BMW custom "Birdcage": Ξανά ο θηριώδης boxer!

Άλλο ένα custom-προάγγελος
Από τον

Πάνο Καραβοκύρη

22/4/2019

Η BMW είχε παρουσιάσει για πρώτη φορά τον νέο δικύλινδρο boxer κινητήρα -πιθανότατα 1.800 κυβικών- μέσω μιας μοτοσυκλέτας που κατασκεύασε ο ιαπωνικός οίκος CUSTOM WORKS ZON. Μάλιστα, η R18 Departed όπως ονομάστηκε δέσποζε στο περίπτερο της BMW στην Motor Bike Expo, που είχατε διαβάσει για την έκθεση στο τεύχος του ΜΟΤΟ 591 τον Φεβρουάριο.

Δείτε την R18 και το τεράστιο gallery με πάνω από 800 φωτογραφίες απ' την MBE

Αυτή τη φορά η BMW έδωσε τον κινητήρα σε έναν custom builder απ’ την ήπειρο των καουμπόηδων και Ινδιάνων, στον Alan Stulberg, που βρίσκεται στο Austin. Δεν είναι η πρώτη φορά που η βαυαρική εταιρεία εμπιστεύεται τον συγκεκριμένο κατασκευαστή, καθώς στο παρελθόν (το 2016) τον είχε χρίσει υπεύθυνο για τη δημιουργία της Landspeeder, μια μοτοσυκλέτα αφιερωμένη στον Ernst Jakob Henne που στο παρελθόν είχε καταρρίψει πολλά ρεκόρ χρησιμοποιώντας τις μοτοσυκλέτες της. Συνεπώς, με την προϋπάρχουσα σχέση, η επιλογή της BMW να του αναθέσει το έργο έγινε εύκολα.

Όπως και στην περίπτωση της R18, έτσι και εδώ ο σκοπός της μοτοσυκλέτας ήταν αφενός μεν να αναδεικνύει τον θηριώδη boxer κινητήρα και αφετέρου να παραπέμπει σχεδιαστικά στις μοτοσυκλέτες της εταιρείες απ’ τη δεκαετία του 30’. Όμως για την κατασκευή του περίτεχνου πλαισίου, ο Stulberg εμπνεύστηκε τη μορφή του απ’ το πλαίσιο της Maserati Birdcage, ενώ μάλιστα η custom μοτοσυκλέτα έχει το ίδιο όνομα με το μοντέλο της εταιρείας των πολυτελών αυτοκινήτων. Παρά το γεγονός ότι μπορεί να δείχνει ιδιαίτερα ασθενικό και εύθραυστο, στην πραγματικότητα ισχύει το αντίθετο.

Κατά τη δημιουργία της ψηφιακής μορφής του πλαισίου έγινε και ο έλεγχος ώστε να εναρμονίζεται με τους νόμους της φυσικής και η μοτοσυκλέτα να είναι λειτουργική (παρά την απουσία αμορτισέρ πίσω) χωρίς να δημιουργηθούν στρεβλώσεις σ’ αυτό κατά την οδήγηση. Η διαδικασία ήταν ιδιαίτερα χρονοβόρα και χρειάστηκαν έξι μήνες μέχρι να ολοκληρωθεί.

Στο τέλος υπάρχει gallery με όλες τις φωτογραφίες

Το υλικό που χρησιμοποιήθηκε ώστε να κατσκευαστεί ήταν 134 ράβδοι τιτανίου πάχους 9 χιλιοστών, ενώ κρίνοντας απ’ τις φωτογραφίες το ψαλίδι του Telelever δείχνει να είναι κατασκευασμένο από carbon και kevlar όπως και η σέλα. Ακόμη, στην Birdcage βλέπουμε τον άξονα μετάδοσης πιο γυμνό από ποτέ, λόγω της απουσίας του ψαλιδιού, με το ασύμμετρο πλαίσιο –όπως είναι και οι κύλινδροι του κινητήρα- να δένει πάνω στο κέντρο του πίσω τροχού.

Το μέγεθος και το σχέδιο των ζαντών είχε αποφασιστεί πριν ακόμη κατασκευαστεί το πλαίσιο. Οι διαστάσεις τους ξεπερνούν αρκετά τα συνηθισμένα στάνταρ –ακόμη και των on-off μοτοσυκλετών- φτάνοντας τις 23 ίντσες τόσο μπροστά όσο και πίσω. Αυτό έγινε με γνώμονα η μοτοσυκλέτα να εντυπωσιάζει, όπως και τα υπόλοιπα στοιχεία που υπάρχουν πάνω της. Το τιμόνι είναι κατασκευασμένο απ’ τον ίδιο τον Stulberg, θυμίζοντας κέρατα τράγου σε ένα εντυπωσιακό αποτέλεσμα.

Οι εξατμίσεις είναι κι φτιαγμένες από τον Stulberg και έχουν κατασκευαστεί στο χέρι κολλώντας μικρά δαχτυλίδια τιτανίου. Ένα απ’ τα πολλά προβλήματα που εμφανίστηκαν κατά τη δημιουργία της μοτοσυκλέτας ήταν η δυσκολία να βρουν ελαστικά που θα ταιριάζουν σ’ αυτές της ζάντες. Τη λύση όμως έδωσε η Dunlop που χορήγησε στους custom builders δύο πρωτότυπα slick ελαστικά. Συνεπώς λίγη απ’ τη δόξα του πρωτότυπου κινητήρα κλέβουν και τα ελαστικά της Dunlop.

Τον κινητήρα τον αφήσαμε για το τέλος, διότι η BMW φρόντισε να μην αναφέρει απολύτως τίποτα για τα χαρακτηριστικά του, διαιωνίζοντας περισσότερο το μυστήριο γύρω απ’ αυτόν. Μάλιστα, το καπάκια που χρησιμοποιούνται για να καλυφθεί επεκτείνονται στο μεγαλύτερο ποσοστό του κινητήρα προσφέροντας μιας άκρως μινιμαλιστική και λεία εικόνα, αφήνοντας μόνο σε κοινή θέα τους κυλίνδρους. Ακόμη και οι κεφαλές είναι καλυμμένες, ενώ οι ταχύτητες αλλάζουν με το χέρι.

Τα σενάρια για τον boxer κινητήρα της BMW ποικίλουν, αφήνοντας μετέωρη την πορεία του και τι μοντέλα θα εξοπλίσει, όμως το γεγονός πως τον βλέπουμε για δεύτερη φορά να εμφανίζεται πάνω σε μια custom μοτοσυκλέτα ενισχύει περισσότερο το σενάριο να τον δούμε είτε σε κάποιο power cruiser είτε σε κάποιο νεορετρό μοντέλο.

Ετικέτες

Ο εφευρέτης του Start&Stop σχολιάζει: "Ο Τραμπ σκότωσε την τεχνολογία που κάνει τα αυτοκίνητα πιο οικολογικά"

Ο 88χρονος Mauro Palitto, δημιουργός του πρώτου Start&Stop, μιλά για την απόφαση των ΗΠΑ να καταργήσουν περιβαλλοντικά κίνητρα
Start&Stop
Από τον

Φίλιππο Σταυριδόπουλο

4/3/2026

Από το κέντρο έρευνας της FIAT μέχρι τη Regata ES του 1983, η ιδέα που γεννήθηκε από ένα απλό χρονόμετρο έγινε παγκόσμιο στάνταρ. Σήμερα όμως, η πολιτική απόφαση των ΗΠΑ φέρνει το Start&Stop ξανά στο προσκήνιο.

Ο Mauro Palitto, σήμερα 88 ετών, γεννημένος στη Ρώμη αλλά ταυτισμένος με το Τορίνο λόγω της μακράς του πορείας στο θρυλικό εργοστάσιο Lingotto της FIAT, είναι ο άνθρωπος πίσω από το πρώτο σύστημα αυτόματης διακοπής και επανεκκίνησης κινητήρα σε αυτοκίνητο παραγωγής. Στις αρχές της δεκαετίας του ’80, ως υπεύθυνος μοντέλου για τα Ritmo και Regata της FIAT, παρουσίασε το πρώτο αυτόματο Start&Stop στο FIAT Regata ES, ένα σύστημα ικανό να σβήνει τον κινητήρα κατά τη στάση και να τον επανεκκινεί μέσα σε λίγα δέκατα του δευτερολέπτου.

Σήμερα, η απόφαση της Υπηρεσίας Προστασίας Περιβάλλοντος (EPA) των ΗΠΑ, κατόπιν πρωτοβουλίας της κυβέρνησης του Donald Trump, να καταργήσει τα ομοσπονδιακά περιβαλλοντικά κίνητρα που συνδέονται με το Start&Stop, έχει προκαλέσει έντονες αντιδράσεις με μέρος των κατασκευαστών να χαιρετίζουν την πρωτοβουλία.

Για τον Palitto, όμως, το τίμημα είναι ξεκάθαρο, αύξηση εκπομπών και οπισθοδρόμηση. “Η διοίκηση Τραμπ έχει λάβει αποφάσεις που θα χαρακτήριζα σχεδόν εγκληματικές. Αυτή η πρωτοβουλία κινείται στην ίδια κατεύθυνση”, σχολιάζει. “Το Start&Stop δεν είναι ιδεολογική επιβολή. Είναι μια απλή και αποτελεσματική τεχνική λύση που μειώνει κατανάλωση και εκπομπές χωρίς να επιβαρύνει τον χρήστη ή τη βιομηχανία.”

Η αρχή του Start&Stop

Για να κατανοήσει κανείς την απαρχή της ιδέας, πρέπει να επιστρέψει στο 1982, στο Centro Ricerche FIAT. Εκεί, ο Palitto είδε ένα παλιό FIAT 128 με αυτοσχέδια συσκευή που κατέγραφε τους χρόνους ρελαντί.

“Οδήγησα από το Orbassano στο Mirafiori, περίπου 15 χιλιόμετρα. Μου πήρε 35 λεπτά και ανακάλυψα ότι το αυτοκίνητο είχε μείνει ακίνητο πάνω από 10 λεπτά με τον κινητήρα να δουλεύει.”

Αυτό το απλό δεδομένο έγινε η σπίθα, γιατί να μη σβήνει αυτόματα ο κινητήρας όταν το αυτοκίνητο είναι σταματημένο με το κιβώτιο στην νεκρό και να επανεκκινεί όταν ο οδηγός θελήσει να ξεκινήσει;

Οι δοκιμές έγιναν αρχικά σε Ritmo που προορίζονταν για απόσυρση. Τα αποτελέσματα ήταν καλύτερα του αναμενομένου και απέδειξαν ότι η συχνή επανεκκίνηση δεν προκαλούσε σημαντική φθορά. Το 1983, η Regata ES έγινε το πρώτο αυτοκίνητο παραγωγής στον κόσμο με αυτόματο Start&Stop στον βασικό εξοπλισμό, σχεδόν δύο δεκαετίες πριν η τεχνολογία διαδοθεί ευρέως στα τέλη των ‘90s και στις αρχές των 2000s, με τα δίκυκλα να ακολουθούν και την τεχνολογία να βρίσκει εφαρμογή κυρίως σε scooter αστικής χρήσης.

Start&Stop

Το τεστ με τους ταξιτζήδες

Σήμερα, ο Palitto δεν οδηγεί πλέον. Μετακινείται με ταξί και κάθε διαδρομή είναι μια μικρή έρευνα αγοράς. “Χρησιμοποιείτε το Start&Stop;” ρωτά τους οδηγούς.

Πολλοί το απενεργοποιούν. “Λένε ότι είναι ενοχλητικό ή ότι χαλάει τη μπαταρία και τον κινητήρα. Είναι μύθοι”, απαντά. Το κλειδί είναι ο ηλεκτρονικός έλεγχος στροφών. Το σύστημα αποδεσμεύει την μίζα μόλις ο κινητήρας φτάσει γωνιακή ταχύτητα που υποδηλώνει πραγματική εκκίνηση. Αυτό συμβαίνει σε μόλις λίγα δέκατα του δευτερολέπτου και περιορίζει τη φθορά σε σχέση με μια παρατεταμένη χειροκίνητη εκκίνηση."

Ιδιαίτερα για ταξί που κινούνται κατά 90% σε αστικό περιβάλλον, το όφελος είναι σαφές, εκεί όπου το ρελαντί κυριαρχεί, το Start&Stop έχει τη μεγαλύτερη επίδραση.

Το μέλλον είναι ηλεκτρικό

Παρά την απογοήτευσή του, ο Palitto βλέπει την εξέλιξη της τεχνολογίας με ρεαλισμό. “Δεν μπορούσα να φανταστώ ότι θα υποχωρούσε λόγω πολιτικής επιλογής. Πίστευα ότι θα ξεπεραστεί φυσιολογικά, στο πλαίσιο της ηλεκτροκίνησης.”

Στην Ευρώπη, όπως επισημαίνει, οι κανονισμοί είναι αυστηροί, αλλά η υποδομή δεν έχει ακόμη αναπτυχθεί επαρκώς. Στις ΗΠΑ, θεωρεί ότι πρόκειται για συνειδητή πολιτική επιλογή.

“Είτε αρέσει είτε όχι, το μέλλον είναι ηλεκτρικό. Στα robotaxi του αύριο δεν θα υπάρχει Start&Stop, γιατί δεν θα υπάρχει κινητήρας εσωτερικής καύσης. Εκεί θα είναι η πραγματική τομή.”

Και ίσως τελικά, η εφεύρεση που γεννήθηκε από δέκα λεπτά ρελαντί σε μια διαδρομή 15 χιλιομέτρων να περάσει στην ιστορία ως ένα από τα τελευταία μεγάλα βήματα εξοικονόμησης στην εποχή της βενζίνης, πριν η ίδια η βενζίνη γίνει παρελθόν, πράγμα που μοιάζει να βρίσκεται ακόμα αρκετά μακριά, όπως επιβεβαιώνουν και οι τελευταίες εξελίξεις