Yamaha: Πατέντα με δικύλινδρο turbo για το ΜΤ-09

Εξετάζοντας την υπερτροφοδότηση
Από τον

Πάνο Καραβοκύρη

24/4/2019

Πρόσφατα η Yamaha κατέθεσε ορισμένες πατέντες στις οποίες παρουσιάζεται το (προηγούμενης γενιάς) MT-09 εξοπλισμένο με έναν δικύλινδρο κινητήρα turbo. Μετά το 2000, έχουμε δει απ’ τους υπόλοιπους ιαπωνικούς κολοσσούς αντίστοιχες πατέντες που παρουσιάζουν κινητήρες με συστήματα υπερτροφοδότησης, ενώ μόνο ένας απ’ αυτούς προχώρησε στην υλοποίησή τους, προς το παρόν. Αναφερόμαστε φυσικά στην Kawasaki και στη σειρά μοντέλων H2, όπου κάθε χρόνο παρουσιάζονται νέα μέλη απ’ το 2015. Στην περίπτωση της Kawasaki έχουμε ένα σύστημα supercharger, ενώ εδώ η Yamaha μας δείχνει ξεκάθαρα πως δουλεύει πάνω στη τεχνολογία turbo. Σε επίπεδο πρωτότυπων, "πρωτοπόρος" είναι η Suzuki με το Recursion, που φροντίζει να ανανεώνει τα σχέδιά του ανά τακτά χρονικά διαστήματα χωρίς να λέει τίποτα για το πότε και αν θα βγει στην παραγωγή, φτάνοντας στο σημείο να θυμίζει μαμούθ σίριαλ με πάνω από 500 επεισόδια. Παράλληλα όμως, αποτελεί και την επαλήθευση του άτυπου κανόνα πως: Όποια μοτοσυκλέτα βλέπουμε σε μορφή πατεντών δεν είναι σίγουρο πως θα την δούμε και στην παραγωγή μετέπειτα.

Το γεγονός ότι στα σχέδια βλέπουμε ένα ΜΤ-09 είναι εύκολα αντιληπτό, αλλά όχι δεσμευτικό για το τί είδους μοτοσυκλέτα θα έχει τον κινητήρα turbo όταν κι αν βγει στην παραγωγή. Παρά το γεγονός πως από το πλάι ο κινητήρας δείχνει να είναι ο τρικύλινδρος των 847cc του mT-09, στα υπόλοιπα σχέδια παρατηρούμε απ’ το σύστημα εξαγωγής πως πρόκειται για έναν δικύλινδρο κινητήρα. Η τακτική που οι εταιρείες καταθέτουν πατέντες χρησιμοποιώντας σχέδια από παλιότερα μοντέλα όπως στην προκείμενη περίπτωση ή άσχετα τελείως συνηθίζεται διότι υπάρχουν φορές που θέλουν να αποκρύψουν τη μορφή ενός επερχόμενου μοντέλου. Παρ’ όλα αυτά υπάρχει μια παρατραβηγμένη θεωρία που συνοδεύει αυτή την ειδηση και λέει πως η χρήση αυτών των σχεδίων δεν είναι τυχαία, αλλά υπήρχε από τότε που σχεδιαζόταν το πρώτο MT-09 να εξοπλιστεί με κινητήρα turbo.

Κυρίαρχος λόγος που οι περισσότερες εταιρείες στρέφουν την προσοχή τους στην υπερτροφοδότηση δεν είναι άλλος πλέον, απ’ τις όλο και περισσότερο αυστηρές προδιαγραφές Euro 4/5. Το 2021 βρίσκεται δίπλα μας και τότε είναι που θα μπουν σε πλήρη ισχύ οι Euro 5 προδιαγραφές με αποτέλεσμα ο χρόνος να πιέζει τις εταιρείες να βρουν λύσεις για την μείωση των ρύπων, τη βελτιστοποίηση της κατανάλωσης και την διατήρηση ή αύξηση των επιδόσεων των κινητήρων τους. Οι κινητήρες turbo όπου χρησιμοποιούνται κατά κόρον απ’ τις αυτοκινητοβιομηχανίες προσφέρουν με τα χαρακτηριστικά τους τη λύση στο πρόβλημα των αυστηρών προδιαγραφών, καθώς επιτρέπουν από μικρότερου κυβισμού και λιγότερων κυλινδρων κινητήρες να έχουν την απόδοδοση ίση με κινητήρες υπερδιπλάσιου κυβισμού και κυλίνδρων. Είναι αυτό που αποκαλούν "downsizing".

Στα σχέδια της Yamaha βλέπουμε την τοποθέτηση του turbo σε δύο διαφορετικά σημεία. Στην πρώτη περίπτωση η τουρμπίνα βρίσκεται στο ύψος του στροφάλου και έχει αρκετή απόσταση από τις βαλβίδες εξαγωγής του κινητήρα. Έτσι, εξασφαλίζεται αρκετή απόσταση μεταξύ του μπροστινού τροχού και του κινητήρα, χωρίς να υπάρχει το ενδεχόμενο να έρθουν σε επαφή κατά τη βύθιση των καλαμιών. Όμως, λόγω της αυξημένης απόστασης της τουρμπίνας απ’ την κεφαλή το φαινόμενο του turbo lag (η χρονική καθυστέρηση απόκρισης της τουρμπίνας στην άνοδο των στροφών του κινητήρα) είναι πιο έντονο και δημιουργεί σκαλοπάτι στην απόδοση της ροπής και της ιπποδύναμης.  

Στο δεύτερο σχέδιο παρατηρούμε πως η τουρμπίνα είναι τοποθετημένη πιο κοντά στην κεφαλή, έχοντας μικρότερη απόσταση απ’ τις βαλβίδες εξαγωγής. Γεγονός που καθιστά λιγότερο αισθητό το turbo lag και ο κινητήρας αποκτά μια πιο προοδευτική και ομαλή λειτουργία. Αύτη η θέση –που είναι πιο κοντά στην κεφαλή του κινητήρα- χρησιμοποιείται απ’ το 2000 κι έπειτα στους περισσότερους κινητήρες αυτοκινήτων βελτιώνοντας την απόκριση της τουρμπίνας, όμως η μετάβαση αυτής της τεχνολογίας στο κόσμο των μοτοσυκλετών δημιουργεί χωροταξικά προβλήματα, καθώς η τουρμπίνα βρίσκεται πολύ κοντά στον μπροστινό τροχό με αποτέλεσμα να υπάρχει κίνδυνος κατά τη βύθιση του πιρουνιού να έρθουν σε επαφή. Για την επίλυση αυτού θα πρέπει να αλλαχτεί η θέση του κινητήρα, όμως κάτι τέτοιο επηρεάζει τα χαρακτηριστικά συμπεριφοράς της μοτοσυκλέτας, από την αλλαγή της κατανομής των μαζών. Επίσης, παρατηρούμε και στις δύο περιπτώσεις πως μετά την τουρμπίνα υπάρχει ο καταλύτης σε μικρή απόσταση, που τον βοηθά να θερμαίνεται γρήγορα (μόλις οι καταλύτες ζεσταθούν αρκετά τότε λειτουργούν στο 100% του δυναμικού τους).

Για το ποια λύση θα χρησιμοποιήσει η Yamaha ώστε τα μοντέλα της να πληρούν τις προδιαγραφές EURO 5-6 κ.τ.λ. είναι ακόμη άγνωστο, όμως οι νέες πατέντες δείχνουν πως είναι διαθέσιμη να περπατήσει και σε άλλα μονοπάτια.

Πάντως να θυμίσουμε, πως στα jet ski έχει κινητήρες με υπερτροφοδότηση, αντίστοιχης αρχιτεκτονικής με εκείνη της Kawasaki και είναι περίεργο που δεν προχωρά με κάτι που ήδη έχει στα χέρια της, αλλά πειραματίζεται με τα turbo.

Ετικέτες

BMW Group: Θα χρησιμοποιήσει για πρώτη φορά ανθρωποειδή ρομπότ στο εργοστάσιό της στην Γερμανία

Αναμενόμενη εξέλιξη μετά το αντίστοιχο πετυχημένο πείραμα στις Η.Π.Α.
cover
Από τον

Παύλο Καρατζά

2/3/2026

Το BMW Group συνεχίζει να δουλεύει πάνω στην ψηφιοποίηση και τη χρήση της τεχνητής νοημοσύνης στην παραγωγή. Βασικό στοιχείο αυτής της προσπάθειας είναι η “Φυσική Τεχνητή Νοημοσύνη”, που συνδυάζει την ψηφιακή τεχνητή νοημοσύνη με μηχανές και ρομπότ. Το πρότζεκτ αυτό έχει σαν στόχο την ενσωμάτωση ανθρωποειδών ρομπότ.

Τώρα η εταιρεία φέρνει τη συγκεκριμένη προσέγγιση και στην Ευρώπη και ξεκινά ένα πιλοτικό πρόγραμμα με ανθρωποειδή ρομπότ στο εργοστάσιο της Λειψίας. Το πρόγραμμα στοχεύει στην ενσωμάτωση της ανθρωποειδούς ρομποτικής στην υπάρχουσα μαζική παραγωγή αυτοκινήτων και στη διερεύνηση περαιτέρω εφαρμογών στην παραγωγή μπαταριών και εξαρτημάτων.

Figure

“Η ψηφιοποίηση βελτιώνει την ανταγωνιστικότητα της παραγωγής μας – εδώ στην Ευρώπη και σε όλο τον κόσμο. Η συμβίωση της τεχνογνωσίας της μηχανικής και της τεχνητής νοημοσύνης ανοίγει εντελώς νέες δυνατότητες στην παραγωγή,” δήλωσε ο Milan Nedeljković, CEO της BMW AG.

Πέρυσι, το BMW Group υλοποίησε με επιτυχία ένα πιλοτικό πρόγραμμα με ανθρωποειδή ρομπότ στο εργοστάσιό της στο Spartanburg των Ηνωμένων Πολιτειών. Οι γνώσεις που αποκτήθηκαν από αυτό το πρόγραμμα αξιοποιούνται για την περαιτέρω ανάπτυξη και επέκταση των εφαρμογών της φυσικής τεχνητής νοημοσύνης.

Η τεχνητή νοημοσύνη αποτελεί ήδη αναπόσπαστο μέρος του συστήματος παραγωγής του BMW Group, καθώς χρησιμοποιείται ήδη σε πολλά στάδια της παραγωγής. Βέβαια, κάποιες φορές οι Γερμανοί το παρακάνουν με την χρήση τεχνητής νοημοσύνης και μας παρουσιάζουν μοτοσυκλέτες με φωτογραφίες βαριά επεξεργασμένες από τεχνητή νοημοσύνη και βίντεο που θυμίζουν γραφικά περασμένων δεκαετιών.

Προϋπόθεση για την αποτελεσματική χρήση της τεχνητής νοημοσύνης στην παραγωγή είναι ένα ενοποιημένο μοντέλο IT και δεδομένων σε ολόκληρο το σύστημα παραγωγής. Αυτό επιτρέπει στο λογισμικό να αναλαμβάνει αυτόνομα όλο και πιο απαιτητικές εργασίες σε σύνθετα περιβάλλοντα. Η πρακτική αυτή σε συνδυασμό με τα ρομπότ αποτελούν ουσιαστικά την Φυσική Τεχνητή Νοημοσύνη.

“Στόχος μας είναι να είμαστε ηγέτες στην τεχνολογία και να ενσωματώνουμε τις νέες τεχνολογίες στην παραγωγή σε πρώιμο στάδιο. Τα πιλοτικά προγράμματα μας βοηθούν να δοκιμάσουμε και να αναπτύξουμε περαιτέρω τη χρήση της Φυσικής Τεχνητής Νοημοσύνης, δηλαδή των ρομπότ με τεχνητή νοημοσύνη που έχουν την ικανότητα να μαθαίνουν, σε πραγματικές βιομηχανικές συνθήκες,” δήλωσε ο Μιχάλης Νικολαΐδης, Αντιπρόεδρος του Δικτύου Παραγωγής, Διαχείριση Εφοδιαστικής Αλυσίδας στο BMW Group.

Figure

Η ψηφιοποίηση και η τεχνητή νοημοσύνη αποτελούν βασικά στοιχεία του BMW iFACTORY και αποτελούν το θεμέλιο για μια παραγωγή με εγγύηση για το μέλλον, ευέλικτη και ανταγωνιστική.

Ο Όμιλος BMW επεκτείνει στρατηγικά το χαρτοφυλάκιο αυτοματισμού του, ώστε να περιλαμβάνει τη φυσική τεχνητή νοημοσύνη και τη ρομποτική ανθρωποειδών. Τα ανθρωποειδή ρομπότ θεωρούνται ως ένα συμπλήρωμα που προσθέτει αξία στον υπάρχοντα αυτοματισμό. Ειδικότερα, επιδεικνύουν δυναμικό σε μονότονες, εργονομικά απαιτητικές ή κρίσιμες για την ασφάλεια εργασίες. Ο στόχος είναι να ανακουφιστούν οι εργαζόμενοι και να βελτιωθούν περαιτέρω οι συνθήκες εργασίας, ενώ σύμφωνα με την εταιρεία τα ανθρωποειδή ρομπότ δεν θα κόψουν θέσεις εργασίας.

Σε συνεργασία με την Hexagon, έναν μακροχρόνιο, καθιερωμένο συνεργάτη του Ομίλου BMW στον τομέα της τεχνολογίας αισθητήρων και του λογισμικού, βρίσκεται σε εξέλιξη το πρώτο πιλοτικό πρόγραμμα στην Ευρώπη. Η οργανωτική μονάδα της Hexagon που βρίσκεται στη Ζυρίχη, η Hexagon Robotics, ειδικεύεται στη Φυσική Τεχνητή Νοημοσύνη και παρουσίασε το πρώτο ανθρωποειδές ρομπότ της, AEON, τον Ιούνιο του 2025. Μετά από μια αρχική φάση θεωρητικής αξιολόγησης και επιτυχημένες εργαστηριακές δοκιμές, πραγματοποιήθηκε η πρώτη δοκιμαστική εφαρμογή στο εργοστάσιο του BMW Group στη Λειψία τον Δεκέμβριο του 2025. Μια περαιτέρω δοκιμαστική εφαρμογή έχει προγραμματιστεί για τον Απρίλιο του 2026, προκειμένου να εξασφαλιστεί η πλήρης ενσωμάτωση ενόψει της πραγματικής πιλοτικής φάσης που θα ξεκινήσει το καλοκαίρι του 2026.

Η δοκιμή στη Λειψία επικεντρώνεται στη δοκιμή μιας πολυλειτουργικής εφαρμογής του ρομπότ, το οποίο φέρει “ανθρωπόμορφο σώμα”. Κατά τη διάρκεια των δοκιμών και αργότερα στη φάση πιλοτικής εφαρμογής, το ρομπότ θα χρησιμοποιηθεί στη συναρμολόγηση μπαταριών υψηλής τάσης και στην κατασκευή εξαρτημάτων.

Figure

Η πρώτη παγκοσμίως χρήση ανθρωποειδών ρομπότ σε εργοστάσιο της BMW Group πραγματοποιήθηκε στο εργοστάσιο του Spartanburg στις Ηνωμένες Πολιτείες το 2025, σε συνεργασία με την εταιρεία τεχνολογίας Figure AI. Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι η Physical AI μπορεί να προσφέρει μετρήσιμη προστιθέμενη αξία σε πραγματικές συνθήκες. Μέσα σε δέκα μήνες, το ρομπότ Figure 02 υποστήριξε την παραγωγή περισσότερων από 30.000 BMW X3, εργαζόμενο σε βάρδιες δέκα ωρών καθημερινά από Δευτέρα έως Παρασκευή. Το Figure 02 χειριζόταν την ακριβή αφαίρεση και τοποθέτηση μεταλλικών εξαρτημάτων για τη διαδικασία συγκόλλησης – μια εργασία που είναι ιδιαίτερα απαιτητική όσον αφορά την ταχύτητα και την ακρίβεια, ενώ ταυτόχρονα είναι και σωματικά εξαντλητική. Συνολικά, μετακίνησε περισσότερα από 90.000 εξαρτήματα και κάλυψε περίπου 1,2 εκατομμύρια βήματα σε περίπου 1.250 ώρες λειτουργίας.

Το πιλοτικό πρόγραμμα επιβεβαίωσε ότι τα ανθρωποειδή ρομπότ μπορούν να εκτελούν με ασφάλεια και ακρίβεια, επαναλαμβανόμενα βήματα εργασίας – όπως η τοποθέτηση εξαρτημάτων με ακρίβεια χιλιοστού – και παρείχε σημαντικές πληροφορίες για την περαιτέρω ανάπτυξη της Φυσικής ΤΝ στην παραγωγή.

Το BMW Group και η Figure ΑΙ αξιολογούν επί του παρόντος επιπλέον περιπτώσεις χρήσης για την ανάπτυξη του ρομπότ Figure 03.

Ετικέτες