Ε.Ε.Συμβ.: Γεμάτη αδυναμίες χωρίς οφέλη, η κατασκευή των αυτοκινητόδρομων στην Ελλάδα!

Οι συμβάσεις παραχώρησης ήταν ένα λάθος...
Θάνο Αμβρ. Φελούκα
Από τον

Θάνο Αμβρ. Φελούκα

21/3/2018

Με Ειδική Έκθεση το Ευρωπαϊκό Ελεγκτικό Συνέδριο, δημοσιεύει τα αποτελέσματα επιτόπου έρευνας για έργα μεταφορών με συμβάσεις παραχώρησης σε Γαλλία, Ελλάδα, Ιρλανδία και Ισπανία, καταλήγοντας με τα χειρότερα για τους αυτοκινητόδρομους της χώρας μας. Ο λόγος που ελέγχθηκαν οι χώρες αυτές, είναι γιατί αντιπροσωπεύουν το 70% του συνολικού κόστους έργων με συμβάσεις παραχώρησης στην Ευρωπαϊκή Ένωση, με την Ελλάδα να κρατά τα σκήπτρα στην ανατίμηση των έργων αυτών.

Σχεδόν έχει συμπληρωθεί δεκαετία από τότε που γράφαμε στο ΜΟΤΟ πως το μόνο σωστό με τα διόδια και τις συμβάσεις παραχώρησης, είναι να ακυρωθούν πλήρως, για να δεχτούμε μεταξύ άλλων και την αντίδραση των εταιριών. Μονάχα που εμείς δεν γράφαμε για τις Συμβάσεις Παραχώρησης, γιατί δεν θέλαμε να δεχτούμε πως θα πληρώνουμε διόδια, αλλά γιατί είχαμε διαβάσει και τις 1.600 σελίδες επί τρεις φορές για κάθε μία τότε, και τραβούσαμε τα μαλλιά μας με όλα όσα συμφωνούσε τότε το Ελληνικό Κράτος. Είχαμε φτάσει μάλιστα και σε σχετικό διάλογο, σε μία από τις συζητήσεις μας με εκπρόσωπο τύπου:

«Να έρθετε στην Λάρισα, θα βάλουμε ένα ελικόπτερο για τους δημοσιογράφους που φέρνουν αντιρρήσεις, και θα πετάξουμε πάνω από τα Τέμπη, να δείτε ότι τρυπάμε το βουνό και πόσο τεράστιο έργο κάνουμε» Η δική μας απάντηση ήταν η εξής απλή:

«Ευχαριστούμε αλλά δεν έχει κανέναν νόημα η πτήση με το ελικόπτερο. Δεν αμφισβητούμε πως ανοίγετε τρύπες στο βουνό, ούτε πως είναι ένα τεράστιο έργο. Το πρόβλημα είναι ο τρόπος με τον οποίο γίνεται. Με μικρότερο ή το ίδιο κόστος θα το έκανε το κράτος μόνο του ή ακόμα κι εγώ ο ίδιος, ο κάθε ιδιώτης χωρίς κεφάλαιο δηλαδή. Διότι προεισπράττοντας για ένα μεγάλο διάστημα το αρχικό κεφάλαιο από τα διόδια που παραχωρούνται και με το κράτος εγγυητή της επένδυσης, δεν απαιτείται καμία εταιρία! Ο καθένας μας το έκανε, πόσο μάλλον το ίδιο το κράτος, αν μπορούσε να λειτουργήσει ως κράτος φυσικά».

Το πρόβλημα των ΣΔΙΤ που λίγες φωνές τότε περιέγραψαν, ανάμεσά τους και το MOTO από τους πρώτους, έρχεται τώρα το Ευρωπαϊκό Ελεγκτικό Συνέδριο να το επικυρώσει!

 

Στην πολυσέλιδη έκθεσή του που την παραθέτουμε αυτούσια αν θέλετε να την διαβάσετε στο τέλος του άρθρου, το Ελεγκτικό Συνέδριο καταλήγει πως οι ΣΔΙΤ δεν είναι πάντα η καλύτερη περίπτωση για την υλοποίηση ενός τέτοιου έργου, ενώ τονίζει πως η διάθεση των Ευρωπαϊκών Κονδυλίων δεν έχει αξιοποιηθεί όπως θα έπρεπε. Να τονίσουμε βέβαια πως στην απορρόφηση πόρων από την Ευρωπαϊκή Ένωση, η Ελλάδα κατέχει τα σκήπτρα έχοντας εισπράξει το 59% του συνολικού ποσού της συνεισφοράς. Το ιδιαίτερο πρόβλημα της Ελλάδας από την άλλη πλευρά, είναι πως με τις υπερβολικές εγγυήσεις που έδωσε στον ιδιωτικό τομέα και την μείωση διέλευσης από τα διόδια εξαιτίας της οικονομικής κρίσης, βρέθηκε να εγγυάται τόσο το ίδιο το έργο, όσο και το κέρδος της επένδυσης!

Με την απότομη αύξηση της τιμής πώλησης των καυσίμων που το ίδιο το κράτος επέβαλλε, δόθηκε το τελειωτικό χτύπημα για τα έργα με τις εταιρίες να διακόπτουν την συνέχειά τους εξαιτίας της πολύ μικρής διέλευσης από τους σταθμούς των διοδίων. Εκεί, όπως λέει η Έκθεση, το Δημόσιο βρέθηκε ανάμεσα σε ένα δίλλημα από δύο εξίσου ζημιογόνες επιλογές, εξαιτίας των Συμβάσεων Παραχώρησης που υπέγραψε, λίγο πριν φύγει από την πολιτική για να ζήσει πλούσια τα γερατειά του ο Σουφλιάς!

Όπως είπε επί λέξη στο MOTO ο κ. Μαυραγάνης πριν λίγες μέρες, όταν του αναφέραμε την αδικία να πληρώνει μία μοτοσυκλέτα το 70% του αντιτίμου ενός οικογενειακού αυτοκινήτου, ξεκινώντας συζήτηση για τις Συμβάσεις Παραχώρησης: «Αφήστε έχουμε δει δράκους και τέρατα όταν κοιτούσαμε όλα όσα είχαν υπογράψει. Δεν πιστεύαμε όλα όσα είχαν συμφωνήσει!»

Η Έκθεση κάνει ειδική μνεία στα 13 κράτη μέλη που κατασκευάζουν δρόμους χωρίς συμβάσεις παραχώρησης, αλλά και βρίσκει και τις διαφορές από κράτος σε κράτος, ανάμεσα στα παραπάνω που ελέγχτηκαν, ακριβώς γιατί αποτελούν το 70% του κόστους.

Η Ελλάδα είναι το χειρότερο παράδειγμα. Το Δημόσιο επέλεξε την επανεκκίνηση των έργων, ως λιγότερο άσχημη λύση, μονάχα που τα έργα έγιναν μικρότερα από αυτό που αρχικά έπρεπε πράγμα το οποίο αποτελεί ξεχωριστή αιτία για την μειωμένη διέλευση που παρουσιάζουν. Επιπρόσθετα το κόστος ανά χιλιόμετρο έφτασε να αυξηθεί έως και 47% για τον Αυτοκινητόδρομο Ε-65 (Αθήνα-Θεσσαλονίκη) και έως και 69% και την Ολυμπία Οδό με ταυτόχρονη μείωση της έκτασης των έργων κατά 55% και 45% αντίστοιχα! Πλέον το κόστος έφτασε ακόμα και τα 20,2 εκατ. Ευρώ ανά χλμ, ένα κόστος που καταλήγει στον φορολογούμενο απευθείας και φυσικά περιλαμβάνει το κέρδος της εταιρίας αλλά και του Δημοσίου!

Πρέπει επίσης να τονισθεί πως ευθύνη έχει και το Δημόσιο, καθώς πριν την οικονομική κρίση, έδωσε στις εταιρίες στρεβλή εικόνα χρήσης των αυτοκινητόδρομων και υπερβολικά αισιόδοξες προβλέψεις για το μέλλον. Καθιστούσε έτσι την βιωσιμότητα της επένδυσής τους εξ αρχής δύσκολη. Η οικονομική κρίση απλά συρρίκνωσε περισσότερο τα νούμερα, οδηγώντας στην πλήρη διακοπή των έργων.

Οι Ευρωπαίοι ελεγκτές διαπιστώνουν πως έργα με συμβάσεις παραχώρησης σε τόσο μεγάλο βάθος χρόνου είναι μία πρακτική που δεν πρέπει να γίνεται και ζημιώνει τους φορολογούμενους. Ταυτόχρονα εκμηδενίζει τον ανταγωνισμό, αποδυναμώνει την διαπραγματευτική θέση του Δημοσίου, υπονομεύει την οικονομική αποδοτικότητα και την διαφάνεια!

Διαβάστε αναλυτικά την Ειδική Έκθεση:

 

 

Συνημμένα

Συμφωνία Ελεύθερου Εμπορίου ΕΕ - Ινδίας και τι συνεπάγεται για τον κλάδο των οχημάτων

Συνασπισμός υπό την πίεση του αμερικανικού πολέμου δασμών
​EU India
Από τον

Φίλιππο Σταυριδόπουλο

28/1/2026

Στρατηγικής σημασίας συμφωνία μεταξύ ΕΕ και Ινδίας ανοίγει μια από τις μεγαλύτερες αγορές του κόσμου, με καθοριστικές αλλαγές για τον κλάδο των οχημάτων

Η Συμφωνία Ελεύθερου Εμπορίου μεταξύ Ευρωπαϊκής Ένωσης και Ινδίας αποτελεί ένα φιλόδοξο εμπορικό εγχείρημα. Σε μια περίοδο αυξημένων γεωπολιτικών εντάσεων και παγκόσμιων οικονομικών προκλήσεων, η συμφωνία ενισχύει τους δεσμούς ανάμεσα σε δύο μεγάλες οικονομίες του πλανήτη, δημιουργώντας ευκαιρίες για ανάπτυξη, επενδύσεις και απασχόληση.

Η Ινδία είναι σήμερα η τέταρτη μεγαλύτερη οικονομία παγκοσμίως και η πολυπληθέστερη χώρα του κόσμου, ωστόσο οι εξαγωγές της ΕΕ προς τη χώρα παραμένουν σχετικά χαμηλές, κυρίως λόγω εξαιρετικά υψηλών δασμών. Η νέα συμφωνία επηρεάζει κυρίως βιομηχανικά προϊόντα και οχήματα, μηχανήματα, χημικά και φαρμακευτικά. Παράλληλα, ανοίγει την αγορά και για αγροτικά προϊόντα όπως κρασί, ποτά, ελαιόλαδο και επεξεργασμένα τρόφιμα, ενώ ενισχύει, τις υπηρεσίες (χρηματοοικονομικά, ναυτιλίακα) και στοχεύει στη μείωση των εμποδίων, απλοποιώντας τις διαδικασίες και καθιστώντας το εμπόριο ταχύτερο και οικονομικότερο καθώς σύμφωνα με τις εκτιμήσεις της ΕΕ, οι ευρωπαϊκές εξαγωγές προς την Ινδία αναμένεται να διπλασιαστούν.

EU India

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον για τον κόσμο της αυτοκίνησης και, κατ’ επέκταση, των δύο τροχών παρουσιάζουν οι προβλέψεις της συμφωνίας για τα μηχανοκίνητα οχήματα. Μέχρι σήμερα, οι ευρωπαϊκές εξαγωγές οχημάτων προς την Ινδία επιβαρύνονται με δασμούς που φτάνουν έως και το 110%, κάνοντας τα προϊόντα πρακτικά μη ανταγωνιστικά.

Με τη νέα συμφωνία, οι δασμοί στα οχήματα θα μειωθούν σταδιακά στο 10%. Πρόκειται για τη μεγαλύτερη εμπορική παραχώρηση που έχει κάνει ποτέ η Ινδία σε εμπορικό εταίρο στον τομέα των οχημάτων, προσφέροντας σαφές ανταγωνιστικό πλεονέκτημα στους Ευρωπαίους κατασκευαστές.

EU India

Το 2024, οι εξαγωγές ευρωπαϊκών μηχανοκίνητων οχημάτων προς την Ινδία ανήλθαν σε περίπου 1,6 δισ. ευρώ. Με τη μείωση των δασμών, ο συγκεκριμένος αριθμός αναμένεται να αυξηθεί σημαντικά, ανοίγοντας τον δρόμο όχι μόνο για αυτοκίνητα, αλλά και για ευρύτερη τεχνολογική διείσδυση ευρωπαϊκών ομίλων στην ινδική αγορά κινητικότητας.

Αν και η συμφωνία αναφέρεται σε οχήματα γενικά, χωρίς να αποσαφηνίζεται κάτι περαιτέρω προς το παρόν, τα οφέλη αγγίζουν τον χώρο της μοτοσυκλέτας ακόμα και έμμεσα. Η μείωση δασμών σε μηχανήματα, εξαρτήματα, ηλεκτρολογικό εξοπλισμό και τεχνολογίες κινητήρων, με τρέχοντες δασμούς έως και 44%, δημιουργεί πιο φιλόξενες συνθήκες για ευρωπαίους κατασκευαστές και προμηθευτές.

Παράλληλα, δρομολογούνται απλοποιήσεις διαφόρων γραφειοκρατικών σκοπέλων (τελωνειακών διαδικασιών, προστασίας πνευματικής ιδιοκτησίας και κανόνων εμπορίου αναμένεται να διευκολύνουν τόσο τις εξαγωγές έτοιμων οχημάτων όσο και τη δημιουργία συνεργασιών ή παραγωγικών δραστηριοτήτων στην Ινδία.

Αυτό που αναμένεται να γίνει πιο έντονα αισθητό όμως είναι η αντίστροφη ροή. Ήδη, πριν την συμφωνία, η ορμή της ινδικής βιομηχανίας μοτοσυκλετών έχει εντυπωσιάσει, με τις μεγάλες εταιρείες να αποκτούν, να στηρίζουν, και να αναβιώνουν ιστορικά ευρωπαϊκά σήματα ή/και εργοστάσια.

EU India

Πέρα από την Ευρώπη όμως σε παγκόσμια κλίμακα από 2024 στο 2025 η ινδική βιομηχανία μοτοσυκλετών σημείωσε εντυπωσιακή αύξηση στις εξαγωγές των δύο τροχών οι οποίες κατέγραψαν νέο ιστορικό υψηλό, 4,3 εκατομμυρίων μονάδων το 2025, με αύξηση της τάξεως του 27% σε σχέση με το 2024, δείχνοντας τη σημαντική ζήτηση διεθνώς για μοτοσυκλέτες και σκούτερ σε αγορές όπως η Λατινική Αμερική, η Αφρική και η Νοτιοανατολική Ασία. Παράλληλα, οι συνολικές πωλήσεις δύο τροχών (μοτοσυκλέτες και σκούτερ) στην Ινδία ξεπέρασαν τα 20 εκατομμύρια μονάδες το 2025, περίπου 5% πάνω από τα επίπεδα του 2024, επιβεβαιώνοντας τη σταθερή ανάπτυξη της αγοράς μετά από χρόνια στασιμότητας.

EU India

Εμείς αναμένουμε για περισσότερες και πιο συγκεκριμένες πληροφορίες της συμφωνίας που αναμένεται να ταράξει τα νερά στις παγκόσμιες αγορές, σε κάθε κλάδο και το τι αυτό σημαίνει για τους δύο τροχούς.