Γιατί πρέπει να οδηγούμε μοτοσυκλέτες!

Μας κάνει καλύτερους ανθρώπους
Από τον

Λάζαρο Μαυράκη

26/8/2019

Κι όμως! Αν θέλουμε να είμαστε καλύτεροι άνθρωποι και –κυρίως- να έχουμε καλύτερη ποιότητα ζωής, η οδήγηση της μοτοσυκλέτας είναι ένας από τους καλύτερους τρόπους για να το καταφέρουμε αυτό. Μπορεί εμείς που δεν μπορούμε να μην οδηγούμε μοτοσυκλέτες γιατί αυτό μας προσδιορίζει και μας κάνει αυτό που είμαστε να το θεωρούμε αυτονόητο, αλλά αυτό το άρθρο εξηγεί τους λόγους σε όλους αυτούς που δεν μπορούν να καταλάβουν το γιατί.
Κατ' αρχήν το πιο κοινότοπο αλλά πέρα για πέρα αληθινό, είναι ότι η μοτοσυκλέτα είναι… cool. Αντίστοιχα είμαστε και όλοι όσοι τις οδηγούμε –ή τουλάχιστον η πλειοψηφία. Οι μοτοσυκλέτες είναι μια "δήλωση" του ιδιοκτήτη τους που λέει ότι ευχαριστιέται της ζωή, του αρέσει η περιπέτεια και δεν αφήνει τον φόβο να τον φρενάρει. Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι όποιος δει κάποιον να οδηγεί μοτοσυκλέτα, θεωρεί ότι είναι ωραίος τύπος (εκτός κι αν είναι η πεθερά του…) και σε μεγαλύτερο ή σε μικρότερο ποσοστό εντυπωσιάζεται. Προσοχή όμως! Αν σας δουν να οδηγείτε με σαγιονάρες και μαγιό χωρίς κράνος, τότε μάλλον θα θεωρήσουν ότι είστε ηλίθιος.


Υπάρχουν επίσης και οι φιλοσοφικές προεκτάσεις, με την κατάκτηση του περίφημου ζεν και εξηγούμαστε ευθύς αμέσως. Όταν οδηγείς μια μοτοσυκλέτα οι σκέψεις σου εστιάζονται σ' εκείνες τις στιγμές και μόνο. Είναι εκείνη η περίπτωση που αισθάνεσαι μεγάλος, έχοντας ταυτόχρονα την επίγνωση και του πόσο μικρός είσαι. Εκεί οφείλεται και το περίεργο βλέμμα κάθε μοτοσυκλετιστή και αναβάτη, γιατί εμείς έχουμε την δυνατότητα να κατανοήσουμε το σύμπαν στην πραγματική του διάσταση!
Από πρακτική άποψης, είναι πέραν πάσης αμφισβήτησης ότι η μοτοσυκλέτες διευκολύνουν άπειρα την καθημερινότητά μας. Δεν υπάρχει χειρότερο πράγμα από το να χάνεις χρόνο κολλημένος στην κίνηση και πάνω σε μια μοτοσυκλέτα αυτό δεν θα συμβεί ποτέ. Από την άλλη, ακόμη και μια βαρετή διαδρομή ρουτίνας αποκτά άλλο ενδιαφέρον όταν την κάνεις με την μοτοσυκλέτα σου. Μπορείς να βρεις τη διασκέδαση σε κάθε μέτρο σε κάθε στροφή, ακόμη και μέσα στο αστικό περιβάλλον. Φτάνεις γρηγορότερα στον προορισμό σου και πιο οικονομικά. Παρατηρήστε το και στον εργασιακό σας χώρο: κάθε συνάδελφος που μπαίνει στο γραφείο και βγάζει το κράνος του, είναι πιο χαμογελαστός από τον συνάδελφο που έψαχνε τρία τέταρτα να παρκάρει. Συν του ότι το περιβαλλοντικό μας ίχνος είναι πολύ μικρότερο απ' ό,τι των υπόλοιπων οχημάτων, επιβαρύνοντας το πρόβλημα της ρύπανσης πολύ λιγότερο από τα αυτοκίνητα για παράδειγμα. Οι μοτοσυκλέτες απαιτούν λιγότερους πόρους για να κατασκευαστούν, καταλαμβάνουν μικρότερο χώρο στους δρόμους, φθείρουν λιγότερο το οδικό σύστημα και ως μέσα μεταφοράς ενός ή δύο ατόμων είναι πολύ πιο αποτελεσματικές γενικότερα.


Ένα επιπλέον όφελος που αποκομίζουμε από την οδήγηση της μοτοσυκλέτας, είναι ότι αυτά που εφαρμόζουμε αποτελούν και μαθήματα ζωής γενικότερα. Όταν οδηγούμε κοιτάμε πάντα εκεί που θέλουμε να πάμε κι όχι ακριβώς μπροστά από τον τροχό μας. Αφουγκραζόμαστε το περιβάλλον κι έχουμε όλες τις αισθήσεις μας να δουλεύουν σε απόλυτο βαθμό. Αυτές οι λύσεις που μας χρησιμεύουν στο δρόμο είναι αυτές που θα πρέπει να εφαρμόζουμε και στη ζωή μας. Να κοιτάμε πάντα μακριά κι όχι κοντόφθαλμα όταν νιώθουμε ότι χάνουμε την ψυχολογική ισορροπία μας και τα υπόλοιπα θα γίνουν από μόνα τους.


Και η λίστα δεν σταματά εδώ. Οι μοτοσυκλέτες είναι από τα λίγα πράγματα που μας δίνουν αφορμές να διατηρήσουμε την αυθεντικότητα. Στην πλειοψηφία τους, ακόμη και στην απλούστερη μορφή τους, είναι μια αντανάκλαση της προσωπικότητας του ιδιοκτήτη τους. Πολύ σπάνια δύο μοτοσυκλέτες θα είναι απόλυτα ίδιες, χωρίς έστω την παραμικρή παρέμβαση από την πλευρά του αναβάτη τους. Επιπλέον, από σχεδιασμού τους, οι μοτοσυκλέτες προσφέρουν μεγαλύτερη ελευθερία και περισσότερες επιλογές για να εκφράσεις την φαντασία σου πάνω τους, με τη δημιουργία ενός ισχυρού δεσμού, ανάμεσα σε μοτοσυκλέτα και άνθρωπο. Ακόμη και οι απλή ενασχόληση με τις βασικές διαδικασίες συντήρησης συντελούν σ' αυτό το χτίσιμο της ιδιαίτερης σχέσης.

Όταν οδηγείς μια μοτοσυκλέτα οι σκέψεις σου εστιάζονται σ' εκείνες τις στιγμές και μόνο

Οι μοτοσυκλέτες συμβάλλουν όμως και στην βελτίωση της υγείας μας. Μια έρευνα έχει καταλήξει στο συμπέρασμα ότι όταν οδηγείς μέσα στην κίνηση, ο εγκέφαλος παίρνει περισσότερες αποφάσεις ανά λεπτό, απ' ό,τι ένας πιλότος που εμπλέκεται σε αερομαχία. Υπάρχουν πάρα πολλές επιστημονικές μελέτες που αποδεικνύουν ότι το να οδηγείς μοτοσυκλέτα βελτιώνει την εγκεφαλική λειτουργία και την αντίληψη. Δεν είναι άλλωστε λίγες οι περιπτώσεις που η μοτοσυκλέτα έχει λειτουργήσει θεραπευτικά σε ανθρώπους που έπασχαν από κατάθλιψη και κρίσεις άγχους. Σε ό,τι αφορά την σωματική υγεία, η οδήγηση –και ειδικά για όσους ασχολούνται με το χώμα- είναι μια από τις πιο αποδοτικές αερόβιες ασκήσεις, ενεργοποιώντας μεγάλες μυϊκές ομάδες.


Η συμβολή των μοτοσυκλετών στην βελτίωση της ποιότητας ζωής περιλαμβάνει και την κοινωνικοποίηση. Η κουλτούρα και η φιλοσοφία του μοτοσυκλετισμού έχει να κάνει με την αντιμετώπιση όλων των μοτοσυκλετιστών ως μέλη μιας μεγάλης ενιαίας κοινότητας. Υπάρχει αυτό το πνεύμα συναδελφικότητα και αλληλεγγύης που δεν το συναντάμε σε καμία άλλη αντίστοιχη κατηγορία ιδιοκτητών οχημάτων και η αλήθεια είναι ότι μερικοί από τους καλύτερους και πιο ωραίους ανθρώπους που έχουμε γνωρίσει, οδηγούσαν μοτοσυκλέτα. Ανθρώπους που δίνουν τα πάντα για να βοηθήσουν έναν συνάδελφο μοτοσυκλετιστή γιατί είναι "ένας από εμάς".


Ένα από τα μεγαλύτερα κλισέ, αλλά ταυτόχρονα και μια από τις μεγαλύτερες αλήθειες, είναι η περιβόητη αίσθηση ελευθερίας που προσφέρει η μοτοσυκλέτα, καθώς μπορεί να σε πάει σε μέρη που κανένα αυτοκίνητο δεν θα μπορέσει ποτέ. Σου προσφέρει την απόλυτη αυτονομία και ελευθερία να αποφασίσεις για οποιονδήποτε προορισμό, χωρίς κανένα περισπασμό. Κι όλα αυτά συμβαίνει ενώ βρίσκεσαι σε απόλυτη επαφή και σύνδεση με το περιβάλλον. Δεν το παρακολουθείς αποκλεισμένος και αποστειρωμένος, αλλά γίνεσαι μέρος αυτού.

Δεν είναι άλλωστε λίγες οι περιπτώσεις που η μοτοσυκλέτα έχει λειτουργήσει θεραπευτικά

Με άλλα λόγια, η οδήγηση μιας μοτοσυκλέτας είναι απίθανη, είναι διασκεδαστική, είναι εξιταριστική, είναι συναρπαστική. Μπορεί να οδηγείς μια μεγάλη ή μια μικρή μοτοσυκλέτα, μπορεί να οδηγείς με όποιο ρυθμό και στιλ θέλεις, ξύνοντας γόνατα σε μια πίστα ή βολτάροντας σε μια παραλιακή λεωφόρο. Όπως και να έχει οι μοτοσυκλέτες θα αποτελούν το καύσιμο που χρειάζεται η ψυχή μας. Είναι αυτές που φέρνουν συχνότερα το χαμόγελο στα χείλη μας. Οι μοτοσυκλέτες είναι τρόπος ζωής!

Ο εφευρέτης του Start&Stop σχολιάζει: "Ο Τραμπ σκότωσε την τεχνολογία που κάνει τα αυτοκίνητα πιο οικολογικά"

Ο 88χρονος Mauro Palitto, δημιουργός του πρώτου Start&Stop, μιλά για την απόφαση των ΗΠΑ να καταργήσουν περιβαλλοντικά κίνητρα
Start&Stop
Από τον

Φίλιππο Σταυριδόπουλο

4/3/2026

Από το κέντρο έρευνας της FIAT μέχρι τη Regata ES του 1983, η ιδέα που γεννήθηκε από ένα απλό χρονόμετρο έγινε παγκόσμιο στάνταρ. Σήμερα όμως, η πολιτική απόφαση των ΗΠΑ φέρνει το Start&Stop ξανά στο προσκήνιο.

Ο Mauro Palitto, σήμερα 88 ετών, γεννημένος στη Ρώμη αλλά ταυτισμένος με το Τορίνο λόγω της μακράς του πορείας στο θρυλικό εργοστάσιο Lingotto της FIAT, είναι ο άνθρωπος πίσω από το πρώτο σύστημα αυτόματης διακοπής και επανεκκίνησης κινητήρα σε αυτοκίνητο παραγωγής. Στις αρχές της δεκαετίας του ’80, ως υπεύθυνος μοντέλου για τα Ritmo και Regata της FIAT, παρουσίασε το πρώτο αυτόματο Start&Stop στο FIAT Regata ES, ένα σύστημα ικανό να σβήνει τον κινητήρα κατά τη στάση και να τον επανεκκινεί μέσα σε λίγα δέκατα του δευτερολέπτου.

Σήμερα, η απόφαση της Υπηρεσίας Προστασίας Περιβάλλοντος (EPA) των ΗΠΑ, κατόπιν πρωτοβουλίας της κυβέρνησης του Donald Trump, να καταργήσει τα ομοσπονδιακά περιβαλλοντικά κίνητρα που συνδέονται με το Start&Stop, έχει προκαλέσει έντονες αντιδράσεις με μέρος των κατασκευαστών να χαιρετίζουν την πρωτοβουλία.

Για τον Palitto, όμως, το τίμημα είναι ξεκάθαρο, αύξηση εκπομπών και οπισθοδρόμηση. “Η διοίκηση Τραμπ έχει λάβει αποφάσεις που θα χαρακτήριζα σχεδόν εγκληματικές. Αυτή η πρωτοβουλία κινείται στην ίδια κατεύθυνση”, σχολιάζει. “Το Start&Stop δεν είναι ιδεολογική επιβολή. Είναι μια απλή και αποτελεσματική τεχνική λύση που μειώνει κατανάλωση και εκπομπές χωρίς να επιβαρύνει τον χρήστη ή τη βιομηχανία.”

Η αρχή του Start&Stop

Για να κατανοήσει κανείς την απαρχή της ιδέας, πρέπει να επιστρέψει στο 1982, στο Centro Ricerche FIAT. Εκεί, ο Palitto είδε ένα παλιό FIAT 128 με αυτοσχέδια συσκευή που κατέγραφε τους χρόνους ρελαντί.

“Οδήγησα από το Orbassano στο Mirafiori, περίπου 15 χιλιόμετρα. Μου πήρε 35 λεπτά και ανακάλυψα ότι το αυτοκίνητο είχε μείνει ακίνητο πάνω από 10 λεπτά με τον κινητήρα να δουλεύει.”

Αυτό το απλό δεδομένο έγινε η σπίθα, γιατί να μη σβήνει αυτόματα ο κινητήρας όταν το αυτοκίνητο είναι σταματημένο με το κιβώτιο στην νεκρό και να επανεκκινεί όταν ο οδηγός θελήσει να ξεκινήσει;

Οι δοκιμές έγιναν αρχικά σε Ritmo που προορίζονταν για απόσυρση. Τα αποτελέσματα ήταν καλύτερα του αναμενομένου και απέδειξαν ότι η συχνή επανεκκίνηση δεν προκαλούσε σημαντική φθορά. Το 1983, η Regata ES έγινε το πρώτο αυτοκίνητο παραγωγής στον κόσμο με αυτόματο Start&Stop στον βασικό εξοπλισμό, σχεδόν δύο δεκαετίες πριν η τεχνολογία διαδοθεί ευρέως στα τέλη των ‘90s και στις αρχές των 2000s, με τα δίκυκλα να ακολουθούν και την τεχνολογία να βρίσκει εφαρμογή κυρίως σε scooter αστικής χρήσης.

Start&Stop

Το τεστ με τους ταξιτζήδες

Σήμερα, ο Palitto δεν οδηγεί πλέον. Μετακινείται με ταξί και κάθε διαδρομή είναι μια μικρή έρευνα αγοράς. “Χρησιμοποιείτε το Start&Stop;” ρωτά τους οδηγούς.

Πολλοί το απενεργοποιούν. “Λένε ότι είναι ενοχλητικό ή ότι χαλάει τη μπαταρία και τον κινητήρα. Είναι μύθοι”, απαντά. Το κλειδί είναι ο ηλεκτρονικός έλεγχος στροφών. Το σύστημα αποδεσμεύει την μίζα μόλις ο κινητήρας φτάσει γωνιακή ταχύτητα που υποδηλώνει πραγματική εκκίνηση. Αυτό συμβαίνει σε μόλις λίγα δέκατα του δευτερολέπτου και περιορίζει τη φθορά σε σχέση με μια παρατεταμένη χειροκίνητη εκκίνηση."

Ιδιαίτερα για ταξί που κινούνται κατά 90% σε αστικό περιβάλλον, το όφελος είναι σαφές, εκεί όπου το ρελαντί κυριαρχεί, το Start&Stop έχει τη μεγαλύτερη επίδραση.

Το μέλλον είναι ηλεκτρικό

Παρά την απογοήτευσή του, ο Palitto βλέπει την εξέλιξη της τεχνολογίας με ρεαλισμό. “Δεν μπορούσα να φανταστώ ότι θα υποχωρούσε λόγω πολιτικής επιλογής. Πίστευα ότι θα ξεπεραστεί φυσιολογικά, στο πλαίσιο της ηλεκτροκίνησης.”

Στην Ευρώπη, όπως επισημαίνει, οι κανονισμοί είναι αυστηροί, αλλά η υποδομή δεν έχει ακόμη αναπτυχθεί επαρκώς. Στις ΗΠΑ, θεωρεί ότι πρόκειται για συνειδητή πολιτική επιλογή.

“Είτε αρέσει είτε όχι, το μέλλον είναι ηλεκτρικό. Στα robotaxi του αύριο δεν θα υπάρχει Start&Stop, γιατί δεν θα υπάρχει κινητήρας εσωτερικής καύσης. Εκεί θα είναι η πραγματική τομή.”

Και ίσως τελικά, η εφεύρεση που γεννήθηκε από δέκα λεπτά ρελαντί σε μια διαδρομή 15 χιλιομέτρων να περάσει στην ιστορία ως ένα από τα τελευταία μεγάλα βήματα εξοικονόμησης στην εποχή της βενζίνης, πριν η ίδια η βενζίνη γίνει παρελθόν, πράγμα που μοιάζει να βρίσκεται ακόμα αρκετά μακριά, όπως επιβεβαιώνουν και οι τελευταίες εξελίξεις