James Parker - Σκοτώθηκε σε τροχαίο δυστύχημα ο σχεδιαστής της ανάρτησης του Yamaha GTS1000

Αγωνιζόμενος, ανήσυχος και εφευρετικός μηχανικός
James Parker RADD
Κώστα Γκαζή
Από τον

Κώστα Γκαζή

20/7/2023

Στις 11 Ιουλίου του 2023, σε ηλικία 76 ετών, απεβίωσε ο James Parker, 10 ημέρες αφότου τον είχε χτυπήσει αυτοκίνητο την ώρα που περπατούσε, κοντά στο σπίτι του στη Santa Fe. Ο Αμερικανός μηχανολόγος και σχεδιαστής ήταν γνωστός για το επαναστατικό μπροστινό σύστημα μοτοσυκλέτας RADD που βγήκε σε μαζική παραγωγή στη Yamaha GTS1000 το 1993.

Ο Parker μεγάλωσε στην Καλιφόρνια αλλά και στην Ινδία, ενώ σπούδασε Design στο Πανεπιστήμιο του Stanford. Στη δεκαετία του 1970 υπήρξε συνιδρυτής σε εταιρεία αρχιτεκτονικού σχεδιασμού στη Santa Fe, όμως η μεγάλη του αγάπη ήταν η μοτοσυκλέτα, όντας κι ο ίδιος φανατικός αναβάτης, αγωνιζόμενος και σχεδιαστής πρωτότυπων μηχανολογικών εφαρμογών.

Στις αρχές της δεκαετίας του 1980, ίδρυσε την εταιρεία Rationally Advanced Design Development (RADD), ήτοι Λογικά Προηγμένη Σχεδιαστική Εξέλιξη, με κύριο στόχο την εξέλιξη και την προώθηση ενός επαναστατικού μπροστινού συστήματος ανάρτησης και διεύθυνσης για μοτοσυκλέτα.

Elf-X

Κύρια έμπνευση του Parker στον σχεδιασμό του RADD -που διαχώριζε τα συστήματα ανάρτησης και διεύθυνσης μπροστά-, ήταν η πρωτότυπη Elf X του Γάλλου σχεδιαστή Andre de Cortanze. Ο Cortanze με το δικό του επαναστατικό σύστημα ανάρτησης-διεύθυνσης είχε δηλώσει πως είχε 4 στόχους: να χαμηλώσει το κέντρο βάρους, να προσδώσει φυσικά χαρακτηριστικά αντί-βύθισης (antidive) στο σύστημα, να μειώσει το βάρος και να την ενσωματώσει στο πλαίσιο. Οι δευτερεύοντες στόχοι ήταν η επίτευξη του ιδανικού 50/50 στην κατανομή βάρους μπροστά και πίσω, η μείωση της οπισθέλκουσας (Cx), και η ταχύτερη αλλαγή τροχών -κυρίως για αγωνιστική χρήση. Επιπλέον βελτιωμένη ήταν η ροή αέρα στο ψυγείο και ρυθμιζόμενη η γεωμετρία της ανάρτησης και του συστήματος διεύθυνσης.

RADD

Επιστρέφοντας στον Αμερικανό σχεδιαστή, ο Parker κατέθεσε τις πρώτες του πατέντες το 1983, και παρουσίασε το σύστημα RADD σε πρωτότυπη μορφή το 1984. Ο ίδιος ανέφερε ως πλεονεκτήματα του συστήματος του την βελτιωμένη ακαμψία απέναντι στο συμβατικό πιρούνι -που ενεργεί ως μοχλός στο πλαίσιο, πολλαπλασιάζοντας τα φορτία-, με το RADD να μην υποφέρει από παρόμοια συμπεριφορά, αφού ουσιαστικά αποτελεί τμήμα του πλαισίου.

James Parker RADD

Ο Parker ευτύχησε να δει το σύστημα RADD να περνά σε μαζική παραγωγή, μέσω της sport-touring μοτοσυκλέτας Yamaha GTS1000 που ξεκίνησε να πωλείται το 1993, φέροντας πλαίσιο που η Yamaha ονόμαζε Omega (Ωμέγα) λόγω του σχήματος του σε συνδυασμό με τα ψαλίδια εμπρός και πίσω. Η GTS1000 έφερε τετρακύλινδρο εν σειρά κινητήρα από FZR1000, με μειωμένη απόδοση 100 hp, ενώ διέθετε ηλεκτρονικό ψεκασμό και ABS.

Δυστυχώς, παρά τα εντυπωσιακά για την εποχή χαρακτηριστικά της, η GTS απέτυχε εμπορικά -κυρίως λόγω της πολύ υψηλής τιμής της-, και σταμάτησε να πωλείται στις Η.Π.Α. το 1994, ενώ παρέμεινε στην παραγωγή στον υπόλοιπο κόσμο μέχρι το 1999.

James Parker RADD

Θυμίζουμε πως πριν η Yamaha παρουσιάσει το GTS1000, είχε δείξει στο Tokyo Motor Show του 1989 την φουτουριστική πρωτότυπη μοτοσυκλέτα Morpho (και το 1991-1992 τη Morpho II), που χρησιμοποιούσε το RADD, και είχε ρυθμιζόμενο τιμόνι, ρυθμιζόμενα μαρσπιέ και ρυθμιζόμενη σέλα.

James Parker RADD

Το σύστημα RADD είχε ένα σημαντικό μειονέκτημα, καθώς το μονόμπρατσο ψαλίδι δεν επέτρεπε τη χρήση και δεύτερου δίσκου μπροστά, ενώ για να βοηθήσει την πέδηση σε κάποια από τα πρωτότυπα δίκυκλα του που φόρεσαν το σύστημα, ο Αμερικανός τοποθέτησε και δεύτερη δαγκάνα μπροστά. Μην ξεχνάμε άλλωστε πως το GTS1000 διέθετε εξαπίστονη δαγκάνα μπροστά για τον ίδιο σκοπό.

James Parker RADD

Η σχεδιαστική δουλειά του Parker δεν περιορίστηκε όμως στο RADD, έχοντας σχεδιάσει κι ένα εναλλακτικό σύστημα οπίσθιας ανάρτησης, διαφορετικό από το paralever της BMW, ένα σύστημα κίνησης μοτοσυκλέτας και στους δυο τροχούς, ημί-ενεργητικές αναρτήσεις, και το πλαίσιο της ηλεκτρικής Mission R που κυριάρχησε στο Πρωτάθλημα TTXGP/FIM του 2011, μεταξύ άλλων.

James Parker RADD

Πολλές από τις πρωτότυπες μοτοσυκλέτες του Parker βρίσκονται ως εκθέματα στο Advanced Design Center του Barber Vintage Motorsports Museum στο Birmingham της Alabama

Ετικέτες

Απεργία πείνας και 2 χρόνια επιπλέον ποινής στο ζευγάρι Άγγλων μοτοσυκλετιστών που συνελήφθη πέρυσι στο Ιράν

Οι Craig και Lindsay Foreman έχουν ήδη περάσει 19 μήνες στη φυλακή
Craig-and-Lindsay-Foreman
Από τον

Σπύρο Τσαντήλα

20/7/2026

Το ζεύγος των Βρετανών μοτοσυκλετιστών ταξίδευε από την πατρίδα τους προς την Αυστραλία με μοτοσυκλέτες όταν συνελήφθησαν στο Ιράν τον Ιανουάριο του 2025 με την κατηγορία της κατασκοπίας. Σε μια διαδικασία που εξελίχθηκε σε εφιάλτη, οι Craig και Lindsay Foreman καταδικάστηκαν τον περασμένο Φεβρουάριο σε κάθειρξη δέκα ετών με συνοπτικές και μάλλον αδιαφανείς διαδικασίες.

Την ώρα που στην Αγγλία οι συγγενείς τους καλούν σε συγκέντρωση υπογραφών για την απελευθέρωσή τους και ενώ έχει ήδη διοργανωθεί μοτοσυκλετιστική συγκέντρωση στο Λονδίνο προς στήριξή τους, οι αρχές της χώρας δεν έχουν καταφέρει απολύτως τίποτα προς την απελευθέρωση του δύο 52χρονων.

Από τον περασμένο Μάιο τόσο ο Craig όσο και η Lindsay έχουν ξεκινήσει απεργία πείνας, διαμαρτυρόμενοι για τη φυλάκισή τους, με ανθρωπιστικές οργανώσεις να αποκαλύπτουν πως αμφότεροι έχουν πλέον προβλήματα υγείας και ειδικότερα ο Craig που άρχισε νωρίτερα από τη σύζυγό του και έχει χάσει περίπου 16 κιλά στο διάστημα αυτό.

Τώρα ωστόσο έγινε γνωστό πως η κατάσταση έχει χειροτερέψει, καθώς ο Craig Foreman τιμωρήθηκε με δύο επιπλέον χρόνια στην ποινή του επειδή επικοινώνησε με ΜΜΕ μέσα από το κελί του.

Όπως δήλωσε ο γιος της Lindsay, Joe Bennett: "Του είπαν πως θα τον πάνε σε συνάντηση με τον δικηγόρο του, αλλά αντιθέτως βρέθηκε ενώπιον δικαστή που τον ενημέρωσε για την αύξηση της ποινής του. Δεν του επιτράπηκε να επικοινωνήσει με δικηγόρο, ούτε με μεταφραστή και δεν είχε την ευκαιρία να υπερασπιστεί τον εαυτό του".

Η αγγλική κυβέρνηση όρισε τον βουλευτή των Συντηρητικών, Alistair Burt, ως ειδικό απεσταλμένο για Βρετανούς πολίτες που έχουν φυλακιστεί σε άλλες χώρες, γεγονός που δίνει μια ικμάδα αισιοδοξίας για το μέλλον των Foreman, ωστόσο ο πόλεμος που έχει ξεσπάσει στον Περσικό Κόλπο οπωσδήποτε δυσχεραίνει κάθε σχετική προσπάθεια.