Yamaha: Κατέθεσε πατέντα για ψαλίδι μεταβλητής γεωμετρίας
Ρυθμιζόμενο εν κινήσει ψαλίδι - Καλύτερη πρόσφυση και συμπεριφορά σε κάθε συνθήκη
Από τον
Φίλιππο Σταυριδόπουλο
10/2/2026
Μέσα από μια νέα πατέντα, η Yamaha αποκαλύπτει μια ριζοσπαστική ιδέα όπου το ψαλίδι της μοτοσυκλέτας αλλάζει γεωμετρία ανάλογα με τις συνθήκες, προσαρμοζόμενο στις απαιτήσεις επιτάχυνσης, φρεναρίσματος και κλίσης.
Η γεωμετρία και η ακαμψία του ψαλιδιού αποτελούν έναν από τους πιο κρίσιμους τομείς στον σχεδιασμό πλαισίου, ειδικά στον κόσμο των αγώνων όπου κάθε χιλιοστό και κάθε βαθμός παραμόρφωσης μπορεί να μεταφραστεί σε χρόνο στην πίστα. Το πρόβλημα είναι ότι οι απαιτήσεις για μέγιστη ταχύτητα στα ευθύγραμμα τμήματα της πίστας συγκρούονται με εκείνες για σταθερότητα και αίσθηση στο μέσο της στροφής. Αυτό ακριβώς επιχειρεί να λύσει η Yamaha με την πατέντα ενός ψαλιδιού μεταβλητής γεωμετρίας.
Τα τελευταία χρόνια, τα MotoGP έχουν δείξει πόσο σημαντική μπορεί να είναι η αλλαγή στη γεωμετρία. Τα συστήματα ρύθμισης ύψους εμπρός και πίσω (ride height devices), που ξεκίνησαν ως απλές μηχανικές διατάξεις holeshot για τις εκκινήσεις, κλειδώνοντας προσωρινά τη μπροστινή ανάρτηση στη χαμηλή θέση της, χαμηλώνοντας έτσι το κέντρο βάρους της μοτοσυκλέτας και αποτρέποντας τις ανυψώσεις του εμπρός τροχού στα πρότυπα των συσκευών που χρησιμοποιούνται εδώ και χρόνια στoυς off-road αγώνες, εξελίχθηκαν σε ενεργοποιητές που χαμηλώνουν τη μοτοσυκλέτα στην έξοδο των στροφών, αυξάνοντας την πρόσφυση και περιορίζοντας τις σούζες. Παρότι τα μπροστινά συστήματα ride height απαγορεύτηκαν από το 2023 και όλα τα αντίστοιχα συστήματα θα απαγορευτούν πλήρως το 2027, η πατέντα της Yamaha δείχνει πού θα μπορούσε να φτάσει αυτή η τεχνολογία αν υπήρχε η σχετική ελευθερία.
Πώς λειτουργεί το νέο σύστημα
Στις σημερινές μοτοσυκλέτες MotoGP, το πίσω σύστημα ride height λειτουργεί μέσω ενός υδραυλικού "άξονα" που αντικαθιστά έναν από τους συνδέσμους της ανάρτησης. Όταν ο αναβάτης χρησιμοποιήσει το σχετικό χειριστήριο στην επιτάχυνση, το σύστημα "κλειδώνει" το πίσω μέρος χαμηλά για μέγιστη πρόσφυση, ενώ στο φρενάρισμα απελευθερώνεται ώστε το πίσω μέρος να σηκωθεί ξανά για καλύτερη είσοδο στη στροφή.
Η Yamaha όμως προχωρά πολύ πιο πέρα. Στη νέα πατέντα, το υδραυλικά κινούμενο στοιχείο δεν βρίσκεται στους συνδέσμους της ανάρτησης, αλλά μέσα στο ίδιο το ψαλίδι. Το ψαλίδι χωρίζεται σε δύο τμήματα με μια άρθρωση στο κέντρο του. Το εμπρός τμήμα συνδέεται κανονικά με την ανάρτηση, ενώ το πίσω τμήμα, όπου και βρίσκεται ο τροχός, μπορεί να μετακινηθεί ανεξάρτητα πάνω ή κάτω μέσω του υδραυλικού μηχανισμού.
Το υδραυλικό στοιχείο ενεργοποιείται ωθώντας ένα έκκεντρο που αλλάζει το μήκος και τη γωνία του κάτω τμήματος του ψαλιδιού, επιτρέποντας στη γεωμετρία να μεταβάλλεται δυναμικά, με την περιστροφή γύρω από τον άξονα της άρθρωσης, ανάλογα με το αν η μοτοσυκλέτα επιταχύνει, στρίβει ή φρενάρει.
Μακριά από τους αγώνες ή την παραγωγή
Σε αντίθεση με τα σημερινά συστήματα ride height, η πατέντα της Yamaha περιγράφει ένα σύστημα που ελέγχεται από ηλεκτρονικό ενεργοποιητή και αισθητήρες διαδρομής και φορτίου. Το σύστημα διαβάζει τι κάνει η μοτοσυκλέτα - αν δηλαδή επιταχύνει, αν βρίσκεται υπό κλίση ή αν επιβραδύνει - με την χρήση μιας αδρανειακής μονάδας ελέγχου (IMU) και προσαρμόζει ανάλογα τη γεωμετρία του ψαλιδιού σε πραγματικό χρόνο.
Αυτό το επίπεδο ηλεκτρονικού ελέγχου δεν είναι επιτρεπτό υπό τους τρέχοντες κανονισμούς των MotoGP (πόσο μάλλον του WSBK, που στηρίζεται σε μοντέλα παραγωγής), κάτι που δείχνει ότι η πατέντα δεν στοχεύει άμεσα σε αγωνιστική εφαρμογή, αλλά μάλλον σε πειραματική έρευνα και συλλογή δεδομένων. Η Yamaha προσπαθεί να κατανοήσει τα οφέλη μιας μοτοσυκλέτας αν το ψαλίδι της πάψει να είναι ένα στατικό εξάρτημα και γίνει ένα δυναμικά προσαρμοζόμενο στοιχείο.
Η ίδια η πατέντα αναφέρεται επίσης στις δυνάμεις της αλυσίδας κατά την επιτάχυνση και την επιβράδυνση και στο πώς ένα τέτοιο σύστημα θα μπορούσε να τις εκμεταλλευτεί για βελτιστοποίηση της πρόσφυσης και της σταθερότητας.
Υπερβολικά πολύπλοκο; Σχεδόν σίγουρα. Όμως, ακόμη και αν δεν δούμε ποτέ ένα τέτοιο ψαλίδι σε αγωνιστική ή παραγωγής μοτοσυκλέτα, τα δεδομένα που μπορεί να συλλέξει η Yamaha από μια τέτοια ιδέα ίσως επηρεάσουν καθοριστικά τον τρόπο με τον οποίο θα σχεδιάζονται και θα εξελίσονται τα πλαίσια του μέλλοντος.
Αναβάθμιση φρένων: Μεγαλύτεροι δίσκοι Braking σε Yamaha Tracer 900
Γιατί και πώς κερδίζεις σε απόδοση και ασφάλεια
Από τον
Μπάμπη Μέντη
17/7/2023
Ο τομέας που αφορά την αναβάθμιση των φρένων μιας μοτοσυκλέτας δεν είναι τόσο απλός όσο φαίνεται αρχικά. Τα συστήματα πέδησης μιας σύγχρονης μοτοσυκλέτας είναι πλέον ένας σύνθετος και περίπλοκος μηχανισμός, με την προσθήκη των ηλεκτρονικών να τα κάνει ακόμα πιο ευαίσθητά στις παρεμβάσεις αλλά και στον τρόπο λειτουργίας. Ταυτόχρονα, κάποια εξαρτήματα του συστήματος πέδησης επηρεάζουν τη συμπεριφορά της μοτοσυκλέτας και την λειτουργία των αναρτήσεων, ακόμα και όταν δεν τα χρησιμοποιούμε!
Τόσο οι δίσκοι, όσο και οι δαγκάνες των φρένων, αποτελούν μη αναρτώμενες μάζες, καθώς είναι τοποθετημένα πάνω στους τροχούς και η αδράνειά τους έχει άμεσες επιπτώσεις στην αποτελεσματικότητα του πιρουνιού και του αμορτισέρ να ελέγξουν σωστά την κίνηση των τροχών.
Όσο μεγαλύτερο το βάρος, τόσο μεγαλύτερη και η αδράνεια, και όσο μεγαλύτερη η αδράνεια, τόσο πιο αργές οι αντιδράσεις της ανάρτησης
Μπορεί να μιλάμε για διαφορές μερικών γραμμαρίων, όμως η αδράνεια, δηλαδή η “άρνηση” ενός σώματος να αλλάξει πορεία όταν κινείται, έχει άμεση σχέση και με την ταχύτητα με την οποία κινείται. Οπότε στις χαμηλές ταχύτητες και στις μικρές ανωμαλίες του δρόμου δεν είναι εύκολο να καταλάβεις τη διαφορά, όμως στις υψηλές ταχύτητες και στις μεγάλες ή συνεχόμενες ανωμαλίες του δρόμου, ένας τροχός με μεγάλη αδράνεια εμποδίζει την ανάρτηση να απορροφήσει την ανωμαλία και να επαναφέρει άμεσα τον τροχό σε κατάσταση ηρεμίας, κάτι που οδηγεί σε μικρο-αναπηδήσεις του τροχού πάνω στο έδαφος και σε μειωμένα επίπεδα πρόσφυσης.
Η μείωση του επιπέδου πρόσφυσης λόγω της αδυναμίας της ανάρτησης να κρατήσει σε στενή επαφή τους τροχούς με το έδαφος, επηρεάζει άμεσα την απόδοση των φρένων, ειδικά όσων έχουν συστήματα ABS (είτε συμβατικά, είτε δικάναλα, είτε cornering) αυξάνοντας τις αποστάσεις φρεναρίσματος, ανεξαρτήτως της πραγματικής ισχύος πέδησης του συστήματος.
Με λίγα λόγια, ακόμα και αν έχεις τα πιο δυνατά φρένα του κόσμου, αν η αδράνεια των τροχών είναι μεγάλη και τα ελαστικά χοροπηδάνε πάνω στην άσφαλτο όταν φρενάρεις πάνω σε ανωμαλίες, τότε τα συστήματα ABS θα περιορίσουν αρκετά τη δύναμη πέδησης.
Αντιθέτως όταν η αδράνεια των τροχών είναι μικρή και οι αναρτήσεις προλαβαίνουν να διατηρήσουν τη στενή επαφή τους με το έδαφος, τότε τα συστήματα ABS επεμβαίνουν λιγότερες φορές, για μικρότερα χρονικά διαστήματα και με μικρότερο περιορισμό της ισχύος πέδησης.
Πέρα από τις επιπτώσεις του μη-αναρτώμενου βάρους, οι δίσκοι των φρένων περιστρέφονται μαζί με τους τροχούς, δημιουργώντας το γυροσκοπικό φαινόμενο που επηρεάζει τις αλλαγές πορείας της μοτοσυκλέτας και φυσικά την ευελιξία της, κάτι που γίνεται πιο έντονο όσο αυξάνεται η ταχύτητα.
Όταν λοιπόν μιλάμε για αναβάθμιση του συστήματος πέδησης, θα πρέπει να λάβουμε υπόψη μας όλες αυτές τις παραμέτρους που αλληλοεπιδρούν μεταξύ τους, καθώς η αύξηση της δύναμης πέδησης δεν έχει να κάνει μόνο με το πόσο ισχυρά είναι τα φρένα μας, αλλά και με το πόσο αποτελεσματικά μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε την επιπλέον δύναμη.
Η Braking είναι μια εταιρεία που εξειδικεύεται στη δημιουργία ολοκληρωμένων κιτ βελτιώσεων φρένων για όλες σχεδόν τις μοτοσυκλέτες τις αγοράς, αλλά και μεμονωμένα εξαρτήματα συστημάτων πέδησης, όπως δίσκοι, τακάκια, αποστάτες κ.τ.λ.
Τα κιτ που κατασκευάζει λαμβάνουν υπόψη όλες τις παραμέτρους που αναφέραμε πιο πάνω, καταφέρνοντας να φέρουν το επιθυμητό αποτέλεσμα, δηλαδή καλύτερο φρενάρισμα, χωρίς αρνητικές επιπτώσεις στη συμπεριφορά της μοτοσυκλέτας.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι το κιτ “oversize” δίσκων της σειράς SK2 για το Yamaha Tracer 900, με διάμετρο 320mm, που αντικαθιστούν τους εργοστασιακούς δίσκους των 298mm.
Όπως μάθαμε και στο σχολείο, η ροπή είναι Δύναμη x Απόσταση, οπότε όσο μεγαλύτερη η διάμετρος του δίσκου, τόσο μεγαλύτερη και η ροπή που έχουμε ασκώντας την ίδια δύναμη στην άκρη του δίσκου.
Επίσης όσο μεγαλύτερος είναι ο δίσκος, τόσο μεγαλύτερη είναι η επιφάνεια που μπορεί να δροσίσει ο αέρας, μειώνοντας την πιθανότατα υπερθέρμανσης στη σκληρή χρήση, διατηρώντας παράλληλα σταθερή την απόδοση για πολύ μεγαλύτερα χρονικά διαστήματα.
Από την άλλη μεριά όμως, οι μεγαλύτεροι δίσκοι περιστρέφονται με μεγαλύτερη ταχύτητα και όσο πιο μεγάλη είναι η απόσταση του δίσκου από το κέντρο του τροχού, τόσο πιο έντονο γίνεται το γυροσκοπικό φαινόμενο.
Άρα όταν βάζουμε μεγαλύτερους δίσκους, θα πρέπει να είναι ελαφρύτεροι από τους μικρότερους, διότι αν έχουν το ίδιο ή μεγαλύτερο βάρος, τότε θα αυξηθεί η ένταση του γυροσκοπικού φαινομένου και η μοτοσυκλέτα μας θα χάσει αρκετά την ευελιξία της.
Αν μάλιστα είναι βαρύτεροι, τότε πέρα από το γυροσκοπικό φαινόμενο, θα αυξηθεί και το μη-αναρτώμενο βάρος.
Οι εργοστασιακοί δίσκοι των 298mm του Tracer 900 ζυγίζουν 1.361gr ο ένας, ενώ οι oversize των 320mm της Braking ζυγίζουν 1.232gr!
Αυτή η διαφορά των 258gr (129 x 2 = 258gr) κάνει τεράστια διαφορά όταν ο εμπρός τροχός περιστρέφεται με πάνω από 120km/h και όταν το πιρούνι θα πρέπει να τον κρατήσει σε στενή επαφή με το έδαφος, όταν η μοτοσυκλέτα περνά πάνω από συνεχόμενες ανωμαλίες.
Για να το επιτύχει αυτό η Braking έδωσε μεγάλη προσοχή στον σχεδιασμό των δίσκων, αφαιρώντας υλικό από εκεί που μπορούσε, χωρίς να μειώσει δραστικά την επιφάνεια επαφής που έχουν τα τακάκια με τους δίσκους.
Επίσης το κέντρο των δίσκων έχει ειδικό σχεδιασμό με μπράτσα που έχουν κλίση 14⁰, ώστε να είναι ισχυρά ως προς την κατεύθυνση των δυνάμεων που ασκούνται κατά το φρενάρισμα.
Ακόμα και τα “πριτσίνια” που ενώνουν τα αλουμινένια κέντρα τους δίσκους είναι πρεσαριστά, για μείωση του βάρους και για άριστη διαχείριση της μεταφοράς θερμότητας, αλλά και του διαφορετικού συντελεστή διαστολής των δύο μετάλλων διαφορετικού τύπου.
Το κιτ oversize δίσκων της Braking ακολουθεί τη φιλοσοφία Plug & Play, δηλαδή περιλαμβάνει ό,τι χρειάζεσαι για να το τοποθετήσεις χωρίς να κάνεις πατέντες και χωρίς να χρειαστείς κάποιο παράξενο εργαλείο. Πέρα από τους δίσκους και τα ειδικά τακάκια, περιλαμβάνει και τους αλουμινένιους αποστάτες για τις εργοστασιακές ακτινικές δαγκάνες και τις απαραίτητες πιο μακριές βίδες, που επίσης είναι ελαφρύτερες από τις μικρότερες εργοστασιακές.
Όλα τα παραπάνω, δικαιολογούν σε απόλυτο βαθμό τον χαρακτηρισμό “βελτίωση” της απόδοσης των φρένων για το Tracer 900, τόσο σε δύναμη, όσο και σε αντοχή στη χρήση.
Είναι και ΠΟΛΥ εντυπωσιακά σε εμφάνιση!
Σημασία βέβαια έχει η απόδοση και όταν μιλάμε για φρένα, τότε η απόδοση συνδυάζεται με την ασφάλεια, αλλά και την οικονομία διότι ένα κιτ αναβάθμισης φρένων κοστίζει πάντα τα μισά λεφτά από ένα σπασμένο φαίρινγκ…
Η εταιρεία Μπέζας & Λεών είναι μία από τις μεγαλύτερες εισαγωγικές εταιρείες ανταλλακτικών και αξεσουάρ μοτοσυκλετών στην Ελλάδα. Ιδρύθηκε από τον πρωτοπόρο Μωύς Μπέζα το 1918 και έκτοτε πρωταγωνιστεί στον χώρο του δικύκλου. Στην διάρκεια αυτών των ετών έχει δημιουργήσει ένα πλατύ δίκτυο πωλήσεων το οποίο καλύπτει όλη την Ελλάδα. Η εταιρεία εισάγει τα προϊόντα της από όλη την Ευρώπη και την Άπω Ανατολή.
Έχοντας εξασφαλίσει αποκλειστικές αντιπροσωπείες με πολλούς κατασκευαστές, οι οποίοι είναι προμηθευτές μεγάλων εταιρειών όπως HONDA, YAMAHA, SUZUKI, KAWASAKI, PIAGGIO κλπ. και θεωρούνται οι καλύτεροι στο είδος τους, είναι σε θέση να προσφέρει μία μεγάλη και αξιόπιστη σειρά σε αξεσουάρ αναβάτη και δικύκλου, αναλώσιμα, ανταλλακτικά και βελτιωτικά μοτοσυκλετών, σκούτερ, παπιών καθώς και ATV. Ο συνδυασμός ποιότητας και τιμής καθώς και η όσο το δυνατόν καλύτερη εξυπηρέτηση του αναβάτη είναι το πρωταρχικό μέλημα της εταιρείας.
Η εταιρεία BRAKING είναι η πρώτη που κατασκεύασε δίσκους “Wave” το 1998 για τις αγωνιστικές μοτοσυκλέτες Trial.
Το 2000 ξεκίνησε την διάθεση δίσκων “Wave” για όλες τις μοτοσυκλέτες.
Το 2002 θα συνεχίσει την εξέλιξη των δίσκων, παρουσιάζοντας έναν νέο τύπο αυτοκαθοριζόμενων “BATFLY” για αγωνιστικές μοτοσυκλέτες Off-Road.
Το 2005 η Kawasakiθα είναι η πρώτη εταιρεία που θα επιλέξει τους δίσκους “Wave” για τις μοτοσυκλέτες παραγωγής και την ίδια χρονιά θα έχει κατακτήσει 50 νίκες σε Παγκόσμια Πρωταθλήματα.
Το 2007 παρουσιάζει τον πρώτο δίσκο τύπου KRINOX για αγωνιστική χρήση
Το 2008 παρουσιάζει την νέα τεχνολογία OPENPIN στους δίσκους της
Το 2010 κατασκευάζει δίσκους Wave για τα ποδήλατα Downhill
Το 2019 παρουσιάζει τη νέα ολοκληρωμένη σειρά αναβάθμισης φρένων UTVγια scooter
Το 2022 παρουσιάζει τη σειρά φρένων EptaStage 0 για μοτοσυκλέτες δρόμου
