Από τον

Κώστα Γκαζή

9/1/2023

Πατέντες της Aprilia δείχνουν την ιταλική εταιρεία να ετοιμάζει σύστημα μεταβλητού χρονισμού βαλβίδων για την RSV4, στα χνάρια των BMW, Ducati, Kawasaki, Suzuki & Yamaha.

Οι πατέντες που δημοσιεύτηκαν στο διαδίκτυο και ανέσυρε η MCN δείχνουν την εταιρεία του Noale να μιμείται τη Suzuki, που έχει το πλέον απλό design σε VVT (Variable Valve Timing) με 100% μηχανική κίνηση χωρίς ηλεκτρονικά και υδραυλικά συστήματα. Μάλιστα το σχέδιο της Aprilia θα είναι ακόμα πιο απλό και χαμηλού κόστους από της Suzuki.

Θυμίζουμε πως στη ρίζα της εξέλιξης ενός μηχανικού συστήματος VVT της Suzuki βρισκόταν οι κανονισμοί του MotoGP που απαγορεύουν ηλεκτρονικά και υδραυλικά ανάλογα συστήματα. Η Aprilia δεν ανακοινώνει μέχρι στιγμής αν η αγωνιστική RS-GP της χρησιμοποιεί ήδη ανάλογο σύστημα στο MotoGP.

Το σύστημα VVT της Suzuki χρησιμοποιεί δώδεκα ρουλεμάν που εδράζονται μέσα σε ακτινικά και ελαφρώς σπειροειδή κανάλια χαραγμένα μέσα στο γρανάζι των εκκεντροφόρων.

Καθώς οι στροφές ανεβαίνουν, με τη φυγόκεντρο τα ρουλεμάν μετακινούνται στα κανάλια προς το εξωτερικό τους, αλλάζοντας τη γωνία του εκκεντροφόρου σε συνάρτηση με το γρανάζι του και έτσι αλλάζοντας και τον χρονισμό.

Περνώντας στο VVT της Aprilia, κι αυτό χρησιμοποιεί ρουλεμάν και τη φυγόκεντρο, αλλά αντί για δώδεκα έχει μόλις τρία.

Τα ρουλεμάν βρίσκονται κι εδώ μέσα σε ακτινικά κανάλια στο γρανάζι του εκκεντροφόρου εισαγωγής και σε ένα ακόμα “πιάτο” που εδράζεται στον εκκεντροφόρο, με τα κανάλια να βρίσκονται σε ελαφρώς διαφορετικές γωνίες στα δυο μισά, ώστε να αλλάζουν τον χρονισμό όταν ανεβαίνουν οι στροφές.

Με τρία αντί για 12 ρουλεμάν, υπάρχουν λιγότερες τριβές από το σύστημα της Suzuki και το σύστημα απαιτεί απλούστερη κατεργασία.

Υπάρχει ένας λεπτός δίσκος μεταξύ του γραναζιού του εκκεντροφόρου και του πλατό που εδράζεται πάνω στον εκκεντροφόρο, με σχισμές για τα γρανάζια και τρία ελατήρια σχήματος “W”, που ταιριάζουν σε εσοχές στο πλατό κίνησης.

Καθώς ο εκκεντροφόρος γυρίζει ταχύτερα, τα ρουλεμάν κινούνται προς τα έξω, γυρίζοντας τον εκκεντροφόρο λίγες μοίρες σε σχέση με το γρανάζι του, και τα τρία ελατήρια συμπιέζονται. Όταν οι στροφές πέφτουν, τα ελατήρια νικούν τη φυγόκεντρο, επιστρέφοντας τον χρονισμό στην αρχική του ρύθμιση.

Το σύστημα της Aprilia μπορεί να ρυθμιστεί αλλάζοντας τα ελατήρια ή τα κανάλια στον δίσκο, ώστε να αλλάξει η συμπεριφορά του VVT και οι στροφές που απαιτούνται για την ενεργοποίηση του.

Ένας παραπάνω λόγος που το VVT γίνεται σημαντικό σήμερα είναι οι Euro 5 προδιαγραφές με τα αυστηρότερα όρια των ρύπων. Καθώς οι σύγχρονοι κινητήρες μοτοσυκλετών χρειάζονται γενναιόδωρο overlap (όταν τόσο οι βαλβίδες εισαγωγής όσο και εξαγωγής είναι ανοιχτές την ίδια στιγμή), για να λειτουργούν αποδοτικά ψηλά, αλλά αν το ίδιο overlap διατηρηθεί στις χαμηλές στροφές, τότε θα έχουμε αρκετό άκαυστο μείγμα να διαφεύγει στην εξάτμιση, γεγονός ανεπίτρεπτο με τις Euro 5. Εδώ έρχεται το VVT να ανοίξει αργότερα τις βαλβίδες εισαγωγής στις χαμηλές στροφές, μειώνοντας τους ρύπους και βελτιώνοντας την αποδοτικότητα και τη ροπή χαμηλά.

Στο Aprilia VVT ο εκκεντροφόρος εισαγωγής θα συνεχίσει να παίρνει κίνηση με καδένα, που με τη σειρά της θα κινεί τον εκκεντροφόρο εξαγωγής μέσω γραναζιού