James Parker - Σκοτώθηκε σε τροχαίο δυστύχημα ο σχεδιαστής της ανάρτησης του Yamaha GTS1000

Αγωνιζόμενος, ανήσυχος και εφευρετικός μηχανικός
James Parker RADD
Κώστα Γκαζή
Από τον

Κώστα Γκαζή

20/7/2023

Στις 11 Ιουλίου του 2023, σε ηλικία 76 ετών, απεβίωσε ο James Parker, 10 ημέρες αφότου τον είχε χτυπήσει αυτοκίνητο την ώρα που περπατούσε, κοντά στο σπίτι του στη Santa Fe. Ο Αμερικανός μηχανολόγος και σχεδιαστής ήταν γνωστός για το επαναστατικό μπροστινό σύστημα μοτοσυκλέτας RADD που βγήκε σε μαζική παραγωγή στη Yamaha GTS1000 το 1993.

Ο Parker μεγάλωσε στην Καλιφόρνια αλλά και στην Ινδία, ενώ σπούδασε Design στο Πανεπιστήμιο του Stanford. Στη δεκαετία του 1970 υπήρξε συνιδρυτής σε εταιρεία αρχιτεκτονικού σχεδιασμού στη Santa Fe, όμως η μεγάλη του αγάπη ήταν η μοτοσυκλέτα, όντας κι ο ίδιος φανατικός αναβάτης, αγωνιζόμενος και σχεδιαστής πρωτότυπων μηχανολογικών εφαρμογών.

Στις αρχές της δεκαετίας του 1980, ίδρυσε την εταιρεία Rationally Advanced Design Development (RADD), ήτοι Λογικά Προηγμένη Σχεδιαστική Εξέλιξη, με κύριο στόχο την εξέλιξη και την προώθηση ενός επαναστατικού μπροστινού συστήματος ανάρτησης και διεύθυνσης για μοτοσυκλέτα.

Elf-X

Κύρια έμπνευση του Parker στον σχεδιασμό του RADD -που διαχώριζε τα συστήματα ανάρτησης και διεύθυνσης μπροστά-, ήταν η πρωτότυπη Elf X του Γάλλου σχεδιαστή Andre de Cortanze. Ο Cortanze με το δικό του επαναστατικό σύστημα ανάρτησης-διεύθυνσης είχε δηλώσει πως είχε 4 στόχους: να χαμηλώσει το κέντρο βάρους, να προσδώσει φυσικά χαρακτηριστικά αντί-βύθισης (antidive) στο σύστημα, να μειώσει το βάρος και να την ενσωματώσει στο πλαίσιο. Οι δευτερεύοντες στόχοι ήταν η επίτευξη του ιδανικού 50/50 στην κατανομή βάρους μπροστά και πίσω, η μείωση της οπισθέλκουσας (Cx), και η ταχύτερη αλλαγή τροχών -κυρίως για αγωνιστική χρήση. Επιπλέον βελτιωμένη ήταν η ροή αέρα στο ψυγείο και ρυθμιζόμενη η γεωμετρία της ανάρτησης και του συστήματος διεύθυνσης.

RADD

Επιστρέφοντας στον Αμερικανό σχεδιαστή, ο Parker κατέθεσε τις πρώτες του πατέντες το 1983, και παρουσίασε το σύστημα RADD σε πρωτότυπη μορφή το 1984. Ο ίδιος ανέφερε ως πλεονεκτήματα του συστήματος του την βελτιωμένη ακαμψία απέναντι στο συμβατικό πιρούνι -που ενεργεί ως μοχλός στο πλαίσιο, πολλαπλασιάζοντας τα φορτία-, με το RADD να μην υποφέρει από παρόμοια συμπεριφορά, αφού ουσιαστικά αποτελεί τμήμα του πλαισίου.

James Parker RADD

Ο Parker ευτύχησε να δει το σύστημα RADD να περνά σε μαζική παραγωγή, μέσω της sport-touring μοτοσυκλέτας Yamaha GTS1000 που ξεκίνησε να πωλείται το 1993, φέροντας πλαίσιο που η Yamaha ονόμαζε Omega (Ωμέγα) λόγω του σχήματος του σε συνδυασμό με τα ψαλίδια εμπρός και πίσω. Η GTS1000 έφερε τετρακύλινδρο εν σειρά κινητήρα από FZR1000, με μειωμένη απόδοση 100 hp, ενώ διέθετε ηλεκτρονικό ψεκασμό και ABS.

Δυστυχώς, παρά τα εντυπωσιακά για την εποχή χαρακτηριστικά της, η GTS απέτυχε εμπορικά -κυρίως λόγω της πολύ υψηλής τιμής της-, και σταμάτησε να πωλείται στις Η.Π.Α. το 1994, ενώ παρέμεινε στην παραγωγή στον υπόλοιπο κόσμο μέχρι το 1999.

James Parker RADD

Θυμίζουμε πως πριν η Yamaha παρουσιάσει το GTS1000, είχε δείξει στο Tokyo Motor Show του 1989 την φουτουριστική πρωτότυπη μοτοσυκλέτα Morpho (και το 1991-1992 τη Morpho II), που χρησιμοποιούσε το RADD, και είχε ρυθμιζόμενο τιμόνι, ρυθμιζόμενα μαρσπιέ και ρυθμιζόμενη σέλα.

James Parker RADD

Το σύστημα RADD είχε ένα σημαντικό μειονέκτημα, καθώς το μονόμπρατσο ψαλίδι δεν επέτρεπε τη χρήση και δεύτερου δίσκου μπροστά, ενώ για να βοηθήσει την πέδηση σε κάποια από τα πρωτότυπα δίκυκλα του που φόρεσαν το σύστημα, ο Αμερικανός τοποθέτησε και δεύτερη δαγκάνα μπροστά. Μην ξεχνάμε άλλωστε πως το GTS1000 διέθετε εξαπίστονη δαγκάνα μπροστά για τον ίδιο σκοπό.

James Parker RADD

Η σχεδιαστική δουλειά του Parker δεν περιορίστηκε όμως στο RADD, έχοντας σχεδιάσει κι ένα εναλλακτικό σύστημα οπίσθιας ανάρτησης, διαφορετικό από το paralever της BMW, ένα σύστημα κίνησης μοτοσυκλέτας και στους δυο τροχούς, ημί-ενεργητικές αναρτήσεις, και το πλαίσιο της ηλεκτρικής Mission R που κυριάρχησε στο Πρωτάθλημα TTXGP/FIM του 2011, μεταξύ άλλων.

James Parker RADD

Πολλές από τις πρωτότυπες μοτοσυκλέτες του Parker βρίσκονται ως εκθέματα στο Advanced Design Center του Barber Vintage Motorsports Museum στο Birmingham της Alabama

Ετικέτες

Ιταλία: Υποχρεωτικό προστατευτικό πλάτης και γάντια για αναβάτη και συνεπιβάτη!

Ο προστατευτικός εξοπλισμός γίνεται ολοένα και περισσότερο υποχρεωτικός στην Ευρώπη
moto jacket
Από τον

Σπύρο Τσαντήλα

15/10/2026

Την Τρίτη 13 Οκτωβρίου ψηφίστηκε στην Ιταλία ο ανανεωμένος Codice della Strada, δηλαδή ο Κώδικας Οδικής Κυκλοφορίας που θα ισχύει εφεξής στη χώρα και σε αυτόν περιλαμβάνεται διάταξη που καθιστά υποχρεωτική τη χρήση συγκεκριμένου εξοπλισμού ασφαλείας για τους επιβαίνοντες.

Η προστασία πλάτης θα είναι πλέον απαραίτητη διά νόμου τόσο για τον αναβάτη όσο και για την συνεπιβάτη όταν κινούνται σε αυτοκινητόδρομους, καθώς και σε δρόμους ταχείας κυκλοφορίας εντός των πόλεων, όπως λ.χ. σε περιφερειακούς.

Το ίδιο θα ισχύει και για τα γάντια, τα οποία θα πρέπει να φορούν τόσο ο αναβάτης όσο και ο συνεπιβάτης, επίσης στην περίπτωση αυτοκινητοδρόμου ή ανάλογης οδού μέσα στα όρια του αστικού ιστού.

Απομένει να καθοριστούν οι προδιαγραφές του εξοπλισμού αυτού, κάτι που θα ανακοινωθεί σύντομα από το ιταλικό υπουργείο Μεταφορών, καθώς δεν είναι ακόμη σαφές αν μιλάμε για υποχρεωτικά μοτοσυκλετιστικό τζάκετ με προστασία στην πλάτη ή αν επιτρέπεται ένα αυτόνομο προστατευτικό-“κροκόδειλος” με οποιοδήποτε (ή και καθόλου) μπουφάν.

Πρόκειται για ένα μέτρο που υποτίθεται πως λήφθηκε για την προστασία των επιβαινόντων σε δίκυκλα, καθώς η κυβέρνηση ισχυρίζεται πως μετά από έρευνες διαπίστωσε πως αυτά τα σημεία – πλάτη και χέρια – είναι πιο ευπαθή σε ατυχήματα και με την προστασία τους μειώνεται η σοβαρότητα των τραυμάτων που ενδεχομένως να υποστούν σε περίπτωση ατυχήματος με υψηλή ταχύτητα.

Ακούγεται βέβαια τουλάχιστον κοντόφθαλμο το γεγονός πως ο νόμος φέρεται να κόπτεται για την υγεία του μοτοσυκλετιστή κάνοντας υποχρεωτικά τα γάντια αλλά όχι λ.χ. προστατευτικά στα γόνατα ή την απαίτηση για κλειστά παπούτσια που μπορούν να επηρεάσουν και την ίδια την οδήγηση. Έτσι, αν έχεις κράνος, μπουφάν με πλάτη και γάντια, δεν υπάρχει πρόβλημα αν βγεις στην Autostrada φορώντας από κάτω σορτσάκι και παντόφλες;

Το ζήτημα του υποχρεωτικού προστατευτικού εξοπλισμού εξαπλώνεται στην Ευρώπη σταδιακά, καθώς πέρυσι ανάλογο μέτρο εισήγαγε η Ισπανία, επιβάλλοντας τα γάντια στον αυτοκινητόδρομο. Παράλληλα, η προηγούμενη κυβέρνηση της Ισπανίας επιχείρησε ανεπιτυχώς να κάνει υποχρεωτικά τα μπουφάν με αερόσακο!

Σε άλλες χώρες οι απαιτήσεις για την οδήγηση μοτοσυκλέτας είναι ακόμη αυστηρότερες. Στη Γαλλία λ.χ. από το 2016 ο μοτοσυκλετιστής πρέπει υποχρεωτικά να φορά εγκεκριμένα (CE) γάντια σε οποιονδήποτε δρόμο κι αν κινείται, ενώ πρέπει να φορά ανακλαστικό γιλέκο όταν είναι σταματημένος στην άκρη του δρόμου, άρα οφείλει να το έχει πάντοτε μαζί του. Στο δε Βέλγιο, ήδη από το 2011 ο αναβάτης οφείλει να φορά εγκεκριμένο κράνος, μπουφάν με μακριά μανίκια, γάντια, μακρύ παντελόνι και παπούτσια που να καλύπτουν τους αστραγάλους.

Αν μη τι άλλο πάντως, οι Ιταλοί πρωτοπορούν βάζοντας και τον συνεπιβάτη πλέον στο παιχνίδι του υποχρεωτικού εξοπλισμού.