά χαμηλή θερμοκρασία για να μην εξαερωθεί, άρα το δοχείο αποθήκευσής του θα πρέπει να είναι άριστα μονωμένο για να διατηρεί το υδρογόνο σε υγρή φάση.

​ kawasaki h2 hyse
Στο σχέδιο της Kawasaki το υγρό υδρογόνο ψεκάζεται μέσω δύο μπεκ τόσο απευθείας στον θάλαμο καύσης (29) όσο και στην εισαγωγή του αέρα (28)

Μετά προκύπτει ένα θέμα με την πίεση που δεν θα έχουμε πλέον στο δοχείο του. Στα 700 και 1000 bar, μόλις ανοίξει δίοδος στο κύκλωμα τροφοδοσίας το αέριο θα εκτοξευτεί με μεγάλη πίεση. Δεν θα συμβεί το ίδιο με το υγρό όμως, οπότε τώρα χρειαζόμαστε τρόμπες για να δημιουργήσουν την απαιτούμενη πίεση στη γραμμή τροφοδοσίας.

Η προτεινόμενη λύση της Kawasaki στο θέμα είναι ένα δίδυμο από αντλίες, μια παραδοσιακή σαν αυτή που έχουν οι περισσότεροι κινητήρες της αγοράς ήδη για τη βενζίνη και μια δεύτερη την οποία στα σχέδια των Ιαπώνων υποδύεται το πέμπτο πιστόνι στον τετρακύλινδρο κινητήρα. Η Kawasaki λέει πως αυτός ο έξτρα κύλινδρος μπορεί να δημιουργήσει πίεση τουλάχιστον 1500 psi για να οδηγήσει το υγρό υδρογόνο στον θάλαμο καύσης.

Τα παραπάνω προφανώς και δεν λύνουν όλα τα ζητήματα της Υδρογονοκίνησης, αλλά αν μη τι άλλο δείχνουν πως οι Ιάπωνες επιμένουν πολύ ζεστά στο θέμα. Η Kawasaki μάλιστα δείχνει πολύ πρόθυμη να αναλάβει ρόλο πρωτοπόρου, καθώς εκτός από τη μοτοσυκλέτα κι ένα UTV που θα φορέσει τον ίδιο κινητήρα, έχει αναλάβει να εξελίξει ένα πλοίο ειδικά σχεδιασμένο για τη μεταφορά υγροποιημένου υδρογόνου, το οποίο υπολογίζεται να έχει ολοκληρωθεί ως το τέλος του 2026.

​ kawasaki h2 hyse

Αυτή τη στιγμή πάντως δεν είμαστε ακόμη κοντά στο σημείο που το υδρογόνο μπορεί να αντικαταστήσει το πετρέλαιο και τη βενζίνη στις μεταφορές, ειδικά όταν βάλουμε στην εξίσωση και όλους τους χωροταξικούς περιορισμούς που ισχύουν στα δίκυκλα. Πλησιάζουμε όμως και η δουλειά που κάνει η κοινοπραξία HySE βρίσκεται στην πρώτη γραμμή τεχνολογικής καινοτομίας.

Μετά, θα απομένει το πιο δύσκολο βήμα απ’ όλα: το δίκτυο ανεφοδιασμού, το πρόβλημα που πια ξεφεύγει από τον έλεγχο των εργοστασίων και της επιστήμης για να κυλιστεί στη λάσπη πολιτικών και επιχειρηματικών λογικών.