Yamaha: Πατέντα με δικύλινδρο turbo για το ΜΤ-09

Εξετάζοντας την υπερτροφοδότηση
Από τον

Πάνο Καραβοκύρη

24/4/2019

Πρόσφατα η Yamaha κατέθεσε ορισμένες πατέντες στις οποίες παρουσιάζεται το (προηγούμενης γενιάς) MT-09 εξοπλισμένο με έναν δικύλινδρο κινητήρα turbo. Μετά το 2000, έχουμε δει απ’ τους υπόλοιπους ιαπωνικούς κολοσσούς αντίστοιχες πατέντες που παρουσιάζουν κινητήρες με συστήματα υπερτροφοδότησης, ενώ μόνο ένας απ’ αυτούς προχώρησε στην υλοποίησή τους, προς το παρόν. Αναφερόμαστε φυσικά στην Kawasaki και στη σειρά μοντέλων H2, όπου κάθε χρόνο παρουσιάζονται νέα μέλη απ’ το 2015. Στην περίπτωση της Kawasaki έχουμε ένα σύστημα supercharger, ενώ εδώ η Yamaha μας δείχνει ξεκάθαρα πως δουλεύει πάνω στη τεχνολογία turbo. Σε επίπεδο πρωτότυπων, "πρωτοπόρος" είναι η Suzuki με το Recursion, που φροντίζει να ανανεώνει τα σχέδιά του ανά τακτά χρονικά διαστήματα χωρίς να λέει τίποτα για το πότε και αν θα βγει στην παραγωγή, φτάνοντας στο σημείο να θυμίζει μαμούθ σίριαλ με πάνω από 500 επεισόδια. Παράλληλα όμως, αποτελεί και την επαλήθευση του άτυπου κανόνα πως: Όποια μοτοσυκλέτα βλέπουμε σε μορφή πατεντών δεν είναι σίγουρο πως θα την δούμε και στην παραγωγή μετέπειτα.

Το γεγονός ότι στα σχέδια βλέπουμε ένα ΜΤ-09 είναι εύκολα αντιληπτό, αλλά όχι δεσμευτικό για το τί είδους μοτοσυκλέτα θα έχει τον κινητήρα turbo όταν κι αν βγει στην παραγωγή. Παρά το γεγονός πως από το πλάι ο κινητήρας δείχνει να είναι ο τρικύλινδρος των 847cc του mT-09, στα υπόλοιπα σχέδια παρατηρούμε απ’ το σύστημα εξαγωγής πως πρόκειται για έναν δικύλινδρο κινητήρα. Η τακτική που οι εταιρείες καταθέτουν πατέντες χρησιμοποιώντας σχέδια από παλιότερα μοντέλα όπως στην προκείμενη περίπτωση ή άσχετα τελείως συνηθίζεται διότι υπάρχουν φορές που θέλουν να αποκρύψουν τη μορφή ενός επερχόμενου μοντέλου. Παρ’ όλα αυτά υπάρχει μια παρατραβηγμένη θεωρία που συνοδεύει αυτή την ειδηση και λέει πως η χρήση αυτών των σχεδίων δεν είναι τυχαία, αλλά υπήρχε από τότε που σχεδιαζόταν το πρώτο MT-09 να εξοπλιστεί με κινητήρα turbo.

Κυρίαρχος λόγος που οι περισσότερες εταιρείες στρέφουν την προσοχή τους στην υπερτροφοδότηση δεν είναι άλλος πλέον, απ’ τις όλο και περισσότερο αυστηρές προδιαγραφές Euro 4/5. Το 2021 βρίσκεται δίπλα μας και τότε είναι που θα μπουν σε πλήρη ισχύ οι Euro 5 προδιαγραφές με αποτέλεσμα ο χρόνος να πιέζει τις εταιρείες να βρουν λύσεις για την μείωση των ρύπων, τη βελτιστοποίηση της κατανάλωσης και την διατήρηση ή αύξηση των επιδόσεων των κινητήρων τους. Οι κινητήρες turbo όπου χρησιμοποιούνται κατά κόρον απ’ τις αυτοκινητοβιομηχανίες προσφέρουν με τα χαρακτηριστικά τους τη λύση στο πρόβλημα των αυστηρών προδιαγραφών, καθώς επιτρέπουν από μικρότερου κυβισμού και λιγότερων κυλινδρων κινητήρες να έχουν την απόδοδοση ίση με κινητήρες υπερδιπλάσιου κυβισμού και κυλίνδρων. Είναι αυτό που αποκαλούν "downsizing".

Στα σχέδια της Yamaha βλέπουμε την τοποθέτηση του turbo σε δύο διαφορετικά σημεία. Στην πρώτη περίπτωση η τουρμπίνα βρίσκεται στο ύψος του στροφάλου και έχει αρκετή απόσταση από τις βαλβίδες εξαγωγής του κινητήρα. Έτσι, εξασφαλίζεται αρκετή απόσταση μεταξύ του μπροστινού τροχού και του κινητήρα, χωρίς να υπάρχει το ενδεχόμενο να έρθουν σε επαφή κατά τη βύθιση των καλαμιών. Όμως, λόγω της αυξημένης απόστασης της τουρμπίνας απ’ την κεφαλή το φαινόμενο του turbo lag (η χρονική καθυστέρηση απόκρισης της τουρμπίνας στην άνοδο των στροφών του κινητήρα) είναι πιο έντονο και δημιουργεί σκαλοπάτι στην απόδοση της ροπής και της ιπποδύναμης.  

Στο δεύτερο σχέδιο παρατηρούμε πως η τουρμπίνα είναι τοποθετημένη πιο κοντά στην κεφαλή, έχοντας μικρότερη απόσταση απ’ τις βαλβίδες εξαγωγής. Γεγονός που καθιστά λιγότερο αισθητό το turbo lag και ο κινητήρας αποκτά μια πιο προοδευτική και ομαλή λειτουργία. Αύτη η θέση –που είναι πιο κοντά στην κεφαλή του κινητήρα- χρησιμοποιείται απ’ το 2000 κι έπειτα στους περισσότερους κινητήρες αυτοκινήτων βελτιώνοντας την απόκριση της τουρμπίνας, όμως η μετάβαση αυτής της τεχνολογίας στο κόσμο των μοτοσυκλετών δημιουργεί χωροταξικά προβλήματα, καθώς η τουρμπίνα βρίσκεται πολύ κοντά στον μπροστινό τροχό με αποτέλεσμα να υπάρχει κίνδυνος κατά τη βύθιση του πιρουνιού να έρθουν σε επαφή. Για την επίλυση αυτού θα πρέπει να αλλαχτεί η θέση του κινητήρα, όμως κάτι τέτοιο επηρεάζει τα χαρακτηριστικά συμπεριφοράς της μοτοσυκλέτας, από την αλλαγή της κατανομής των μαζών. Επίσης, παρατηρούμε και στις δύο περιπτώσεις πως μετά την τουρμπίνα υπάρχει ο καταλύτης σε μικρή απόσταση, που τον βοηθά να θερμαίνεται γρήγορα (μόλις οι καταλύτες ζεσταθούν αρκετά τότε λειτουργούν στο 100% του δυναμικού τους).

Για το ποια λύση θα χρησιμοποιήσει η Yamaha ώστε τα μοντέλα της να πληρούν τις προδιαγραφές EURO 5-6 κ.τ.λ. είναι ακόμη άγνωστο, όμως οι νέες πατέντες δείχνουν πως είναι διαθέσιμη να περπατήσει και σε άλλα μονοπάτια.

Πάντως να θυμίσουμε, πως στα jet ski έχει κινητήρες με υπερτροφοδότηση, αντίστοιχης αρχιτεκτονικής με εκείνη της Kawasaki και είναι περίεργο που δεν προχωρά με κάτι που ήδη έχει στα χέρια της, αλλά πειραματίζεται με τα turbo.

Ετικέτες

Στη ΖΧΜΟΤΟ 500RR ντεμπουτάρει το πρώτο κινέζικο Cornering ABS

Αν υπήρχε μια μοτοσυκλέτα που θα προσφερόταν για την υλοποίηση του οράματος Made in China, αυτή θα ήταν του Zhang Xue
zxmoto 500rr
Από τον

Σπύρο Τσαντήλα

16/4/2026

Ο Zhang Xue δεν είναι απλώς ένας ευφυέστατος και αεικίνητος κατασκευαστής μοτοσυκλετών, όπως τον πρωτογνωρίσαμε ως διευθυντή της Kove Moto, αλλά και ένας ένθερμος υποστηρικτής της φιλοσοφίας Made in China.

Το αντιληφθήκαμε ήδη από την πρώτη φορά που κατέβασε τα, πρωτότυπα τότε ακόμη, 450 Rally της Kove στο Dakar διαφημίζοντας στα φέρινγκ τους την κινέζικη καταγωγή τους. Ο Xue δήλωνε εξαρχής περήφανος που οι μοτοσυκλέτες της Kove έρχονταν στις δυτικές αγορές με αναρτήσεις Yu-An και φρένα Taisko, τις ίδιες μάρκες που φορούσε στις αγωνιστικές του Dakar.

Το όραμά του για μια μοτοσυκλέτα 100% κατασκευασμένη από κινέζικα εξαρτήματα ωστόσο δεν ήταν εύκολο να υλοποιηθεί και αυτό δεν έχει αλλάξει. Η κινέζικη βιομηχανία έχει κάνει άλματα προς τα μπροστά, αλλά ακόμη έχει χιλιόμετρα να διανύσει πριν καταφέρει να καλύψει κάθε πτυχή της τεχνολογίας που φορούν σήμερα οι μοτοσυκλέτες.

safe braking

Ένα από τα τελευταία προπύργια είναι τα ηλεκτρονικά συστήματα όπως το Cornering ABS. Στην Κίνα η ανάπτυξη εγχώριων εταιρειών που να φτιάχνουν τέτοια συστήματα αφορά ουσιαστικά μόνο την τελευταία δεκαετία, καθώς μέχρι τα μέσα της προηγούμενης οι Κινέζοι κατασκευαστές είχαν πολύ περιορισμένες επιλογές: Bosch ή Continental, δύο γερμανικές εταιρείες που είχαν σπεύσει να επενδύσουν στις αγορές της Ινδίας και της Κίνας χτίζοντας εργοστάσια και παράγοντας συστήματα που, ακόμη κι όταν φάνταζαν αναχρονιστικά στην Ευρώπη, ήταν ό,τι ακριβώς χρειάζονταν οι Ασιάτες κατασκευαστές μικρών μοντέλων, όπως απλά μονοκάναλα ABS για μοντέλα με ταμπούρο πίσω.

Γύρω στα μέσα της περασμένης δεκαετίας οι Safe Braking και Hangte άρχισαν να εξελίσσουν τα πρώτα κινέζικα ABS, απλά συστήματα σε πολύ πιο προσιτές τιμές από τα αντίστοιχα των Bosch και Continental για τα μικρά μοντέλα της κινέζικης παραγωγής.

zxmoto 500rr

Η φυσική εξέλιξη αυτής της πορείας φέρνει την αναμενόμενη ανάπτυξη και εξειδίκευση, για να φτάσουμε στο σήμερα και στη μεσαία τετρακύλινδρη supersport ZXMOTO 500RR, η οποία φορά το πρώτο κινέζικο Cornering ABS κατασκευασμένο από τη Ningbo Safe Automotive Braking, Safe Braking επί το συντομότερο, ενώ η γυμνή 500F φορά απλό δικάναλο σύστημα της ίδιας προμηθεύτριας.

Υπηρετώντας το όραμα του Zhang Xue για μια μοτοσυκλέτα ολοκληρωτικά Made in China, η Safe Braking κάνει το επόμενο τεχνολογικό βήμα της κινέζικης βιομηχανίας δικύκλων. Προφανώς δεν είμαστε σε θέση να πούμε περισσότερα για ένα σύστημα που δεν έχουμε οδηγήσει, έτσι αφήνουμε τις κριτικές για το (ελπίζουμε κοντινό) μέλλον όταν οι μοτοσυκλέτες της ΖΧΜΟΤΟ θα έρχονται και στην Ελλάδα, άρα θα τις δοκιμάσουμε όπως πρέπει.

safe braking

Σε πρώτη φάση πάντως κρατάμε μικρό καλάθι, έχοντας στο πίσω μέρος του μυαλού μας τη γνώση του πόσο δύσκολα εξελίσσεται η τεχνολογία και ειδικά όταν αυτή η ανάπτυξη πρέπει να γίνει υπό τις επιταγές και δεσμεύσεις της επιχειρηματικότητας.

Όταν η ίδια η Bosch αποφάσισε να επενδύσει βαρέως στα μοτοσυκλετιστικά ABS – έχοντας ξεκινήσει την εξέλιξη τέτοιων συστημάτων για αυτοκίνητα το 1969 – χρειάστηκε να πάρει κάποιες δύσκολες και ακριβές αποφάσεις, όπως για παράδειγμα να φτιάξει κέντρο έρευνας στην Ιαπωνία για να συνεργαστεί από κοντά με τη Honda στην εξέλιξη συστήματος ABS για μοτοσυκλέτες.

Τα πρώτα συστήματα που έφτιαξε ωστόσο δεν ήταν αυτά που περίμεναν οι Ιάπωνες και εν τέλει αυτή η συνεργασία δεν προχώρησε, ενώ οι Γερμανοί συνέχισαν τη συνεργασία τους με τη BMW και μετέπειτα την ΚΤΜ μέσω ενός κέντρου τεχνολογικής έρευνας που είχε στηθεί στην άλλη άκρη του κόσμου.

zxmoto 500rr

Για να φτάσουν κορυφαίες εταιρείες, όπως η Bosch, στο σημερινό τους επίπεδο χρειάστηκε πολύς χρόνος, άφθονη δουλειά και αμέτρητα έξοδα, έπρεπε να βιώσουν αποτυχημένες συνεργασίες και απογοητεύσεις για να βρεθούν σήμερα στη θέση πυγμής που απολαμβάνουν. Δεν περιμένουμε να είναι διαφορετική η διαδικασία της τεχνολογικής εξέλιξης για τους Κινέζους.

Το πρώτο cornering ABS Made in China είναι γεγονός και ελπίζουμε σύντομα να έχουμε την ευκαιρία να το δούμε σε λειτουργία και να εκφράσουμε την αντικειμενική μας ετυμηγορία επ’ αυτού.