Honda Cub: Παπί Θρη Ντι

Από τον

Βασίλη Καραχάλιο

30/5/2014

Το ξέρουν και οι πέτρες, όπως άλλωστε διαπιστώσαμε πρόσφατα στην αποστολή του ΜΟΤΟ στα Λευκά Όρη της Κρήτης με παπιά. Για τους περισσότερους από μας, ήταν το πρώτο μας μηχανάκι, ή τουλάχιστον ένα από τα πρώτα που οδηγήσαμε. Κι όχι μόνο εμείς. Το Honda Super Cub παρουσιάστηκε το 1958, ως το 1974 είχαν πουληθεί δέκα εκατομμύρια από δαύτα, ως το 2005 πενήντα, το μέτρημα το 2008 έλεγε 60 και τα τελευταία στοιχεία της Ηοnda, ως το Μάρτιο του 2014, 87 ολόκληρα εκατομμύρια. Αν τα βάζαμε όλα αυτά το ένα πίσω από το άλλο, το πρώτο θα απείχε από το τελευταίο 165.300 χιλιόμετρα, χοντρικά τέσσερις φορές την περίμετρο της γης.
Ειδικά στην Ελλάδα, η πρώτη εικόνα που έρχεται στο μυαλό με την λέξη παπί είναι ενός εξάβολτου ή δωδεκάβολτου Honda C50, ανάλογα με την ηλικία του καθενός. Και μπορεί στις ΗΠΑ να σταμάτησε να πωλείται το 1983, αλλά στον υπόλοιπο κόσμο που έχει ανάγκη φθηνής και αξιόπιστης μετακίνησης, το παπί ζει και βασιλεύει.

Παράγεται σε 15 εργοστάσια σε 14 χώρες, με βασικότερες την Ταϊλάνδη, την Ινδονησία, το Βιετνάμ, την Βραζιλία, την Κίνα, την Νιγηρία και φυσικά την Ιαπωνία, ενώ πωλείται σε 160 χώρες. Το τελευταίο κατόρθωμα της Honda είναι πως κατοχύρωσε το τρισδιάστατο σχήμα του παπιού ως δικό της. Είναι η πρώτη τρισδιάστατη πατέντα στην Ιαπωνία για οποιουδήποτε είδους όχημα, και κάτι εξαιρετικά σπάνιο για βιομηχανικό προϊόν γενικά. Στην Ευρώπη, ξέρουμε πως έχουν κατοχυρωθεί ως 3D τα σχήματα των Vespa και του πρώτου 500 της Fiat. 
H αιτιολόγηση για την χορήγηση αυτής της 3D πατέντας είναι πως η Ηοnda έχει διατηρήσει την βασική σχεδίαση του παπιού όλα αυτά τα χρόνια, άσχετα από τις τεχνολογικές και λειτουργικές βελτιώσεις που έχουν γίνει. Σαν αποτέλεσμα, λέει το σκεπτικό, όταν το κοινό βλέπει ένα Cub, το αναγνωρίζει ως προϊόν της Ηonda, κι αυτός ήταν ο κύριος λόγος που το Ιαπωνικό Γραφείο Ευρεσιτεχνιών χορήγησε και την 3D πατέντα στην Honda.  


Η φωτογραφία με το μαύρο παπί που δημοσιεύουμε είναι μία από αυτές που συνόδευαν την αίτηση για την κατοχύρωση του 3D σχήματος του παπιού. Θα παρατηρήσετε πως δεν υπάρχουν πάνω του λογότυπα ή διακοσμήσεις, όπως στα παπιά παραγωγής. Αυτό δεν είναι παράλειψη, αλλά έχει γίνει επίτηδες. Αυτό που μετράει, στην περίπτωση της κατοχύρωσης ενός τρισδιάστατου σχήματος, είναι η γενική εντύπωση, που δεν εξαρτάται από χρώματα ή λογότυπα. Επομένως, η τρισδιάστατη εικόνα ενός αντικειμένου είναι ο καθοριστικός παράγοντας για την αναγνώριση της προέλευσής του, του κατασκευαστή του δηλαδή. Στην περίπτωσή μας, οι Ιάπωνες του Γραφείου Ευρεσιτεχνιών κατοχύρωσαν το τρισδιάστατο σχήμα αυτού του παπιού, κρίνοντας πως είναι αυτομάτως αναγνωρίσιμο ως Honda. Κι επειδή πρόκειται για μια καινούργια πρακτική, είναι επόμενο πως θα υπάρχουν ερωτήσεις που δεν έχουν απαντηθεί ακόμα, καθώς η παγκόσμια νομοθεσία δεν είναι ξεκάθαρη σ’ αυτό το θέμα. Τι γίνεται με τα παπιά των άλλων εταιριών; Τι δικαιώματα δίνει στην Honda αυτή η κατοχύρωση; Ακόμα και η Κίνα έχει υπογράψει συμφωνία που την αναγκάζει να σέβεται τις κατοχυρωμένες Ιαπωνικές πατέντες, αυτό όμως μέχρι σήμερα δεν έχει σταματήσει πολλούς κατασκευαστές της από το να αντιγράφουν ασύστολα, όχι μόνο την Ηonda αλλά και τις υπόλοιπες εταιρίες.


Είναι επίσης προφανές πως τα κριτήρια για την κατοχύρωση τρισδιάστατων σχημάτων δεν μπορεί να είναι χαλαρά, ή να εξαρτώνται από τα χρώματα και τα γραφικά. Πρέπει να ξεχωρίζουν σε βάθος χρόνου, με το σχήμα τους να μην έχει αλλάξει ουσιαστικά, οπότε να μπορούν και οι κατασκευαστές τους να αποδείξουν πως το σχήμα τους έχει αποκτήσει ισχυρή προστιθέμενη αξία στα μάτια του κοινού. Κι έτσι, ένα κατοχυρωμένο τρισδιάστατο σχήμα δεν αφορά μόνο την εικόνα, αλλά συνδέεται με αξίες όπως η ευχρηστία, η ποιότητα, η οικονομία και η αξιοπιστία, που έχουν βελτιώσει τις ζωές των ανθρώπων που έζησαν μαζί του. Ακριβώς όπως το σκεφτόταν και ο Soichiro Honda. 

John Penton: Απεβίωσε ο πρωτοπόρος του off road και ιδρυτής της Penton Motorcycles

Η σχέση του με την KTM που την οδήγησε στην παγκόσμια αναγνώρισή της
John Penton
Από τον

Φίλιππο Σταυριδόπουλο

9/9/2025

Ο John Penton, θρυλική μορφή της μοτοσυκλέτας και ιδρυτής της Penton Motorcycles, έφυγε από τη ζωή σε ηλικία 100 ετών, λίγες ημέρες μετά τον εορτασμό των γενεθλίων του.

Γεννημένος στις 19 Αυγούστου 1925, ο Penton και τα αδέρφια του ξεκίνησαν να οδηγούν μοτοσυκλέτες συνεφέρνοντας μια παλιάς Harley-Davidson του 1914 που βρήκαν στον αχυρώνα τους. Κατά τη διάρκεια του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου, ο Penton αφιέρωσε την προσοχή του στην άμυνα της χώρας, υπηρετώντας στον στρατό.

Μετά τον πόλεμο, αγόρασε μια μεταχειρισμένη Harley-Davidson Knucklehead και μαζί με τον αδερφό του Bill συμμετείχαν στον απαιτητικό αγώνα Jack Pine 500-Mile Enduro στο Lansing του Michigan το 1948. Εκεί ο Penton διαπίστωσε ότι οι βαριές μοτοσυκλέτες όπως οι Harley και οι Indian είχαν περιορισμένο μέλλον σε τέτοιους αγώνες, βλέποντας την σημαντικά ελαφρύτερη και πιο ευέλικτη BSA να κερδίζει τον ισχυρότερο ανταγωνισμό.

Την επόμενη χρονιά επέστρεψε στον Jack Pine με μια B-33 BSA και τερμάτισε δεύτερος, γεγονός που τον ώθησε στην αναζήτηση μιας μικρότερης, ελαφρύτερης και υψηλής απόδοσης μοτοσυκλέτας enduro.

Penton Death

Ο Penton άνοιξε αντιπροσωπεία μοτοσυκλετών με τα αδέρφια του, συνεχίζοντας να αγωνίζεται και κατακτώντας το Πρωτάθλημα Enduro της Πολιτείας του Ohio και πολλούς άλλους αγώνες στις μεσοδυτικές πολιτείες. Το 1960 κέρδισε το βραβείο του πιο δημοφιλούς αναβάτη, της αμερικάνικης μοτοσυκλετιστικής ομοσπονδίας (AMA).

Αργότερα έγινε επίσημος διανομέας της Husqvarna στις ΗΠΑ, μετά τη νίκη του στο Jack Pine το 1966 με μοτοσυκλέτα της εταιρείας. Το 1967 επισκέφθηκε το εργοστάσιο της Husqvarna στην Ευρώπη προσπαθώντας να πείσει τον κατασκευαστή να κατασκευάσει ακόμη πιο ελαφριές μοτοσυκλέτες εκτός δρόμου, μια ιδέα που αντιμετωπίστηκε με χλιαρότητα από τους Σουηδούς.

Penton Death

Στη συνέχεια, δεν το έβαλε κάτω και επισκέφθηκε το εργοστάσιο της KTM στην Αυστρία, όπου η πρότασή του έτυχε μεγαλύτερης αποδοχής. Προσέφερε $6.000 προσωπικό κεφάλαιο, για να κατασκευαστούν μερικά πρωτότυπα, και η KTM συμφώνησε.

Στις αρχές του 1968 παρέλαβε έξι πρωτότυπα Penton 100cc, τα οποία χρησιμοποίησε σε αγώνες, προσελκύοντας άλλους κορυφαίους αναβάτες. Η ζήτηση ήταν άμεση, με πάνω από 400 μοτοσυκλέτες να πωλούνται την πρώτη χρονιά.

Η συμβολή του John Penton στην επιτυχία της KTM είναι καθοριστική για την πορεία της εταιρείας στις Ηνωμένες Πολιτείες και στον παγκόσμιο χώρο των αγώνων εκτός δρόμου. Με την ιδέα του για ελαφριές, ευέλικτες και ανταγωνιστικές μοτοσυκλέτες, ο Penton έπεισε την αυστριακή KTM, η ζήτηση ήταν άμεση και τεράστια, έτσι σε λίγο περισσότερο από μια δεκαετία, περισσότερες από 25.000 Penton είχαν πωληθεί στις ΗΠΑ, δημιουργώντας μια σταθερή βάση για την επέκταση και την καθιέρωση της KTM ως κορυφαίου κατασκευαστή off-road μοτοσυκλετών. Η στρατηγική καινοτομία του Penton, σε συνδυασμό με την προώθηση νέων τεχνολογιών και τον εντοπισμό αναγκών των αναβατών, έθεσε τα θεμέλια για την εδραίωση της KTM ως ηγέτη στον χώρο του motocross και του enduro παγκοσμίως.

Ένα ακόμη κεφάλαιο της κληρονομιάς του περιλαμβάνει και βελτίωση της υπόδησής για εκτός δρόμου χρήση, όπου συνεργαζόμενος με την ιταλική Alpinestars για την κατασκευή της Hi-Point μπότας, με ανοξείδωτη περικνημίδα, πρόδρομο της γνώριμης πλέον, ψηλής off road μπότας

Penton Death

.

Για τη συνεισφορά και τις καινοτομίες του στη βιομηχανία μέσω Husqvarna, Penton, Hi-Point και πολλών άλλων, ο John Penton εισήχθη στο AMA Motorcycle Hall of Fame το 1998.