Αυτόνομη οδήγηση - Καθορίστηκε το νομικό πλαίσιο στην Ελλάδα

Δημοσιεύτηκε η Υπουργική Απόφαση στην Εφημερίδα της Κυβέρνησης
Motobot
Κώστα Γκαζή
Από τον

Κώστα Γκαζή

22/12/2022

Με τη δημοσίευση στην Εφημερίδα της Κυβέρνησης της Υπουργικής Απόφασης που υπογράφει ο Υφυπουργός Μεταφορών Μιχάλης Παπαδόπουλος, καθορίζεται το νομικό πλαίσιο μέσα στο οποίο θα μπορούν να κινηθούν στην Ελλάδα αυτόνομα οχήματα.

Την ίδια ώρα που σας γράφαμε για την ιστορία των concept μοτοσυκλετών που πιθανώς να οδηγήσουν στη γέννηση αυτόνομα κινούμενων δικύκλων, ο Υφυπουργός Μεταφορών υπέγραφε την πρώτη απόφαση για την πιλοτική αυτόνομη μετακίνηση στη χώρα μας.

Για την ώρα πάντως, το πλαίσιο είναι εξαιρετικά αυστηρό -σωστά ενεργεί ο νομοθέτης-, οπότε μην περιμένετε να βγείτε έξω αύριο και να δείτε πλήρως αυτόνομα οχήματα να κινούνται ανεξέλεγκτα στους δημόσιους δρόμους.

Το νομικό πλαίσιο περιγράφει πιλοτικά προγράμματα, σε προκαθορισμένες διαδρομές, με επιτηρητές (υπεύθυνους παρακολούθησης) εκτός του οχήματος, ενώ τα πρώτα βήματα της αυτόνομης μετακίνησης στη χώρα μας αναμένεται να γίνουν αρχικά μόνο από Ερευνητικά Ιδρύματα και Πανεπιστήμια, και πάντα σε απόλυτα ελεγχόμενες συνθήκες.

Πιο συγκεκριμένα η απόφαση αναφέρει μεταξύ άλλων τα εξής:

  • Η κυκλοφορία επιβατηγού οχήματος θα γίνεται σε συγκεκριμένη διαδρομή ή σε λωρίδες αποκλειστικής κυκλοφορίας και η κίνησή του θα ρυθμίζεται από τον υπεύθυνο παρακολούθησης κίνησης, ο οποίος δεν θα βρίσκεται εντός του οχήματος.
  • Προβλέπεται ότι η κυκλοφορία επιβατηγού οχήματος χωρίς οδηγό γίνεται κατά μήκος συγκεκριμένης αστικής ή περιαστικής διαδρομής, με ομόρροπη φορά προς την υπόλοιπη κυκλοφορία της οδού και σύμφωνα με τους κανόνες του Κώδικα Οδικής Κυκλοφορίας και την κατάλληλη σήμανση.
  • Το όχημα φέρει κατάλληλο εξοπλισμό που συμμορφώνεται με τους φωτεινούς σηματοδότες κατά μήκος της διαδρομής κίνησης του, ώστε να διασφαλίζεται η προτεραιότητα στην κατεύθυνση κίνησης του οχήματος, ενώ το ανώτατο επιτρεπόμενο όριο ταχύτητάς του ορίζεται σε 30 χλμ/ ώρα.
  • Ο υπεύθυνος παρακολούθησης της κίνησης του οχήματος εποπτεύει συνολικά τη λειτουργία του συστήματος εν κινήσει από το κέντρο ελέγχου και πρέπει να είναι κάτοχος αντίστοιχης ισχύουσας κατηγορίας άδειας οδήγησης, ενώ υπόκειται υποχρεωτικά σε εκπαίδευση από τον αρμόδιο φορέα (Ερευνητικό Ίδρυμα), που έχει την ειδική τεχνογνωσία για τη λειτουργία του οχήματος που κυκλοφορεί, του εξοπλισμού του και των υποδομών.

Φάσεις υλοποίησης

Κατά τη δοκιμαστική περίοδο προβλέπεται, αρχικά, η κυκλοφορία του συγκεκριμένου οχήματος με παρουσία οδηγού και σε δεύτερο στάδιο, η κυκλοφορία χωρίς την παρουσία οδηγού, αλλά με την παρουσία επόπτη εντός του οχήματος και χωρίς την παρουσία λοιπών επιβατών.

Η μετάβαση από το ένα στάδιο στο άλλο γίνεται μόνο μετά από επιτυχή αξιολόγηση του προηγούμενου σταδίου, ενώ σε περίπτωση βλάβης, προβλέπεται η άμεση ακινητοποίηση του οχήματος.

Τεχνικές προδιαγραφές

Σημειώνεται ότι για τη θέση σε κυκλοφορία του οχήματος χωρίς οδηγό ορίζονται συγκεκριμένες τεχνικές προδιαγραφές τις οποίες πρέπει να πληροί το όχημα, όπως το σύστημα αυτοματοποιημένης οδήγησης (ADS).

Το σύστημα αυτό, μεταξύ άλλων, είναι ικανό: να λειτουργεί σε ασφαλείς ταχύτητες και να επιδεικνύει προληπτική συμπεριφορά σε αλληλεπίδραση με τους άλλους χρήστες του οδικού δικτύου, καθώς και να ανιχνεύει και να αντιδρά κατάλληλα σε αντικείμενα και συμβάντα που σχετίζονται με το καθήκον δυναμικής οδήγησης, όπως τα μηχανοκίνητα οχήματα και άλλοι χρήστες του οδικού δικτύου (ποδήλατα, σκούτερ, αναπηρικά αμαξίδια, πεζοί και εμπόδια).

Δείτε ΕΔΩ ολόκληρη την Υπουργική Απόφαση.

 

ΕΕ: Μια πόλη χάθηκε στους δρόμους και το 2025 - Μείωση θανατηφόρων τροχαίων, όμως εκτός στόχων

Στο 3% η μείωση έναντι 2024 - Βελτίωση για Ελλάδα, έχουμε όμως πολύ δρόμο ακόμη
Ευρωπαϊκή Ένωση - Θανατηφόρα τροχαία ατυχήματα 2025
Από τον

Θοδωρή Ξύδη

6/4/2026

Με λιγότερα θανατηφόρα τροχαία ατυχήματα στην Ευρωπαϊκή Ένωση έκλεισε η χρονιά που μας πέρασε έναντι του 2024, ωστόσο ο ρυθμός μείωσης είναι μικρότερος από εκείνον που έχει θέσει σαν στόχο η ΕΕ έως το 2030.

Ειδικότερα και σύμφωνα με τα προκαταρκτικά στοιχεία της Κομισιόν, το 2025 έχασαν τη ζωή τους στους δρόμους της ΕΕ 19.400 άνθρωποι. Ο αριθμός των ανθρώπων που σκοτώνονται στους δρόμους κάθε χρόνο εξακολουθεί να είναι τραγικός, αν και έναντι του 2025 χάθηκαν 580 λιγότερες ζωές. 

Αυτοί οι 19.400 συμπολίτες μας και πέρσι δεν βρίσκονταν σε κάποια εμπόλεμη ζώνη, είχαν άμεση πρόσβαση σε τρόφιμα και νερό, οπότε δεν κινδύνευαν από πείνα ή δίψα και δεν κινδύνευαν να πεθάνουν από το κρύο ή τη ζέστη σε καμία περίπτωση. Τη στιγμή που έχασαν τη ζωή τους απλά κινούνταν σε κάποιον δρόμο είτε με όχημα είτε με τα πόδια.

Τα δεδομένα της Κομισιόν προκαλούν προβληματισμό καθώς τα σχέδια της ΕΕ για μείωση των θανάτων από τροχαία κατά 50% έως το 2030, πέφτουν στο κενό -απώτερος στόχος η πλήρη εξάλειψη των θανάτων έως το 2050. Ο μεσοπρόθεσμος στόχος της Ένωσης έχει σαν έτος αναφοράς το 2019 και τους 22.800 θανάτους που είχαν σημειωθεί τότε και όπως δείχνουν όλα η αποτυχία για επίτευξη αυτού του στόχου θα είναι παταγώδης.

Η Ελλάδα ήταν μεταξύ των κρατών-μελών που πέτυχαν μια από τις μεγαλύτερες μειώσεις σε ποσοστό στα θανατηφόρα τροχαία ανά εκατομμύριο κατοίκων μεταξύ 2025 και 2025. Συγκεκριμένα το ποσοστό έφτασε στο -22%, το δεύτερο υψηλότερο στην ΕΕ, και ο αριθμός των θανατηφόρων τροχαίων ανά εκατ. κατοίκων έπεσε από τους 64 στους 50. 

Ωστόσο θα πρέπει να λάβετε υπόψη σας ότι η Ελλάδα έχει σταθερά από τα πλέον τραγικά σε αυτόν τον τομέα νούμερα με πάνω από 50+ θανάτους ανά εκατομμύριο, ενώ ο μέσος όρος της ΕΕ ήταν 43 τη χρονιά που μας πέρασε. Το 2025 η Ελλάδα ήταν 6η από το τέλος στη σχετική λίστα των 30 χωρών μπροστά μόνο τις Πορτογαλία (55), Λετονία (63), Κροατία (67), Ρουμανία (68) και Βουλγαρία (71).

Ευρωπαϊκή Ένωση - Θανατηφόρα τροχαία ατυχήματα 2025

Το μεγαλύτερο ποσοστό σε μείωση είχε η Εσθονία που πέτυχε το εντυπωσιακό -38% για να πέσει πολύ πιο κάτω από το μέσο όρο της ΕΕ με 31 θανάτους ανά εκατομμύριο το 2025 έναντι 50 το 2024. Στην κορυφή παραμένουν η Σουηδία και η εκτός ΕΕ Νορβηγία (ως μέλος της EFTA), οι οποίες για το 2025 είχαν 20 θανάτους από τροχαίο ατύχημα ανά εκατομμύριο κατοίκων. Αυτές οι δύο χώρες έχουν και έναν σχετικά σύγχρονο στόλο επιβατικών με μέσο όρο ηλικίας τα 11,8 και 11,4 χρόνια αντίστοιχα. 

Η Ελλάδα είναι επί σειρά ετών η πρωταθλήτρια της Ευρώπης έχοντας τον πιο γερασμένο στόλο επιβατικών αυτοκινήτων με μέσο όρο τα 17,8 έτη και αυτό παίζει τεράστιο ρόλο στην αδυναμία μείωσης των θανατηφόρων τροχαίων, αν και η Εσθονία που πέτυχε την πιο εντυπωσιακή μείωση πέρσι έχει επιβατικά με μέσο όρο ηλικίας τα 17,5 έτη!

Σύμφωνα με τα στοιχεία της Κομισιόν για κάθε θανατηφόρο τροχαίο υπολογίζεται ότι τραυματίζονται και άλλοι πέντε άνθρωποι. Ο αριθμός θανάτων των ανδρών παραμένει σημαντικά υψηλότερος έναντι των γυναικών με 77% και 23% αντίστοιχα, ενώ τα σημαντικότερα νούμερα συγκεντρώνονται στις ηλικίες 18-24 και 65+.

Στην ΕΕ, οι οδηγοί και συνοδηγοί αυτοκινήτου αντιστοιχούν στο 44% όλων των θανάτων σε τροχαίο ατύχημα, ενώ οι μοτοσυκλετιστές στο 21%, οι πεζοί στο 18% και οι ποδηλάτες στο 9%.

Αναφορικά με τις περιοχές τα περισσότερα ατυχήματα με 53% γίνονται σε δευτερεύοντες/επαρχιακούς δρόμους, το 38% των ατυχημάτων γίνεται σε αστικές περιοχές και μόλις το 8% αφορά θανατηφόρα σε περιβάλλον αυτοκινητόδρομου. Εντός αστικού ιστού, το 70% των θανατηφόρων τροχαίων αντιστοιχεί σε ευάλωτους χρήστες των δρόμων (μοτοσυκλετιστές, πεζοί, ποδηλάτες).