FEMA - Οι προτάσεις της για βελτίωση του συστήματος εκπαίδευσης και εξέτασης αναβατών μοτοσυκλέτας

Απογοήτευση με τις νέες προτάσεις της Ε.Ε. για τις άδειες οδήγησης
FEMA Άδειες Οδήγησης
Κώστα Γκαζή
Από τον

Κώστα Γκαζή

2/3/2023

Η Ομοσπονδία των Ευρωπαϊκών Συνδέσμων Μοτοσυκλέτας FEMA δηλώνει πολύ απογοητευμένη από τις προτάσεις της Ε.Ε. για αναθεώρηση των αδειών οδήγησης μοτοσυκλέτας, θεωρώντας πως αυτές αγνοούν τις πραγματικές ανάγκες των αναβατών. Η FEMA επιθυμεί την έκδοση μιας καλύτερης οδηγίας, καταθέτοντας τις δικές της προτάσεις στο θέμα.

Ακολουθεί το δελτίο τύπου της FEMA:

“Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δημοσίευσε μια νέα δέσμη μέτρων για την οδική ασφάλεια. Μέρος αυτού είναι η πρόταση για μια νέα οδηγία για τις άδειες οδήγησης. Τα νέα στοιχεία είναι κυρίως η εισαγωγή της ψηφιακής άδειας οδήγησης και η εναρμόνιση της ανανέωσης των αδειών οδήγησης.

Σε γενικές γραμμές, η FEMA ζητά αλλαγή κατεύθυνσης από τη σημερινή εστίαση στις τεχνικές δεξιότητες σε χαμηλές ταχύτητες, σε υψηλότερες δεξιότητες που οδηγούν σε καλύτερη επίγνωση του κινδύνου και προετοιμασία για την αντιμετώπιση απρόβλεπτων καταστάσεων. Αυτό μπορεί να γίνει χωρίς να αυξηθεί το ηλικιακό κατώφλι για την απόκτηση πλήρους άδειας οδήγησης Α, κάνοντας διαφορετικές επιλογές και διευκολύνοντας τη μετάβαση από την άδεια Α1 στην Α.

Εφιστούμε επίσης την προσοχή στην παρούσα δομή της οδηγίας όσον αφορά τις μοτοσυκλέτες κατάρτισης και εξέτασης, η οποία δυσκολεύει τις γυναίκες και γενικότερα τα χαμηλότερα αναστήματα. Μια αλλαγή στις απαιτήσεις για τις μοτοσυκλέτες εκπαίδευσης και δοκιμών θα μπορούσε να αλλάξει αυτή την κατάσταση. Τέλος, ζητάμε περαιτέρω εναρμόνιση όσον αφορά τα ρυμουλκούμενα και τη δυνατότητα οδήγησης ελαφριάς μοτοσυκλέτας με άδεια Β (αυτοκινήτου) σε όλα τα κράτη μέλη.

Η Επιτροπή διατύπωσε επίσης πέντε στόχους για την επίλυση των παραπάνω βασικών προβλημάτων, τους οποίους και κοινοποίησε στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Αυτοί εν συντομία είναι οι εξής:

1. Αύξηση της ασφάλειας στους δρόμους της Ένωσης με τη μείωση των επικίνδυνων συμπεριφορών

2. Αύξηση της ασφάλειας στους δρόμους της Ένωσης με τη βελτίωση των οδηγικών δεξιοτήτων καθώς και με την αύξηση της αναγνώρισης των κινδύνων και των γνώσεων σχετικά με την οδική ασφάλεια

3. Αύξηση της ασφάλειας στους δρόμους της Ένωσης με τη διασφάλιση της επαρκούς ιατρικής ικανότητας των οδηγών. αξιολογείται με συνεπή τρόπο σε ολόκληρη την Ένωση

4. Άρση των εναπομεινάντων εμποδίων στην ελεύθερη κυκλοφορία που προκύπτουν από το πεδίο εφαρμογής και την εφαρμογή της

των υφιστάμενων κανόνων για την έκδοση, την ανταλλαγή και την ανανέωση των αδειών οδήγησης

5. Να επιτρέψει την αναγνώριση των ψηφιακών αδειών οδήγησης μεταξύ των κρατών μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Πιο αναλυτικά:

1. Συμπεριφορά. Αυτό είναι θέμα επιβολής και εκπαίδευσης. Οι νέοι χρήστες του οδικού δικτύου πρέπει να εκπαιδεύονται πώς να συμπεριφέρονται και τι σημαίνει αυτό για εκείνους από μικρή ηλικία με τρόπο κατανοητό. Τα μέλη της FEMA έχουν εμπειρία με εκπαιδευτικά προγράμματα που απευθύνονται σε παιδιά ηλικίας 12-16 ετών και έχουν αποδείξεις ότι αυτό είχε θετική επίδραση στη μείωση του αριθμού των ατυχημάτων. Επίσης, κατά τη διάρκεια της εκπαίδευσης για τις εξετάσεις, το να μαθαίνει κανείς να είναι υπεύθυνος χρήστης του δρόμου είναι σημαντικότερο από την εκπαίδευση στον ΚΟΚ.

2. Δεξιότητες οδήγησης και επίγνωση των κινδύνων. Πρόκειται για δύο διαφορετικά πράγματα, αλλά κατά κάποιο τρόπο η Επιτροπή τα βάζει στο ίδιο καλάθι. Οι δεξιότητες οδήγησης είναι τεχνικές δεξιότητες, οι οποίες για τους μοτοσυκλετιστές διδάσκονται και εξετάζονται με τρόπο και σε περιβάλλον που έχει ελάχιστη σχέση με τις καταστάσεις που αντιμετωπίζει κανείς στον δρόμο. Οι σημερινές απαιτήσεις σχετικά με τις δεξιότητες οδήγησης έχουν περιορισμένο αντίκτυπο στην οδική ασφάλεια. Η επίγνωση του κινδύνου είναι πολύ πιο σημαντική και απαιτεί την ικανότητα αναγνώρισης, αξιολόγησης και πρόβλεψης καταστάσεων που θα μπορούσαν να θέσουν σε κίνδυνο τον αναβάτη. Αυτές μπορεί να είναι οι άλλοι χρήστες του δρόμου, η κατάσταση του οδοστρώματος, και άλλες αναμενόμενες ή απροσδόκητες καταστάσεις. Το να είσαι προετοιμασμένος για τις παραπάνω καταστάσεις είναι κατά την άποψή μας η σημαντικότερη συμβολή στην οδική ασφάλεια που μπορεί να συνδεθεί με τον αναβάτη, και είναι ακριβώς αυτό το στοιχείο που λείπει από τις σημερινές απαιτήσεις για τις άδειες οδήγησης. Για την ανάπτυξη αυτών των δεξιοτήτων απαιτείται μια καλή αρχική εκπαίδευση, ενώ σημαντική είναι και η εκπαίδευση μετά την απόκτηση της άδειας οδήγησης. Ταυτόχρονα, η εκπαίδευση και οι εξετάσεις δεν πρέπει να επιβαρύνουν αναίτια τον αναβάτη από άποψη χρόνου, ενέργειας και κόστους. Το όριο για την απόκτηση πλήρους άδειας οδήγησης μοτοσυκλέτας είναι ήδη πολύ υψηλότερο από ό,τι για την άδεια οδήγησης αυτοκινήτου, ως αποτέλεσμα των των πολλών σταδίων μέχρι να φτάσει κανείς εκεί (Α1, Α2, Α), με επαναλαμβανόμενες εξετάσεις (και συνεπώς εκπαίδευσης). Κάνοντας τις σωστές επιλογές είναι δυνατόν να έχουμε καλύτερα εκπαιδευμένους αναβάτες, οι οποίοι δείχνουν μια ασφαλέστερη και πιο υπεύθυνη στάση και συμπεριφορά στον δρόμο, και ταυτόχρονα να μειωθούν τα όρια για κάθε άδεια. Η FEMA έχει ήδη έδειξε τον τρόπο με τον οποίο μπορεί να γίνει αυτό στο έργο "Αρχική εκπαίδευση αναβατών" και στην έκθεση του έργου που προέκυψε και στο ανάλογο εγχειρίδιο (Το μοντέλο IRT)

3. Ιατρική καταλληλότητα. Αναγνωρίζουμε τη σημασία της ιατρικής καταλληλότητας. Πρέπει να γίνεται διάκριση όσον αφορά στις σωματικές αναπηρίες, τις χρόνιες ασθένειες και τη χρήση φαρμάκων που μπορεί να έχουν αρνητικές επιπτώσεις στην ικανότητα οδήγησης. Οι συνέπειες μιας σωματικής αναπηρίας μπορούν συχνά να ξεπεραστούν με με τη χρήση προσαρμοσμένων χειριστηρίων (ακόμη και στην περίπτωση των PTWs)- οι σωματικές αναπηρίες δεν πρέπει απαραίτητα να αποτελούν εμπόδιο για την απόκτηση άδειας οδήγησης. Αυτό σημαίνει επίσης ότι πρέπει να είναι δυνατή η παρακολούθηση της εκπαίδευσης και των εξετάσεων με όχημα που έχει προσαρμοσμένα χειριστήρια. Η άδεια που χορηγείται από τις αρχές ενός κράτους μέλους για οδήγηση με αυτόν τον τρόπο πρέπει να αναγνωρίζεται και στις υπόλοιπες χώρες μέλη. Ιδιαίτερη προσοχή απαιτείται σε περίπτωση χρόνιων ασθενειών, συμπεριλαμβανομένης της κακής όρασης, ή/και χρήσης φαρμάκων που μπορεί να επηρεάσουν την ικανότητα οδήγησης.

4. Εμπόδια στην ελεύθερη κυκλοφορία. Εδώ ζητάμε προσοχή για τη χρήση ρυμουλκούμενων από μοτοσυκλέτες. Το συγκεκριμένο θέμα εξακολουθεί να μη ρυθμίζεται, ενώ σε ορισμένα κράτη μέλη επιτρέπεται και σε άλλα όχι. Επίσης, η χρήση ελαφριάς μοτοσυκλέτας (<125cc) με άδεια οδήγησης Β πρέπει να ρυθμιστεί σε επίπεδο ΕΕ, συμπεριλαμβανομένων των ελάχιστων απαιτήσεων για την εκπαίδευση. Τώρα αρκετά κράτη μέλη έχουν τους δικούς τους κανονισμούς και απαιτήσεις, αλλά αυτό ισχύει μόνο στο έδαφός τους και όχι διασυνοριακά. Αυτές οι ελαφριές μοτοσυκλέτες χρησιμοποιούνται κυρίως σε κυκλοφορία χαμηλών ταχυτήτων από commuters που προσπαθούν να αποφύγουν το μποτιλιάρισμα. Με τον τρόπο αυτό συμβάλλουν στη μείωση της αστικής συμφόρησης. Προτείνουμε στην Επιτροπή να ξεκινήσει μια αξιολόγηση κόστους-οφέλους στο θέμα.

5. Αμοιβαία αναγνώριση των ψηφιακών αδειών οδήγησης. Υποστηρίζουμε τη θέσπιση ενός πλαισίου για τις ψηφιακές άδειες οδήγησης.”

Βρετανία: Δωρεάν μοτοσυκλετιστική εκπαίδευση από την Αστυνομία

Η τροχαία του Hampshire εκπαιδεύει νέους αναβάτες με στόχο την πρόληψη των ατυχημάτων
Smart Ride
Από τον

Φίλιππο Σταυριδόπουλο

5/8/2026

Το πρόγραμμα SmartRide συμπληρώνει όσα δεν διδάσκει η υποχρεωτική, για την απόκτηση άδειας οδήγησης, εκπαίδευση και προσφέρεται δωρεάν, με την Αστυνομία να επενδύει στην επιμόρφωση αντί να περιμένει την παράβαση και τιμωρία.

Στο Hampshire και στο Isle of Wight της Βρετανίας η τοπική Αστυνομία, σε συνεργασία με την Αστυνομική Αρχή της περιοχής, δημιούργησε το SmartRide, ένα δωρεάν πρόγραμμα εκπαίδευσης που απευθύνεται σε νέους και άπειρους αναβάτες, καλύπτοντας γνώσεις και δεξιότητες που δεν περιλαμβάνονται στην βασική υποχρεωτική εκπαίδευση για το δίπλωμα.

Το πρόγραμμα συνδυάζει θεωρητική εκπαίδευση με πρακτική οδήγηση στον δρόμο, υπό την επίβλεψη έμπειρων μοτοσυκλετιστών της Τροχαίας. Η έμφαση δίνεται στην αντίληψη κινδύνου, στη σωστή λήψη αποφάσεων και στην ασφαλή οδήγηση σε πραγματική κυκλοφορία.

Smart Ride

Η πρώτη διοργάνωση πραγματοποιήθηκε στα τέλη Ιουνίου και, σύμφωνα με την Αστυνομία, όλοι οι συμμετέχοντες δήλωσαν ότι αισθάνονται πιο ασφαλείς πλέον στον δρόμο. Όπως ανέφεραν, το πρόγραμμα ήταν εύκολα κατανοητό και τους δίδαξε στοιχεία που δεν είχαν μάθει κατά την απόκτηση του διπλώματος.

Το SmartRide έχει και τη στήριξη της Emma Wilding, η οποία έχασε τον 19χρονο γιο της, σε τροχαίο με μοτοσυκλέτα το 2025. Η ίδια καλεί τους νέους να συμμετάσχουν, τονίζοντας ότι πολλά δυστυχήματα μπορούν να προληφθούν μέσα από καλύτερη εκπαίδευση.

Όπως εξήγησε ο επιθεωρητής Tom Waller της Μονάδας Τροχαίας, η απειρία και οι λανθασμένες αποφάσεις αποτελούν δύο από τις βασικότερες αιτίες σοβαρών τροχαίων με εμπλεκόμενους νέους αναβάτες.

Smart Ride

"Οι αστυνομικοί μας διαθέτουν τεράστια εμπειρία και θέλουν να τη μεταδώσουν στους νέους αναβάτες. Στόχος μας είναι να σώσουμε όσο το δυνατόν περισσότερες ζωές."

Από την πλευρά της, η Αστυνομική Επίτροπος Donna Jones υπογράμμισε ότι οι νέοι μοτοσυκλετιστές ανήκουν στις πιο ευάλωτες ομάδες χρηστών του οδικού δικτύου και ότι ακόμη και αν το πρόγραμμα σώσει μία ζωή, θα έχει πετύχει τον σκοπό του.

Δεν είναι η πρώτη φορά που εφαρμόζεται μια τέτοια πρωτοβουλία στη Βρετανία. Από το 2024 λειτουργεί και το Project Apex, το οποίο επίσης προσφέρει δωρεάν εκπαίδευση σε αναβάτες 16 έως 19 ετών, περιλαμβάνοντας εκπαίδευση στην αντίληψη κινδύνου, βασική συντήρηση μοτοσυκλέτας, πρώτες βοήθειες και οδήγηση στον δρόμο.

Smart Ride

Η ανάγκη για τέτοιες δράσεις γίνεται ακόμη πιο επιτακτική από τα πρόσφατα στοιχεία του βρετανικού Υπουργείου Μεταφορών. Το 2026 οι θάνατοι μοτοσυκλετιστών αυξήθηκαν κατά 14% σε σχέση με το 2024, φτάνοντας τους 386, ενώ συνολικά 6.096 αναβάτες σκοτώθηκαν ή τραυματίστηκαν σοβαρά. Παρότι οι μοτοσυκλέτες αποτελούν περίπου το 1% της κυκλοφορίας, αντιστοιχούν στο 25% των θανάτων από τροχαία.

Η ειρωνεία είναι ότι σε μια εποχή όπου και στην Ελλάδα συζητάμε διαρκώς για την οδική ασφάλεια, η επαφή των περισσότερων χρηστών του δρόμου με την Τροχαία παραμένει σχεδόν αποκλειστικά συνδεδεμένη στην λογική της “μηδενικής ανοχής”, με ελέγχους, πρόστιμα και καταστολή. Εκεί, εν αντιθέσει, βλέπουμε μια Αστυνομία που επενδύει, προσωπικό και χρήματα για να εκπαιδεύσει τους νέους αναβάτες πριν κάνουν το λάθος. Ποιος ξέρει, ίσως να φταίει ότι δεν έχουν Everest ακόμα εκεί…

Η επιβολή του νόμου είναι ένα αναγκαίο κακό. Όμως η πρόληψη σώζει ζωές πολύ πριν χρειαστεί να τιμωρηθεί μια παράβαση. Και το SmartRide δείχνει ότι, όταν η Αστυνομία αντιμετωπίζει τον αναβάτη ως πολίτη που χρειάζεται εκπαίδευση και όχι μόνο ως πιθανό παραβάτη, το αποτέλεσμα ενδέχεται να είναι πολύ πιο ουσιαστικό.