ΒΟΑΚ - Υπεγράφη η σύμβαση για το πρώτο τμήμα του (Νεάπολη – Άγιος Νικόλαος)

Μέσα στις επόμενες εβδομάδες στήνονται τα πρώτα εργοτάξια
Κώστα Γκαζή
Από τον

Κώστα Γκαζή

7/9/2022
Η σύμβαση για το πρώτο τμήμα του ΒΟΑΚ (Νεάπολη- Άγιος Νικόλαος), υπεγράφη στις 5 Σεπτεμβρίου, παρουσία του Υπουργού Υποδομών και Μεταφορών, κ. Κώστα Καραμανλή και του Υφυπουργού Υποδομών, κ. Γιώργου Καραγιάννη. 
 
Τη σύμβαση υπέγραψαν ο διευθυντής της Ειδικής Υπηρεσίας Δημοσίων Έργων, κ. Δημήτριος Αναγνώπουλος και ο Πρόεδρος του Διοικητικού Συμβουλίου της αναδόχου εταιρείας ΑΚΤΩΡ, κ. Χρήστος Παναγιωτόπουλος.
 
Το τμήμα Νεάπολη – Άγιος Νικόλαος του ΒΟΑΚ θα κατασκευαστεί ως δημόσιο έργο. Έχει ενταχθεί στο Ταμείο Ανάκαμψης και στο Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων 2021 και ο προϋπολογισμός του έργου ανέρχεται στα 169 εκατομμύρια ευρώ. 
 
Αναμένεται άμεσα να στηθούν τα πρώτα εργοτάξια και να ξεκινήσουν οι κατασκευαστικές εργασίες.
 
Ο κ. Καραμανλής σε δηλώσεις του κατά την υπογραφή της σύμβασης τόνισε ότι: 
 
«Σήμερα είναι μια σπουδαία ημέρα για την Κρήτη -και ιδίως το Νομό Λασιθίου- αλλά και για ολόκληρη την Ελλάδα. Γιατί σήμερα ξεκινάει και επισήμως να γίνεται πραγματικότητα το μεγαλύτερο οδικό έργο που θα κατασκευαστεί στη χώρα μας τα επόμενα χρόνια.  Σήμερα, με την υπογραφή της σύμβασης για το πρώτο τμήμα του ΒΟΑΚ Νεάπολη – Άγιος Νικόλαος που θα κατασκευαστεί ως δημόσιο έργο, θέτουμε το πρώτο καθοριστικό σημαντικό ορόσημο, ώστε να αποκτήσει επιτέλους η Κρήτη την Εθνική Οδό που της αξίζει». 
 
Ο Υπουργός Υποδομών και Μεταφορών επισήμανε ότι: «Ο Βόρειος Οδικός Άξονας Κρήτης είναι ένας αυτοκινητόδρομος που, όταν ολοκληρωθεί, θα ενώνει το νησί από τον Κίσσαμο ως τη Σητεία. Συνολικού μήκους 294 χιλιομέτρων και εκτιμώμενου προϋπολογισμού άνω των 2 δισ. ευρώ. Το μεγαλύτερο οδικό έργο που θα χρηματοδοτήσει η Ευρωπαϊκή Ένωση τα επόμενα χρόνια». 
 
Υπενθύμισε δε ότι: «Όπως όλοι γνωρίζουμε, το έργο αυτό αποτελεί το σταθερό και μεγαλύτερο αίτημα όλων των Κρητικών εδώ και δεκαετίες. Μια αναγκαιότητα, για έναν τόπο με ραγδαία τουριστική ανάπτυξη και έντονη δραστηριότητα στον πρωτογενή τομέα. Αποτελεί όμως και κάτι ακόμα: ένα έργο που η ελληνική πολιτεία το οφείλει σε όλες τις οικογένειες που έχουν θρηνήσει θύματα στην άσφαλτο αυτού του δρόμου».
 
Ο κ. Καραμανλής στη συνέχεια τόνισε: «Σήμερα, λοιπόν, σηματοδοτείται πρακτικά η έναρξη κατασκευής του ΒΟΑΚ. Μέσα στις επόμενες εβδομάδες, θα δούμε τα πρώτα εργοτάξια να στήνονται στην Κρήτη. Όπως ακριβώς είχαμε πει. Για άλλη μια φορά, οι πράξεις μας επιβεβαιώνουν τα λόγια μας». 
 
Γιώργος Καραγιάννης: Η Κρήτη θα αποκτήσει έναν αυτοκινητόδρομο αξίας άνω των 2 δισ. ευρώ
 
Από την πλευρά του ο Υφυπουργός Υποδομών και Μεταφορών, αρμόδιος για τις Υποδομές, κ. Γιώργος Καραγιάννης ανέφερε: «Η Κρήτη τα επόμενα χρόνια θα γίνει ένα απέραντο εργοτάξιο, ενώ με την ολοκλήρωση όλων των έργων, θα αποκτήσει έναν αυτοκινητόδρομο αξίας άνω των 2 δισ. ευρώ που θα αναβαθμίσει ουσιαστικά τις αναπτυξιακές προοπτικές και τα συγκριτικά πλεονεκτήματα της οικονομίας της και θα προσφέρει αυξημένα επίπεδα οδικής ασφάλειας και προστασία του περιβάλλοντος».
 
Επιπροσθέτως σημείωσε πως «και τα υπόλοιπα τμήματα αναμένεται σύντομα να προχωρήσουν, θα υπογραφούν συμβάσεις και θα ξεκινήσουν οι εργασίες. Ο σχεδιασμός προβλέπει πολλούς ανισόπεδους κόμβους, εκτεταμένο παράπλευρο δίκτυο και πολλά χιλιόμετρα υπόγειων έργων».  
 
Στοιχεία για το τμήμα Νεάπολη- Άγιος Νικόλαος του ΒΟΑΚ 
 
Αντικείμενο του έργου είναι η μελέτη και κατασκευή των έργων βελτίωσης του τμήματος Νεάπολη – Άγιος Νικόλαος του ΒΟΑΚ, με την κατασκευή τετράιχνης αρτηρίας, με δυο λωρίδες κυκλοφορίας και ΛΕΑ ανά κατεύθυνση, συνολικού μήκους 14,5 χλμ, και η μετατροπή του σε αυτοκινητόδρομο.
 
Ειδικότερα, στο πλαίσιο του έργου θα βελτιωθεί και θα διαπλατυνθεί ο υφιστάμενος δρόμος από την πρώτη είσοδο της Νεάπολης μέχρι τον κόμβο Κριτζάς στον Άγιο Νικόλαο. 
 
Θα αναπτυχθεί και θα κατασκευαστεί επίσης πλήρες δίκτυο εγκάρσιων και παράπλευρων οδών (μήκους περίπου 2 χλμ. και 9 χλμ. αντίστοιχα) για να επικοινωνούν οι περιοχές εκατέρωθεν του νέου ουσιαστικά σύγχρονου αυτοκινητόδρομου. 
 
Θα κατασκευαστούν επιπλέον τρεις ανισόπεδοι κόμβοι (Νεάπολης, Λιμνών και Αγίου Νικολάου), πέντε γέφυρες, οκτώ κάτω διαβάσεις και πέντε έργα μερικής και ολικής κάλυψης λωρίδων κυκλοφορίας και έργα αντιστήριξης (Cut & Cover), καθώς και υδραυλικά έργα για την αποστράγγιση των οδών και την απορροή των oμβρίων, αλλά και έργα διευθέτησης ρεμάτων και χειμάρρων.
 
ΒΟΑΚ: Το μεγαλύτερο οδικό έργο σε εξέλιξη στην Ευρώπη 
 
Ο ΒΟΑΚ αποτελεί το μεγαλύτερο οδικό έργο που κατασκευάζεται σήμερα σε όλη την Ευρώπη και ένα απολύτως αναγκαίο έργο για την Κρήτη, καθώς θα επιτρέπει γρήγορες και κυρίως ασφαλείς μετακινήσεις. 
 
Η υλοποίηση του έργου πλέον ξεκινά, καθώς άμεσα (στις αρχές φθινοπώρου) θα στηθούν τα πρώτα εργοτάξια στο τμήμα Νεάπολη – Άγιος Νικόλαος, θα ακολουθήσει μέχρι το τέλος του έτους το τμήμα Χερσόνησος – Νεάπολη και μέχρι το τέλος του 2023 θα ξεκινήσει και το μεγάλο τμήμα Χανιά – Ηράκλειο, το οποίο έχει λάβει ήδη περιβαλλοντική αδειοδότηση. 
 
Παράλληλα προχωρά, στο πλαίσιο του συνολικού σχεδιασμού του Υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών, η ωρίμανση των μελετών του ΒΟΑΚ μέχρι τη Σητεία. Μέχρι το τέλος του 2022 αναμένεται να είναι έτοιμη η δημοπράτηση των τμημάτων, Καλό Χωριό – Γέφυρα Φρουζή και Παράκαμψη Παχειάς Άμμου, για τα οποία υπάρχουν ήδη εγκεκριμένοι περιβαλλοντικοί όροι. 
 
Το τμήμα Νεάπολη – Άγιος Νικόλαος θα πραγματοποιηθεί ως δημόσιο έργο, το τμήμα Χερσόνησος – Νεάπολη (μήκους 22,44 χλμ και προϋπολογισμού 290 εκατομμυρίων ευρώ) ως ΣΔΙΤ και το τμήμα Χανιά – Ηράκλειο (μήκους 157,5 χλμ και προϋπολογισμού 1,32 δισ ευρώ) ως σύμβαση παραχώρησης.
 
Εντός του φθινοπώρου αναμένεται να υπογραφεί και η σύμβαση για το Χερσόνησος – Νεάπολη.
 
Για το Χανιά – Ηράκλειο εγκρίθηκαν οι περιβαλλοντικοί όροι στις 20 Ιουλίου και πλέον ο διαγωνισμός έχει περάσει στη δεύτερη φάση για την υποβολή δεσμευτικών προσφορών των συμμετεχόντων στη διαγωνιστική διαδικασία μέχρι το τέλος του έτους, ώστε το έργο να συμβασιοποιηθεί εντός του 2023. 

Ο εφευρέτης του Start&Stop σχολιάζει: "Ο Τραμπ σκότωσε την τεχνολογία που κάνει τα αυτοκίνητα πιο οικολογικά"

Ο 88χρονος Mauro Palitto, δημιουργός του πρώτου Start&Stop, μιλά για την απόφαση των ΗΠΑ να καταργήσουν περιβαλλοντικά κίνητρα
Start&Stop
Από τον

Φίλιππο Σταυριδόπουλο

4/3/2026

Από το κέντρο έρευνας της FIAT μέχρι τη Regata ES του 1983, η ιδέα που γεννήθηκε από ένα απλό χρονόμετρο έγινε παγκόσμιο στάνταρ. Σήμερα όμως, η πολιτική απόφαση των ΗΠΑ φέρνει το Start&Stop ξανά στο προσκήνιο.

Ο Mauro Palitto, σήμερα 88 ετών, γεννημένος στη Ρώμη αλλά ταυτισμένος με το Τορίνο λόγω της μακράς του πορείας στο θρυλικό εργοστάσιο Lingotto της FIAT, είναι ο άνθρωπος πίσω από το πρώτο σύστημα αυτόματης διακοπής και επανεκκίνησης κινητήρα σε αυτοκίνητο παραγωγής. Στις αρχές της δεκαετίας του ’80, ως υπεύθυνος μοντέλου για τα Ritmo και Regata της FIAT, παρουσίασε το πρώτο αυτόματο Start&Stop στο FIAT Regata ES, ένα σύστημα ικανό να σβήνει τον κινητήρα κατά τη στάση και να τον επανεκκινεί μέσα σε λίγα δέκατα του δευτερολέπτου.

Σήμερα, η απόφαση της Υπηρεσίας Προστασίας Περιβάλλοντος (EPA) των ΗΠΑ, κατόπιν πρωτοβουλίας της κυβέρνησης του Donald Trump, να καταργήσει τα ομοσπονδιακά περιβαλλοντικά κίνητρα που συνδέονται με το Start&Stop, έχει προκαλέσει έντονες αντιδράσεις με μέρος των κατασκευαστών να χαιρετίζουν την πρωτοβουλία.

Για τον Palitto, όμως, το τίμημα είναι ξεκάθαρο, αύξηση εκπομπών και οπισθοδρόμηση. “Η διοίκηση Τραμπ έχει λάβει αποφάσεις που θα χαρακτήριζα σχεδόν εγκληματικές. Αυτή η πρωτοβουλία κινείται στην ίδια κατεύθυνση”, σχολιάζει. “Το Start&Stop δεν είναι ιδεολογική επιβολή. Είναι μια απλή και αποτελεσματική τεχνική λύση που μειώνει κατανάλωση και εκπομπές χωρίς να επιβαρύνει τον χρήστη ή τη βιομηχανία.”

Η αρχή του Start&Stop

Για να κατανοήσει κανείς την απαρχή της ιδέας, πρέπει να επιστρέψει στο 1982, στο Centro Ricerche FIAT. Εκεί, ο Palitto είδε ένα παλιό FIAT 128 με αυτοσχέδια συσκευή που κατέγραφε τους χρόνους ρελαντί.

“Οδήγησα από το Orbassano στο Mirafiori, περίπου 15 χιλιόμετρα. Μου πήρε 35 λεπτά και ανακάλυψα ότι το αυτοκίνητο είχε μείνει ακίνητο πάνω από 10 λεπτά με τον κινητήρα να δουλεύει.”

Αυτό το απλό δεδομένο έγινε η σπίθα, γιατί να μη σβήνει αυτόματα ο κινητήρας όταν το αυτοκίνητο είναι σταματημένο με το κιβώτιο στην νεκρό και να επανεκκινεί όταν ο οδηγός θελήσει να ξεκινήσει;

Οι δοκιμές έγιναν αρχικά σε Ritmo που προορίζονταν για απόσυρση. Τα αποτελέσματα ήταν καλύτερα του αναμενομένου και απέδειξαν ότι η συχνή επανεκκίνηση δεν προκαλούσε σημαντική φθορά. Το 1983, η Regata ES έγινε το πρώτο αυτοκίνητο παραγωγής στον κόσμο με αυτόματο Start&Stop στον βασικό εξοπλισμό, σχεδόν δύο δεκαετίες πριν η τεχνολογία διαδοθεί ευρέως στα τέλη των ‘90s και στις αρχές των 2000s, με τα δίκυκλα να ακολουθούν και την τεχνολογία να βρίσκει εφαρμογή κυρίως σε scooter αστικής χρήσης.

Start&Stop

Το τεστ με τους ταξιτζήδες

Σήμερα, ο Palitto δεν οδηγεί πλέον. Μετακινείται με ταξί και κάθε διαδρομή είναι μια μικρή έρευνα αγοράς. “Χρησιμοποιείτε το Start&Stop;” ρωτά τους οδηγούς.

Πολλοί το απενεργοποιούν. “Λένε ότι είναι ενοχλητικό ή ότι χαλάει τη μπαταρία και τον κινητήρα. Είναι μύθοι”, απαντά. Το κλειδί είναι ο ηλεκτρονικός έλεγχος στροφών. Το σύστημα αποδεσμεύει την μίζα μόλις ο κινητήρας φτάσει γωνιακή ταχύτητα που υποδηλώνει πραγματική εκκίνηση. Αυτό συμβαίνει σε μόλις λίγα δέκατα του δευτερολέπτου και περιορίζει τη φθορά σε σχέση με μια παρατεταμένη χειροκίνητη εκκίνηση."

Ιδιαίτερα για ταξί που κινούνται κατά 90% σε αστικό περιβάλλον, το όφελος είναι σαφές, εκεί όπου το ρελαντί κυριαρχεί, το Start&Stop έχει τη μεγαλύτερη επίδραση.

Το μέλλον είναι ηλεκτρικό

Παρά την απογοήτευσή του, ο Palitto βλέπει την εξέλιξη της τεχνολογίας με ρεαλισμό. “Δεν μπορούσα να φανταστώ ότι θα υποχωρούσε λόγω πολιτικής επιλογής. Πίστευα ότι θα ξεπεραστεί φυσιολογικά, στο πλαίσιο της ηλεκτροκίνησης.”

Στην Ευρώπη, όπως επισημαίνει, οι κανονισμοί είναι αυστηροί, αλλά η υποδομή δεν έχει ακόμη αναπτυχθεί επαρκώς. Στις ΗΠΑ, θεωρεί ότι πρόκειται για συνειδητή πολιτική επιλογή.

“Είτε αρέσει είτε όχι, το μέλλον είναι ηλεκτρικό. Στα robotaxi του αύριο δεν θα υπάρχει Start&Stop, γιατί δεν θα υπάρχει κινητήρας εσωτερικής καύσης. Εκεί θα είναι η πραγματική τομή.”

Και ίσως τελικά, η εφεύρεση που γεννήθηκε από δέκα λεπτά ρελαντί σε μια διαδρομή 15 χιλιομέτρων να περάσει στην ιστορία ως ένα από τα τελευταία μεγάλα βήματα εξοικονόμησης στην εποχή της βενζίνης, πριν η ίδια η βενζίνη γίνει παρελθόν, πράγμα που μοιάζει να βρίσκεται ακόμα αρκετά μακριά, όπως επιβεβαιώνουν και οι τελευταίες εξελίξεις