Αττική Οδός: Σφάλμα διαδικασίας εκτάκτων αναγκών

Μικρές καθυστερήσεις σε οχήματα Ε.Α.
Θάνο Αμβρ. Φελούκα
Από τον

Θάνο Αμβρ. Φελούκα

20/9/2017

Καθημερινά στην Αττική Οδό γίνονται εκατοντάδες διελεύσεις οχημάτων εκτάκτων αναγκών από την Υπηρεσιακή Λωρίδα, απρόσκοπτα και σε ελάχιστο χρόνο. Ωστόσο δεν είναι σπάνιο να δημιουργούνται καθυστερήσεις, ενώ αν αναλύσει κανείς την ίδια την διαδικασία που ακολουθείται από τους σταθμούς των διοδίων, θα αναγνωρίσει πως επιδέχεται καλυτέρευσης. Έχουμε υπάρξει μάρτυρες σε ορισμένες φορές που καθυστέρησε για λίγα δευτερόλεπτα να σηκωθεί η μπάρα των διοδίων μπροστά από ένα περιπολικό με αναμμένους φάρους ή από ένα ασθενοφόρο του ΕΚΑΒ. Οι λέξεις στην προηγούμενη πρόταση είναι προσεκτικά επιλεγμένες γιατί τα συμβατικά οχήματα της αστυνομίας και γενικότερα τα ασθενοφόρα, δεν έχουν το δικαίωμα χρήσης της Υπηρεσιακής Λωρίδας, βάση της σύμβασης παραχώρησης που έχει υπογραφεί. Τυχαίνει όμως, ανάμεσα στις εκατοντάδες απρόσκοπτες (το επαναλαμβάνουμε) διελεύσεις ασθενοφόρων του ΕΚΑΒ, μοτοσυκλετών της ΔΙΑΣ και περιπολικών με αναμμένους φάρους, να υπάρξουν μερικές φορές καθυστερήσεις. Μιλάμε πάντα για δευτερόλεπτα, ωστόσο ο χρόνος είναι πολύτιμος και πέφτει βαρύγδουπος, όταν πρόκειται για έκτακτη ανάγκη. Κι έπειτα δεν ξέρεις ποτέ, αν αυτή η καθυστέρηση δεν θα γίνει σε ένα ασθενοφόρο που μεταφέρει κάποιον τραυματία που κρέμεται από τα δευτερόλεπτα, οπότε απαιτείται η διαδικασία διελεύσεων να έρθει στο προσκήνιο.

το πρόβλημα είναι επί της διαδικασίας και μόνο

Αφορμή για το άρθρο αυτό είναι περιστατικό που έγινε εχθές αργά το βράδυ, όταν ασθενοφόρο της Μονάδας Εντατικής Νοσηλείας Νεογνών καθυστέρησε για αρκετά λεπτά στην Υπηρεσιακή Λωρίδα σταθμού διοδών στης Αττικής Οδού, μέχρι ο εισπράκτορας να καταγράψει την πινακίδα του οχήματος, γιατί δεν αναγνώριζε αν το ασθενοφόρο με τους φάρους αναμμένους, ανήκε στο ΕΚΑΒ ή όχι. Το ζήτημα είναι πως το ασθενοφόρο αυτό μετάφερε περιστατικό, κι όταν πρόκειται για Μ.Ε.Ν.Ν. δεν χρειάζεται να τονίσουμε την αναγκαιότητα της μηδαμινής καθυστέρησης.

Το πρόβλημα είναι στην διαδικασία. Δεν υπάρχει δόλος ή σκοπιμότητα από την Αττική Οδό, ή από την υπάλληλο που με άγχος προσπαθούσε να καταγράψει τους αριθμούς του ασθενοφόρου. Υπάρχει ένα σφάλμα στην διαδικασία που ακολουθείται στους σταθμούς διοδίων, και μάλιστα αυτό το αναγνωρίζουμε και στις υπόλοιπες εταιρίες που διαχειρίζονται τους σταθμούς των διοδίων σε όλη την χώρα. Προ τριετίας υπήρξε εισαγγελική έρευνα για την γέφυρα Ρίου-Αντιρρίου και τις μεγάλες καθυστερήσεις που αντιμετωπίζουν τα ασθενοφόρα στην διέλευσή τους. Κι εκεί δεν υπήρχε καμία πρόθεση από την εταιρία, κι εκεί περνούσαν ελεύθερα, όχι όμως στον ελάχιστο χρόνο, και όχι πάντοτε.

Ξεκαθαρίζοντας λοιπόν ότι δεν υπάρχει πρόθεση, αναγνωρίζουμε ένα σφάλμα στην διαδικασία κι επίσης αναγνωρίζουμε και την θετική διάθεση της Αττικής Οδού, με τους οποίους επικοινωνήσαμε, για ανοικτό διάλογο. Η ανταπόκρισή τους ήταν άμεση, συνομιλώντας τηλεφωνικά με αφορμή το παραπάνω περιστατικό και δέχτηκαν να καταγράψουν τόσο την πρόταση, όσο και την ένσταση –από την πλευρά μας- επί της διαδικασίας. Αυτό είναι αρκετά σημαντικό.

Ποιο είναι ακριβώς το πρόβλημα; Τα οχήματα εκτάκτων αναγκών θα πρέπει να φρενάρουν πλήρως, και να περιμένουν να σηκωθεί η μπάρα. Αν αριστερά τους έχει κάποιο ψηλό όχημα και δεν διακρίνονται από τον εισπράκτορα ή αν εκείνος είναι απασχολημένος με κάτι άλλο τότε υπάρχει μικρή καθυστέρηση μέχρι να σηκωθεί η μπάρα. Κι έπειτα μιλάμε για τις πιο σπάνιες περιπτώσεις, που όμως συμβαίνουν όπως φαίνεται και από το παραπάνω παράδειγμα, που η καθυστέρηση παύει να μετριέται σε δευτερόλεπτα. Αν το όχημα δεν αναγνωρίζεται ευδιάκριτα, παρόλο που φέρει μπλε φάρους, παρόλο που ξεκάθαρα έχει έκτακτο περιστατικό (αν βλέπεις φώτα μέσα στην καμπίνα και διασώστες να κάνουν απότομες κινήσεις δεν χρειάζεσαι πολλά περισσότερα για να αντιληφθείς τι συμβαίνει) σε αυτές τις περιπτώσεις λοιπόν η διέλευση δεν είναι άμεση. Ο υπάλληλος συνομιλεί με τον οδηγό και χάνεται χρόνος που κατά περίπτωση είναι πολλαπλάσια πολύτιμος.

Η πρότασή μας, που την καταθέσαμε και στην Αττική Οδό, είναι σε δύο σκέλη. Πρώτα να άρει από τον υπάλληλο το βάρος της ευθύνης να αναγνωρίσει την εγκυρότητα ενός οχήματος με αναμμένους μπλε φάρους. Στην εξαιρετική περίπτωση που κάποιος τοποθετεί μπλε φάρους σε ένα βαν για να περάσει τα διόδια, υπεύθυνη είναι η τροχαία καθώς διαπράττει ποινικό αδίκημα, και δεν θα πρέπει να εξετάζεται από τον υπάλληλο στον σταθμό. Από εκεί και πέρα, η Υπηρεσιακή Λωρίδα πρέπει να εξοπλιστεί με ένα σύστημα «epass» που θα φέρουν όλα τα οχήματα εκτάκτων αναγκών και που θα τους επιτρέπει την διέλευση χωρίς καμία ανάμειξη του υπαλλήλου. Σε περίπτωση που η Υπηρεσιακή Λωρίδα είναι κατειλημμένη το «epass» αυτό θα πρέπει να αναγνωρίζεται και από τις υπόλοιπες λωρίδες ώστε η μπάρα να σηκώνεται αυτόματα μπροστά από τα οχήματα εκτάκτων αναγκών χωρίς να σταματούν στα διόδια. Ο οδηγός θα είναι έτσι σε θέση να διαλέγει την λωρίδα με την μικρότερη ουρά, σε περίπτωση κατάλειψης της Υπερεσιακής, κατά την προσέγγισή του στους σταθμούς των διοδίων. Και μάλιστα το μέτρο αυτό θα πρέπει να επεκταθεί σε όλα τα ασθενοφόρα, και τα ιδιωτικά. Πρόκειται για ασθενοφόρο άλλωστε, δεν έχει σημασία η κλινική στην οποία ανήκει.

Μηδενική καθυστέρηση, αυτός είναι ο σκοπός, αυτό πρέπει να επιτευχθεί. Και η Αττική Οδός με την οποία συνομιλήσαμε, έχει την διάθεση να συζητήσει την πρόταση.

Έξι χρόνια μειωμένος συντελεστής ΦΠΑ στα κράνη στο 13% και ο λόγος που δεν γίνεται 0%

Η ΕΕ επιβάλει το ΦΠΑ να είναι πάνω από 12%
Έξι χρόνια μειωμένος συντελεστής ΦΠΑ στα κράνη στο 13% και ο λόγος που δεν γίνεται 0%
Θάνο Αμβρ. Φελούκα
Από τον

Θάνο Αμβρ. Φελούκα

20/1/2026

Μερίδα του κόσμου εξακολουθεί να αγνοεί πως το ΦΠΑ στα κράνη έχει μειωθεί εδώ και έξι χρόνια και πως από 1/1/2020 είναι στο 13% αντί του 24%. Βασική αιτία είναι πως δεν έχει δει την διαφορά να μεταβιβάζεται στην τελική τιμή πώλησης, και λιγότερο το ότι δεν παρακολουθεί στενά την ειδησεογραφία της μοτοσυκλέτας. Η μείωση του ΦΠΑ ήρθε σε μία περίοδο που τα πάντα σταδιακά ακρίβυναν και προφανώς το κέρδος από την μείωση του ΦΠΑ είναι πως η άνοδος των τιμών συγκρατήθηκε, ωστόσο ο αντίκτυπος θα ήταν μεγαλύτερος αν αυτό είχε γίνει νωρίτερα.

Η πραγματική ευκαιρία όμως χάθηκε το 1991, ήταν τότε που μπορούσαμε να βάλουμε μηδενικό ΦΠΑ στα κράνη, ήταν τότε που φώναζε το MOTO πως πρέπει να γίνει η κίνηση γιατί δεν θα μπορούμε να την κάνουμε αργότερα.

Πως το ξέραμε αυτό; Παρατηρώντας τι είχε κάνει η Αγγλία, η οποία όσο ήταν εντός ΕΕ ήταν η μόνη χώρα που είχε μηδενικό ΦΠΑ στα κράνη. Τώρα η Αγγλία εξακολουθεί να είναι η μόνη στον Ευρωπαϊκό χώρο που έχει μηδενικό ΦΠΑ στα κράνη, αλλά τώρα έχει και την ελευθερία να καθορίζει την φορολογία όπως αυτή θέλει. Όσο ήταν εντός ΕΕ δεν μπορούσε να μηδενίσει τον ΦΠΑ, εκτός και αν το είχε μηδέν πριν την ένταξή της. Και οι Άγγλοι ήταν οι πρώτοι που το σκέφτηκαν και μερίμνησαν για αυτό. Για αυτό φωνάζαμε τότε, γιατί ήταν η ευκαιρία να έχει η Ελλάδα μηδενικό φόρο στα κράνη, κι αν περισσότεροι εκείνη την εποχή τα φορούσαν και τους ενδιέφερε το θέμα, θα το είχαμε κερδίσει. Εντός ΕΕ μπορείς να φτάσεις στο 13% γιατί επιβάλλεται να είναι το ΦΠΑ πάνω από 12% και όχι παρακάτω καθώς ο μηδενισμός δημιουργεί προβλήματα ανταγωνισμού. Υπάρχει εξαίρεση για ορισμένα βασικά αγαθά, όπως τρόφιμα, νερό, φάρμακα όπου ένα κράτος-μέλος μπορεί να έχει μειωμένους συντελεστές ΦΠΑ, ακόμη και μηδενικούς. Μαντέψτε. Είμαστε τόσο ανοργάνωτοι που δεν έχουμε ενσωματώσει δύο βασικές οδηγίες, την 2022/542 και την 2020/285 που αφορούν τους μειωμένους συντελεστές ΦΠΑ.

Η προθεσμία για την ενσωμάτωση της 2022/542 έληξε πριν από ένα χρόνο, την 1/1/2025, μας έδωσαν περιθώριο μέχρι πριν από 3 μήνες να κάνουμε την αλλαγή και πλέον περιμένουμε να μας επιβληθεί πρόστιμο επειδή δεν μειώνουμε ΦΠΑ σε ορισμένα βασικά αγαθά. Δηλαδή χρεωνόμαστε ως πολίτες περισσότερο από αυτό που περιμένει η ΕΕ και πλέον η Πολιτεία θα πρέπει να δίνει και μερίδιο αυτής της πρόσθετης φορολογίας έξω, όταν θα μπορούσε να τονώσει την αγορά κάνοντας ότι και οι υπόλοιπες χώρες. Δεν περιμένει κανείς κάτι διαφορετικό βέβαια από την Πολιτεία, όταν για χρόνια εισπράττει πρόσθετη φορολογία επιπλέον του ΦΠΑ σε κάθε νέο όχημα και έπειτα πληρώνει πρόστιμο για αυτή την πρακτική, μένοντας ικανοποιημένη με την διαφορά που απομένει στο τέλος! Κλείνοντας αυτή την παρένθεση, η ενημέρωση που έχουμε είναι πως η ΕΕ θα κάνει μέσα στο 2026 τόσο δυσβάσταχτο το κόστος του προστίμου από το Ειδικό Τέλος Ταξινόμησης, που η Ελλάδα δεν θα μπορεί παρά να το μηδενίσει. Στις μοτοσυκλέτες είναι ένα σημαντικό νούμερο, που από τα 900 κυβικά και πάνω αγγίζει το 15% με το πρόσθετο πρόβλημα ότι μπαίνει συνολικά και στα μεταφορικά και στην καθαρή αξία, ανεβάζει δηλαδή το κόστος σημαντικά. Φανταστείτε πως η πρόσθετη αυτή φορολογία είναι μεγαλύτερη από το ποσοστό που έχει το κατάστημα που κάνει την πώληση, για να αναλογίστετε τον ακτίκτυπο που θα μπορούσε να έχει στην αγορά. Θα κλείσω την παρένθεση εδώ και θα δούμε στην πορεία του πρώτου τριμήνου τις εξελίξεις για το συγκεκριμένο αυτό τομέα.

Το συμπέρασμα είναι πως η Πολιτεία έχει πολύ αργά αντανακλαστικά όταν είναι να μειωθεί ο συντελεστής ΦΠΑ και μάλιστα δεν το κάνει πράξη αν δεν επιβληθεί υψηλό πρόστιμο.

Στα κράνη ΔΕΝ ΓΙΝΕΤΑΙ από πλευράς Ευρωπαϊκής Ένωσης να μειωθεί ο ΦΠΑ στο 0%, μπορεί να φτάσει μόνο στο κατώτερο που επιτρέπεται για οτιδήποτε εκτός τους ειδικού κανονισμού που αναφέρεται στις άνω Ευρωπαϊκές Οδηγίες και εδώ και 6 χρόνια είναι σε αυτό το επίπεδο.

Το μόνο παράθυρο που βλέπω να υπάρχει για περεταίρω μείωσή του ή και μηδενισμό ακόμη, είναι να μπουν τα κράνη μοτοσυκλέτας σε μία από τις 7 ειδικές κατηγορίες που η ΕΕ εξαιρεί από τον κανονισμό και επιτρέπει στα κράτη-μέλη να έχουν μειωμένους συντελεστές, ακόμη και μηδενικό ΦΠΑ. Για παράδειγμα το γάλα και άλλα αγαθά, βασικά για την διατροφή έχουν 0% σε ορισμένες χώρες της ΕΕ, κάτι που όπως είπαμε θα έπρεπε να είχε κάνει και η χώρα μας εδώ και μήνες, αν και βάση ιστορικότητας στον τρόπο που λαμβάνονται οι αποφάσεις αυτές, αποκλείεται να επιλέξει τον μηδενισμό του ΦΠΑ παρότι μπορεί να το κάνει. Μία από αυτές τις 7 κατηγορίες επιτρέπει μειωμένους συντελεστές σε εξοπλισμό ασφαλείας σε νοσοκομεία κτλ πράγμα που δεν μπορεί να συνδεθεί αυτόματα με τα μοτοσυκλετιστικά κράνη. Είναι όμως το πιο κοντινό μονοπάτι για όποιον προσπαθήσει να φέρει σε διαβούλευση στην ΕΕ το ζήτημα αυτό. Με τον τρόπο που συμβαίνουν τα πράγματα στη χώρα μας, είναι μάλλον δύσκολο να ξεκινήσει αυτό από εμάς, ενώ αν γίνει από άλλη χώρα, θα περάσει εδώ μετά από πρόστιμο της ΕΕ…