Aprilia RSV4 VVT - Έρχεται μεταβλητός χρονισμός βαλβίδων

Απλό, μηχανικό σύστημα για καλύτερη αποδοτικότητα στη Euro 5 εποχή
Aprilia VVT
Κώστα Γκαζή
Από τον

Κώστα Γκαζή

9/1/2023

Πατέντες της Aprilia δείχνουν την ιταλική εταιρεία να ετοιμάζει σύστημα μεταβλητού χρονισμού βαλβίδων για την RSV4, στα χνάρια των BMW, Ducati, Kawasaki, Suzuki & Yamaha.

Οι πατέντες που δημοσιεύτηκαν στο διαδίκτυο και ανέσυρε η MCN δείχνουν την εταιρεία του Noale να μιμείται τη Suzuki, που έχει το πλέον απλό design σε VVT (Variable Valve Timing) με 100% μηχανική κίνηση χωρίς ηλεκτρονικά και υδραυλικά συστήματα. Μάλιστα το σχέδιο της Aprilia θα είναι ακόμα πιο απλό και χαμηλού κόστους από της Suzuki.

Θυμίζουμε πως στη ρίζα της εξέλιξης ενός μηχανικού συστήματος VVT της Suzuki βρισκόταν οι κανονισμοί του MotoGP που απαγορεύουν ηλεκτρονικά και υδραυλικά ανάλογα συστήματα. Η Aprilia δεν ανακοινώνει μέχρι στιγμής αν η αγωνιστική RS-GP της χρησιμοποιεί ήδη ανάλογο σύστημα στο MotoGP.

Το σύστημα VVT της Suzuki χρησιμοποιεί δώδεκα ρουλεμάν που εδράζονται μέσα σε ακτινικά και ελαφρώς σπειροειδή κανάλια χαραγμένα μέσα στο γρανάζι των εκκεντροφόρων.

Καθώς οι στροφές ανεβαίνουν, με τη φυγόκεντρο τα ρουλεμάν μετακινούνται στα κανάλια προς το εξωτερικό τους, αλλάζοντας τη γωνία του εκκεντροφόρου σε συνάρτηση με το γρανάζι του και έτσι αλλάζοντας και τον χρονισμό.

Aprilia VVT

Περνώντας στο VVT της Aprilia, κι αυτό χρησιμοποιεί ρουλεμάν και τη φυγόκεντρο, αλλά αντί για δώδεκα έχει μόλις τρία.

Τα ρουλεμάν βρίσκονται κι εδώ μέσα σε ακτινικά κανάλια στο γρανάζι του εκκεντροφόρου εισαγωγής και σε ένα ακόμα “πιάτο” που εδράζεται στον εκκεντροφόρο, με τα κανάλια να βρίσκονται σε ελαφρώς διαφορετικές γωνίες στα δυο μισά, ώστε να αλλάζουν τον χρονισμό όταν ανεβαίνουν οι στροφές.

Με τρία αντί για 12 ρουλεμάν, υπάρχουν λιγότερες τριβές από το σύστημα της Suzuki και το σύστημα απαιτεί απλούστερη κατεργασία.

Υπάρχει ένας λεπτός δίσκος μεταξύ του γραναζιού του εκκεντροφόρου και του πλατό που εδράζεται πάνω στον εκκεντροφόρο, με σχισμές για τα γρανάζια και τρία ελατήρια σχήματος “W”, που ταιριάζουν σε εσοχές στο πλατό κίνησης.

Aprilia VVT

Καθώς ο εκκεντροφόρος γυρίζει ταχύτερα, τα ρουλεμάν κινούνται προς τα έξω, γυρίζοντας τον εκκεντροφόρο λίγες μοίρες σε σχέση με το γρανάζι του, και τα τρία ελατήρια συμπιέζονται. Όταν οι στροφές πέφτουν, τα ελατήρια νικούν τη φυγόκεντρο, επιστρέφοντας τον χρονισμό στην αρχική του ρύθμιση.

Το σύστημα της Aprilia μπορεί να ρυθμιστεί αλλάζοντας τα ελατήρια ή τα κανάλια στον δίσκο, ώστε να αλλάξει η συμπεριφορά του VVT και οι στροφές που απαιτούνται για την ενεργοποίηση του.

Ένας παραπάνω λόγος που το VVT γίνεται σημαντικό σήμερα είναι οι Euro 5 προδιαγραφές με τα αυστηρότερα όρια των ρύπων. Καθώς οι σύγχρονοι κινητήρες μοτοσυκλετών χρειάζονται γενναιόδωρο overlap (όταν τόσο οι βαλβίδες εισαγωγής όσο και εξαγωγής είναι ανοιχτές την ίδια στιγμή), για να λειτουργούν αποδοτικά ψηλά, αλλά αν το ίδιο overlap διατηρηθεί στις χαμηλές στροφές, τότε θα έχουμε αρκετό άκαυστο μείγμα να διαφεύγει στην εξάτμιση, γεγονός ανεπίτρεπτο με τις Euro 5. Εδώ έρχεται το VVT να ανοίξει αργότερα τις βαλβίδες εισαγωγής στις χαμηλές στροφές, μειώνοντας τους ρύπους και βελτιώνοντας την αποδοτικότητα και τη ροπή χαμηλά.

Aprilia VVT

Στο Aprilia VVT ο εκκεντροφόρος εισαγωγής θα συνεχίσει να παίρνει κίνηση με καδένα, που με τη σειρά της θα κινεί τον εκκεντροφόρο εξαγωγής μέσω γραναζιού

Ετικέτες

QJMOTOR: Κινούμενα φτερά με έλεγχο από IMU - Υπόσχονται καλύτερο φρενάρισμα, επιτάχυνση και στρίψιμο

Πατέντα με ενεργά αεροδυναμικά πτερύγια – Στον δρόμο της CFMOTO V4 SR-RR
Winglets
Από τον

Φίλιππο Σταυριδόπουλο

7/7/2026

Η QJMOTOR φαίνεται πως μπαίνει σε διαδικασία εξέλιξης της ενεργής αεροδυναμικής, καθώς μια νέα πατέντα αποκαλύπτει σύστημα με ανεξάρτητα κινούμενα αεροδυναμικά πτερύγια, τα οποία ελέγχονται από τη αδρανειακή μονάδα μετρήσεων (IMU) μεταβάλλοντας την αεροδυναμική της μοτοσυκλέτας σε πραγματικό χρόνο.

Ένας ακόμη μεγάλος κατασκευαστής από την Κίνα δείχνει ότι θεωρεί την ενεργητική αεροδυναμική πεδίο εξέλιξης στις supersport μοτοσυκλέτες.

Η μοτοσυκλέτα που απεικονίζεται στα σχέδια της πατέντας θυμίζει τις SRK 800 RR και SRK 921 RR, δύο μοντέλα που ήδη διατίθενται με σταθερά αεροδυναμικά πτερύγια. Ωστόσο, το ενδιαφέρον δεν βρίσκεται στα ίδια τα μοντέλα, αλλά στο σύστημα που είναι ενσωματωμένο στα πλαϊνά του φέρινγκ.

Σε αντίθεση με τα συμβατικά φτερά, τα οποία έχουν σταθερή κλίση, τα νέα πτερύγια της QJMOTOR μπορούν να κινούνται ανεξάρτητα μεταξύ τους, ελεγχόμενα με βάση τα δεδομένα από την IMU της μοτοσυκλέτας. Έτσι, είναι σε θέση να προσαρμόζουν τη θέση τους ανάλογα με τις συνθήκες οδήγησης και τις κινήσεις της μοτοσυκλέτας.

Winglets

Διαφορετική αεροδυναμική για κάθε φάση της οδήγησης

Η πιο ενδιαφέρουσα δυνατότητα του συστήματος είναι ότι τα δύο φτερά δεν είναι απαραίτητο να κινούνται ταυτόχρονα. Η ανεξάρτητη λειτουργία τους ανοίγει τον δρόμο ώστε να επηρεάζουν ακόμη και την είσοδο της μοτοσυκλέτας στη στροφή, λειτουργώντας θεωρητικά με τρόπο αντίστοιχο με τα πηδάλια roll ενός αεροσκάφους.

Παρότι δεν είναι ξεκάθαρο κατά πόσο ένα τέτοιο σύστημα θα μπορούσε να προσφέρει πραγματικό πλεονέκτημα στην πίστα ή αν θα επηρέαζε την αίσθηση στο τιμόνι, η πατέντα δείχνει ότι η QJMOTOR εξετάζει σοβαρά αυτή την προοπτική.

Περισσότερη κάθετη δύναμη στο φρενάρισμα

Η πιο άμεση εφαρμογή αφορά το δυνατό φρενάρισμα. Σύμφωνα με την περιγραφή της πατέντας, τα φτερά μπορούν να περιστρέφονται προς τα κάτω όταν ο αναβάτης φρενάρει έντονα.

Με αυτόν τον τρόπο αυξάνεται τόσο η αεροδυναμική αντίσταση όσο και η κάθετη δύναμη στον εμπρός τροχό. Η μεγαλύτερη αντίσταση συμβάλλει στη μείωση της ταχύτητας, ενώ η αυξημένη φόρτιση θα μπορούσε να επιτρέψει δυνατότερο φρενάρισμα πριν το ελαστικό φτάσει στα όρια της πρόσφυσης.

Λιγότερες σούζες χωρίς απώλεια επιδόσεων

Κατά την επιτάχυνση, το σύστημα θα μπορούσε να λειτουργεί αντίστροφα. Σήμερα οι σύγχρονες superbike βασίζονται στον συνδυασμό ηλεκτρονικού ελέγχου σούζας, σταθερών φτερών και της διαχείρισης του γκαζιού από τον αναβάτη για να κρατούν τον εμπρός τροχό στο έδαφος.

Ωστόσο, ο ηλεκτρονικός έλεγχος συχνά περιορίζει την ισχύ του κινητήρα, ενώ τα σταθερά αεροδυναμικά πτερύγια δημιουργούν μόνιμη αντίσταση στον αέρα, ακόμη και όταν δεν απαιτείται επιπλέον κάθετη δύναμη.

Με τα κινούμενα winglets, η επιπλέον κάθετη δύναμη θα μπορούσε να παράγεται μόνο όταν χρειάζεται και στη συνέχεια τα πτερύγια να επιστρέφουν σε θέση με μικρότερη αεροδυναμική αντίσταση. Θεωρητικά, αυτό θα επέτρεπε ισχυρότερη επιτάχυνση χωρίς την αντίστοιχη απώλεια τελικής ταχύτητας.

Winglets

Διερευνώντας τον δρόμο

Η QJMOTOR δεν είναι η πρώτη κινεζική εταιρεία που επενδύει στην ενεργή αεροδυναμική. Η CFMOTO είχε παρουσιάσει στην EICMA 2025 το πρωτότυπο V4 SR-RR, το οποίο διέθετε επίσης ενεργά αεροδυναμικά πτερύγια.

Η παρουσίαση είχε τραβήξει αμέσως τα βλέμματα δημοσιογράφων και επισκεπτών, δείχνοντας ότι τα εργοστάσια της Κίνας θεωρούν την ενεργητική αεροδυναμική έναν από τους βασικούς τομείς εξέλιξης των σπορ μοτοσυκλετών του μέλλοντος.

Η επόμενη μεγάλη μάχη

Προς το παρόν, δεν υπάρχουν δημόσια δεδομένα σε σχέση με το πόσο μεγάλο πρακτικό πλεονέκτημα προσφέρουν τα ενεργητικά αεροδυναμικά βοηθήματα σε σχέση με τα συμβατικά σταθερής κλίσης. Η τεχνολογία βρίσκεται ακόμα σε πρώιμο στάδιο και βρίσκεται κυρίως στο επίπεδο των πρωτοτύπων και των πατεντών.

Winglets

Παρ' όλα αυτά, το γεγονός ότι τόσο η CFMOTO όσο και η QJMOTOR εξελίσσουν αντίστοιχα συστήματα δείχνει ότι η ενεργητική αεροδυναμική ίσως αποτελέσει το επόμενο πεδίο ανταγωνισμού στην κατηγορία των supersport και superbike μοτοσυκλετών. Το ερώτημα που μένει να απαντηθεί είναι αν οι αναβάτες θα εμπιστευτούν ένα σύστημα που θα μεταβάλλει συνεχώς την αεροδυναμική της μοτοσυκλέτας τόσο στον δρόμο όσο και στην πίστα, με την εμπειρία να δείχνει ότι η φυσική πορεία των συστημάτων είναι από αχρείαστα, ανασφαλή και υπερβολικά σύνθετα, σε απαραίτητα και κάποιες φορές μέχρι και υποχρεωτικά.