ΤΟΥΡΚΙΑ / ΑΡΩΜΑ ΑΝΑΤΟΛΗΣ
Η πρωινή απόβασή μου στα μικρασιατικά παράλια (Cesme) σήμαινε και τυπικά την απαρχή του διηπειρωτικού οδοιπορικού από την Αθήνα στη μακρινή Σαγκάη! Ωστόσο, δεν ήταν η πρώτη φορά που θα έβαζα ρόδα στην Κίνα. Το μακρινό 1997, με μια πράσινη BMW F650 και συνεπιβάτη την Όλγα, είχαμε διασχίσει τον Δρόμο του Μεταξιού, ενώνοντας τότε το Πεκίνο με τη Θεσσαλονίκη! Πριν από σχεδόν 30 χρόνια είχαμε αφήσει ανεξίτηλο το ταξιδιωτικό ίχνος μας στην καυτή άμμο της ερήμου Τακλαμακάν και στα οροπέδια των Ιμαλαΐων. Ρομαντική λεπτομέρεια: εκείνος ο Δρόμος του Μεταξιού ήταν το γαμήλιο ταξίδι μας...
Τούτες οι αλησμόνητες προσωπικές εμπειρίες και αναμνήσεις ταλάνιζαν το μυαλό μου καθώς ο δρόμος και ο χρόνος μ’ έσπρωχναν και πάλι ανατολικά, εκεί όπου με καρτερούσε η θάλασσα, ο Ειρηνικός Ωκεανός! Για αρχή, η Τουρκία θα μου “δάνειζε” τους δρόμους της για περίπου 1.650 χλμ. (Cesme – Ankara – Amasya – Samsun – Trabzon – Hopa), ενώ την οδική σκυτάλη θα παραλάμβανε κατόπιν η Γεωργία, μετά η Ρωσία, ύστερα το Καζακστάν και τέλος η αχανής Κίνα. Ο τρικύλινδρος κινητήρας της μαύρης ZONTES 703F είχε μια ομολογουμένως δύσκολη και απαιτητική αποστολή 14.000 χιλιομέτρων να φέρει εις πέρας…
Κάθε φορά που περιηγούμαι στην τιμημένη μικρασιατική γη, συνηθίζω να επισκέπτομαι έναν από τους αμέτρητους αρχαιολογικούς χώρους της. Αυτή την φορά επέλεξα τις «χρυσοφόρες» Σάρδεις του βασιλιά Κροίσου, που αποτελούσαν από τον 7ο π.Χ. αιώνα μια μεγάλη δύναμη στην περιοχή της Λυδίας χάρη στα κοιτάσματα χρυσού του Πακτωλού ποταμού. Από τα πάμπολλα μνημεία των αρχαίων Σάρδεων αναμφίβολα μ’ εντυπωσίασε ο ιωνικός ναός της Αρτέμιδος, ένας από τους επτά μεγαλύτερους ναούς του αρχαίου ελληνικού κόσμου…
Καθοδόν για την Άγκυρα, μοιραία ξεκίνησε το ιδιότυπο παιχνίδι κρυφτού με την τουρκική τροχαία! Οδηγώντας στους δρόμους της Τουρκίας χρειάζεται μεγάλη προσοχή και εγρήγορση για να μείνεις “αλώβητος” από τα δεκάδες ραντάρ ταχύτητας που υπάρχουν σ’ όλο το οδικό δίκτυο. Σε περίπτωση που υποπέσεις σε τροχαία παράβαση, στα σύνορα πρέπει να ανοίξεις το πορτοφόλι και να πληρώσεις αμέσως, ειδάλλως δεν ανοίγει η μπάρα…
Η Άγκυρα μού επιφύλαξε μεγάλη ταλαιπωρία λόγω της Συνόδου Κορυφής του ΝΑΤΟ – αποκλεισμένοι δρόμοι, τρελό μποτιλιάρισμα, αστυνομικά μπλόκα και εξονυχιστικοί έλεγχοι! Μάταια προσπαθούσα για δύο ώρες να προσεγγίσω το ξενοδοχείο μου στο κέντρο της τουρκικής πρωτεύουσας. Εντέλει, μίλησε η εμπειρία του παλιού: “επιστράτευσα” έναν σβέλτο ντελιβερά, ο οποίος με οδήγησε μέσα από έναν λαβύρινθο στενών δρόμων, αποφεύγοντας έτσι τα μπλόκα και τις απαγορεύσεις. Ο σύντροχος φυσικά εισέπραξε ένα γενναίο φιλοδώρημα – το άξιζε με το παραπάνω άλλωστε…
Παρά τις πολυδαίδαλες κυκλοφοριακές ρυθμίσεις που επικρατούσαν, κατάφερα την επομένη να μεταβώ στο κατάστημα της MIKEL COFFEE – ANKARA, κάπου στα ανατολικά προάστια της πρωτεύουσας. Εδώ, σ’ ένα από τα 4 καταστήματα MIKEL COFFEE που λειτουργούν στην Άγκυρα, συναντήθηκα με τον ευγενέστατο ιδιοκτήτη και απόλαυσα έναν δυνατό φραπέ που τόσο είχα επιθυμήσει…
Μετά την Άγκυρα, η μαύρη ZONTES 703F κατευθύνθηκε βορειοανατολικά, με προορισμό το γεωγραφικό διαμέρισμα του Πόντου. Οικοδέσποινά μου η γοητευτική Αμάσεια (Amasya), η πατρίδα του γεωγράφου Στράβωνα, που είχε διατελέσει πρωτεύουσα του βασιλείου του Πόντου (των Μιθριδατών Βασιλέων). Μέχρι τις αρχές του 20ου αιώνα ζούσαν στην Αμάσεια 155.000 Έλληνες, αλλά μέσα σε δύο μόλις χρόνια (1921-1923) οι Νεότουρκοι φρόντισαν ώστε ο τοπικός ποντιακός ελληνισμός να ξεριζωθεί για πάντα. Από τις πιο ατμοσφαιρικές πόλεις της Ανατολίας, η Αμάσεια μού διηγήθηκε την αρχαία ιστορία της χάρη στους υποβλητικούς λαξευτούς τάφους των Μιθριδατών Βασιλέων (333 π.Χ. - 44 π.Χ.), τους οποίους θαύμασα από κοντά…
Ο Εύξεινος Πόντος αντιπροσώπευε για τους πρωτοπόρους αρχαίους Έλληνες θαλασσοπόρους μια δύσκολη και αφιλόξενη θάλασσα, γνωστή ως Άξενος Πόντος. Το γαλάζιο του σεντόνι έκανε την εμφάνισή του το επόμενο μεσημέρι όταν προσέγγιζα τα πρώτα σπίτια της Σαμψούντας (Samsun), όπου και διανυκτέρευσα. Ο βραδινός περίπατος στο πολυσύχναστο παραθαλάσσιο πάρκο της πόλης αποδείχθηκε άκρως χαλαρωτικός, ενώ η παρουσία μου στο κατάστημα της MIKEL COFFEE – SAMSUN ήταν η δεύτερη επίσκεψη που πραγματοποιούσα σε καταστήματα της αλυσίδας MIKEL COFFEE στην Τουρκία …
Ανατολικά της Σαμψούντας, ένας καλοσχεδιασμένος αυτοκινητόδρομος ανέλαβε την οδική αποστολή της ZONTES 703F κατά μήκος των ακτών της Μαύρης Θάλασσας. Αφού προσπέρασα δίχως στάση τη χιλιοτραγουδισμένη Τραπεζούντα, μετά από περίπου 210 χλμ. προσέγγισα την συνοριακή γραμμή της Γεωργίας.
ΓΕΩΡΓΙΑ / ΡΩΣΙΑ
Μετά τις σύντομες συνοριακές διατυπώσεις, η Γεωργία ανέλαβε να φιλοξενήσει τους τροχούς της ZONTES 703F για τα επόμενα 580 χλμ. του ZONTES ATHENS 2 SHANGHAI 2026. Η πανέμορφη χώρα του Καυκάσου θα μού συστηνόταν με την παραθαλάσσια πόλη Μπατούμι (την αρχαία Κολχίδα της Μήδειας και των Αργοναυτών) και την γοητευτική πρωτεύουσα Τιφλίδα...
Η οικονομική και τουριστική ανάπτυξη που χαρακτηρίζει το Μπατούμι τα τελευταία χρόνια είναι εκπληκτική. Μεγάλες ξενοδοχειακές μονάδες, βαθύσκιωτα πάρκα και σύγχρονες αρχιτεκτονικές κατασκευές συνυπάρχουν με καλοσυντηρημένα νεοκλασικά αρχοντικά, υπαίθρια ατμοσφαιρικά καφέ και παλιές γειτονιές με ξύλινα κουρασμένα σπίτια, δημιουργώντας έτσι έναν ελκυστικό προορισμό που προσέδωσε χαρά και αισιοδοξία στο βλέμμα μου. Και φυσικά, δεν παρέλειψα να φωτογραφηθώ μπροστά στο πανύψηλο μνημείο της Μήδειας, η οποία κρατά στα χέρια της το χρυσόμαλλο δέρας των Αργοναυτών…
Με προορισμό την Τιφλίδα (390 χλμ. ανατολικά), μια γόνιμη πεδιάδα φιλοξένησε την πορεία μου προς τη γεωργιανή πρωτεύουσα. Οι εξαιρετικές κλιματολογικές συνθήκες που ανέκαθεν επικρατούσαν εδώ ευνόησαν την ανάπτυξη της συγκεκριμένης Υπερκαυκάσιας περιοχής, η οποία από αρχαιοτάτων χρόνων ήταν φημισμένη για τον πλούτο και τον πολιτισμό της. Καθόλου τυχαίο, λοιπόν, ότι το χρυσόμαλλο δέρας του αργοναυτικού μύθου βρισκόταν σ’ αυτήν εδώ την περιοχή του Εύξεινου Πόντου…
Καθοδόν για την Τιφλίδα, η μαύρη ZONTES 703F έκανε μια στάση στην κωμόπολη Gori (την γενέτειρα του Ιωσήφ Βησσαρίονοβιτς Στάλιν) και παρκάρισε στο Μουσείο–Κατοικία του άλλοτε ισχυρού ηγέτη της Ε.Σ.Σ.Δ. Εδώ είχα την ευκαιρία να πάρω ένα σπάνιο μάθημα Ιστορίας για τον άντρα που σημάδεψε καθοριστικά τις τύχες της ΕΣΣΔ, και όχι μόνο…
Κτισμένη στη στενή κοιλάδα του ποταμού Mtkvari, στο σταυροδρόμι της Ευρώπης με την Ασία, η κομψή Τιφλίδα με την όμορφη ευρω-ασιατική αρχιτεκτονική της και τις εκκλησίες γεωργιανού ρυθμού είναι μια ανεξάντλητη και ζωντανή πολιτεία, με ελκυστικές παραστάσεις και κατοίκους παθιασμένους με τις χαρές της ζωής. Τα πάμπολλα αξιοθέατα της πανέμορφης Υπερκαυκάσιας καλλονής με κράτησαν στην αστική της αγκαλιά για δύο ημέρες, ενώ επιβεβλημένη ήταν η επίσκεψή μου στο πρώτο κατάστημα της αλυσίδας MIKEL COFFEE – TBILISI στη Γεωργία, όπου συνάντησα την ευγενέστατη ιδιοκτήτρια και απόλαυσα έναν αναζωογονητικό καφέ…
Η διαδρομή του Στρατιωτικού Δρόμου (Military Road) σκαρφαλώνει στην ορεινή κορμοστασιά του Καυκάσου και αποτελεί τον ομφάλιο λώρο που ενώνει οδικά τη Γεωργία με τη Ρωσία (160 χλμ.). Αν και την διέσχισα με εκνευριστικό ψιλόβροχο και ομίχλη, ήταν μια ορεσείβια διαδρομή–αποκάλυψη η οποία κορυφώθηκε στο πέρασμα Kazbegi (2.395 m) και κατέληξε κατόπιν στα σύνορα της Ρωσίας.
Χρειάστηκα 4 ώρες για να ολοκληρώσω τις συνοριακές διαδικασίες και να βάλω ρόδα στο ρωσικό έδαφος. Απρόβλεπτο αγκάθι αποδείχτηκε η ουκρανική σφραγίδα εισόδου που είχα στο διαβατήριο, καθότι είχα επισκεφθεί την Ουκρανία δύο μήνες νωρίτερα! Αφού υποβλήθηκα σε κάποιες τυπικές ερωτήσεις, μου επέτρεψαν να ολοκληρώσω τις διαδικασίες εισόδου στην μεγαλύτερη χώρα του κόσμου…
Οι πόλεις Grozny και Astrakhan παρεμβάλλονταν στη διαδρομή των 700 ρωσικών χιλιομέτρων. Στην πρωτεύουσα της Τσετσενίας Grozny πραγματοποίησα την πρώτη διανυκτέρευση επί ρωσικού εδάφους, μερίμνησα για την αγορά συναλλάγματος από την κρατική τράπεζα (οι πιστωτικές κάρτες δεν λειτουργούν εξαιτίας των δυτικών κυρώσεων) και ανεφοδιάστηκα σε καύσιμα αφού οι ελλείψεις σε βενζίνη ήταν μια απτή πραγματικότητα. Το 20% των πρατηρίων ήταν κλειστά, ενώ στα υπόλοιπα η τιμή του λίτρου είχε εκτοξευτεί μέχρι και 40%! Σε μια περίπτωση (καθοδόν για Astrakhan) χρειάστηκα να “ψωνίσω” καύσιμα από την μαύρη αγορά, αφού για 200 χλμ. δεν υπήρχε πρατήριο με βενζίνη (μόνο ντίζελ ή υγραέριο)…
Η Astrakhan απλώνεται στις εκβολές του Βόλγα και “βλέπει” στην Κασπία Θάλασσα. Η απογευματινή περιήγηση στο κέντρο της πόλης με οδήγησε στο μνημειακό συγκρότημα Astrakhan Kremlin, ενώ η γνωριμία μου με την Astrakhan έκλεισε μ’ ένα βραδινό σουλάτσο στον παρόχθιο πεζόδρομο δίπλα στα νερά του Βόλγα. Αύριο άλλη μέρα, άλλη χώρα! Καζακστάν, σού έρχομαι…
«Εσύ δεν είσαι ο Μητσάκης που ταξιδεύεις με τη μοτοσυκλέτα για Κίνα; Ποιος θα το πίστευε πως θα συναντιόμασταν εδώ στα σύνορα Ρωσίας – Καζακστάν! Πόσο μικρός είναι τελικά ο κόσμος…». Ο Γιώργος και η Κλειώ, ταξιδεύοντας με το αυτοκίνητό τους με προορισμό την Κεντρική Ασία, περίμεναν καρτερικά να ανοίξει η συνοριακή μπάρα για να περάσουν στο Καζακστάν – εκεί τους βρήκα! Ούτε ραντεβού να είχαμε δώσει! Κι όπως ήταν αναμενόμενο, αμέσως ξεκίνησε ένα θερμό “σμίξιμο” με αυθόρμητα γέλια, ελληνικές φωνές, διάπλατα χαμόγελα και απανωτές ερωτήσεις. Η τυχαία συνάντηση με άλλους ταξιδευτές είναι αναμφίβολα από τις πιο όμορφες στιγμές ενός ταξιδιού…
Με τη Ρωσία να αποτελεί παρελθόν, οι συνοριακές διαδικασίες εισόδου στο Καζακστάν ήταν ανέλπιστα σύντομες. Πρώτες μου ενέργειες: η έκδοση ασφαλιστικής κάλυψης της μοτοσυκλέτας, η αγορά συναλλάγματος και ο ανεφοδιασμός σε καύσιμα (τιμή 0,50 ευρώ/λίτρο), καθώς είχα σχεδόν “στεγνώσει”! Κι όσον αφορά την μικρή ταξιδιωτική μας παρέα, ανανεώσαμε το ραντεβού μας για το ίδιο απόγευμα στην κοντινή πόλη Atyrau, όπου (συμπωματικά) θα διανυκτερεύαμε στο ίδιο hostel…
Προσεγγίζοντας το Καζακστάν (την πύλη εισόδου μου στην Κεντρική Ασία), το κοντέρ της μαύρης ZONTES 703F είχε καταγράψει 3.000 χλμ. από την αρχή του ταξιδιού. Κανένα τεχνικό πρόβλημα δεν είχε παρουσιαστεί στην αειθαλή μοτοσυκλέτα, ενώ η κατοπινή διαδρομή μου στο έδαφος της κεντροασιατικής χώρας (Atyrau – Aktobe – Aral – Turkistan – Shymkent – Almaty) υπολογιζόταν σε περίπου 3.500 χλμ. Αθροιστικά, η συνολική απόσταση που είχα να διανύσω από την Ελλάδα ως τα σύνορα της Κίνας ήταν 6.500 χλμ…
Οι δύο πρώτες διανυκτερεύσεις στο Καζακστάν έγιναν στις πόλεις Atyrau και Aktobe, δύο αστικά κέντρα που δεν με εντυπωσίασαν διόλου και γρήγορα σβήστηκαν από τα κύτταρα της μνήμης μου. Το ίδιο αδιάφοροι και άχρωμοι παρουσιάζονταν όμως και οι οικισμοί της ερήμου που συναντούσα καθοδόν. Δίχως να διαθέτουν κάποιο έντονο παραδοσιακό στοιχείο, τα χωριά της ερήμου έμοιαζαν περισσότερο με μια άτακτη συνάθροιση ξύλινων σπιτιών πάνω στην καυτή άμμο.
Με τον Γιώργο και την Κλειώ ανταμώσαμε ξανά στην πόλη Atyrau. Αφού περάσαμε ένα αξέχαστο απόγευμα, κανονίσαμε η επόμενη συνάντησή μας να γίνει στην Ελλάδα και το πρωί της επομένης καθένας “ακολούθησε” τις δικές του γεωγραφικές συντεταγμένες…
Οδηγώντας στις επίπεδες στέπες της ερήμου του νότιου Καζακστάν, βρέθηκα να ταξιδεύω μέσα στο απόλυτο κενό του χάρτη. Ατέρμονες ευθείες, τρομερή μοναξιά, απελπισμένα συναισθήματα, αφόρητη ζέστη (48°C), βασανιστική σιωπή, ελάχιστοι οικισμοί. Ευτυχώς που υπήρχαν οι καμήλες κι έδιναν το δικό τους “στίγμα” στο τοπίο, σπάζοντας έτσι την καταραμένη μονοτονία της ευθύγραμμης διαδρομής. Σε μία περίπτωση, μάλιστα, λόγω έλλειψης πρατηρίου, έβαλα βενζίνη από μπιτόνια…
Στην κωμόπολη Aral όπου διανυκτέρευσα, ο ευγενέστατος ιδιοκτήτης του μικρού ξενώνα μού επιβεβαίωσε αυτά που είχα διαβάσει σχετικά με την ανεπανόρθωτη περιβαλλοντική καταστροφή που υπέστη η κεντροασιατική λίμνη Αράλη. Οι Σοβιετικοί, θέλοντας να καταστήσουν το Ουζμπεκιστάν μια από τις μεγαλύτερες βαμβακοπαραγωγικές περιοχές του κόσμου, κατασκεύασαν τη δεκαετία του 1960 τεράστια αρδευτικά κανάλια και άρχισαν να μεταφέρουν το νερό της λίμνης Αράλη στο Ουζμπεκιστάν. Και μπορεί τελικά το μεγαλόπνοο σχέδιο των Σοβιετικών να πέτυχε, όμως, το κόστος για την Αράλη αποδείχθηκε τεράστιο αφού σήμερα μόνο το 10% της αρχικής έκτασής της έχει πλέον απομείνει…
Κι από την άνυδρη πλέον Αράλη, πορεία κατόπιν για το κοντινό Κοσμοδρόμιο Baikonur (Βαϊκονούρ), τη μεγαλύτερη λειτουργική εγκατάσταση εκτόξευσης στο διάστημα. Από το Κοσμοδρόμιο Baikonur (κατασκευάστηκε το 1955) εκτοξεύτηκε ο πρώτος τεχνητός δορυφόρος του κόσμου (Sputnik 1) και έγινε η πρώτη επανδρωμένη διαστημική αποστολή με τον Γιούρι Γκαγκάριν – αμφότερα αποτελούν ιστορικά ορόσημα στην εξερεύνηση του διαστήματος…
Κι επειδή η NASA είχε αρνηθεί να με προσλάβει και να αξιοποιήσει τις γνώσεις μου, σκέφτηκα να απευθυνθώ στο “αντίπαλο στρατόπεδο” για να προσφέρω τις υπηρεσίες μου! Τελικά, μόνο μπροστά στην πύλη εισόδου του Κοσμοδρομίου Baikonur μού επιτράπηκε να πλησιάσω και να φωτογραφίσω τη δίτροχη παρουσία μου. Τι κρίμα, κι εγώ που ήθελα να με στείλουν στον πλανήτη ZONTES με τη μοτοσυκλέτα μου…
