Αυτόνομη οδήγηση - Καθορίστηκε το νομικό πλαίσιο στην Ελλάδα

Δημοσιεύτηκε η Υπουργική Απόφαση στην Εφημερίδα της Κυβέρνησης
Motobot
Κώστα Γκαζή
Από τον

Κώστα Γκαζή

22/12/2022

Με τη δημοσίευση στην Εφημερίδα της Κυβέρνησης της Υπουργικής Απόφασης που υπογράφει ο Υφυπουργός Μεταφορών Μιχάλης Παπαδόπουλος, καθορίζεται το νομικό πλαίσιο μέσα στο οποίο θα μπορούν να κινηθούν στην Ελλάδα αυτόνομα οχήματα.

Την ίδια ώρα που σας γράφαμε για την ιστορία των concept μοτοσυκλετών που πιθανώς να οδηγήσουν στη γέννηση αυτόνομα κινούμενων δικύκλων, ο Υφυπουργός Μεταφορών υπέγραφε την πρώτη απόφαση για την πιλοτική αυτόνομη μετακίνηση στη χώρα μας.

Για την ώρα πάντως, το πλαίσιο είναι εξαιρετικά αυστηρό -σωστά ενεργεί ο νομοθέτης-, οπότε μην περιμένετε να βγείτε έξω αύριο και να δείτε πλήρως αυτόνομα οχήματα να κινούνται ανεξέλεγκτα στους δημόσιους δρόμους.

Το νομικό πλαίσιο περιγράφει πιλοτικά προγράμματα, σε προκαθορισμένες διαδρομές, με επιτηρητές (υπεύθυνους παρακολούθησης) εκτός του οχήματος, ενώ τα πρώτα βήματα της αυτόνομης μετακίνησης στη χώρα μας αναμένεται να γίνουν αρχικά μόνο από Ερευνητικά Ιδρύματα και Πανεπιστήμια, και πάντα σε απόλυτα ελεγχόμενες συνθήκες.

Πιο συγκεκριμένα η απόφαση αναφέρει μεταξύ άλλων τα εξής:

  • Η κυκλοφορία επιβατηγού οχήματος θα γίνεται σε συγκεκριμένη διαδρομή ή σε λωρίδες αποκλειστικής κυκλοφορίας και η κίνησή του θα ρυθμίζεται από τον υπεύθυνο παρακολούθησης κίνησης, ο οποίος δεν θα βρίσκεται εντός του οχήματος.
  • Προβλέπεται ότι η κυκλοφορία επιβατηγού οχήματος χωρίς οδηγό γίνεται κατά μήκος συγκεκριμένης αστικής ή περιαστικής διαδρομής, με ομόρροπη φορά προς την υπόλοιπη κυκλοφορία της οδού και σύμφωνα με τους κανόνες του Κώδικα Οδικής Κυκλοφορίας και την κατάλληλη σήμανση.
  • Το όχημα φέρει κατάλληλο εξοπλισμό που συμμορφώνεται με τους φωτεινούς σηματοδότες κατά μήκος της διαδρομής κίνησης του, ώστε να διασφαλίζεται η προτεραιότητα στην κατεύθυνση κίνησης του οχήματος, ενώ το ανώτατο επιτρεπόμενο όριο ταχύτητάς του ορίζεται σε 30 χλμ/ ώρα.
  • Ο υπεύθυνος παρακολούθησης της κίνησης του οχήματος εποπτεύει συνολικά τη λειτουργία του συστήματος εν κινήσει από το κέντρο ελέγχου και πρέπει να είναι κάτοχος αντίστοιχης ισχύουσας κατηγορίας άδειας οδήγησης, ενώ υπόκειται υποχρεωτικά σε εκπαίδευση από τον αρμόδιο φορέα (Ερευνητικό Ίδρυμα), που έχει την ειδική τεχνογνωσία για τη λειτουργία του οχήματος που κυκλοφορεί, του εξοπλισμού του και των υποδομών.

Φάσεις υλοποίησης

Κατά τη δοκιμαστική περίοδο προβλέπεται, αρχικά, η κυκλοφορία του συγκεκριμένου οχήματος με παρουσία οδηγού και σε δεύτερο στάδιο, η κυκλοφορία χωρίς την παρουσία οδηγού, αλλά με την παρουσία επόπτη εντός του οχήματος και χωρίς την παρουσία λοιπών επιβατών.

Η μετάβαση από το ένα στάδιο στο άλλο γίνεται μόνο μετά από επιτυχή αξιολόγηση του προηγούμενου σταδίου, ενώ σε περίπτωση βλάβης, προβλέπεται η άμεση ακινητοποίηση του οχήματος.

Τεχνικές προδιαγραφές

Σημειώνεται ότι για τη θέση σε κυκλοφορία του οχήματος χωρίς οδηγό ορίζονται συγκεκριμένες τεχνικές προδιαγραφές τις οποίες πρέπει να πληροί το όχημα, όπως το σύστημα αυτοματοποιημένης οδήγησης (ADS).

Το σύστημα αυτό, μεταξύ άλλων, είναι ικανό: να λειτουργεί σε ασφαλείς ταχύτητες και να επιδεικνύει προληπτική συμπεριφορά σε αλληλεπίδραση με τους άλλους χρήστες του οδικού δικτύου, καθώς και να ανιχνεύει και να αντιδρά κατάλληλα σε αντικείμενα και συμβάντα που σχετίζονται με το καθήκον δυναμικής οδήγησης, όπως τα μηχανοκίνητα οχήματα και άλλοι χρήστες του οδικού δικτύου (ποδήλατα, σκούτερ, αναπηρικά αμαξίδια, πεζοί και εμπόδια).

Δείτε ΕΔΩ ολόκληρη την Υπουργική Απόφαση.

 

Βρετανία: Δωρεάν μοτοσυκλετιστική εκπαίδευση από την Αστυνομία

Η τροχαία του Hampshire εκπαιδεύει νέους αναβάτες με στόχο την πρόληψη των ατυχημάτων
Smart Ride
Από τον

Φίλιππο Σταυριδόπουλο

5/8/2026

Το πρόγραμμα SmartRide συμπληρώνει όσα δεν διδάσκει η υποχρεωτική, για την απόκτηση άδειας οδήγησης, εκπαίδευση και προσφέρεται δωρεάν, με την Αστυνομία να επενδύει στην επιμόρφωση αντί να περιμένει την παράβαση και τιμωρία.

Στο Hampshire και στο Isle of Wight της Βρετανίας η τοπική Αστυνομία, σε συνεργασία με την Αστυνομική Αρχή της περιοχής, δημιούργησε το SmartRide, ένα δωρεάν πρόγραμμα εκπαίδευσης που απευθύνεται σε νέους και άπειρους αναβάτες, καλύπτοντας γνώσεις και δεξιότητες που δεν περιλαμβάνονται στην βασική υποχρεωτική εκπαίδευση για το δίπλωμα.

Το πρόγραμμα συνδυάζει θεωρητική εκπαίδευση με πρακτική οδήγηση στον δρόμο, υπό την επίβλεψη έμπειρων μοτοσυκλετιστών της Τροχαίας. Η έμφαση δίνεται στην αντίληψη κινδύνου, στη σωστή λήψη αποφάσεων και στην ασφαλή οδήγηση σε πραγματική κυκλοφορία.

Smart Ride

Η πρώτη διοργάνωση πραγματοποιήθηκε στα τέλη Ιουνίου και, σύμφωνα με την Αστυνομία, όλοι οι συμμετέχοντες δήλωσαν ότι αισθάνονται πιο ασφαλείς πλέον στον δρόμο. Όπως ανέφεραν, το πρόγραμμα ήταν εύκολα κατανοητό και τους δίδαξε στοιχεία που δεν είχαν μάθει κατά την απόκτηση του διπλώματος.

Το SmartRide έχει και τη στήριξη της Emma Wilding, η οποία έχασε τον 19χρονο γιο της, σε τροχαίο με μοτοσυκλέτα το 2025. Η ίδια καλεί τους νέους να συμμετάσχουν, τονίζοντας ότι πολλά δυστυχήματα μπορούν να προληφθούν μέσα από καλύτερη εκπαίδευση.

Όπως εξήγησε ο επιθεωρητής Tom Waller της Μονάδας Τροχαίας, η απειρία και οι λανθασμένες αποφάσεις αποτελούν δύο από τις βασικότερες αιτίες σοβαρών τροχαίων με εμπλεκόμενους νέους αναβάτες.

Smart Ride

"Οι αστυνομικοί μας διαθέτουν τεράστια εμπειρία και θέλουν να τη μεταδώσουν στους νέους αναβάτες. Στόχος μας είναι να σώσουμε όσο το δυνατόν περισσότερες ζωές."

Από την πλευρά της, η Αστυνομική Επίτροπος Donna Jones υπογράμμισε ότι οι νέοι μοτοσυκλετιστές ανήκουν στις πιο ευάλωτες ομάδες χρηστών του οδικού δικτύου και ότι ακόμη και αν το πρόγραμμα σώσει μία ζωή, θα έχει πετύχει τον σκοπό του.

Δεν είναι η πρώτη φορά που εφαρμόζεται μια τέτοια πρωτοβουλία στη Βρετανία. Από το 2024 λειτουργεί και το Project Apex, το οποίο επίσης προσφέρει δωρεάν εκπαίδευση σε αναβάτες 16 έως 19 ετών, περιλαμβάνοντας εκπαίδευση στην αντίληψη κινδύνου, βασική συντήρηση μοτοσυκλέτας, πρώτες βοήθειες και οδήγηση στον δρόμο.

Smart Ride

Η ανάγκη για τέτοιες δράσεις γίνεται ακόμη πιο επιτακτική από τα πρόσφατα στοιχεία του βρετανικού Υπουργείου Μεταφορών. Το 2026 οι θάνατοι μοτοσυκλετιστών αυξήθηκαν κατά 14% σε σχέση με το 2024, φτάνοντας τους 386, ενώ συνολικά 6.096 αναβάτες σκοτώθηκαν ή τραυματίστηκαν σοβαρά. Παρότι οι μοτοσυκλέτες αποτελούν περίπου το 1% της κυκλοφορίας, αντιστοιχούν στο 25% των θανάτων από τροχαία.

Η ειρωνεία είναι ότι σε μια εποχή όπου και στην Ελλάδα συζητάμε διαρκώς για την οδική ασφάλεια, η επαφή των περισσότερων χρηστών του δρόμου με την Τροχαία παραμένει σχεδόν αποκλειστικά συνδεδεμένη στην λογική της “μηδενικής ανοχής”, με ελέγχους, πρόστιμα και καταστολή. Εκεί, εν αντιθέσει, βλέπουμε μια Αστυνομία που επενδύει, προσωπικό και χρήματα για να εκπαιδεύσει τους νέους αναβάτες πριν κάνουν το λάθος. Ποιος ξέρει, ίσως να φταίει ότι δεν έχουν Everest ακόμα εκεί…

Η επιβολή του νόμου είναι ένα αναγκαίο κακό. Όμως η πρόληψη σώζει ζωές πολύ πριν χρειαστεί να τιμωρηθεί μια παράβαση. Και το SmartRide δείχνει ότι, όταν η Αστυνομία αντιμετωπίζει τον αναβάτη ως πολίτη που χρειάζεται εκπαίδευση και όχι μόνο ως πιθανό παραβάτη, το αποτέλεσμα ενδέχεται να είναι πολύ πιο ουσιαστικό.