Δανία - Επαναχρησιμοποίηση εξαρτημάτων μοτοσυκλετών σε υψηλό βαθμό

Με την υψηλή φορολογία σε νέα εξαρτήματα και μοτοσυκλέτες να αποτελεί καθοριστικό παράγοντα
Κώστα Γκαζή
Από τον

Κώστα Γκαζή

18/10/2022

Σύμφωνα με έρευνα της Niels Hansen για λογαριασμό των δανέζικων συλλόγων μοτοσυκλετιστών DMC και MCTC -μελών της F.E.M.A.- ένα μεγάλο μέρος των εξαρτημάτων των μοτοσυκλετών που βγαίνουν εκτός κυκλοφορίας επαναχρησιμοποιούνται ως ανταλλακτικά.

Στη Δανία, οι αποσυναρμολογητές μοτοσυκλετών (βλ. “μάντρες”) στέλνουν στην ανακύκλωση μόνο τα εξαρτήματα που δεν επιδέχονται επιδιόρθωση. Όλα τα υπόλοιπα αποσυναρμολογούνται και πωλούνται σε αναβάτες για επαναχρησιμοποίηση.

Η έρευνα της Niels Hansen δείχνει πως το ποσοστό επαναχρησιμοποίησης εξαρτημάτων αποσυναρμολογημένων μοτοσυκλετών είναι πολύ υψηλό. Η συλλογή και αποσυναρμολόγηση μοτοσυκλετών που δεν χρησιμοποιούνται πια βοηθά στη διατήρηση της κυκλοφορίας των μοτοσυκλετών που μπορούν να δεχθούν τα εξαρτήματα των “δωρητών” μοτοσυκλετών, με οικονομικό τρόπο. Επιπλέον, με αυτό τον τρόπο δεν χρησιμοποιούνται νέα εξαρτήματα που πρέπει να παραχθούν από πρώτες ύλες.

Αν και η Ε.Ε. έχει νόμους για τα οχήματα που έχουν φτάσει στο τέλος της ζωής τους, για τη συλλογή και καταστροφή τους, αυτοί δεν συμπεριλαμβάνουν -μέχρι σήμερα- τις μοτοσυκλέτες. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή σχεδιάζει να αναθεωρήσει την οδηγία για το τέλος ζωής των οχημάτων (End-of-life Vehicles Directice) στις χώρες της Ένωσης, και ερευνά την ανάγκη να συμπεριλάβει και τις μοτοσυκλέτες σε αυτήν για πρώτη φορά.

Στη Δανία, η αγορά μεταχειρισμένων μοτοσυκλετών και μεταχειρισμένων εξαρτημάτων είναι σχετικά μεγάλη, λόγω της υψηλής φορολογίας στα νέα οχήματα (160% συν 25% ΦΠΑ) και στα νέα εξαρτήματα (25% ΦΠΑ). Οι επιχειρήσεις που πωλούν αποκλειστικά μεταχειρισμένα εξαρτήματα μοτοσυκλετών είναι λίγες, αλλά παράλληλα με αυτές λειτουργούν και οι λεγόμενες “μάντρες” (Breakers, ή αποσυναρμολογητές στα αγγλικά). Στην έρευνα έλαβαν μέρος εννέα τέτοιες μάντρες, συμπεριλαμβανομένης της μεγαλύτερης στη χώρα, που αποτελούν το 70% περίπου των δηλωμένων αποσυναρμολογητών.

Η έρευνα έδειξε πως μόνο ότι δεν μπορεί να επαναχρησιμοποιηθεί καταλήγει στην ανακύκλωση μετάλλων / πλαστικών, ενώ όλα τα υπόλοιπα εξαρτήματα αγοράζονται από αναβάτες που τα χρησιμοποιούν στις μοτοσυκλέτες τους, ενώ τα περισσότερα από αυτά προέρχονται από δίκυκλα με ηλικία άνω των 10 ετών.

Βασική αιτία, της αυξημένης ζήτησης, είναι η υψηλή φορολογία, ενώ οι περισσότεροι κατασκευαστές σταματούν να παράγουν ανταλλακτικά για μοντέλα που έχουν ξεπεράσει τα 15 με 20 χρόνια από τότε που βγήκαν στην παραγωγή.

Κανένας από τους 9 επαγγελματίες που ερωτήθηκαν δεν είχαν δει μοτοσυκλέτα να πηγαίνει σε πρέσα διαλυτηρίου, όπως ένα αυτοκίνητο.

Αντίστοιχη φαίνεται να είναι η κατάσταση και σε μία ακόμα χώρα της Σκανδιναβικής Χερσονήσου, τη Φινλανδία. Και εκεί, σύμφωνα με δεδομένα έρευνας η οποία δημοσιεύεται από τη F.E.M.A. και έλαβε χώρα στις αρχές του έτους από την μοτοσυκλετιστική οργάνωση SMOTO, το 72% των χρησιμοποιούμενων ανταλλακτικών προέρχονται από παλαιότερες μοτοσυκλέτες.

Η FEMA πιστεύει πως οι μοτοσυκλέτες ΔΕΝ θα πρέπει να συμπεριληφθούν στη νέα οδηγία της Ε.Ε. για το τέλος ζωής των οχημάτων. Διαβάστε ΕΔΩ την πλήρη άποψη της FEMA στο θέμα.

Σύμφωνα με τη FEMA, η συμπερίληψη των μοτοσυκλετών στην οδηγία του τέλους ζωής των οχημάτων της Ε.Ε. θα μπορούσε να αποδειχτεί σοβαρή απειλή για τις ιστορικές μοτοσυκλέτες.

Αν τώρα η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προτείνει να συμπεριληφθούν οι μοτοσυκλέτες στην νέα οδηγία για τα οχήματα που φτάνουν στο τέλος της ζωής τους, η FEMA ζητά από την Ε.Ε. να εξασφαλίσει τη δυνατότητα της αποσυναρμολόγησης με στόχο την επαναχρησιμοποίηση των εξαρτημάτων σε μια κυκλική οικονομία.

Παράλληλα, αν η Ε.Ε. συμπεριλάβει τις μοτοσυκλέτες στην ανωτέρω οδηγία, η FEMA ζητά να εξασφαλιστεί πως με αυτό τον τρόπο δεν θα καταλήξουν σε διαλυτήρια οι ιστορικές / συλλεκτικές μοτοσυκλέτες, αντίθετα θα πρέπει είτε να συντηρούνται, είτε να αποσυναρμολογούνται με τα εξαρτήματα τους να καταλήγουν σε μοτοσυκλέτες που κυκλοφορούν.

Η FIM ρίχνει στον κατασκευαστή την ευθύνη που ο Bulega δανείστηκε αγωνιστικό κράνος

Η FIM ρίχνει την ευθύνη σε κατασκευαστές που άργησαν να προβούν στη σχετική διαδικασία για τα αγωνιστικά κράνη
FIM racing homologation label
Από τον

Σπύρο Τσαντήλα

27/2/2026

Ο εναρμονισμός με τις νέες αγωνιστικές προδιαγραφές FRHPhe-02 δεν εξελίχθηκε εντελώς ομαλά και το γεγονός απέκτησε δημοσιότητα κατά τον πρώτο αγώνα του Motul WSBK 2026 στο Phillip Island, όπου ο Nicolo Bulega αγωνίστηκε με δανεικό κράνος και όχι με το επίσημο ΚΥΤ που θα φορά την υπόλοιπη χρονιά.

Όπως προέκυψε, το πρόβλημα εντοπίζεται στη διαδικασία πιστοποίησης των κρανών κατά τις νέες προδιαγραφές FRHPhe-02, καθώς υπάρχει μόνο ένα εργαστήριο στον κόσμο - στην Ισπανία συγκεκριμένα - εξουσιοδοτημένο να διεξάγει τα κατάλληλα τεστ και να δώσει την ομολογκασιόν. Η FIM, με τη σειρά της, βλέποντας τα σχετικά δημοσιεύματα ανά τον κόσμο προβαίνει τώρα σε επίσημη ανακοίνωση προκειμένου να διαλευκάνει το τοπίο.

Ξεκινώντας, η διεθνής Ομοσπονδία υπερασπίζεται το γεγονός ότι υπάρχει μόνο ένα εγκεκριμένο εργαστήριο για τη δουλειά αυτή, καθώς θεωρεί πως είναι ο μοναδικός τρόπος να εγγυηθεί την απόλυτη αξιοπιστία της διαδικασίας.

Στη συνέχεια υπενθυμίζει πως οι νέες προδιαγραφές δεν είναι και τόσο “νέες” για τους κατασκευαστές, καθώς έχουν θεσπιστεί από το 2022 και όλοι οι κατασκευαστές κρανών είχαν συμφωνήσει πως το 2026 θα είναι ο χρόνος εφαρμογής τους.

Ως παράδειγμα η FIM αναφέρει τις Arai, LS2 και 6D που είχαν σπεύσει να αποκτήσουν τη νέα ομολογκασιόν πολύ έγκαιρα, το 2022, 2023 και 2024 αντιστοίχως.

Συνεχίζει εξηγώντας πως οι περισσότεροι κατασκευαστές κατέθεσαν τα κράνη τους για πιστοποίηση τον Σεπτέμβριο του 2025, αλλά κάποιοι εξ αυτών ζήτησαν να γίνουν πρώτα ιδιωτικά τεστ πριν το επίσημο. Ο λόγος, όπως αποδείχθηκε, ήταν πως κάποιοι επιχείρησαν να περάσουν παλαιότερα μοντέλα κρανών τους από τη δοκιμή, στην οποία φυσικά απέτυχαν καθώς οι νέες προδιαγραφές της FIM υπερβαίνουν κατά πολύ αυτές που εξασφαλίζουν πιστοποιήσεις όπως οι εμπορικές ECE 22.06, Snell M2020 και JIS T8133, αλλά και η προηγούμενη αγωνιστική ομολογκασιόν FRHPhe-01.

Αυτό σήμαινε πως οι συγκεκριμένοι κατασκευαστές θα έπρεπε να κατασκευάσουν νέα κράνη για να πάρουν το σφραγίδα FRHPhe-02, αφού τα πολύ αυστηρότερα τεστ του τελευταίου κανονισμού περιλαμβάνουν νέες δοκιμασίες και μεγαλύτερες καταπονήσεις από πριν.

Η διαδικασία πιστοποίησης είναι από μόνη της εξαιρετικά χρονοβόρα, καθώς πρέπει να περάσουν όλες τις δοκιμές και ελέγχους τέσσερα κράνη από κάθε μοντέλο και δη σε όλα τα μεγέθη κελύφους.

Αν κάποιο από αυτά αποτύχει σε ένα τεστ, αυτό σημαίνει πίσω στο εργοστάσιο, νέα κατασκευή και επιστροφή εκ νέου για δοκιμές μέχρι να ικανοποιηθούν οι προδιαγραφές της FIM. Αυτή είναι μια ανελαστική διαδικασία που δεν μπορεί να επισπευστεί και η εμπειρία έδειξε πως συχνά δεν ήταν εύκολο ούτε καν να βρεθεί ο κατάλληλος χρόνος για να κλειστεί το τεστ από το ισπανικό εργαστήριο.

Μάλιστα η FIM αναφέρει παράδειγμα κατασκευαστή (που δεν ονοματίζεται) ο οποίος αιτήθηκε τεστ για κράνος μόλις τον Ιανουάριο του 2026! Αναφέρει επίσης άλλο παράδειγμα κατασκευαστή, επίσης ανώνυμου, για τον οποίο χρειάστηκε να επαναληφθεί επτά φορές η διαδικασία μέχρις ότου το συγκεκριμένο κράνος να αποκτήσει το πολυπόθητο ταμπελάκι της κεντρικής φωτογραφίας στο λουράκι του.

Κατά τη FIM οι νέες αγωνιστικές προδιαγραφές FRHPhe-02 θεσπίστηκαν για να εγγυηθούν τη βέλτιστη δυνατή προστασία των αναβατών, με δοκιμές που εξετάζουν ένα σωρό τρομακτικά σενάρια και υποβάλλουν τα κράνη σε εξαιρετικά απαιτητικές δοκιμασίες.

Και, όπως φαίνεται από τη διευκρίνηση αυτή της FIM, τα όσα κυκλοφόρησαν το προηγούμενο διάστημα σχετικά με τις καθυστερήσεις στην ομολογκασιόν των αγωνιστικών κρανών δεν ήταν ανακριβή μεν, αλλά ούτε και όλη η αλήθεια. Γνωρίζοντας δε τώρα πως η μετάβαση στις FRHPhe-02 είχε κανονιστεί από το 2022 με σύμφωνους όλους τους κατασκευαστές - ως ισχυρίζεται η FIM - μάλλον δικαιώνουν τη διεθνή Ομοσπονδία, ακόμη κι αν το ένα και μοναδικό εργαστήριο όντως φαντάζει λίγο για να καλύψει δεκάδες κατασκευαστές με πολλά μοντέλα κρανών που απευθύνονται τόσο σε ασφάλτινους όσο και χωμάτινους αγώνες.