Αυτόνομη οδήγηση - Καθορίστηκε το νομικό πλαίσιο στην Ελλάδα

Δημοσιεύτηκε η Υπουργική Απόφαση στην Εφημερίδα της Κυβέρνησης
Motobot
Κώστα Γκαζή
Από τον

Κώστα Γκαζή

22/12/2022

Με τη δημοσίευση στην Εφημερίδα της Κυβέρνησης της Υπουργικής Απόφασης που υπογράφει ο Υφυπουργός Μεταφορών Μιχάλης Παπαδόπουλος, καθορίζεται το νομικό πλαίσιο μέσα στο οποίο θα μπορούν να κινηθούν στην Ελλάδα αυτόνομα οχήματα.

Την ίδια ώρα που σας γράφαμε για την ιστορία των concept μοτοσυκλετών που πιθανώς να οδηγήσουν στη γέννηση αυτόνομα κινούμενων δικύκλων, ο Υφυπουργός Μεταφορών υπέγραφε την πρώτη απόφαση για την πιλοτική αυτόνομη μετακίνηση στη χώρα μας.

Για την ώρα πάντως, το πλαίσιο είναι εξαιρετικά αυστηρό -σωστά ενεργεί ο νομοθέτης-, οπότε μην περιμένετε να βγείτε έξω αύριο και να δείτε πλήρως αυτόνομα οχήματα να κινούνται ανεξέλεγκτα στους δημόσιους δρόμους.

Το νομικό πλαίσιο περιγράφει πιλοτικά προγράμματα, σε προκαθορισμένες διαδρομές, με επιτηρητές (υπεύθυνους παρακολούθησης) εκτός του οχήματος, ενώ τα πρώτα βήματα της αυτόνομης μετακίνησης στη χώρα μας αναμένεται να γίνουν αρχικά μόνο από Ερευνητικά Ιδρύματα και Πανεπιστήμια, και πάντα σε απόλυτα ελεγχόμενες συνθήκες.

Πιο συγκεκριμένα η απόφαση αναφέρει μεταξύ άλλων τα εξής:

  • Η κυκλοφορία επιβατηγού οχήματος θα γίνεται σε συγκεκριμένη διαδρομή ή σε λωρίδες αποκλειστικής κυκλοφορίας και η κίνησή του θα ρυθμίζεται από τον υπεύθυνο παρακολούθησης κίνησης, ο οποίος δεν θα βρίσκεται εντός του οχήματος.
  • Προβλέπεται ότι η κυκλοφορία επιβατηγού οχήματος χωρίς οδηγό γίνεται κατά μήκος συγκεκριμένης αστικής ή περιαστικής διαδρομής, με ομόρροπη φορά προς την υπόλοιπη κυκλοφορία της οδού και σύμφωνα με τους κανόνες του Κώδικα Οδικής Κυκλοφορίας και την κατάλληλη σήμανση.
  • Το όχημα φέρει κατάλληλο εξοπλισμό που συμμορφώνεται με τους φωτεινούς σηματοδότες κατά μήκος της διαδρομής κίνησης του, ώστε να διασφαλίζεται η προτεραιότητα στην κατεύθυνση κίνησης του οχήματος, ενώ το ανώτατο επιτρεπόμενο όριο ταχύτητάς του ορίζεται σε 30 χλμ/ ώρα.
  • Ο υπεύθυνος παρακολούθησης της κίνησης του οχήματος εποπτεύει συνολικά τη λειτουργία του συστήματος εν κινήσει από το κέντρο ελέγχου και πρέπει να είναι κάτοχος αντίστοιχης ισχύουσας κατηγορίας άδειας οδήγησης, ενώ υπόκειται υποχρεωτικά σε εκπαίδευση από τον αρμόδιο φορέα (Ερευνητικό Ίδρυμα), που έχει την ειδική τεχνογνωσία για τη λειτουργία του οχήματος που κυκλοφορεί, του εξοπλισμού του και των υποδομών.

Φάσεις υλοποίησης

Κατά τη δοκιμαστική περίοδο προβλέπεται, αρχικά, η κυκλοφορία του συγκεκριμένου οχήματος με παρουσία οδηγού και σε δεύτερο στάδιο, η κυκλοφορία χωρίς την παρουσία οδηγού, αλλά με την παρουσία επόπτη εντός του οχήματος και χωρίς την παρουσία λοιπών επιβατών.

Η μετάβαση από το ένα στάδιο στο άλλο γίνεται μόνο μετά από επιτυχή αξιολόγηση του προηγούμενου σταδίου, ενώ σε περίπτωση βλάβης, προβλέπεται η άμεση ακινητοποίηση του οχήματος.

Τεχνικές προδιαγραφές

Σημειώνεται ότι για τη θέση σε κυκλοφορία του οχήματος χωρίς οδηγό ορίζονται συγκεκριμένες τεχνικές προδιαγραφές τις οποίες πρέπει να πληροί το όχημα, όπως το σύστημα αυτοματοποιημένης οδήγησης (ADS).

Το σύστημα αυτό, μεταξύ άλλων, είναι ικανό: να λειτουργεί σε ασφαλείς ταχύτητες και να επιδεικνύει προληπτική συμπεριφορά σε αλληλεπίδραση με τους άλλους χρήστες του οδικού δικτύου, καθώς και να ανιχνεύει και να αντιδρά κατάλληλα σε αντικείμενα και συμβάντα που σχετίζονται με το καθήκον δυναμικής οδήγησης, όπως τα μηχανοκίνητα οχήματα και άλλοι χρήστες του οδικού δικτύου (ποδήλατα, σκούτερ, αναπηρικά αμαξίδια, πεζοί και εμπόδια).

Δείτε ΕΔΩ ολόκληρη την Υπουργική Απόφαση.

 

Απαγόρευση πατινιών για ανήλικους εξετάζει η κυβέρνηση – Αλλάζει τον νέο ΚΟΚ πριν καν κλείσει χρόνο

Πέρυσι παρουσίασαν μετά βαΐων και κλάδων τον ΚΟΚ, φέτος σχεδιάζουν να τον αλλάξουν γιατί αποδεικνύεται προβληματικός
patini
Από τον

Σπύρο Τσαντήλα

12/5/2026

Την 13η Ιουνίου 2025 ο νέος πολυδιαφημισμένος Κώδικας Οδικής Κυκλοφορίας (ΚΟΚ) δημοσιεύτηκε στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως με πρωταγωνιστές τα πολύ αυστηρότερα πρόστιμα, αλλά και ρυθμίζοντας για πρώτη φορά μερικά θέματα που ως τώρα συνιστούσαν γκρίζες ζώνες, όπως η διήθηση των δικύκλων και η χρήση των λεγόμενων ΕΠΗΟ, των Ελαφριών Προσωπικών Ηλεκτρικών Οχημάτων.

Δεν πρόλαβε όμως να συμπληρωθεί ένας χρόνος από την έναρξη ισχύος του νέου ΚΟΚ και σήμερα βρισκόμαστε προ επείγουσας τροποποίησής του, επειδή τον τελευταίο καιρό σημειώθηκαν δύο σοβαρά ατυχήματα με μικρά παιδιά σε ηλεκτρικά πατίνια, το ένα (στην Ηλεία) δυστυχώς θανατηφόρο.

Κάπως έτσι το τελευταίο διάστημα διάφορα στελέχη της κυβέρνησης, όπως ο αναπληρωτής υπουργός Μεταφορών Κωνσταντίνος Κυρανάκης και ο υπουργός Προστασίας του Πολίτη Μιχάλης Χρυσοχοΐδης, μιλούν ανοικτά για την ανάγκη νομοθετικής παρέμβασης.

Το μέτρο που φαίνεται πως επεξεργάζεται η κυβέρνηση είναι η καθολική απαγόρευση χρήσης ηλεκτρικών πατινιών από ανήλικους, ζήτημα που ο κ. Χρυσοχοΐδης περιέγραψε ως “ιδιαίτερο και δύσκολο” καθώς έριχνε στο τραπέζι και άλλη μια διάσταση του θέματος: “αν σήμερα σε χτυπήσει ένα πατίνι ποιος θα σε αποζημιώσει; Χρειάζεται υποχρεωτική ασφάλιση”.

Το ερώτημα είναι το εξής: όταν η ίδια ακριβώς κυβέρνηση επεξεργαζόταν τον νέο ΚΟΚ πριν έναν χρόνο, δεν έβλεπε κανένα πρόβλημα με το να κυκλοφορούν στους δρόμους 12χρονοι με ηλεκτρικά πατίνια;

Ας το πιάσουμε από την αρχή. Όταν ένας γονιός επιτρέπει στο παιδί του να βγαίνει μόνο του στους δρόμους με πατίνι, η ευθύνη βαραίνει πρωτίστως τον ίδιο και καθόλου τον ΚΟΚ, ο οποίος αναφέρει καθαρά πως τα ηλεκτρικά πατίνια μπορεί να τα οδηγήσει νόμιμα οποιοσδήποτε έχει κλείσει τα 12 έτη (ΚΟΚ, άρθρο 44, παράγραφος 10).

Διότι κατά τον καινούργιο Κώδικα είναι νόμιμο, άρα θεμιτό να κυκλοφορήσει στους δρόμους ανάμεσα σε μοτοσυκλέτες, αυτοκίνητα, φορτηγά και λεωφορεία ένα μηχανοκίνητο δίκυκλο με αναβάτη που δεδομένα δεν έχει την παραμικρή ιδέα από τους κανόνες τους δρόμου, τα σήματα, τις προτεραιότητες κλπ.

Να όμως που αυτά που ήταν ψιλά γράμματα ως τη δημοσίευση του ΚΟΚ, τώρα έγιναν γιγάντιοι δυσάρεστοι τίτλοι.

Κατά τον νέο ΚΟΚ, εφόσον το πατίνι έχει τελική ταχύτητα έως 25 km/h, τότε λογίζεται ως ποδήλατο (άρθρο 4, παρ. 17) και εμπίπτει στις αντίστοιχες ρυθμίσεις, ήτοι ένα παιδί που έχει κλείσει τα 12 χρόνια του μπορεί νόμιμα να το βγάλει στον δρόμο χωρίς επιτήρηση μεγαλύτερου (άρθρο 44, παρ. 11) και με μόνη υποχρέωση να φορά κράνος (άρθρο 44, παρ. 12).

Μάλιστα η μόνη περίπτωση που απαγορεύεται να κινείται στον δρόμο είναι όταν υπάρχει διαθέσιμος ποδηλατόδρομος, ενώ σε κάθε άλλη περίπτωση το πατίνι μπορεί νόμιμα να κινηθεί στο οδόστρωμα μαζί με τα υπόλοιπα μηχανοκίνητα οχήματα, αρκεί στον συγκεκριμένο δρόμο το όριο ταχύτητας να μην υπερβαίνει τα 50 km/h.

Από τα παραπάνω καθίσταται προφανές πως η κυβέρνηση τρέχει πίσω από τις εξελίξεις που η ίδια προώθησε πέρυσι και φαίνεται τώρα να προετοιμάζει (ή  μήπως τρομάζει;) το κοινό για απαγόρευση χρήσης των ηλεκτρικών πατινιών από ανήλικους. Αυτό που προλογίζουν στελέχη της κυβέρνησης σε τακτικότατη βάση στην τηλεόραση και άλλα ΜΜΕ είναι επί της ουσίας τροποποίηση του νέου ΚΟΚ, αυτού που διαφημίστηκε πως ήρθε, μεταξύ άλλων, για να ρυθμίσει και τη ζούγκλα των ΕΠΗΟ.

Το ερώτημα φυσικά είναι απλούστατο: Κανείς από το επιτελείο που επεξεργάστηκε τον ΚΟΚ δεν είχε σκεφτεί τις πιθανές συνέπειες του να επιτρέπεις σε μικρά παιδιά να βγαίνουν σε δημόσιους δρόμους με μηχανοκίνητα οχήματα; Δηλαδή το ίδιο κράτος που θεωρεί τον Έλληνα 14χρονο ακατάλληλο να χειριστεί μοτοποδήλατο (ΑΜ) και τον 16χρονο ακατάλληλο να χειριστεί δίκυκλο Α1 - σε αντίθεση με άλλους Ευρωπαίους συνομήλικούς του που έχουν αυτό το δικαίωμα στις χώρες τους - θεωρεί τον 12χρονο ικανό και έτοιμο να πάρει τους δρόμους με ΕΠΗΟ που πιάνουν 25 km/h χωρίς να έχει περάσει από την παραμικρή εκπαίδευση...

Προφανέστατα ισχύει ένα από τα δύο: είτε δεν το σκέφτηκαν ή το αγνόησαν. Γι’ αυτό τρέχουν σήμερα να μαζέψουν τα αμάζευτα μετά τα απανωτά τροχαία ατυχήματα, καθώς το κυρίαρχο κριτήριο για μια φορά ακόμη φαίνεται να είναι η δημόσια εικόνα της κυβέρνησης στα δελτία ειδήσεων.

Ας μην παραβλέπουμε πως ό,τι λέμε για τα πατίνια ισχύει και για τα ποδήλατα αφού οσαύτως λογίζονται τα ΕΠΗΟ με μέγιστη ταχύτητα από 6 ως 25 km/h κατά τον ΚΟΚ. Αν τα ατυχήματα είχαν γίνει με ποδήλατα αντί ηλεκτρικών πατινιών, θα γινόταν αυτή η συζήτηση άραγε;

Επιπλέον, οι δηλώσεις περί ασφάλισης των πατινιών ακούγονται τόσο ουτοπικές, όσο και προβληματικές. Από τη μια μιλάμε για ένα βαρύτατο πλήγμα στη σχετική αγορά (την οποία ωραιότατα τάισε η νομιμοποίηση χρήσης από μικρά παιδιά), αφετέρου έχει ενδιαφέρον να δούμε αν γίνεται νομικώς να υποχρεώνεις σε ασφάλιση οχήματα που δεν ταξινομούνται. Κι αν ανοίξει αυτό το κουτί της Πανδώρας, μετά τι; Θα ασφαλίσουμε και τα ποδήλατα, τα rollers και τα skateboards; Και πού θα μπει το όριο; Να ασφαλίζουμε και τα κουζινομάχαιρα αν είναι έτσι, όλο και κάποιος κινδυνεύει να κοπεί ετοιμάζοντας τη σαλάτα του.

Όσο για το ζήτημα του παρκαρίσματος των ηλεκτρικών πατινιών, ή μάλλον το πώς βρίσκονται πεταμένα παντού και όπως να ‘ναι, ζήτημα που επίσης φαίνεται να απασχολεί τα μάλα την κυβέρνηση, η λύση είναι απλή και δεν χρειάζεται καμιά νομοθετική πράξη. Ας κάνει η αστυνομία, ΕΛΑΣ και Δημοτική, τη δουλειά της: μάζεμα και πρόστιμα στις εταιρείες που να νοικιάζουν ή στους χρήστες που τα παρατούν.

Ο τελευταίος χρήστης είναι έτσι κι αλλιώς καταγεγραμμένος κανονικότατα μέσω της εφαρμογής με την οποία το νοίκιασε, δεν είναι κάποιος ανώνυμος τυχαίος, έχει ονοματεπώνυμο και ευθύνη για το πού και πώς το άφησε. Αν από την άλλη είναι ιδιωτικό το πατίνι, στο σπανιότατο ενδεχόμενο να βρεθεί πεταμένο σε πεζοδρόμιο η κατάσχεσή του είναι ήδη αρκετή ως τιμωρία.

Να γίνει δηλαδή ό,τι ακριβώς ξέρουν μια χαρά να κάνουν οι αρχές κάθε φορά που βγαίνουν παγανιά για μηχανές παρκαρισμένες στα πεζοδρόμια. Στα πατίνια κολλάμε τώρα;