Yamaha: Πατέντα με δικύλινδρο turbo για το ΜΤ-09

Εξετάζοντας την υπερτροφοδότηση
Από τον

Πάνο Καραβοκύρη

24/4/2019

Πρόσφατα η Yamaha κατέθεσε ορισμένες πατέντες στις οποίες παρουσιάζεται το (προηγούμενης γενιάς) MT-09 εξοπλισμένο με έναν δικύλινδρο κινητήρα turbo. Μετά το 2000, έχουμε δει απ’ τους υπόλοιπους ιαπωνικούς κολοσσούς αντίστοιχες πατέντες που παρουσιάζουν κινητήρες με συστήματα υπερτροφοδότησης, ενώ μόνο ένας απ’ αυτούς προχώρησε στην υλοποίησή τους, προς το παρόν. Αναφερόμαστε φυσικά στην Kawasaki και στη σειρά μοντέλων H2, όπου κάθε χρόνο παρουσιάζονται νέα μέλη απ’ το 2015. Στην περίπτωση της Kawasaki έχουμε ένα σύστημα supercharger, ενώ εδώ η Yamaha μας δείχνει ξεκάθαρα πως δουλεύει πάνω στη τεχνολογία turbo. Σε επίπεδο πρωτότυπων, "πρωτοπόρος" είναι η Suzuki με το Recursion, που φροντίζει να ανανεώνει τα σχέδιά του ανά τακτά χρονικά διαστήματα χωρίς να λέει τίποτα για το πότε και αν θα βγει στην παραγωγή, φτάνοντας στο σημείο να θυμίζει μαμούθ σίριαλ με πάνω από 500 επεισόδια. Παράλληλα όμως, αποτελεί και την επαλήθευση του άτυπου κανόνα πως: Όποια μοτοσυκλέτα βλέπουμε σε μορφή πατεντών δεν είναι σίγουρο πως θα την δούμε και στην παραγωγή μετέπειτα.

Το γεγονός ότι στα σχέδια βλέπουμε ένα ΜΤ-09 είναι εύκολα αντιληπτό, αλλά όχι δεσμευτικό για το τί είδους μοτοσυκλέτα θα έχει τον κινητήρα turbo όταν κι αν βγει στην παραγωγή. Παρά το γεγονός πως από το πλάι ο κινητήρας δείχνει να είναι ο τρικύλινδρος των 847cc του mT-09, στα υπόλοιπα σχέδια παρατηρούμε απ’ το σύστημα εξαγωγής πως πρόκειται για έναν δικύλινδρο κινητήρα. Η τακτική που οι εταιρείες καταθέτουν πατέντες χρησιμοποιώντας σχέδια από παλιότερα μοντέλα όπως στην προκείμενη περίπτωση ή άσχετα τελείως συνηθίζεται διότι υπάρχουν φορές που θέλουν να αποκρύψουν τη μορφή ενός επερχόμενου μοντέλου. Παρ’ όλα αυτά υπάρχει μια παρατραβηγμένη θεωρία που συνοδεύει αυτή την ειδηση και λέει πως η χρήση αυτών των σχεδίων δεν είναι τυχαία, αλλά υπήρχε από τότε που σχεδιαζόταν το πρώτο MT-09 να εξοπλιστεί με κινητήρα turbo.

Κυρίαρχος λόγος που οι περισσότερες εταιρείες στρέφουν την προσοχή τους στην υπερτροφοδότηση δεν είναι άλλος πλέον, απ’ τις όλο και περισσότερο αυστηρές προδιαγραφές Euro 4/5. Το 2021 βρίσκεται δίπλα μας και τότε είναι που θα μπουν σε πλήρη ισχύ οι Euro 5 προδιαγραφές με αποτέλεσμα ο χρόνος να πιέζει τις εταιρείες να βρουν λύσεις για την μείωση των ρύπων, τη βελτιστοποίηση της κατανάλωσης και την διατήρηση ή αύξηση των επιδόσεων των κινητήρων τους. Οι κινητήρες turbo όπου χρησιμοποιούνται κατά κόρον απ’ τις αυτοκινητοβιομηχανίες προσφέρουν με τα χαρακτηριστικά τους τη λύση στο πρόβλημα των αυστηρών προδιαγραφών, καθώς επιτρέπουν από μικρότερου κυβισμού και λιγότερων κυλινδρων κινητήρες να έχουν την απόδοδοση ίση με κινητήρες υπερδιπλάσιου κυβισμού και κυλίνδρων. Είναι αυτό που αποκαλούν "downsizing".

Στα σχέδια της Yamaha βλέπουμε την τοποθέτηση του turbo σε δύο διαφορετικά σημεία. Στην πρώτη περίπτωση η τουρμπίνα βρίσκεται στο ύψος του στροφάλου και έχει αρκετή απόσταση από τις βαλβίδες εξαγωγής του κινητήρα. Έτσι, εξασφαλίζεται αρκετή απόσταση μεταξύ του μπροστινού τροχού και του κινητήρα, χωρίς να υπάρχει το ενδεχόμενο να έρθουν σε επαφή κατά τη βύθιση των καλαμιών. Όμως, λόγω της αυξημένης απόστασης της τουρμπίνας απ’ την κεφαλή το φαινόμενο του turbo lag (η χρονική καθυστέρηση απόκρισης της τουρμπίνας στην άνοδο των στροφών του κινητήρα) είναι πιο έντονο και δημιουργεί σκαλοπάτι στην απόδοση της ροπής και της ιπποδύναμης.  

Στο δεύτερο σχέδιο παρατηρούμε πως η τουρμπίνα είναι τοποθετημένη πιο κοντά στην κεφαλή, έχοντας μικρότερη απόσταση απ’ τις βαλβίδες εξαγωγής. Γεγονός που καθιστά λιγότερο αισθητό το turbo lag και ο κινητήρας αποκτά μια πιο προοδευτική και ομαλή λειτουργία. Αύτη η θέση –που είναι πιο κοντά στην κεφαλή του κινητήρα- χρησιμοποιείται απ’ το 2000 κι έπειτα στους περισσότερους κινητήρες αυτοκινήτων βελτιώνοντας την απόκριση της τουρμπίνας, όμως η μετάβαση αυτής της τεχνολογίας στο κόσμο των μοτοσυκλετών δημιουργεί χωροταξικά προβλήματα, καθώς η τουρμπίνα βρίσκεται πολύ κοντά στον μπροστινό τροχό με αποτέλεσμα να υπάρχει κίνδυνος κατά τη βύθιση του πιρουνιού να έρθουν σε επαφή. Για την επίλυση αυτού θα πρέπει να αλλαχτεί η θέση του κινητήρα, όμως κάτι τέτοιο επηρεάζει τα χαρακτηριστικά συμπεριφοράς της μοτοσυκλέτας, από την αλλαγή της κατανομής των μαζών. Επίσης, παρατηρούμε και στις δύο περιπτώσεις πως μετά την τουρμπίνα υπάρχει ο καταλύτης σε μικρή απόσταση, που τον βοηθά να θερμαίνεται γρήγορα (μόλις οι καταλύτες ζεσταθούν αρκετά τότε λειτουργούν στο 100% του δυναμικού τους).

Για το ποια λύση θα χρησιμοποιήσει η Yamaha ώστε τα μοντέλα της να πληρούν τις προδιαγραφές EURO 5-6 κ.τ.λ. είναι ακόμη άγνωστο, όμως οι νέες πατέντες δείχνουν πως είναι διαθέσιμη να περπατήσει και σε άλλα μονοπάτια.

Πάντως να θυμίσουμε, πως στα jet ski έχει κινητήρες με υπερτροφοδότηση, αντίστοιχης αρχιτεκτονικής με εκείνη της Kawasaki και είναι περίεργο που δεν προχωρά με κάτι που ήδη έχει στα χέρια της, αλλά πειραματίζεται με τα turbo.

Ετικέτες

MotoGP: Ανακοίνωση FIM για την κατάρρευση της πίστας στη Βραζιλία, αφήνει αναπάντητα ερωτήματα

Η ομοσπονδία τοποθετείται σχετικά με τα προβλήματα της ασφάλτου και τη μείωση διάρκειας του αγώνα
Brazil 2026
Από τον

Φίλιππο Σταυριδόπουλο

26/3/2026

Η FIM εξηγεί τι συνέβη στην πίστα της Goiania, ποια ήταν τα αίτια των προβλημάτων και γιατί κρίθηκε απαραίτητη η παρέμβαση με μείωση των γύρων του αγώνα για λόγους ασφάλειας.

Μετά τις δυσκολίες που αναλύσαμε σχετικά με την επιφάνεια της πίστας κατά τη διάρκεια του Grand Prix Βραζιλίας, η FIM δημοσίευσε επίσημη ανακοίνωση εκ μέρους της διοργάνωσης του πρωταθλήματος.

Σύμφωνα με την ανακοίνωση, τόσο η πίστα όσο και ο διοργανωτής προχώρησαν σε διερεύνηση των αιτιών, συμπεριλαμβανομένων των πρωτοφανών βροχοπτώσεων που επηρέασαν τις συνθήκες και συνέβαλαν στα προβλήματα.

Σημαντικό είναι πως είχαμε ήδη αναφερθεί σε προβληματισμούς που υπήρχαν σε σχέση με το χρονοδιάγραμμα περάτωσης των εργασιών. Προβληματισμοί που είχαν θεωρητικά αντικρούσει ήδη από τη διοργάνωση αλλά, όπως τελικά φάνηκε, τα πράγματα δεν ήταν ακριβώς έτσι.

Brazil 2026

"Το Σάββατο, εμφανίστηκε ένα σημαντικό ελάττωμα στην πίστα, το οποίο οφειλόταν στην κατάρρευση ενός παλαιού, μη καταγεγραμμένου συστήματος αποχέτευσης κάτω από την επιφάνεια. Το πρόβλημα, που ευτυχώς βρισκόταν εκτός αγωνιστικής γραμμής, αντιμετωπίστηκε άμεσα χάρη στη γρήγορη αντίδραση των υπευθύνων της πίστας, επιτρέποντας τη συνέχιση της δραστηριότητας αργότερα μέσα στην ημέρα.

"Την Κυριακή, μετά την ολοκλήρωση του αγώνα της Moto2, έγινε εμφανής τοπική φθορά της ασφάλτου, η οποία προκλήθηκε από τις υψηλές θερμοκρασίες και την έντονη χρήση της πίστας.

Brazil 2026

"Παρά την απομάκρυνση όλων των υπολειμμάτων από την επιφάνεια πριν την εκκίνηση του αγώνα MotoGP, παρέμενε ένας μικρός κίνδυνος περαιτέρω επιδείνωσης κατά τη διάρκειά του. Το προσωπικό της πίστας εργαζόταν μέχρι την τελευταία στιγμή για τη βελτίωση των συνθηκών, ωστόσο, για λόγους ασφάλειας, η Race Direction αποφάσισε τη μείωση της διάρκειας του αγώνα σε 23 γύρους, δηλαδή στο 75% της αρχικά προγραμματισμένης απόστασης. Οι ομάδες ενημερώθηκαν άμεσα για την αλλαγή από το προσωπικό της IRTA (International Roadracing Teams Association) σε κάθε σειρά της εκκίνησης.

"Η διαδικασία ομολογκασιόν των πιστών του MotoGP είναι αρμοδιότητα της FIM και ξεκινά περισσότερο από έναν χρόνο πριν. Περιλαμβάνει λεπτομερείς επιθεωρήσεις όλων των κατασκευαστικών εργασιών. Καθώς κάθε τοποθεσία απαιτεί διαφορετικό μείγμα ασφάλτου και διαδικασία στρώσης, αυτές καθορίζονται από την πίστα και παρουσιάζονται στη FIM, ώστε να διασφαλιστεί ότι πληρούνται όλα τα πρότυπα ασφαλείας. Η τελική έγκριση δίνεται λίγο πριν από κάθε Grand Prix.

Brazil 2026

"Τα προβλήματα που εμφανίστηκαν στη Βραζιλία έχουν αναγνωριστεί τόσο από τον διοργανωτή όσο και από την πίστα και θα αντιμετωπιστούν πριν την επιστροφή του MotoGP την επόμενη σεζόν.

"Ο αγώνας στο Autódromo Internacional de Goiânia - Ayrton Senna προσέλκυσε 148.384 θεατές, επιβεβαιώνοντας τόσο τη δυναμική του MotoGP στη Βραζιλία όσο και τις προοπτικές περαιτέρω παγκόσμιας ανάπτυξης του θεσμού."

Brazil 2026

Η δήλωση της FIM και των διοργανωτών, παρόλα αυτά, αποφεύγει να αναφερθεί στο θέμα που δημιουργήθηκε με τη μείωση της διάρκειας του αγώνα MotoGP, καθώς κάποιοι αναβάτες ισχυρίστηκαν πως η ενημέρωση για αλλαγή των γύρων του αγώνα ήταν πολύ καθυστερημένη και δεν τους έδωσε χρόνο να αλλάξουν ελαστικά - κάτι που επηρέασε σημαντικά το αποτέλεσμα γι' αυτούς. Παράδειγμα ο Enea Bastianini της ΚΤΜ, ο οποίος ήταν πολύ εκνευρισμένος, ισχυριζόμενος πως η ομάδα του ενημερώθηκε μόλις 5 λεπτά πριν την εκκίνηση, με αποτέλεσμα να μην έχει την ευκαιρία να αγωνιστεί με μαλακότερα ελαστικά που πλέον θα μπορούσε να χρησιμοποιήσει στον συντομευμένο αγώνα.

Η περιγραφή "οι ομάδες ενημερώθηκαν άμεσα για την αλλαγή από το προσωπικό της IRTA σε κάθε σειρά της εκκίνησης" δεν απαντά ευθέως, απεναντίας αφήνει να εννοηθεί μια βιαστική απόφαση της τελευταίας στιγμής, αγνοώντας τις συνέπειές της.