Ε.Ε.Συμβ.: Γεμάτη αδυναμίες χωρίς οφέλη, η κατασκευή των αυτοκινητόδρομων στην Ελλάδα!

Οι συμβάσεις παραχώρησης ήταν ένα λάθος...
Θάνο Αμβρ. Φελούκα
Από τον

Θάνο Αμβρ. Φελούκα

21/3/2018

Με Ειδική Έκθεση το Ευρωπαϊκό Ελεγκτικό Συνέδριο, δημοσιεύει τα αποτελέσματα επιτόπου έρευνας για έργα μεταφορών με συμβάσεις παραχώρησης σε Γαλλία, Ελλάδα, Ιρλανδία και Ισπανία, καταλήγοντας με τα χειρότερα για τους αυτοκινητόδρομους της χώρας μας. Ο λόγος που ελέγχθηκαν οι χώρες αυτές, είναι γιατί αντιπροσωπεύουν το 70% του συνολικού κόστους έργων με συμβάσεις παραχώρησης στην Ευρωπαϊκή Ένωση, με την Ελλάδα να κρατά τα σκήπτρα στην ανατίμηση των έργων αυτών.

Σχεδόν έχει συμπληρωθεί δεκαετία από τότε που γράφαμε στο ΜΟΤΟ πως το μόνο σωστό με τα διόδια και τις συμβάσεις παραχώρησης, είναι να ακυρωθούν πλήρως, για να δεχτούμε μεταξύ άλλων και την αντίδραση των εταιριών. Μονάχα που εμείς δεν γράφαμε για τις Συμβάσεις Παραχώρησης, γιατί δεν θέλαμε να δεχτούμε πως θα πληρώνουμε διόδια, αλλά γιατί είχαμε διαβάσει και τις 1.600 σελίδες επί τρεις φορές για κάθε μία τότε, και τραβούσαμε τα μαλλιά μας με όλα όσα συμφωνούσε τότε το Ελληνικό Κράτος. Είχαμε φτάσει μάλιστα και σε σχετικό διάλογο, σε μία από τις συζητήσεις μας με εκπρόσωπο τύπου:

«Να έρθετε στην Λάρισα, θα βάλουμε ένα ελικόπτερο για τους δημοσιογράφους που φέρνουν αντιρρήσεις, και θα πετάξουμε πάνω από τα Τέμπη, να δείτε ότι τρυπάμε το βουνό και πόσο τεράστιο έργο κάνουμε» Η δική μας απάντηση ήταν η εξής απλή:

«Ευχαριστούμε αλλά δεν έχει κανέναν νόημα η πτήση με το ελικόπτερο. Δεν αμφισβητούμε πως ανοίγετε τρύπες στο βουνό, ούτε πως είναι ένα τεράστιο έργο. Το πρόβλημα είναι ο τρόπος με τον οποίο γίνεται. Με μικρότερο ή το ίδιο κόστος θα το έκανε το κράτος μόνο του ή ακόμα κι εγώ ο ίδιος, ο κάθε ιδιώτης χωρίς κεφάλαιο δηλαδή. Διότι προεισπράττοντας για ένα μεγάλο διάστημα το αρχικό κεφάλαιο από τα διόδια που παραχωρούνται και με το κράτος εγγυητή της επένδυσης, δεν απαιτείται καμία εταιρία! Ο καθένας μας το έκανε, πόσο μάλλον το ίδιο το κράτος, αν μπορούσε να λειτουργήσει ως κράτος φυσικά».

Το πρόβλημα των ΣΔΙΤ που λίγες φωνές τότε περιέγραψαν, ανάμεσά τους και το MOTO από τους πρώτους, έρχεται τώρα το Ευρωπαϊκό Ελεγκτικό Συνέδριο να το επικυρώσει!

 

Στην πολυσέλιδη έκθεσή του που την παραθέτουμε αυτούσια αν θέλετε να την διαβάσετε στο τέλος του άρθρου, το Ελεγκτικό Συνέδριο καταλήγει πως οι ΣΔΙΤ δεν είναι πάντα η καλύτερη περίπτωση για την υλοποίηση ενός τέτοιου έργου, ενώ τονίζει πως η διάθεση των Ευρωπαϊκών Κονδυλίων δεν έχει αξιοποιηθεί όπως θα έπρεπε. Να τονίσουμε βέβαια πως στην απορρόφηση πόρων από την Ευρωπαϊκή Ένωση, η Ελλάδα κατέχει τα σκήπτρα έχοντας εισπράξει το 59% του συνολικού ποσού της συνεισφοράς. Το ιδιαίτερο πρόβλημα της Ελλάδας από την άλλη πλευρά, είναι πως με τις υπερβολικές εγγυήσεις που έδωσε στον ιδιωτικό τομέα και την μείωση διέλευσης από τα διόδια εξαιτίας της οικονομικής κρίσης, βρέθηκε να εγγυάται τόσο το ίδιο το έργο, όσο και το κέρδος της επένδυσης!

Με την απότομη αύξηση της τιμής πώλησης των καυσίμων που το ίδιο το κράτος επέβαλλε, δόθηκε το τελειωτικό χτύπημα για τα έργα με τις εταιρίες να διακόπτουν την συνέχειά τους εξαιτίας της πολύ μικρής διέλευσης από τους σταθμούς των διοδίων. Εκεί, όπως λέει η Έκθεση, το Δημόσιο βρέθηκε ανάμεσα σε ένα δίλλημα από δύο εξίσου ζημιογόνες επιλογές, εξαιτίας των Συμβάσεων Παραχώρησης που υπέγραψε, λίγο πριν φύγει από την πολιτική για να ζήσει πλούσια τα γερατειά του ο Σουφλιάς!

Όπως είπε επί λέξη στο MOTO ο κ. Μαυραγάνης πριν λίγες μέρες, όταν του αναφέραμε την αδικία να πληρώνει μία μοτοσυκλέτα το 70% του αντιτίμου ενός οικογενειακού αυτοκινήτου, ξεκινώντας συζήτηση για τις Συμβάσεις Παραχώρησης: «Αφήστε έχουμε δει δράκους και τέρατα όταν κοιτούσαμε όλα όσα είχαν υπογράψει. Δεν πιστεύαμε όλα όσα είχαν συμφωνήσει!»

Η Έκθεση κάνει ειδική μνεία στα 13 κράτη μέλη που κατασκευάζουν δρόμους χωρίς συμβάσεις παραχώρησης, αλλά και βρίσκει και τις διαφορές από κράτος σε κράτος, ανάμεσα στα παραπάνω που ελέγχτηκαν, ακριβώς γιατί αποτελούν το 70% του κόστους.

Η Ελλάδα είναι το χειρότερο παράδειγμα. Το Δημόσιο επέλεξε την επανεκκίνηση των έργων, ως λιγότερο άσχημη λύση, μονάχα που τα έργα έγιναν μικρότερα από αυτό που αρχικά έπρεπε πράγμα το οποίο αποτελεί ξεχωριστή αιτία για την μειωμένη διέλευση που παρουσιάζουν. Επιπρόσθετα το κόστος ανά χιλιόμετρο έφτασε να αυξηθεί έως και 47% για τον Αυτοκινητόδρομο Ε-65 (Αθήνα-Θεσσαλονίκη) και έως και 69% και την Ολυμπία Οδό με ταυτόχρονη μείωση της έκτασης των έργων κατά 55% και 45% αντίστοιχα! Πλέον το κόστος έφτασε ακόμα και τα 20,2 εκατ. Ευρώ ανά χλμ, ένα κόστος που καταλήγει στον φορολογούμενο απευθείας και φυσικά περιλαμβάνει το κέρδος της εταιρίας αλλά και του Δημοσίου!

Πρέπει επίσης να τονισθεί πως ευθύνη έχει και το Δημόσιο, καθώς πριν την οικονομική κρίση, έδωσε στις εταιρίες στρεβλή εικόνα χρήσης των αυτοκινητόδρομων και υπερβολικά αισιόδοξες προβλέψεις για το μέλλον. Καθιστούσε έτσι την βιωσιμότητα της επένδυσής τους εξ αρχής δύσκολη. Η οικονομική κρίση απλά συρρίκνωσε περισσότερο τα νούμερα, οδηγώντας στην πλήρη διακοπή των έργων.

Οι Ευρωπαίοι ελεγκτές διαπιστώνουν πως έργα με συμβάσεις παραχώρησης σε τόσο μεγάλο βάθος χρόνου είναι μία πρακτική που δεν πρέπει να γίνεται και ζημιώνει τους φορολογούμενους. Ταυτόχρονα εκμηδενίζει τον ανταγωνισμό, αποδυναμώνει την διαπραγματευτική θέση του Δημοσίου, υπονομεύει την οικονομική αποδοτικότητα και την διαφάνεια!

Διαβάστε αναλυτικά την Ειδική Έκθεση:

 

 

Συνημμένα

Έξυπνες κάμερες: Ποιες προδιαγραφές έχουν οι ιταλικές Tattile που έχουν μπει στα ελληνικά φανάρια!

Στην Ελλάδα ήρθε μία γενιά πίσω
Έξυπνες κάμερες: Ποιες προδιαγραφές έχουν οι Ιταλικές Tattile που έχουν μπει στα ελληνικά φανάρια!
Θάνο Αμβρ. Φελούκα
Από τον

Θάνο Αμβρ. Φελούκα

14/1/2026

Από την ιταλική εταιρεία Tattile είναι οι έξυπνες κάμερες που έχουν έρθει στην Ελλάδα. Πρόκειται για την σειρά Vega Smart και συγκεκριμένα για την προηγούμενη έκδοσή τους που μπορεί να ανιχνεύσει τις πινακίδες με ακρίβεια 99% έως ταχύτητες 250 χ.α.ω!

Η νεότερη έκδοση που έχει στη διάθεσή στης η ιταλική εταιρεία μπορεί να σκανάρει με επιτυχία μέχρι τα 320 χ.α.ω ενώ η προηγούμενη μέχρι τα 180 χ.α.ω., ενώ οι τιμές τους είναι ιδιαίτερα υψηλές, και κυμαίνονται στην περιοχή των 5.000 ευρώ η κάθε μία.

Οι συγκεκριμένες που έχουν μπει στην Ελλάδα είναι επίσης η πρώτη από τις εκδόσεις Vega που σκανάρει ταυτόχρονα δύο σειρές κειμένου, αντί μίας που είχαν οι παλαιότερες, άρα διαβάζει αυτόματα και τις πινακίδες των μοτοσυκλετών.

Όπως έχουμε πει, οι κάμερες αυτές έχουν τοποθετηθεί σε 8 σημεία στην Αττική που αναμένεται να αυξηθούν και καταγράφουν ήδη παραβάσεις, δοκιμάζοντας τα ποσοστά επιτυχίας του συστήματος, όσο αυτό εκπαιδεύεται.

Έξυπνες κάμερες και στους πεζόδρομους για να πιάνουν μοτοσυκλέτες!

Βασικό χαρακτηριστικό του συγκεκριμένου μοντέλου της σειράς Vega από την Tattile, σύμφωνα με τους Ιταλούς, είναι πως διαβάζει όλες τις πινακίδες ανεξαιρέτως αν υπάρχει τροχονομική παράβαση ή όχι. Μπορεί να αναγνωρίσει την υπερβολική ταχύτητα, την παραβίαση ερυθρού σηματοδότη, χωρίς μάλιστα την να έχει κάποιον εξωτερικό αισθητήρα για αυτό, την απουσία κράνους, ζώνης ασφαλείας καθώς και την χρήση κινητού κατά την οδήγηση. Ωστόσο διαβάζοντας όλες τις πινακίδες ακόμη και όταν δεν υπάρχει κάποια από τις παραπάνω παραβάσεις, μπορεί να δώσει συναγερμό σε περίπτωση που ανιχνεύσει πινακίδα οχήματος που απασχολεί τις Αρχές. Όπως για παράδειγμα είναι οι περιπτώσεις κλοπής.

Έξυπνες κάμερες: Ποιες προδιαγραφές έχουν οι Ιταλικές Tattile που έχουν μπει στα ελληνικά φανάρια!
Κάθε κάμερα μπορεί να σκανάρει ταυτόχρονα δύο λωρίδες σε απόσταση έως 25 μέτρων

Βάση τεχνικών χαρακτηριστικών διαβάζουν μέχρι τα 25 μέτρα και για τις συνθήκες χαμηλού φωτισμού αναλαμβάνουν 12 υψηλής τάσης LED και υπέρυθρες στα 850 nm. Το υπέρυθρο φως στα 850 nm είναι το πιο διαδεδομένο μήκος κύματος για κάμερες νυκτερινής όρασης κατάλληλο έως χρήση βιομετρικών για συστήματα αναγνώρισης προσώπου.

Οι κάμερες αυτές έχουν αισθητήρα CMOS 2.3 MP για καταγραφή περιστατικών και αναγνώριση παραβάσεων αλλά και ξεχωριστά έναν στα 5 MP για το διάβασμα των πινακίδων. Επομένως είναι ξεχωριστή η λειτουργία αναγνώρισης πινακίδας και αναγνώρισης παράβασης με την καταγραφή να γίνεται έως τα 75 fps.

Λειτουργούν από τους -40ο έως τους 60ο C και ρωτώντας τους Ιταλούς μπορούν να τυφλωθούν με την συνήθη πρακτική των “laser pointer”. Όμως θα χρειαστεί κάτι πιο ισχυρό από αυτά που πωλούνται νόμιμα για να γίνει μόνιμη ζημιά, ενώ -πάλι σύμφωνα με τον κατασκευαστή- και η προσωρινή τύφλωση είναι δύσκολη καθώς πρέπει να στοχεύσεις με ακρίβεια και τους δύο αισθητήρες.

Έξυπνες κάμερες: Ποιες προδιαγραφές έχουν οι Ιταλικές Tattile που έχουν μπει στα ελληνικά φανάρια!
Οι κάμερες που μπήκαν στην Ελλάδα είναι μία γενιά πίσω, αλλά ακόμη κι έτσι, διαβάζουν έως 250 χ.α.ω

Στην Ιταλία αυτές οι κάμερες υπάρχουν εκτός από ορισμένα φανάρια και κατά μήκος των αυτοκινητόδρομων για να μην σταματούν οι Ιταλοί κάθε 40 χιλιόμετρα να πληρώσουν διόδια, όπως και για να ελέγχουν την ασφαλιστική ενημερότητα κάθε οχήματος.

Το βασικότερο που βρήκαμε μιλώντας με τον Ιταλό προμηθευτή όμως, είναι πως μία αντίστοιχη κάμερα υπάρχει για αυτόματους σταθμούς διοδίων όπου ανιχνεύσει με επιτυχία τους άξονες κάθε οχήματος, προσαρμόζοντας αντίστοιχα το αντίτιμο.

Στην Ελλάδα οι μοτοσυκλέτες δεν μπορούν να χρησιμοποιήσουν την αυτοματοποιημένη διέλευση με προσαρμοσμένη για αυτές χρέωση, ενώ τα βανάκια με ύψος καμπίνας 2,2 μ. στο εθνικό δίκτυο, που είναι ιδανικά για μεταφορές κάθε είδους μοτοσυκλετών, πληρώνουν αυξημένο αντίτιμο σαν φορτηγά οχήματα καθότι οι Παραχωρησιούχοι έχουν επιλέξει το ύψος ως τον τρόπο καθορισμού μεταξύ των κατηγοριών και προφανώς επίτηδες έχει τοποθετηθεί αυτό στα 2,2 αντί των 2,7 που ισχύει στην Αττική Οδό για την αλλαγή χρέωσης σε φορτηγό.

Έξυπνες κάμερες: Ποιες προδιαγραφές έχουν οι Ιταλικές Tattile που έχουν μπει στα ελληνικά φανάρια!
Διαβάζουν κάθε όχημα, όχι μόνο εκείνα τα οποία πραγματοποιούν εκείνη τη στιγμή παράβαση

Όχι απλά υπάρχει η τεχνολογία για πιο σωστή χρέωση στα διόδια, αλλά την έχουμε ήδη φέρει στην Ελλάδα και την έχουμε εγκαταστήσει και στους δρόμους μας.

Για τα διόδια τα έχουμε πει, τα έχουμε γράψει πρώτοι το 2008, σχεδόν 20 χρόνια πριν μελετώντας τις συμβάσεις Παραχώρησης. Έχουν γίνει με τον χειρότερο τρόπο δίνοντας στους εργολάβους το κεφάλαιο για να κάνουν τα έργα (μέσα από την παραχώρηση είσπραξης υφιστάμενων σταθμών διοδίων τρία χρόνια πριν κάνουν την πρώτη αλλαγή σε έναν δρόμο που ήδη υπήρχε) και έπειτα εξασφαλίζοντας όχι απλά το κόστος σε περίπτωση μειωμένης διέλευσης αλλά ακόμη και το κέρδος! Κι αυτό φάνηκε είτε από μπλόκα, είτε από περιορισμούς μετακινήσεων που επιβλήθηκαν κατά την γνωστή μας περίοδο, όπου η Πολιτεία έπρεπε να καταβάλει στα διόδια ακόμη και την χασούρα τους από την μειωμένη διέλευση! Υπάρχουν και άλλες παράμετροι της σύμβασης που καταπατάται πλήρως, όπως η πρόβλεψη να ανοίγουν τα διόδια όταν υπάρχει ουρά 25 αυτοκινήτων για μεγάλο χρονικό διάστημα. Ούτε αυτό συμβαίνει σε ημέρες αυξημένης διέλευσης όπου υπάρχουν ουρές χιλιομέτρων για ώρες.

Τουλάχιστον λοιπόν, έπειτα από τα παραπάνω και αν δεν μας απαλλάξουν από τα διόδια, τώρα που έμαθαν την πηγή, ας εφαρμόσουν την τεχνολογία για διελεύσεις χωρίς μετωπικούς σταθμούς πληρωμής, απαλλάσσοντας τις Εθνικές Οδούς από τις συχνές στάσεις.