James Parker - Σκοτώθηκε σε τροχαίο δυστύχημα ο σχεδιαστής της ανάρτησης του Yamaha GTS1000

Αγωνιζόμενος, ανήσυχος και εφευρετικός μηχανικός
James Parker RADD
Κώστα Γκαζή
Από τον

Κώστα Γκαζή

20/7/2023

Στις 11 Ιουλίου του 2023, σε ηλικία 76 ετών, απεβίωσε ο James Parker, 10 ημέρες αφότου τον είχε χτυπήσει αυτοκίνητο την ώρα που περπατούσε, κοντά στο σπίτι του στη Santa Fe. Ο Αμερικανός μηχανολόγος και σχεδιαστής ήταν γνωστός για το επαναστατικό μπροστινό σύστημα μοτοσυκλέτας RADD που βγήκε σε μαζική παραγωγή στη Yamaha GTS1000 το 1993.

Ο Parker μεγάλωσε στην Καλιφόρνια αλλά και στην Ινδία, ενώ σπούδασε Design στο Πανεπιστήμιο του Stanford. Στη δεκαετία του 1970 υπήρξε συνιδρυτής σε εταιρεία αρχιτεκτονικού σχεδιασμού στη Santa Fe, όμως η μεγάλη του αγάπη ήταν η μοτοσυκλέτα, όντας κι ο ίδιος φανατικός αναβάτης, αγωνιζόμενος και σχεδιαστής πρωτότυπων μηχανολογικών εφαρμογών.

Στις αρχές της δεκαετίας του 1980, ίδρυσε την εταιρεία Rationally Advanced Design Development (RADD), ήτοι Λογικά Προηγμένη Σχεδιαστική Εξέλιξη, με κύριο στόχο την εξέλιξη και την προώθηση ενός επαναστατικού μπροστινού συστήματος ανάρτησης και διεύθυνσης για μοτοσυκλέτα.

Elf-X

Κύρια έμπνευση του Parker στον σχεδιασμό του RADD -που διαχώριζε τα συστήματα ανάρτησης και διεύθυνσης μπροστά-, ήταν η πρωτότυπη Elf X του Γάλλου σχεδιαστή Andre de Cortanze. Ο Cortanze με το δικό του επαναστατικό σύστημα ανάρτησης-διεύθυνσης είχε δηλώσει πως είχε 4 στόχους: να χαμηλώσει το κέντρο βάρους, να προσδώσει φυσικά χαρακτηριστικά αντί-βύθισης (antidive) στο σύστημα, να μειώσει το βάρος και να την ενσωματώσει στο πλαίσιο. Οι δευτερεύοντες στόχοι ήταν η επίτευξη του ιδανικού 50/50 στην κατανομή βάρους μπροστά και πίσω, η μείωση της οπισθέλκουσας (Cx), και η ταχύτερη αλλαγή τροχών -κυρίως για αγωνιστική χρήση. Επιπλέον βελτιωμένη ήταν η ροή αέρα στο ψυγείο και ρυθμιζόμενη η γεωμετρία της ανάρτησης και του συστήματος διεύθυνσης.

RADD

Επιστρέφοντας στον Αμερικανό σχεδιαστή, ο Parker κατέθεσε τις πρώτες του πατέντες το 1983, και παρουσίασε το σύστημα RADD σε πρωτότυπη μορφή το 1984. Ο ίδιος ανέφερε ως πλεονεκτήματα του συστήματος του την βελτιωμένη ακαμψία απέναντι στο συμβατικό πιρούνι -που ενεργεί ως μοχλός στο πλαίσιο, πολλαπλασιάζοντας τα φορτία-, με το RADD να μην υποφέρει από παρόμοια συμπεριφορά, αφού ουσιαστικά αποτελεί τμήμα του πλαισίου.

James Parker RADD

Ο Parker ευτύχησε να δει το σύστημα RADD να περνά σε μαζική παραγωγή, μέσω της sport-touring μοτοσυκλέτας Yamaha GTS1000 που ξεκίνησε να πωλείται το 1993, φέροντας πλαίσιο που η Yamaha ονόμαζε Omega (Ωμέγα) λόγω του σχήματος του σε συνδυασμό με τα ψαλίδια εμπρός και πίσω. Η GTS1000 έφερε τετρακύλινδρο εν σειρά κινητήρα από FZR1000, με μειωμένη απόδοση 100 hp, ενώ διέθετε ηλεκτρονικό ψεκασμό και ABS.

Δυστυχώς, παρά τα εντυπωσιακά για την εποχή χαρακτηριστικά της, η GTS απέτυχε εμπορικά -κυρίως λόγω της πολύ υψηλής τιμής της-, και σταμάτησε να πωλείται στις Η.Π.Α. το 1994, ενώ παρέμεινε στην παραγωγή στον υπόλοιπο κόσμο μέχρι το 1999.

James Parker RADD

Θυμίζουμε πως πριν η Yamaha παρουσιάσει το GTS1000, είχε δείξει στο Tokyo Motor Show του 1989 την φουτουριστική πρωτότυπη μοτοσυκλέτα Morpho (και το 1991-1992 τη Morpho II), που χρησιμοποιούσε το RADD, και είχε ρυθμιζόμενο τιμόνι, ρυθμιζόμενα μαρσπιέ και ρυθμιζόμενη σέλα.

James Parker RADD

Το σύστημα RADD είχε ένα σημαντικό μειονέκτημα, καθώς το μονόμπρατσο ψαλίδι δεν επέτρεπε τη χρήση και δεύτερου δίσκου μπροστά, ενώ για να βοηθήσει την πέδηση σε κάποια από τα πρωτότυπα δίκυκλα του που φόρεσαν το σύστημα, ο Αμερικανός τοποθέτησε και δεύτερη δαγκάνα μπροστά. Μην ξεχνάμε άλλωστε πως το GTS1000 διέθετε εξαπίστονη δαγκάνα μπροστά για τον ίδιο σκοπό.

James Parker RADD

Η σχεδιαστική δουλειά του Parker δεν περιορίστηκε όμως στο RADD, έχοντας σχεδιάσει κι ένα εναλλακτικό σύστημα οπίσθιας ανάρτησης, διαφορετικό από το paralever της BMW, ένα σύστημα κίνησης μοτοσυκλέτας και στους δυο τροχούς, ημί-ενεργητικές αναρτήσεις, και το πλαίσιο της ηλεκτρικής Mission R που κυριάρχησε στο Πρωτάθλημα TTXGP/FIM του 2011, μεταξύ άλλων.

James Parker RADD

Πολλές από τις πρωτότυπες μοτοσυκλέτες του Parker βρίσκονται ως εκθέματα στο Advanced Design Center του Barber Vintage Motorsports Museum στο Birmingham της Alabama

Ετικέτες

VR46 Racing Apparel: Μπήκε μέσα 1,2 εκατομμύρια το 2025 – Κατονομάζει ως αιτία τον ίδιο τον Valentino Rossi

Δύσκολη χρονιά η περασμένη για την εταιρεία ένδυσης του Rossi με αποτελέσματα που απέχουν παρασάγγας από τις προβλέψεις
VR46
Από τον

Σπύρο Τσαντήλα

8/7/2026

Το 2024 η VR46 Racing Apparel, δηλαδή η εταιρεία που αφορά στον ρουχισμό και αξεσουάρ που σχετίζονται με τους αγώνες Grand Prix, είχε κλείσει με τζίρο 9 εκατομμυρίων αλλά και καθαρό κέρδος μόλις 14.000 ευρώ, με τον Rossi να προβλέπει πως το 2025 τα νούμερα θα ήταν καλύτερα, εκτιμώντας πως με τη νέα κολεξιόν ο τζίρος θα ανέβαινε στα 10 εκατομμύρια.

Αυτό δυστυχώς δεν επιβεβαιώθηκε και, ακόμη χειρότερα, τα αποτελέσματα του 2025 δείχνουν μείωση του τζίρου στα 7,7 εκατομμύρια και αρνητικά κέρδη προ φόρων, δηλαδή χασούρα 1,2 εκατομμυρίων ευρώ.

Δεν είναι όλα αρνητικά στη VR46 των 39 εργαζομένων, καθώς ένα άλλο τμήμα της που αφορά σε ρουχισμό που συνδέεται με τη μουσική σκηνή εμφάνισε καλύτερα αποτελέσματα, όπως λ.χ. η σειρά που φτιάχτηκε σε συνεργασία με τον Ιταλό τραγουδιστή Cesare Cremonini για τη διεθνή τουρνέ του και η οποία πήγε καλά φέρνοντας 3,4 εκατομμύρια ευρώ στην εταιρεία του Rossi.

Το πιο ενδιαφέρον ωστόσο της όλης ιστορίας δεν είναι τα νούμερα, αλλά το ολιγόλογο ανακοινωθέν της VR46 Racing Apparel, όπου η ίδια η εταιρεία περιγράφει τον λόγο της αρνητικής κερδοφορίας:

“Η μείωση του τζίρου είναι αποτέλεσμα της σταδιακής πτώσης στη ζήτηση για ρουχισμό motorsport, καθώς και στη μείωση των πωλήσεων ρουχισμού.

“Συνολικά η προβολή του Valentino Rossi έχει μειωθεί και η νέα του δραστηριότητα τους 4 τροχούς δεν έχει εγγυηθεί την προώθηση της μάρκας, όπως γινόταν προηγουμένως με το MotoGP,” καταλήγει η ανακοίνωση.

Λέει επίσης πως μια διέξοδος θα είναι η πώληση του στοκ με μεγάλες εκπτώσεις προκειμένου να μειωθεί το αδιάθετο απόθεμα.

Ωστόσο έχει ήδη δώσει την εξήγηση για τα αποτελέσματα αυτά. Ο ίδιος ο Valentino Rossi έχει μειώσει τις εμφανίσεις του και ως γνωστόν … μάτια που δεν βλέπονται, γρήγορα ξεχνιούνται. Στις σποραδικές του επισκέψεις σε αγώνες MotoGP οι κάμερες απλά δεν μπορούν να ξεκολλήσουν από πάνω του, όμως στα πέντε χρόνια που ο Ιταλός πρωταθλητής έχει αποσυρθεί από την ενεργό δράση είναι μετρημένα στα δάχτυλα τα Grand Prix στα οποία ήταν παρών αυτοπροσώπως.

Η δε εμπλοκή του σε αγώνες αυτοκινήτων ουδέποτε συγκέντρωσε ανάλογη δημοσιότητα με αυτή που κατάφερνε ως αναβάτης MotoGP, κάτι που ο ίδιος ελπίζει να αλλάξει μεταπηδώντας σε νέο πρωτάθλημα και δη στην κατηγορία Hypercars.

Αν κοιτάξει κανείς στις εξέδρες κάθε αγώνα MotoGP θα δει ακόμη πολλές κίτρινες μπλούζες, σημαίες, καπελάκια και λοιπά αξεσουάρ με τα λογότυπα της VR46, πολύ απλά γιατί ο κόσμος δεν τον έχει ξεχάσει, μα για ν’ ανοίξει την αναγνωρισιμότητα της εταιρείας του σε νέο κοινό θα πρέπει να δίνει το παρών συχνότερα στις πίστες, για να μαθαίνουν οι νέοι και να θυμούνται οι παλιότεροι.

Ουσιαστικά δηλαδή η ίδια του η εταιρεία εντοπίζει το πρόβλημα στον ιδιοκτήτη της, ο οποίος θα πρέπει να κάνει περισσότερα για την προώθηση των προϊόντων του, εκμεταλλευόμενος δύο μεγάλα προσόντα που αναμφίβολα έχει: το σπουδαίο του όνομα και το γεγονός πως αυτό φιγουράρει σε μια ομάδα που διακρίνεται στα Grand Prix.

Ετικέτες