Euro NCAP Vision 2030 - Για πρώτη φορά η μοτοσυκλέτα σε κεντρικό ρόλο

Νέα στάνταρ με εκτεταμένες δοκιμές και crash-test ειδικά για μηχανοκίνητα δίκυκλα
Κώστα Γκαζή
Από τον

Κώστα Γκαζή

23/11/2022

Στις 9 Νοεμβρίου του 2022, ο οργανισμός αξιολόγησης ασφαλείας αυτοκινήτων European New Car Assessment Programme (Euro NCAP) παρουσίασε το όραμα του που τιτλοφορείται Vision 2030: a Safer Future for Mobility, και αναλύει τα στάνταρ ασφαλείας οχημάτων του άμεσου μέλλοντος, με τη μοτοσυκλέτα να διαδραματίζει για πρώτη φορά κεντρικό ρόλο.

Στο κοντινό παρελθόν, τόσο η Ομοσπονδία των Ευρωπαϊκών Ενώσεων Μοτοσυκλέτας FEMA όσο και ο οργανισμός Connected Motorcycle Consortium (CMC) είχαν εκφράσει την πεποίθηση τους πως τα μηχανοκίνητα δίκυκλα πρέπει να συμπεριληφθούν στην εξέλιξη των δοκιμαστικών διαδικασιών όσον αφορά στα Προηγμένα Βοηθητικά Συστήματα Οδηγού (Advanced Driver Assistance Systems ή ADAS). Συστήματα όπως το γνωστό μας πλέον και στις μοτοσυκλέτες Advanced Cruising Control (ACC), το ABS, το Traction Control, το Brake Assist, το Blind Spot Monitor, κ.α., τα οποία δεν έχουν δοκιμαστεί εκτενώς σε σενάρια και crash-test με μοτοσυκλέτες, και κάποιες φορές (ειδικά υπό κακές καιρικές συνθήκες) δεν αντιλαμβάνονται τα μηχανοκίνητα δίκυκλα, με αποτέλεσμα πολλές φορές την πρόκληση ατυχήματος.

Τώρα, το όραμα του Euro NCAP για το μέλλον περιλαμβάνει εκτεταμένα σενάρια δοκιμών των ADAS με μηχανοκίνητα δίκυκλα, με στόχο τη βελτιστοποίηση της λειτουργίας των συστημάτων απέναντι στις μοτοσυκλέτες και τα λιγότερα τροχαία ατυχήματα.

Στο νέο όραμα του Euro NCAP οι μοτοσυκλέτες παίζουν σημαντικό ρόλο, όπως θα δούμε στα παρακάτω 9 σημεία στα οποία γίνεται αναφορά στα μηχανοκίνητα δίκυκλα (PTWs):

  1. Οι δοκιμές αποφυγής τροχαίου ατυχήματος θα επεκταθούν με νέα σενάρια που θα περιλαμβάνουν πεζούς, ποδηλάτες και για πρώτη φορά αναβάτες μηχανοκίνητων δικύκλων!

  2. Οι πραγματικές δοκιμές θα γίνουν πιο πολύπλοκες με καλύτερη προσομοίωση του περιβάλλοντος οδήγησης, και θα περιλαμβάνουν και το interface μεταξύ ανθρώπου και βοηθημάτων.

  3. Ο Euro NCAP προτίθεται να ξεκινήσει δοκιμές στη συνδεσιμότητα όλων των ειδών στα οχήματα: (4G/5G), όχημα με όχημα, όχημα με VRU (Vulnerable Road User, ήτοι Ευάλωτους Χρήστες του Δρόμου), και οχημάτων με υποδομές.

  4. Οι δοκιμές θα επεκταθούν από την οδήγηση σε αυτοκινητόδρομο και στα υπόλοιπα οδηγικά περιβάλλοντα. Αυτό σημαίνει την επέκταση των προδιαγραφών του ACC, συμπεριλαμβανομένων δοκιμών αυτοκινήτων-μοτοσυκλετών από το 2024, κάτι που αναμένεται να βοηθήσει ιδιαίτερα στο να κάνει ορατές τις μοτοσυκλέτες στα συγκεκριμένα συστήματα των αυτοκινήτων.

  5. Στις δοκιμές αυτόματης πέδησης σε κατάσταση ανάγκης (Automatic Emergency Braking – AEB) προστέθηκαν δοκιμές με πεζούς, ποδηλάτες και μοτοσυκλετιστές, ενώ αναμένεται να προστεθούν και καταστάσεις όπου μια μοτοσυκλέτα πλησιάζει με μεγαλύτερη ταχύτητα απ’ ότι τα συστήματα μπορούσαν μέχρι σήμερα να προβλέψουν.

  6. Ο Euro NCAP προτίθεται να δώσει μεγάλο βάρος για πρώτη φορά σε δοκιμές με συνθήκες χαμηλού φωτισμού, και δυσδιάκριτων οχημάτων όπως τις μοτοσυκλέτες, ώστε αυτές να γίνονται ορατές από τα ADAS σε πραγματικές και όχι μόνο σε ιδανικές συνθήκες.

  7. Ως πρώτο βήμα για τη βελτίωση των ADAS σε κακές καιρικές συνθήκες (ομίχλη, βροχή, χιόνι), ο Euro NCAP ξεκινά έρευνα πάνω στην μειωμένη λειτουργικότητα τους σε ανάλογα περιβάλλοντα.

  8. Πέρα από τα σχεδιαζόμενα νέα τεστ συγκρούσεων με μοτοσυκλέτες, ο Euro NCAP σχεδιάζει να εξελίξει αυτά τα τεστ αυξάνοντας την ταχύτητα κίνησης των μοτοσυκλετών στις δοκιμές, και εισάγοντας σενάρια με μηχανοκίνητα δίκυκλα στις δοκιμές συγκρούσεων των βαν αλλά και των οχημάτων με υποβοηθούμενη / αυτόνομη οδήγηση.

  9. Προτάθηκε στον Euro NCAP να παρέχει καθοδήγηση στους αναβάτες μοτοσυκλέτας μέσω της αξιολόγησης συστημάτων ασφαλείας όπως τα συστήματα αντιμπλοκαρίσματος στα φρένα, τα συστήματα ελέγχου πρόσφυσης, συνδυασμένης πέδησης, προειδοποίησης για όχημα σε τυφλό σημείο του καθρέπτη, κ.α., προτείνοντας εκείνα με τον μεγαλύτερο αντίκτυπο στην ασφάλεια των αναβατών, ξεκινώντας με μια δοκιμαστική καμπάνια. Θα μπορούσε επίσης να τονίσει άλλες ανάγκες, όπως του eCall για τις μοτοσυκλέτες. Αυτό σημαίνει όχι μόνο crash tests αυτοκινήτων με μοτοσυκλέτες, αλλά και δοκιμές μοτοσυκλετών και προστατευτικού εξοπλισμού (PPE).

Τα παραπάνω είναι σίγουρα εξαιρετικά νέα για τους αναβάτες μοτοσυκλέτας και την ασφάλεια μας, και θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε θεαματική βελτίωση της λειτουργίας των ADAS που με τη σειρά της έχει τη δυναμική να μειώσει εξίσου θεαματικά τα τροχαία ατυχήματα με μοτοσυκλέτα, ειδικά όσον αφορά σε σενάρια που εμπλέκονται αυτοκίνητα.

Ο εφευρέτης του Start&Stop σχολιάζει: "Ο Τραμπ σκότωσε την τεχνολογία που κάνει τα αυτοκίνητα πιο οικολογικά"

Ο 88χρονος Mauro Palitto, δημιουργός του πρώτου Start&Stop, μιλά για την απόφαση των ΗΠΑ να καταργήσουν περιβαλλοντικά κίνητρα
Start&Stop
Από τον

Φίλιππο Σταυριδόπουλο

4/3/2026

Από το κέντρο έρευνας της FIAT μέχρι τη Regata ES του 1983, η ιδέα που γεννήθηκε από ένα απλό χρονόμετρο έγινε παγκόσμιο στάνταρ. Σήμερα όμως, η πολιτική απόφαση των ΗΠΑ φέρνει το Start&Stop ξανά στο προσκήνιο.

Ο Mauro Palitto, σήμερα 88 ετών, γεννημένος στη Ρώμη αλλά ταυτισμένος με το Τορίνο λόγω της μακράς του πορείας στο θρυλικό εργοστάσιο Lingotto της FIAT, είναι ο άνθρωπος πίσω από το πρώτο σύστημα αυτόματης διακοπής και επανεκκίνησης κινητήρα σε αυτοκίνητο παραγωγής. Στις αρχές της δεκαετίας του ’80, ως υπεύθυνος μοντέλου για τα Ritmo και Regata της FIAT, παρουσίασε το πρώτο αυτόματο Start&Stop στο FIAT Regata ES, ένα σύστημα ικανό να σβήνει τον κινητήρα κατά τη στάση και να τον επανεκκινεί μέσα σε λίγα δέκατα του δευτερολέπτου.

Σήμερα, η απόφαση της Υπηρεσίας Προστασίας Περιβάλλοντος (EPA) των ΗΠΑ, κατόπιν πρωτοβουλίας της κυβέρνησης του Donald Trump, να καταργήσει τα ομοσπονδιακά περιβαλλοντικά κίνητρα που συνδέονται με το Start&Stop, έχει προκαλέσει έντονες αντιδράσεις με μέρος των κατασκευαστών να χαιρετίζουν την πρωτοβουλία.

Για τον Palitto, όμως, το τίμημα είναι ξεκάθαρο, αύξηση εκπομπών και οπισθοδρόμηση. “Η διοίκηση Τραμπ έχει λάβει αποφάσεις που θα χαρακτήριζα σχεδόν εγκληματικές. Αυτή η πρωτοβουλία κινείται στην ίδια κατεύθυνση”, σχολιάζει. “Το Start&Stop δεν είναι ιδεολογική επιβολή. Είναι μια απλή και αποτελεσματική τεχνική λύση που μειώνει κατανάλωση και εκπομπές χωρίς να επιβαρύνει τον χρήστη ή τη βιομηχανία.”

Η αρχή του Start&Stop

Για να κατανοήσει κανείς την απαρχή της ιδέας, πρέπει να επιστρέψει στο 1982, στο Centro Ricerche FIAT. Εκεί, ο Palitto είδε ένα παλιό FIAT 128 με αυτοσχέδια συσκευή που κατέγραφε τους χρόνους ρελαντί.

“Οδήγησα από το Orbassano στο Mirafiori, περίπου 15 χιλιόμετρα. Μου πήρε 35 λεπτά και ανακάλυψα ότι το αυτοκίνητο είχε μείνει ακίνητο πάνω από 10 λεπτά με τον κινητήρα να δουλεύει.”

Αυτό το απλό δεδομένο έγινε η σπίθα, γιατί να μη σβήνει αυτόματα ο κινητήρας όταν το αυτοκίνητο είναι σταματημένο με το κιβώτιο στην νεκρό και να επανεκκινεί όταν ο οδηγός θελήσει να ξεκινήσει;

Οι δοκιμές έγιναν αρχικά σε Ritmo που προορίζονταν για απόσυρση. Τα αποτελέσματα ήταν καλύτερα του αναμενομένου και απέδειξαν ότι η συχνή επανεκκίνηση δεν προκαλούσε σημαντική φθορά. Το 1983, η Regata ES έγινε το πρώτο αυτοκίνητο παραγωγής στον κόσμο με αυτόματο Start&Stop στον βασικό εξοπλισμό, σχεδόν δύο δεκαετίες πριν η τεχνολογία διαδοθεί ευρέως στα τέλη των ‘90s και στις αρχές των 2000s, με τα δίκυκλα να ακολουθούν και την τεχνολογία να βρίσκει εφαρμογή κυρίως σε scooter αστικής χρήσης.

Start&Stop

Το τεστ με τους ταξιτζήδες

Σήμερα, ο Palitto δεν οδηγεί πλέον. Μετακινείται με ταξί και κάθε διαδρομή είναι μια μικρή έρευνα αγοράς. “Χρησιμοποιείτε το Start&Stop;” ρωτά τους οδηγούς.

Πολλοί το απενεργοποιούν. “Λένε ότι είναι ενοχλητικό ή ότι χαλάει τη μπαταρία και τον κινητήρα. Είναι μύθοι”, απαντά. Το κλειδί είναι ο ηλεκτρονικός έλεγχος στροφών. Το σύστημα αποδεσμεύει την μίζα μόλις ο κινητήρας φτάσει γωνιακή ταχύτητα που υποδηλώνει πραγματική εκκίνηση. Αυτό συμβαίνει σε μόλις λίγα δέκατα του δευτερολέπτου και περιορίζει τη φθορά σε σχέση με μια παρατεταμένη χειροκίνητη εκκίνηση."

Ιδιαίτερα για ταξί που κινούνται κατά 90% σε αστικό περιβάλλον, το όφελος είναι σαφές, εκεί όπου το ρελαντί κυριαρχεί, το Start&Stop έχει τη μεγαλύτερη επίδραση.

Το μέλλον είναι ηλεκτρικό

Παρά την απογοήτευσή του, ο Palitto βλέπει την εξέλιξη της τεχνολογίας με ρεαλισμό. “Δεν μπορούσα να φανταστώ ότι θα υποχωρούσε λόγω πολιτικής επιλογής. Πίστευα ότι θα ξεπεραστεί φυσιολογικά, στο πλαίσιο της ηλεκτροκίνησης.”

Στην Ευρώπη, όπως επισημαίνει, οι κανονισμοί είναι αυστηροί, αλλά η υποδομή δεν έχει ακόμη αναπτυχθεί επαρκώς. Στις ΗΠΑ, θεωρεί ότι πρόκειται για συνειδητή πολιτική επιλογή.

“Είτε αρέσει είτε όχι, το μέλλον είναι ηλεκτρικό. Στα robotaxi του αύριο δεν θα υπάρχει Start&Stop, γιατί δεν θα υπάρχει κινητήρας εσωτερικής καύσης. Εκεί θα είναι η πραγματική τομή.”

Και ίσως τελικά, η εφεύρεση που γεννήθηκε από δέκα λεπτά ρελαντί σε μια διαδρομή 15 χιλιομέτρων να περάσει στην ιστορία ως ένα από τα τελευταία μεγάλα βήματα εξοικονόμησης στην εποχή της βενζίνης, πριν η ίδια η βενζίνη γίνει παρελθόν, πράγμα που μοιάζει να βρίσκεται ακόμα αρκετά μακριά, όπως επιβεβαιώνουν και οι τελευταίες εξελίξεις