Yamaha: Πατέντα με δικύλινδρο turbo για το ΜΤ-09

Εξετάζοντας την υπερτροφοδότηση
Από τον

Πάνο Καραβοκύρη

24/4/2019

Πρόσφατα η Yamaha κατέθεσε ορισμένες πατέντες στις οποίες παρουσιάζεται το (προηγούμενης γενιάς) MT-09 εξοπλισμένο με έναν δικύλινδρο κινητήρα turbo. Μετά το 2000, έχουμε δει απ’ τους υπόλοιπους ιαπωνικούς κολοσσούς αντίστοιχες πατέντες που παρουσιάζουν κινητήρες με συστήματα υπερτροφοδότησης, ενώ μόνο ένας απ’ αυτούς προχώρησε στην υλοποίησή τους, προς το παρόν. Αναφερόμαστε φυσικά στην Kawasaki και στη σειρά μοντέλων H2, όπου κάθε χρόνο παρουσιάζονται νέα μέλη απ’ το 2015. Στην περίπτωση της Kawasaki έχουμε ένα σύστημα supercharger, ενώ εδώ η Yamaha μας δείχνει ξεκάθαρα πως δουλεύει πάνω στη τεχνολογία turbo. Σε επίπεδο πρωτότυπων, "πρωτοπόρος" είναι η Suzuki με το Recursion, που φροντίζει να ανανεώνει τα σχέδιά του ανά τακτά χρονικά διαστήματα χωρίς να λέει τίποτα για το πότε και αν θα βγει στην παραγωγή, φτάνοντας στο σημείο να θυμίζει μαμούθ σίριαλ με πάνω από 500 επεισόδια. Παράλληλα όμως, αποτελεί και την επαλήθευση του άτυπου κανόνα πως: Όποια μοτοσυκλέτα βλέπουμε σε μορφή πατεντών δεν είναι σίγουρο πως θα την δούμε και στην παραγωγή μετέπειτα.

Το γεγονός ότι στα σχέδια βλέπουμε ένα ΜΤ-09 είναι εύκολα αντιληπτό, αλλά όχι δεσμευτικό για το τί είδους μοτοσυκλέτα θα έχει τον κινητήρα turbo όταν κι αν βγει στην παραγωγή. Παρά το γεγονός πως από το πλάι ο κινητήρας δείχνει να είναι ο τρικύλινδρος των 847cc του mT-09, στα υπόλοιπα σχέδια παρατηρούμε απ’ το σύστημα εξαγωγής πως πρόκειται για έναν δικύλινδρο κινητήρα. Η τακτική που οι εταιρείες καταθέτουν πατέντες χρησιμοποιώντας σχέδια από παλιότερα μοντέλα όπως στην προκείμενη περίπτωση ή άσχετα τελείως συνηθίζεται διότι υπάρχουν φορές που θέλουν να αποκρύψουν τη μορφή ενός επερχόμενου μοντέλου. Παρ’ όλα αυτά υπάρχει μια παρατραβηγμένη θεωρία που συνοδεύει αυτή την ειδηση και λέει πως η χρήση αυτών των σχεδίων δεν είναι τυχαία, αλλά υπήρχε από τότε που σχεδιαζόταν το πρώτο MT-09 να εξοπλιστεί με κινητήρα turbo.

Κυρίαρχος λόγος που οι περισσότερες εταιρείες στρέφουν την προσοχή τους στην υπερτροφοδότηση δεν είναι άλλος πλέον, απ’ τις όλο και περισσότερο αυστηρές προδιαγραφές Euro 4/5. Το 2021 βρίσκεται δίπλα μας και τότε είναι που θα μπουν σε πλήρη ισχύ οι Euro 5 προδιαγραφές με αποτέλεσμα ο χρόνος να πιέζει τις εταιρείες να βρουν λύσεις για την μείωση των ρύπων, τη βελτιστοποίηση της κατανάλωσης και την διατήρηση ή αύξηση των επιδόσεων των κινητήρων τους. Οι κινητήρες turbo όπου χρησιμοποιούνται κατά κόρον απ’ τις αυτοκινητοβιομηχανίες προσφέρουν με τα χαρακτηριστικά τους τη λύση στο πρόβλημα των αυστηρών προδιαγραφών, καθώς επιτρέπουν από μικρότερου κυβισμού και λιγότερων κυλινδρων κινητήρες να έχουν την απόδοδοση ίση με κινητήρες υπερδιπλάσιου κυβισμού και κυλίνδρων. Είναι αυτό που αποκαλούν "downsizing".

Στα σχέδια της Yamaha βλέπουμε την τοποθέτηση του turbo σε δύο διαφορετικά σημεία. Στην πρώτη περίπτωση η τουρμπίνα βρίσκεται στο ύψος του στροφάλου και έχει αρκετή απόσταση από τις βαλβίδες εξαγωγής του κινητήρα. Έτσι, εξασφαλίζεται αρκετή απόσταση μεταξύ του μπροστινού τροχού και του κινητήρα, χωρίς να υπάρχει το ενδεχόμενο να έρθουν σε επαφή κατά τη βύθιση των καλαμιών. Όμως, λόγω της αυξημένης απόστασης της τουρμπίνας απ’ την κεφαλή το φαινόμενο του turbo lag (η χρονική καθυστέρηση απόκρισης της τουρμπίνας στην άνοδο των στροφών του κινητήρα) είναι πιο έντονο και δημιουργεί σκαλοπάτι στην απόδοση της ροπής και της ιπποδύναμης.  

Στο δεύτερο σχέδιο παρατηρούμε πως η τουρμπίνα είναι τοποθετημένη πιο κοντά στην κεφαλή, έχοντας μικρότερη απόσταση απ’ τις βαλβίδες εξαγωγής. Γεγονός που καθιστά λιγότερο αισθητό το turbo lag και ο κινητήρας αποκτά μια πιο προοδευτική και ομαλή λειτουργία. Αύτη η θέση –που είναι πιο κοντά στην κεφαλή του κινητήρα- χρησιμοποιείται απ’ το 2000 κι έπειτα στους περισσότερους κινητήρες αυτοκινήτων βελτιώνοντας την απόκριση της τουρμπίνας, όμως η μετάβαση αυτής της τεχνολογίας στο κόσμο των μοτοσυκλετών δημιουργεί χωροταξικά προβλήματα, καθώς η τουρμπίνα βρίσκεται πολύ κοντά στον μπροστινό τροχό με αποτέλεσμα να υπάρχει κίνδυνος κατά τη βύθιση του πιρουνιού να έρθουν σε επαφή. Για την επίλυση αυτού θα πρέπει να αλλαχτεί η θέση του κινητήρα, όμως κάτι τέτοιο επηρεάζει τα χαρακτηριστικά συμπεριφοράς της μοτοσυκλέτας, από την αλλαγή της κατανομής των μαζών. Επίσης, παρατηρούμε και στις δύο περιπτώσεις πως μετά την τουρμπίνα υπάρχει ο καταλύτης σε μικρή απόσταση, που τον βοηθά να θερμαίνεται γρήγορα (μόλις οι καταλύτες ζεσταθούν αρκετά τότε λειτουργούν στο 100% του δυναμικού τους).

Για το ποια λύση θα χρησιμοποιήσει η Yamaha ώστε τα μοντέλα της να πληρούν τις προδιαγραφές EURO 5-6 κ.τ.λ. είναι ακόμη άγνωστο, όμως οι νέες πατέντες δείχνουν πως είναι διαθέσιμη να περπατήσει και σε άλλα μονοπάτια.

Πάντως να θυμίσουμε, πως στα jet ski έχει κινητήρες με υπερτροφοδότηση, αντίστοιχης αρχιτεκτονικής με εκείνη της Kawasaki και είναι περίεργο που δεν προχωρά με κάτι που ήδη έχει στα χέρια της, αλλά πειραματίζεται με τα turbo.

Ετικέτες

H Harley-Davidson επενδύει στα ηλεκτρικά off-road

Εξαγορά της Dust Moto μέσω της θυγατρικής της, LiveWire
Dust Moto
Από τον

Φίλιππο Σταυριδόπουλο

20/5/2026

Παρά την πτώση των πωλήσεως και τις οικονομικές δυσκολίες, η LiveWire συνεχίζει να επενδύει στις ηλεκτρικές μοτοσυκλέτες, εξαγοράζοντας την αμερικανική startup Dust Moto που ειδικεύεται στις ηλεκτρικές μοτοσυκλέτες εκτός δρόμου.

Η ανακοίνωση της εξαγοράς της Dust Moto προκάλεσε έκπληξη, γιατί η ίδια η LiveWire δεν διανύει την καλύτερη περίοδο της ιστορίας της, με τις πωλήσεις να συνεχίζουν να υποχωρούν και την κερδοφορία να παραμένει μακριά. Παράλληλα, η αγορά premium ηλεκτρικών μοτοσυκλετών εξακολουθεί να απευθύνεται σε σχετικά περιορισμένο κοινό.

Dust Moto

Από την άλλη όμως, τα ηλεκτρικά off-road μοντέλα αναψυχής δείχνουν να κερδίζουν έδαφος. Και κάπου εκεί έρχεται η Dust Moto.

Με τη συμφωνία, η LiveWire αποκτά τα περιουσιακά στοιχεία της εταιρείας και ενσωματώνει την πλατφόρμα ηλεκτρικών μοτοσυκλετών κάτω από τη δική της ομπρέλα. Ο στόχος είναι η εξέλιξη και τελική παραγωγή των μοντέλων με τη βοήθεια των μηχανικών, των εργοστασιακών δυνατοτήτων και του δικτύου αντιπροσώπων της LiveWire.

Η στρατηγική αυτή θυμίζει αρκετά την περίπτωση της Oset, όταν η Triumph απέκτησε την εταιρεία ηλεκτρικών trial το 2022.

Triumph Oset

Όπως και στην περίπτωση της Oset όμως, τα μοντέλα της Dust Moto δεν αναμένεται να συνεχίσουν να πωλούνται με το υπάρχον όνομα, αλλά δείχνει πιθανότερο να μετατραπούν πλήρως σε μοντέλα LiveWire.

Η LiveWire βλέπει την εξαγορά ως στρατηγική επέκταση στην αγορά των off-road μοτοσυκλετών, όπου αυξάνεται η ζήτηση για ελαφριές ηλεκτρικές μοτοσυκλέτες λόγω της άμεσης απόδοση ισχύος, του χαμηλού θορύβου λειτουργίας, της απλούστερης χρήση και των μικρότερων απαιτήσεων συντήρησης.

Και η αλήθεια είναι πως υπάρχουν αρκετά στοιχεία που επιβεβαιώνουν αυτή την εκτίμηση.

Ενώ τα ακριβά ασφάλτινα ηλεκτρικά μοντέλα συνεχίζουν να προβληματίζουν λόγω τιμής, αυτονομίας και περιορισμένης απήχησης, τα ηλεκτρικά motocross και enduro φαίνεται να ταιριάζουν πολύ περισσότερο στη φύση της ηλεκτροκίνησης. Τα μικρότερα χρονικά διαστήματα χρήσης και συντήρησης, η εύκολη φόρτιση στο σπίτι και η άμεση απόδοση της ηλεκτρικής ισχύος λειτουργούν ιδανικά σε εκτός δρόμου συνθήκες.

Stark Varg Romaniacs

Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η εντυπωσιακή άνοδος της Stark Future και της σειράς Varg με μοντέλα MX, Enduro και Supermoto, η οποία κατάφερε μέσα σε ελάχιστο χρονικό διάστημα να μετατραπεί από startup σε σοβαρό αντίπαλο των παραδοσιακών off road κατασκευαστών. H Varg έχει ήδη αποσπάσει εξαιρετικές κριτικές, με επιδόσεις που σε αρκετές περιπτώσεις ξεπερνούν ακόμη και αντίστοιχα βενζινοκίνητα μοντέλα. Έχοντας επιδείξει αξιόλογα αγωνιστικά αποτελέσματα και κυνηγώντας τα ρεκόρ, είτε πετυχαίνοντάς τα είτε όχι, με βλέψεις για μεγαλύτερη αγωνιστική εμπλοκή από το EnduroGP ως το Erzberg.

Παράλληλα, συνεχίζουν να εμφανίζονται νέες μικρότερες εταιρείες ηλεκτρικών off-road, ενώ σημαντική ανάπτυξη παρουσιάζει και η αγορά παιδικών ηλεκτρικών μοντέλων μέσω εταιρειών όπως η STACYC με τα ηλεκτρικά δίκυκλα ισορροπίας και η Oset της Triumph, με Trial για κάθε ηλικία.

Ο CEO της LiveWire, Karim Donnez, δήλωσε: "Η LiveWire πρωτοστάτησε στην αγορά ηλεκτρικών μοτοσυκλετών δρόμου και αυτή η εξαγορά μας επιτρέπει να επεκτείνουμε αυτή την ηγετική θέση και στο off-road, συνεχίζοντας το ταξίδι που ξεκίνησε με τη STACYC πριν από δέκα χρόνια."

STACYC

Προς το παρόν δεν έχουν ανακοινωθεί τεχνικές λεπτομέρειες ή εικόνες του τελικού μοντέλου, με περισσότερες πληροφορίες να αναμένονται μέσα στο δεύτερο εξάμηνο του 2026.

Το μεγάλο ερώτημα πλέον είναι αν αυτή η κίνηση σηματοδοτεί μια γενικότερη αλλαγή πορείας για ολόκληρη τη βιομηχανία. Γιατί μπορεί οι ηλεκτρικές superbike ή adventure να απέχουν ακόμη αρκετά από το να αντικαταστήσουν τις βενζινοκίνητες μοτοσυκλέτες, όμως στον χώρο του off-road η ηλεκτροκίνηση αρχίζει να δείχνει ότι έχει πράγματι νόημα, τόσο για τους αναβάτες όσο και για τους κατασκευαστές.