James Parker - Σκοτώθηκε σε τροχαίο δυστύχημα ο σχεδιαστής της ανάρτησης του Yamaha GTS1000

Αγωνιζόμενος, ανήσυχος και εφευρετικός μηχανικός
James Parker RADD
Κώστα Γκαζή
Από τον

Κώστα Γκαζή

20/7/2023

Στις 11 Ιουλίου του 2023, σε ηλικία 76 ετών, απεβίωσε ο James Parker, 10 ημέρες αφότου τον είχε χτυπήσει αυτοκίνητο την ώρα που περπατούσε, κοντά στο σπίτι του στη Santa Fe. Ο Αμερικανός μηχανολόγος και σχεδιαστής ήταν γνωστός για το επαναστατικό μπροστινό σύστημα μοτοσυκλέτας RADD που βγήκε σε μαζική παραγωγή στη Yamaha GTS1000 το 1993.

Ο Parker μεγάλωσε στην Καλιφόρνια αλλά και στην Ινδία, ενώ σπούδασε Design στο Πανεπιστήμιο του Stanford. Στη δεκαετία του 1970 υπήρξε συνιδρυτής σε εταιρεία αρχιτεκτονικού σχεδιασμού στη Santa Fe, όμως η μεγάλη του αγάπη ήταν η μοτοσυκλέτα, όντας κι ο ίδιος φανατικός αναβάτης, αγωνιζόμενος και σχεδιαστής πρωτότυπων μηχανολογικών εφαρμογών.

Στις αρχές της δεκαετίας του 1980, ίδρυσε την εταιρεία Rationally Advanced Design Development (RADD), ήτοι Λογικά Προηγμένη Σχεδιαστική Εξέλιξη, με κύριο στόχο την εξέλιξη και την προώθηση ενός επαναστατικού μπροστινού συστήματος ανάρτησης και διεύθυνσης για μοτοσυκλέτα.

Elf-X

Κύρια έμπνευση του Parker στον σχεδιασμό του RADD -που διαχώριζε τα συστήματα ανάρτησης και διεύθυνσης μπροστά-, ήταν η πρωτότυπη Elf X του Γάλλου σχεδιαστή Andre de Cortanze. Ο Cortanze με το δικό του επαναστατικό σύστημα ανάρτησης-διεύθυνσης είχε δηλώσει πως είχε 4 στόχους: να χαμηλώσει το κέντρο βάρους, να προσδώσει φυσικά χαρακτηριστικά αντί-βύθισης (antidive) στο σύστημα, να μειώσει το βάρος και να την ενσωματώσει στο πλαίσιο. Οι δευτερεύοντες στόχοι ήταν η επίτευξη του ιδανικού 50/50 στην κατανομή βάρους μπροστά και πίσω, η μείωση της οπισθέλκουσας (Cx), και η ταχύτερη αλλαγή τροχών -κυρίως για αγωνιστική χρήση. Επιπλέον βελτιωμένη ήταν η ροή αέρα στο ψυγείο και ρυθμιζόμενη η γεωμετρία της ανάρτησης και του συστήματος διεύθυνσης.

RADD

Επιστρέφοντας στον Αμερικανό σχεδιαστή, ο Parker κατέθεσε τις πρώτες του πατέντες το 1983, και παρουσίασε το σύστημα RADD σε πρωτότυπη μορφή το 1984. Ο ίδιος ανέφερε ως πλεονεκτήματα του συστήματος του την βελτιωμένη ακαμψία απέναντι στο συμβατικό πιρούνι -που ενεργεί ως μοχλός στο πλαίσιο, πολλαπλασιάζοντας τα φορτία-, με το RADD να μην υποφέρει από παρόμοια συμπεριφορά, αφού ουσιαστικά αποτελεί τμήμα του πλαισίου.

James Parker RADD

Ο Parker ευτύχησε να δει το σύστημα RADD να περνά σε μαζική παραγωγή, μέσω της sport-touring μοτοσυκλέτας Yamaha GTS1000 που ξεκίνησε να πωλείται το 1993, φέροντας πλαίσιο που η Yamaha ονόμαζε Omega (Ωμέγα) λόγω του σχήματος του σε συνδυασμό με τα ψαλίδια εμπρός και πίσω. Η GTS1000 έφερε τετρακύλινδρο εν σειρά κινητήρα από FZR1000, με μειωμένη απόδοση 100 hp, ενώ διέθετε ηλεκτρονικό ψεκασμό και ABS.

Δυστυχώς, παρά τα εντυπωσιακά για την εποχή χαρακτηριστικά της, η GTS απέτυχε εμπορικά -κυρίως λόγω της πολύ υψηλής τιμής της-, και σταμάτησε να πωλείται στις Η.Π.Α. το 1994, ενώ παρέμεινε στην παραγωγή στον υπόλοιπο κόσμο μέχρι το 1999.

James Parker RADD

Θυμίζουμε πως πριν η Yamaha παρουσιάσει το GTS1000, είχε δείξει στο Tokyo Motor Show του 1989 την φουτουριστική πρωτότυπη μοτοσυκλέτα Morpho (και το 1991-1992 τη Morpho II), που χρησιμοποιούσε το RADD, και είχε ρυθμιζόμενο τιμόνι, ρυθμιζόμενα μαρσπιέ και ρυθμιζόμενη σέλα.

James Parker RADD

Το σύστημα RADD είχε ένα σημαντικό μειονέκτημα, καθώς το μονόμπρατσο ψαλίδι δεν επέτρεπε τη χρήση και δεύτερου δίσκου μπροστά, ενώ για να βοηθήσει την πέδηση σε κάποια από τα πρωτότυπα δίκυκλα του που φόρεσαν το σύστημα, ο Αμερικανός τοποθέτησε και δεύτερη δαγκάνα μπροστά. Μην ξεχνάμε άλλωστε πως το GTS1000 διέθετε εξαπίστονη δαγκάνα μπροστά για τον ίδιο σκοπό.

James Parker RADD

Η σχεδιαστική δουλειά του Parker δεν περιορίστηκε όμως στο RADD, έχοντας σχεδιάσει κι ένα εναλλακτικό σύστημα οπίσθιας ανάρτησης, διαφορετικό από το paralever της BMW, ένα σύστημα κίνησης μοτοσυκλέτας και στους δυο τροχούς, ημί-ενεργητικές αναρτήσεις, και το πλαίσιο της ηλεκτρικής Mission R που κυριάρχησε στο Πρωτάθλημα TTXGP/FIM του 2011, μεταξύ άλλων.

James Parker RADD

Πολλές από τις πρωτότυπες μοτοσυκλέτες του Parker βρίσκονται ως εκθέματα στο Advanced Design Center του Barber Vintage Motorsports Museum στο Birmingham της Alabama

Ετικέτες

CFMOTO: 1η τον Απρίλιο, μπροστά από Honda, Yamaha στις ταξινομήσεις μοτοσυκλετών

Παραμένει 1η η Honda στο 4μηνο αλλά και στο σύνολο των δικύκλων
CFMOTO ταξινομήσεις Απρίλιος 2026 1η στην Ελλάδα μοτοσυκλέτες
Από τον

Θοδωρή Ξύδη

15/5/2026

H CFMOTO κατάφερε να βρεθεί στην κορυφή των ταξινομήσεων στις μοτοσυκλέτες τον Απρίλιο μπροστά από Honda και Yamaha.

Το πρώτο τετράμηνο του 2026 ανήκει πλέον στην ιστορία και γράφτηκε με σημαντικές "υποσημειώσεις" για την ελληνική αγορά μοτοσυκλέτας, αφού η CFMOTO κατάφερε να βρεθεί ξανά στην πρώτη θέση στις ταξινομήσεις των μοτοσυκλετών.

Με 289 ταξινομήσεις τον Απρίλιο η CFMOTO κατέκτησε ως εταιρεία την πρώτη θέση στην κατηγορία των μοτοσυκλετών εκθρονίζοντας τη Honda που έπεσε στην 3η θέση με 247 ταξινομήσεις -είχε τα πρωτεία τους τρεις προηγούμενους μήνες - έχοντας μπροστά της στη 2η θέση τη Yamaha με 280 μονάδες. Στην 4η θέση ακολουθεί η Voge με 167 μοτοσυκλέτες και 5η είναι η BMW με  116 μονάδες.

Honda και CFMOTO βρίσκονται σχετικά κοντά στις ταξινομήσεις μοτοσυκλετών στο 1ο τετράμηνο του 2026 με τους Ιάπωνες να διατηρούνται στην κορυφή καθώς έχουν ταξινομήσει 933 μοτοσυκλέτες και τους Κινέζους να ακολουθούν με 839 μονάδες από την αρχή της χρονιάς. Στην τρίτη θέση βρίσκεται η Yamaha με 761 ταξινομήσεις, 4η η Voge με 530 μονάδες και η BMW βάζει την Ευρώπη στην πρώτη πεντάδα με 343 ταξινομημένες μοτοσυκλέτες.

Αιχμή του δόρατος για τη CFMOTO ήταν για μία ακόμη φορά το περσινό best seller της ελληνικής αγοράς, 450MT, το οποίο βρέθηκε στην πρώτη θέση με 94 ταξινομήσεις και το Yamaha Tracer 9, σε όλες τις εκδόσεις του, να ακολουθεί στη δεύτερη θέση με 91 μοτοσυκλέτες. Τρίτο ήταν το Honda X-ADV με 74 μονάδες και τέταρτο το Voge DS525X με 49 ταξινομήσεις, ενώ στην πέμπτη θέση βρέθηκε το "αδελφό" DS625X με 47 μοτοσυκλέτες. 

Έχει πολύ ενδιαφέρον να δούμε πώς θα εξελιχθεί η χρονιά στις ταξινομήσεις μοτοσυκλετών με τις Honda, CFMOTO και Yamaha να κονταροχτυπιούνται για την πρώτη θέση της ελληνικής αγοράς. Τα δεδομένα δείχνουν πάντως ότι και με την είσοδο του εξαιρετικά προσιτού 250 Dual, η κινέζικη εταιρεία έχει έναν ακόμη άσο στο μανίκι της για να ανατρέψει την κατάσταση στην κορυφή και να φτάσει σε ένα ακόμη ορόσημο για τη χώρα μας, να βγει πρώτη στο 12μηνο του 2026 στις ταξινομήσεις μοτοσυκλετών και να γράψει ιστορία.

Να σημειωθεί πως στο σύνολο των ταξινομήσεων όλων των κατηγοριών η Honda βρίσκεται μακράν στην πρώτη θέση στο 4μηνο με 4.351 ταξινομήσεις και τη SYM να ακολουθεί με 3.797 μονάδες. Στην τρίτη θέση έχουμε τη Yamaha με 2.677 ταξινομήσεις και τέταρτη είναι η Piaggio με 2.138 ταξινομημένα μοντέλα. Την πεντάδα κλείνει η Daytona με 1.512 ταξινομήσεις. Η CFMOTO είναι έβδομη με 1.267 ταξινομήσεις, πίσω από την 6η Voge με τις 1.352 μοτοσυκλέτες στους πρώτους τέσσερεις μήνες του έτους.