James Parker - Σκοτώθηκε σε τροχαίο δυστύχημα ο σχεδιαστής της ανάρτησης του Yamaha GTS1000

Αγωνιζόμενος, ανήσυχος και εφευρετικός μηχανικός
James Parker RADD
Κώστα Γκαζή
Από τον

Κώστα Γκαζή

20/7/2023

Στις 11 Ιουλίου του 2023, σε ηλικία 76 ετών, απεβίωσε ο James Parker, 10 ημέρες αφότου τον είχε χτυπήσει αυτοκίνητο την ώρα που περπατούσε, κοντά στο σπίτι του στη Santa Fe. Ο Αμερικανός μηχανολόγος και σχεδιαστής ήταν γνωστός για το επαναστατικό μπροστινό σύστημα μοτοσυκλέτας RADD που βγήκε σε μαζική παραγωγή στη Yamaha GTS1000 το 1993.

Ο Parker μεγάλωσε στην Καλιφόρνια αλλά και στην Ινδία, ενώ σπούδασε Design στο Πανεπιστήμιο του Stanford. Στη δεκαετία του 1970 υπήρξε συνιδρυτής σε εταιρεία αρχιτεκτονικού σχεδιασμού στη Santa Fe, όμως η μεγάλη του αγάπη ήταν η μοτοσυκλέτα, όντας κι ο ίδιος φανατικός αναβάτης, αγωνιζόμενος και σχεδιαστής πρωτότυπων μηχανολογικών εφαρμογών.

Στις αρχές της δεκαετίας του 1980, ίδρυσε την εταιρεία Rationally Advanced Design Development (RADD), ήτοι Λογικά Προηγμένη Σχεδιαστική Εξέλιξη, με κύριο στόχο την εξέλιξη και την προώθηση ενός επαναστατικού μπροστινού συστήματος ανάρτησης και διεύθυνσης για μοτοσυκλέτα.

Elf-X

Κύρια έμπνευση του Parker στον σχεδιασμό του RADD -που διαχώριζε τα συστήματα ανάρτησης και διεύθυνσης μπροστά-, ήταν η πρωτότυπη Elf X του Γάλλου σχεδιαστή Andre de Cortanze. Ο Cortanze με το δικό του επαναστατικό σύστημα ανάρτησης-διεύθυνσης είχε δηλώσει πως είχε 4 στόχους: να χαμηλώσει το κέντρο βάρους, να προσδώσει φυσικά χαρακτηριστικά αντί-βύθισης (antidive) στο σύστημα, να μειώσει το βάρος και να την ενσωματώσει στο πλαίσιο. Οι δευτερεύοντες στόχοι ήταν η επίτευξη του ιδανικού 50/50 στην κατανομή βάρους μπροστά και πίσω, η μείωση της οπισθέλκουσας (Cx), και η ταχύτερη αλλαγή τροχών -κυρίως για αγωνιστική χρήση. Επιπλέον βελτιωμένη ήταν η ροή αέρα στο ψυγείο και ρυθμιζόμενη η γεωμετρία της ανάρτησης και του συστήματος διεύθυνσης.

RADD

Επιστρέφοντας στον Αμερικανό σχεδιαστή, ο Parker κατέθεσε τις πρώτες του πατέντες το 1983, και παρουσίασε το σύστημα RADD σε πρωτότυπη μορφή το 1984. Ο ίδιος ανέφερε ως πλεονεκτήματα του συστήματος του την βελτιωμένη ακαμψία απέναντι στο συμβατικό πιρούνι -που ενεργεί ως μοχλός στο πλαίσιο, πολλαπλασιάζοντας τα φορτία-, με το RADD να μην υποφέρει από παρόμοια συμπεριφορά, αφού ουσιαστικά αποτελεί τμήμα του πλαισίου.

James Parker RADD

Ο Parker ευτύχησε να δει το σύστημα RADD να περνά σε μαζική παραγωγή, μέσω της sport-touring μοτοσυκλέτας Yamaha GTS1000 που ξεκίνησε να πωλείται το 1993, φέροντας πλαίσιο που η Yamaha ονόμαζε Omega (Ωμέγα) λόγω του σχήματος του σε συνδυασμό με τα ψαλίδια εμπρός και πίσω. Η GTS1000 έφερε τετρακύλινδρο εν σειρά κινητήρα από FZR1000, με μειωμένη απόδοση 100 hp, ενώ διέθετε ηλεκτρονικό ψεκασμό και ABS.

Δυστυχώς, παρά τα εντυπωσιακά για την εποχή χαρακτηριστικά της, η GTS απέτυχε εμπορικά -κυρίως λόγω της πολύ υψηλής τιμής της-, και σταμάτησε να πωλείται στις Η.Π.Α. το 1994, ενώ παρέμεινε στην παραγωγή στον υπόλοιπο κόσμο μέχρι το 1999.

James Parker RADD

Θυμίζουμε πως πριν η Yamaha παρουσιάσει το GTS1000, είχε δείξει στο Tokyo Motor Show του 1989 την φουτουριστική πρωτότυπη μοτοσυκλέτα Morpho (και το 1991-1992 τη Morpho II), που χρησιμοποιούσε το RADD, και είχε ρυθμιζόμενο τιμόνι, ρυθμιζόμενα μαρσπιέ και ρυθμιζόμενη σέλα.

James Parker RADD

Το σύστημα RADD είχε ένα σημαντικό μειονέκτημα, καθώς το μονόμπρατσο ψαλίδι δεν επέτρεπε τη χρήση και δεύτερου δίσκου μπροστά, ενώ για να βοηθήσει την πέδηση σε κάποια από τα πρωτότυπα δίκυκλα του που φόρεσαν το σύστημα, ο Αμερικανός τοποθέτησε και δεύτερη δαγκάνα μπροστά. Μην ξεχνάμε άλλωστε πως το GTS1000 διέθετε εξαπίστονη δαγκάνα μπροστά για τον ίδιο σκοπό.

James Parker RADD

Η σχεδιαστική δουλειά του Parker δεν περιορίστηκε όμως στο RADD, έχοντας σχεδιάσει κι ένα εναλλακτικό σύστημα οπίσθιας ανάρτησης, διαφορετικό από το paralever της BMW, ένα σύστημα κίνησης μοτοσυκλέτας και στους δυο τροχούς, ημί-ενεργητικές αναρτήσεις, και το πλαίσιο της ηλεκτρικής Mission R που κυριάρχησε στο Πρωτάθλημα TTXGP/FIM του 2011, μεταξύ άλλων.

James Parker RADD

Πολλές από τις πρωτότυπες μοτοσυκλέτες του Parker βρίσκονται ως εκθέματα στο Advanced Design Center του Barber Vintage Motorsports Museum στο Birmingham της Alabama

Ετικέτες

Το μεγάλο δώρο της KTM στους υπόλοιπους κατασκευαστές!

Μία στρατιά εξιδεικευμένων στελεχών δίνει πνοή στα R&D
Το μεγάλο δώρο της KTM στους υπόλοιπους κατασκευαστές!
Θάνο Αμβρ. Φελούκα
Από τον

Θάνο Αμβρ. Φελούκα

5/5/2026

Πνοή πήραν πολλά και διαφορετικά R&D από τη μείωση δυναμικού που συνέβη στην KTM το διάστημα μετά την εισαγωγή σε καθεστώς επιτήρησης έως και την πώλησή της στη Bajaj.

Αυτή την στιγμή η KTM βρίσκεται σε περίοδο σταθεροποίησης με τους Ινδούς να κάνουν το σωστό, να μην ανακατεύουν τη ροή εργασίας και τα πρωτόκολλα των διαφόρων τμημάτων, διατηρώντας και τη γραμμή παραγωγής της Αυστρίας σε πλήρη ισχύ, κάτι που αναμένεται να κρατήσει πολύ καιρό ακόμη.

Μένει να δούμε τι θα αποφασίσουν οι άνθρωποι της Bajaj για το μέλλον, προς το παρόν όμως η KTM βαδίζει μπροστά με όλα όσα είχε ήδη προγραμματίσει πριν τα οικονομικά προβλήματα και τη συνέχιση της γραμμής παραγωγής εξασφαλισμένη.

Στο μεταξύ όμως είναι εκατοντάδες τα εξιδεικευμένα στελέχη, κυρίως από το R&D, που έφυγαν από την εταιρεία το προηγούμενο διάστημα αναζητώντας εργασία. Δεν πήγαν όλοι τους σε κατασκευαστές μοτοσυκλετών, όμως σε ορισμένες περιπτώσεις, όπως στη CFMOTO, βρήκαν την ευκαιρία να δημιουργήσουν νέα παραρτήματα κινούμενοι γρήγορα στην απορρόφηση στελεχών που έφευγαν από την KTM. Σημαντική ροή καταγράφθηκε και προς τη BMW, την ίδια στιγμή που ορισμένα στελέχη της BMW από τμήματα επικοινωνίας, δέχθηκαν προτάσεις και αποχώρησαν για να μεταβούν στην KTM.

Είναι μάλιστα χαρακτηριστικό πως ένας από τους υπεύθυνους για το φιάσκο στην BMW με φωτογραφίες τεχνητής νοημοσύνης σε παρουσίαση νέου μοντέλου είναι τώρα στην KTM, όπου έως τώρα φημιζόταν για τις πιο σκληροπυρηνικές φωτογραφίσεις της σε κάθε παρουσίαση νέου μοντέλου. Στο μεταξύ, θυμίζουμε πως ο ίδιος ο CEO της BMW Motorrad, κος Markus Flaschδήλωσε στο MOTO πως ήταν λάθος η χρήση φωτογραφιών τεχνητής νοημοσύνης, όχι μόνο γιατί δεν προέτρεπαν το κοινό να οδηγήσει τη νέα μοτοσυκλέτα, αλλά και για πιο πρακτικό τρόπο, καθώς δεν αποτύπωναν ούτε τις πραγματικές διαστάσεις της μοτοσυκλέτας. Έτσι κάποιος που ήθελε να δει το νέο μοντέλο, έμενε ουσιαστικά με περισσότερες απορίες από αυτές που είχε πριν! Ας ελπίσουμε πως αυτό το λάθος δεν θα μεταφερθεί τώρα στην KTM από το στέλεχος της BMW που έχει αναλάβει εδώ και λίγες ημέρες θέματα επικοινωνίας.

Είναι αρκετές οι εταιρείες που αναζητούσαν καταρτισμένο προσωπικό με εμπειρία και δυσκολεύονταν να βρουν αντίστοιχα στελέχη, σε ένα πρόβλημα που δεν αφορούσε μονάχα τον κλάδο της μοτοσυκλέτας. Είναι λοιπόν πολλά τα στελέχη της KTM που στελεχώνουν νέα τμήματα σε υφιστάμενες εταιρείες σε διάφορους κλάδους ή, ακόμη περισσότερο, ενισχύουν το τμήμα R&D σε ανταγωνιστές.

Δεν υπάρχει φυσικά καταμέτρηση των μετακινήσεων, εμείς παρακολουθούμε όλο αυτό το διάστημα τις ανακοινώσεις από στελέχη που γνωρίζουμε, όπως επίσης και πληροφορίες για την αύξηση θέσεων εργασίας σε R&D που είχαν μείνει στάσιμα εδώ και καιρό και σκιαγραφούμε με τον τρόπο αυτό τη γενική εικόνα. Ενισχύθηκε και το τμήμα R&D που έχει η Yamaha στο Μιλάνο, εκεί όπου σχεδιάστηκε το Tracer7 και βρίσκεται μεταξύ άλλων και το σπίτι της ομάδας MotoGP.

Υπολογίζεται πως μόνο από το R&D της KTM έχουν φύγει σχεδόν 400 στελέχη, πολλά από τα οποία όμως ήταν επιφορτισμένα με την εξέλιξη ποδηλάτων, σε έναν τομέα από τον οποίο έχουν αποτραβηχτεί οι Αυστριακοί στη νέα τους δομή. Καθώς στο απόγειό του το R&D της KTM ήταν το πολυπληθέστερο στην ιστορία της μοτοσυκλέτας, η μείωση αυτή δεν μπόρεσε να τους ταρακουνήσει, όπως είδαμε με το 1390 Super Adventure που είναι το καλύτερο της οικογένειας και εξελίχθηκε σε αυτήν ακριβώς την ταραχώδη περίοδο. Το R&D αποδεδειγμένα λοιπόν παραμένει και τώρα πλήρως στελεχωμένο χωρίς να παρουσιάζει κενά, την ίδια στιγμή όμως που βοήθησε πολλούς από τους ανταγωνιστές, και όχι μόνο, να βελτιώσουν τα δικά τους!

Ετικέτες