Yamaha: Πατέντα με δικύλινδρο turbo για το ΜΤ-09

Εξετάζοντας την υπερτροφοδότηση
Από τον

Πάνο Καραβοκύρη

24/4/2019

Πρόσφατα η Yamaha κατέθεσε ορισμένες πατέντες στις οποίες παρουσιάζεται το (προηγούμενης γενιάς) MT-09 εξοπλισμένο με έναν δικύλινδρο κινητήρα turbo. Μετά το 2000, έχουμε δει απ’ τους υπόλοιπους ιαπωνικούς κολοσσούς αντίστοιχες πατέντες που παρουσιάζουν κινητήρες με συστήματα υπερτροφοδότησης, ενώ μόνο ένας απ’ αυτούς προχώρησε στην υλοποίησή τους, προς το παρόν. Αναφερόμαστε φυσικά στην Kawasaki και στη σειρά μοντέλων H2, όπου κάθε χρόνο παρουσιάζονται νέα μέλη απ’ το 2015. Στην περίπτωση της Kawasaki έχουμε ένα σύστημα supercharger, ενώ εδώ η Yamaha μας δείχνει ξεκάθαρα πως δουλεύει πάνω στη τεχνολογία turbo. Σε επίπεδο πρωτότυπων, "πρωτοπόρος" είναι η Suzuki με το Recursion, που φροντίζει να ανανεώνει τα σχέδιά του ανά τακτά χρονικά διαστήματα χωρίς να λέει τίποτα για το πότε και αν θα βγει στην παραγωγή, φτάνοντας στο σημείο να θυμίζει μαμούθ σίριαλ με πάνω από 500 επεισόδια. Παράλληλα όμως, αποτελεί και την επαλήθευση του άτυπου κανόνα πως: Όποια μοτοσυκλέτα βλέπουμε σε μορφή πατεντών δεν είναι σίγουρο πως θα την δούμε και στην παραγωγή μετέπειτα.

Το γεγονός ότι στα σχέδια βλέπουμε ένα ΜΤ-09 είναι εύκολα αντιληπτό, αλλά όχι δεσμευτικό για το τί είδους μοτοσυκλέτα θα έχει τον κινητήρα turbo όταν κι αν βγει στην παραγωγή. Παρά το γεγονός πως από το πλάι ο κινητήρας δείχνει να είναι ο τρικύλινδρος των 847cc του mT-09, στα υπόλοιπα σχέδια παρατηρούμε απ’ το σύστημα εξαγωγής πως πρόκειται για έναν δικύλινδρο κινητήρα. Η τακτική που οι εταιρείες καταθέτουν πατέντες χρησιμοποιώντας σχέδια από παλιότερα μοντέλα όπως στην προκείμενη περίπτωση ή άσχετα τελείως συνηθίζεται διότι υπάρχουν φορές που θέλουν να αποκρύψουν τη μορφή ενός επερχόμενου μοντέλου. Παρ’ όλα αυτά υπάρχει μια παρατραβηγμένη θεωρία που συνοδεύει αυτή την ειδηση και λέει πως η χρήση αυτών των σχεδίων δεν είναι τυχαία, αλλά υπήρχε από τότε που σχεδιαζόταν το πρώτο MT-09 να εξοπλιστεί με κινητήρα turbo.

Κυρίαρχος λόγος που οι περισσότερες εταιρείες στρέφουν την προσοχή τους στην υπερτροφοδότηση δεν είναι άλλος πλέον, απ’ τις όλο και περισσότερο αυστηρές προδιαγραφές Euro 4/5. Το 2021 βρίσκεται δίπλα μας και τότε είναι που θα μπουν σε πλήρη ισχύ οι Euro 5 προδιαγραφές με αποτέλεσμα ο χρόνος να πιέζει τις εταιρείες να βρουν λύσεις για την μείωση των ρύπων, τη βελτιστοποίηση της κατανάλωσης και την διατήρηση ή αύξηση των επιδόσεων των κινητήρων τους. Οι κινητήρες turbo όπου χρησιμοποιούνται κατά κόρον απ’ τις αυτοκινητοβιομηχανίες προσφέρουν με τα χαρακτηριστικά τους τη λύση στο πρόβλημα των αυστηρών προδιαγραφών, καθώς επιτρέπουν από μικρότερου κυβισμού και λιγότερων κυλινδρων κινητήρες να έχουν την απόδοδοση ίση με κινητήρες υπερδιπλάσιου κυβισμού και κυλίνδρων. Είναι αυτό που αποκαλούν "downsizing".

Στα σχέδια της Yamaha βλέπουμε την τοποθέτηση του turbo σε δύο διαφορετικά σημεία. Στην πρώτη περίπτωση η τουρμπίνα βρίσκεται στο ύψος του στροφάλου και έχει αρκετή απόσταση από τις βαλβίδες εξαγωγής του κινητήρα. Έτσι, εξασφαλίζεται αρκετή απόσταση μεταξύ του μπροστινού τροχού και του κινητήρα, χωρίς να υπάρχει το ενδεχόμενο να έρθουν σε επαφή κατά τη βύθιση των καλαμιών. Όμως, λόγω της αυξημένης απόστασης της τουρμπίνας απ’ την κεφαλή το φαινόμενο του turbo lag (η χρονική καθυστέρηση απόκρισης της τουρμπίνας στην άνοδο των στροφών του κινητήρα) είναι πιο έντονο και δημιουργεί σκαλοπάτι στην απόδοση της ροπής και της ιπποδύναμης.  

Στο δεύτερο σχέδιο παρατηρούμε πως η τουρμπίνα είναι τοποθετημένη πιο κοντά στην κεφαλή, έχοντας μικρότερη απόσταση απ’ τις βαλβίδες εξαγωγής. Γεγονός που καθιστά λιγότερο αισθητό το turbo lag και ο κινητήρας αποκτά μια πιο προοδευτική και ομαλή λειτουργία. Αύτη η θέση –που είναι πιο κοντά στην κεφαλή του κινητήρα- χρησιμοποιείται απ’ το 2000 κι έπειτα στους περισσότερους κινητήρες αυτοκινήτων βελτιώνοντας την απόκριση της τουρμπίνας, όμως η μετάβαση αυτής της τεχνολογίας στο κόσμο των μοτοσυκλετών δημιουργεί χωροταξικά προβλήματα, καθώς η τουρμπίνα βρίσκεται πολύ κοντά στον μπροστινό τροχό με αποτέλεσμα να υπάρχει κίνδυνος κατά τη βύθιση του πιρουνιού να έρθουν σε επαφή. Για την επίλυση αυτού θα πρέπει να αλλαχτεί η θέση του κινητήρα, όμως κάτι τέτοιο επηρεάζει τα χαρακτηριστικά συμπεριφοράς της μοτοσυκλέτας, από την αλλαγή της κατανομής των μαζών. Επίσης, παρατηρούμε και στις δύο περιπτώσεις πως μετά την τουρμπίνα υπάρχει ο καταλύτης σε μικρή απόσταση, που τον βοηθά να θερμαίνεται γρήγορα (μόλις οι καταλύτες ζεσταθούν αρκετά τότε λειτουργούν στο 100% του δυναμικού τους).

Για το ποια λύση θα χρησιμοποιήσει η Yamaha ώστε τα μοντέλα της να πληρούν τις προδιαγραφές EURO 5-6 κ.τ.λ. είναι ακόμη άγνωστο, όμως οι νέες πατέντες δείχνουν πως είναι διαθέσιμη να περπατήσει και σε άλλα μονοπάτια.

Πάντως να θυμίσουμε, πως στα jet ski έχει κινητήρες με υπερτροφοδότηση, αντίστοιχης αρχιτεκτονικής με εκείνη της Kawasaki και είναι περίεργο που δεν προχωρά με κάτι που ήδη έχει στα χέρια της, αλλά πειραματίζεται με τα turbo.

Ετικέτες

Honda V3R: Ο ηλεκτρικός κομπρέσορας δουλεύει μόνο όταν χρειάζεται – Μπαίνει σε κινητήρες από V2 ως και V6!

Νέα ευρεσιτεχνία της Honda μας προσφέρει μια αποκαλυπτική ματιά στον νέο υπερτροδοφοτούμενο V3 που έρχεται το 2027
honda-v3
Από τον

Σπύρο Τσαντήλα

30/6/2026

Η Honda παρουσίασε για πρώτη φορά τον πρωτότυπο V3 κινητήρα με υπερσυμπιεστή στην EICMA 2024 και έναν χρόνο μετά επέτρεψε στην έκθεση του Μιλάνου με μια πρωτότυπη γυμνή μοτοσυκλέτα που φορά αυτόν τον κινητήρα, τη V3R 900 E-Compressor.

Χωρίς να έχει δώσει στη δημοσιότητα ακόμη αναλυτικά τεχνικά στοιχεία για τον νέο της κινητήρα, έχει αποκαλύψει την πρόθεσή της να φέρει το πρώτο μοντέλο παραγωγής με αυτόν σύντομα, οπότε δεν αποκλείουμε αποκαλυπτήρια μέσα στη φετινή χρονιά – η EICMA 2026 λ.χ. θα ήταν το ιδανικό μέρος για να τριτώσει το καλό.

Στο μεταξύ ωστόσο, μια ευρεσιτεχνία που κατοχύρωσε η Honda για τον συγκεκριμένο υπερτροφοδοτούμενο κινητήρα αποκαλύπτει για πρώτη φορά μερικές πτυχές της λογικής του.

honda-v3

Ως γνωστόν, ο συγκεκριμένος V3 φορά έναν υπερσυμπιεστή, δηλαδή μια διάταξη που συμπιέζει τον αέρα, αυξάνοντας την ταχύτητα της ροής καθώς εισέρχεται στο φιλτροκούτι για να ενισχύσει την απόδοση, όπως ακριβώς είναι και η αρχή λειτουργίας του ανάλογου συστήματος της Kawasaki στα μοντέλα της σειράς H2. Η ειδοποιός διαφορά στο σχέδιο της Honda είναι πως ο κομπρέσορας δεν παίρνει κίνηση μηχανικώς από τον στρόφαλο, όπως στην Kawasaki, αλλά είναι ηλεκτρικός και αυτόνομος, χωρίς να συνδέεται με τα υπόλοιπα περιστρεφόμενα μέρη του κινητήρα – εξ ου και το όνομα E-Compressor.

Αυτό είναι το σημείο που κάνει τη διαφορά στο σύστημα της Honda, καθώς του επιτρέπει να δουλεύει μόνο όταν χρειάζεται, σε αντίθεση με ένα μηχανικό σύστημα που λειτουργεί μονίμως περιστρεφόμενο από τον στρόφαλο μέσω ιμάντα.

​  honda-v3

Το πότε αυτό θα ενεργοποιείται είναι προφανώς ζήτημα που ρυθμίζεται από την ηλεκτρονική διαχείριση του κινητήρα, οργανώνοντας τη λειτουργία του ανάλογα με την επιλεγμένη χαρτογράφηση για την ποθητή απόδοση.

Το πρώτο καθαρό όφελος από αυτή την ικανότητα είναι πως, όταν δεν χρειάζεται ο κομπρέσορας (λ.χ. όταν σέρνεσαι στο μποτιλιάρισμα με μικρές ταχύτητες), δεν επιβαρύνει τον κινητήρα αντλώντας ισχύ και ανεβάζοντας ανώφελα την κατανάλωση.

​  honda-v3

Για τον ίδιο λόγο, οι εισαγωγές του E-Compressor οδηγούν σε έναν ειδικό θάλαμο πλήρωσης (plenum chamber) προορισμένο να δημιουργήσει ομαλότερη ροή για τον αέρα καθώς οδηγείται προς τα μπεκ του ψεκασμού και ο οποίος θα σφραγίζει με μια ηλεκτρονική βαλβίδα. Όταν ο υπερσυμπιεστής δεν λειτουργεί, η βαλβίδα θα απομονώνει τον θάλαμο αυτόν, έτσι ώστε ο κινητήρας να δουλεύει καθαρά ως ατμοσφαιρικός, χωρίς απώλειες από το σύστημα που δεν χρειάζεται την παρούσα στιγμή.

Αυτό δίνει ένα θεωρητικό πλεονέκτημα στο πακέτο της Honda, καθώς φροντίζει ώστε η ύπαρξη και λειτουργία του E-Compressor να είναι πιο αποδοτική συνολικά για τον κινητήρα, προσφέροντας μόνο όταν χρειάζεται και χωρίς να επιβαρύνει απόδοση και κατανάλωση όταν δεν λειτουργεί.

​  honda-v3

Σύμφωνα με όσα έχει ήδη αποκαλύψει η Honda, στον V3 κινητήρα των 900 κυβικών εκατοστών η προσθήκη του E-Compressor του δίνει απόδοση ανάλογη με κινητήρα 1200 κυβικών, χωρίς να ανεβάζει ανάλογα την κατανάλωση καυσίμου.

Αυτά αφορούν στην παρούσα περίπτωση του 900άρη V3 κινητήρα, ωστόσο η Honda φαίνεται πως έχει μεγαλύτερα σχέδια για το E-Compressor. Όπως αναφέρει στην ευρεσιτεχνία της, η V3R είναι μια αφετηρία, καθώς η ίδια τεχνολογία μπορεί να εφαρμοστεί σε πληθώρα κινητήρων με V διάταξη και το καλύτερο είναι πως αναφέρει πολύ συγκεκριμένα παραδείγματα: V2, V4, V5 και V6!

​  honda-v3

Αφήνουμε λοιπόν τη φαντασία μας να οργιάσει και οραματιζόμαστε μια νέα γκάμα μοντέλων σε διάφορους κυβισμούς, όλα με ηλεκτρικούς υπερσυμπιεστές και αποδόσεις που υπερβαίνουν τα δεδομένα των κατηγοριών τους.

Ετικέτες