James Parker - Σκοτώθηκε σε τροχαίο δυστύχημα ο σχεδιαστής της ανάρτησης του Yamaha GTS1000

Αγωνιζόμενος, ανήσυχος και εφευρετικός μηχανικός
James Parker RADD
Κώστα Γκαζή
Από τον

Κώστα Γκαζή

20/7/2023

Στις 11 Ιουλίου του 2023, σε ηλικία 76 ετών, απεβίωσε ο James Parker, 10 ημέρες αφότου τον είχε χτυπήσει αυτοκίνητο την ώρα που περπατούσε, κοντά στο σπίτι του στη Santa Fe. Ο Αμερικανός μηχανολόγος και σχεδιαστής ήταν γνωστός για το επαναστατικό μπροστινό σύστημα μοτοσυκλέτας RADD που βγήκε σε μαζική παραγωγή στη Yamaha GTS1000 το 1993.

Ο Parker μεγάλωσε στην Καλιφόρνια αλλά και στην Ινδία, ενώ σπούδασε Design στο Πανεπιστήμιο του Stanford. Στη δεκαετία του 1970 υπήρξε συνιδρυτής σε εταιρεία αρχιτεκτονικού σχεδιασμού στη Santa Fe, όμως η μεγάλη του αγάπη ήταν η μοτοσυκλέτα, όντας κι ο ίδιος φανατικός αναβάτης, αγωνιζόμενος και σχεδιαστής πρωτότυπων μηχανολογικών εφαρμογών.

Στις αρχές της δεκαετίας του 1980, ίδρυσε την εταιρεία Rationally Advanced Design Development (RADD), ήτοι Λογικά Προηγμένη Σχεδιαστική Εξέλιξη, με κύριο στόχο την εξέλιξη και την προώθηση ενός επαναστατικού μπροστινού συστήματος ανάρτησης και διεύθυνσης για μοτοσυκλέτα.

Elf-X

Κύρια έμπνευση του Parker στον σχεδιασμό του RADD -που διαχώριζε τα συστήματα ανάρτησης και διεύθυνσης μπροστά-, ήταν η πρωτότυπη Elf X του Γάλλου σχεδιαστή Andre de Cortanze. Ο Cortanze με το δικό του επαναστατικό σύστημα ανάρτησης-διεύθυνσης είχε δηλώσει πως είχε 4 στόχους: να χαμηλώσει το κέντρο βάρους, να προσδώσει φυσικά χαρακτηριστικά αντί-βύθισης (antidive) στο σύστημα, να μειώσει το βάρος και να την ενσωματώσει στο πλαίσιο. Οι δευτερεύοντες στόχοι ήταν η επίτευξη του ιδανικού 50/50 στην κατανομή βάρους μπροστά και πίσω, η μείωση της οπισθέλκουσας (Cx), και η ταχύτερη αλλαγή τροχών -κυρίως για αγωνιστική χρήση. Επιπλέον βελτιωμένη ήταν η ροή αέρα στο ψυγείο και ρυθμιζόμενη η γεωμετρία της ανάρτησης και του συστήματος διεύθυνσης.

RADD

Επιστρέφοντας στον Αμερικανό σχεδιαστή, ο Parker κατέθεσε τις πρώτες του πατέντες το 1983, και παρουσίασε το σύστημα RADD σε πρωτότυπη μορφή το 1984. Ο ίδιος ανέφερε ως πλεονεκτήματα του συστήματος του την βελτιωμένη ακαμψία απέναντι στο συμβατικό πιρούνι -που ενεργεί ως μοχλός στο πλαίσιο, πολλαπλασιάζοντας τα φορτία-, με το RADD να μην υποφέρει από παρόμοια συμπεριφορά, αφού ουσιαστικά αποτελεί τμήμα του πλαισίου.

James Parker RADD

Ο Parker ευτύχησε να δει το σύστημα RADD να περνά σε μαζική παραγωγή, μέσω της sport-touring μοτοσυκλέτας Yamaha GTS1000 που ξεκίνησε να πωλείται το 1993, φέροντας πλαίσιο που η Yamaha ονόμαζε Omega (Ωμέγα) λόγω του σχήματος του σε συνδυασμό με τα ψαλίδια εμπρός και πίσω. Η GTS1000 έφερε τετρακύλινδρο εν σειρά κινητήρα από FZR1000, με μειωμένη απόδοση 100 hp, ενώ διέθετε ηλεκτρονικό ψεκασμό και ABS.

Δυστυχώς, παρά τα εντυπωσιακά για την εποχή χαρακτηριστικά της, η GTS απέτυχε εμπορικά -κυρίως λόγω της πολύ υψηλής τιμής της-, και σταμάτησε να πωλείται στις Η.Π.Α. το 1994, ενώ παρέμεινε στην παραγωγή στον υπόλοιπο κόσμο μέχρι το 1999.

James Parker RADD

Θυμίζουμε πως πριν η Yamaha παρουσιάσει το GTS1000, είχε δείξει στο Tokyo Motor Show του 1989 την φουτουριστική πρωτότυπη μοτοσυκλέτα Morpho (και το 1991-1992 τη Morpho II), που χρησιμοποιούσε το RADD, και είχε ρυθμιζόμενο τιμόνι, ρυθμιζόμενα μαρσπιέ και ρυθμιζόμενη σέλα.

James Parker RADD

Το σύστημα RADD είχε ένα σημαντικό μειονέκτημα, καθώς το μονόμπρατσο ψαλίδι δεν επέτρεπε τη χρήση και δεύτερου δίσκου μπροστά, ενώ για να βοηθήσει την πέδηση σε κάποια από τα πρωτότυπα δίκυκλα του που φόρεσαν το σύστημα, ο Αμερικανός τοποθέτησε και δεύτερη δαγκάνα μπροστά. Μην ξεχνάμε άλλωστε πως το GTS1000 διέθετε εξαπίστονη δαγκάνα μπροστά για τον ίδιο σκοπό.

James Parker RADD

Η σχεδιαστική δουλειά του Parker δεν περιορίστηκε όμως στο RADD, έχοντας σχεδιάσει κι ένα εναλλακτικό σύστημα οπίσθιας ανάρτησης, διαφορετικό από το paralever της BMW, ένα σύστημα κίνησης μοτοσυκλέτας και στους δυο τροχούς, ημί-ενεργητικές αναρτήσεις, και το πλαίσιο της ηλεκτρικής Mission R που κυριάρχησε στο Πρωτάθλημα TTXGP/FIM του 2011, μεταξύ άλλων.

James Parker RADD

Πολλές από τις πρωτότυπες μοτοσυκλέτες του Parker βρίσκονται ως εκθέματα στο Advanced Design Center του Barber Vintage Motorsports Museum στο Birmingham της Alabama

Ετικέτες

Πόλεμος διαγωνισμών δημιουργεί έλλειψη πινακίδων κυκλοφορίας: Τεράστιες ευθύνες στο Υπουργείο Μεταφορών

Προσπάθησαν με απευθείας αναθέσεις να λύσουν το πρόβλημα
Πόλεμος διαγωνισμών δημιουργεί έλλειψη πινακίδων κυκλοφορίας: Τεράστιες ευθύνες στο Υπουργείο Μεταφορών
Θάνο Αμβρ. Φελούκα
Από τον

Θάνο Αμβρ. Φελούκα

5/2/2026

Το κόλπο των απευθείας αναθέσεων που σκαρφίστηκε το Υπουργείο Μεταφορών για να μετριάσει το πρόβλημα της έλλειψης πινακίδων δεν λειτούργησε και πλέον με την πάροδο του χρόνου το ζήτημα γίνεται ολοένα και μεγαλύτερο.

Στις νέες μοτοσυκλέτες η Πολιτεία επιβάλλει πρόσθετη φορολογία κατά παράβαση των κανονισμών της Ευρωπαϊκής Ένωσης και μάλιστα μέρος των εσόδων που εισπράττονται από αυτή την τακτική δεν καταλήγει στα Ταμεία του Κράτους, αλλά φεύγει στην Ε.Ε. για να καλύψει το πρόστιμο που μας επιβάλλουν.

Στο παραπάνω που αποτελεί παγιωμένη τακτική, προστίθεται και το νέο πρόβλημα στην πώληση νέων μοτοσυκλετών, να μην μπορούν να πάρουν πινακίδα κυκλοφορίας. Αν πραγματικά ήθελε η Πολιτεία να πολεμήσει για κάποιο λόγο την αγορά της μοτοσυκλέτας, δεν θα χρειαζόταν να κάνει περισσότερα από όσα προβλήματα δημιουργεί ήδη με τους χειρισμούς της.

Το ζήτημα το έχουμε αναδείξει από το τελευταίο τετράμηνο του 2025, όταν κυκλοφόρησε η φήμη πως ξέμεινε από «τσίγκο» ο προμηθευτής και δημιουργείται έλλειψη πινακίδων.

Οι πινακίδες δεν είναι τσίγκινες και ο προμηθευτής δεν είχε ξεμείνει από πρώτες ύλες, ο διαγωνισμός του Υπουργείου Μεταφορών δεν είχε προχωρήσει, αυτό ήταν το πρόβλημα. Αρχικά φάνηκε αυτό στην Αττική και πολύ γρήγορα το πρόβλημα εξαπλώθηκε σε όλη την χώρα. Για να μπορέσουν να ολοκληρώσουν την πώληση και να προχωρήσουν σε είσπραξη καθώς είχαν ήδη αποδώσει ΦΠΑ και μάλιστα ορισμένα καταστήματα έχοντας πληρώσει και την μοτοσυκλέτα στην εισαγωγική εταιρεία, μερίδα επαγγελματιών άρχισε να εκδίδει πινακίδες από άλλες περιοχές. Εκτός από την αλλοίωση των στατιστικών για το που κυκλοφορούν τα οχήματα, το πρόβλημα της έλλειψης πινακίδων γρήγορα γιγαντώθηκε.

Στα τέλη του περασμένου Σεπτεμβρίου όμως ο ανάδοχος ξεκίνησε να κόβει και να εκδίδει νέες πινακίδες, θυμίζουμε εδώ την ανάσα που δόθηκε εκείνη την περίοδο.

Αυτό συνέβη με απευθείας ανάθεση του Υπουργείου Μεταφορών με ένα σχετικά μικρό ποσό, που είναι κάτω από το όριο στο οποίο επιβάλλονται οι διαγωνισμοί.

Το πρόβλημα ήταν πως η εταιρεία που δεν κέρδισε τον διαγωνισμό έκανε ένσταση, κάτι αναμενόμενο όμως, και φυσικά συνέχισε να κάνει ενστάσεις, μεταφέροντας τις προσφυγές της ολοένα και σε ψηλότερο επίπεδο.

Αυτός ο πόλεμος για το ποιος θα πάρει την δουλειά, δεν γίνεται να αποτελεί δικαιολογία από την μεριά του Υπουργείου Μεταφορών, διότι είναι αναμενόμενο και θα έπρεπε να ξεκινήσουν οι διαδικασίες προτού στερέψει η αγορά.

Τον περασμένο Σεπτέμβριο λοιπόν προχώρησαν σε απευθείας αναθέσεις ενώ παράλληλα μαινόταν ο πόλεμος των αναδόχων εταιρειών με την συγκεκριμένη ενέργεια να ανακοινώνεται από τον κ. Κυρανάκη ως επιτυχία, την στιγμή που όχι μόνο άργησε -θα μπορούσε να γίνει πριν δημιουργηθεί αυτή η τεχνική έλλειψη- αλλά δεν ήταν και μόνιμη λύση.

Με το νέο πλαίσιο οι απευθείας αναθέσεις προς έναν συγκεκριμένο ανάδοχο για μία συγκεκριμένη ενέργεια δεν γίνεται να έχουν την μορφή της παράκαμψης του διαγωνισμού, όπως ξεκάθαρα συνέβη στην προκειμένη περίπτωση και έτσι πάγωσαν και αυτές.

Τα Ιόνια Νησιά, Νομοί στην Β. Ελλάδα και σε άλλες περιοχές που έχουμε καταγράψει, το πρόβλημα είναι απόλυτο, ενώ ελάχιστες είναι αυτή την στιγμή οι πινακίδες κυκλοφορίας που εκδίδονται, ενώ βαδίζουμε στην πλήρη διακοπή λίγο πριν την έναρξη της εμπορικής σεζόν.

Η ευθύνη του Υπουργείου Μεταφορών ξεκινά από την καθυστέρηση έναρξης της διαδικασίας και έπειτα στον χειρισμό της υπόθεσης και χρειάζεται να δοθεί άμεση λύση.