James Parker - Σκοτώθηκε σε τροχαίο δυστύχημα ο σχεδιαστής της ανάρτησης του Yamaha GTS1000

Αγωνιζόμενος, ανήσυχος και εφευρετικός μηχανικός
James Parker RADD
Κώστα Γκαζή
Από τον

Κώστα Γκαζή

20/7/2023

Στις 11 Ιουλίου του 2023, σε ηλικία 76 ετών, απεβίωσε ο James Parker, 10 ημέρες αφότου τον είχε χτυπήσει αυτοκίνητο την ώρα που περπατούσε, κοντά στο σπίτι του στη Santa Fe. Ο Αμερικανός μηχανολόγος και σχεδιαστής ήταν γνωστός για το επαναστατικό μπροστινό σύστημα μοτοσυκλέτας RADD που βγήκε σε μαζική παραγωγή στη Yamaha GTS1000 το 1993.

Ο Parker μεγάλωσε στην Καλιφόρνια αλλά και στην Ινδία, ενώ σπούδασε Design στο Πανεπιστήμιο του Stanford. Στη δεκαετία του 1970 υπήρξε συνιδρυτής σε εταιρεία αρχιτεκτονικού σχεδιασμού στη Santa Fe, όμως η μεγάλη του αγάπη ήταν η μοτοσυκλέτα, όντας κι ο ίδιος φανατικός αναβάτης, αγωνιζόμενος και σχεδιαστής πρωτότυπων μηχανολογικών εφαρμογών.

Στις αρχές της δεκαετίας του 1980, ίδρυσε την εταιρεία Rationally Advanced Design Development (RADD), ήτοι Λογικά Προηγμένη Σχεδιαστική Εξέλιξη, με κύριο στόχο την εξέλιξη και την προώθηση ενός επαναστατικού μπροστινού συστήματος ανάρτησης και διεύθυνσης για μοτοσυκλέτα.

Elf-X

Κύρια έμπνευση του Parker στον σχεδιασμό του RADD -που διαχώριζε τα συστήματα ανάρτησης και διεύθυνσης μπροστά-, ήταν η πρωτότυπη Elf X του Γάλλου σχεδιαστή Andre de Cortanze. Ο Cortanze με το δικό του επαναστατικό σύστημα ανάρτησης-διεύθυνσης είχε δηλώσει πως είχε 4 στόχους: να χαμηλώσει το κέντρο βάρους, να προσδώσει φυσικά χαρακτηριστικά αντί-βύθισης (antidive) στο σύστημα, να μειώσει το βάρος και να την ενσωματώσει στο πλαίσιο. Οι δευτερεύοντες στόχοι ήταν η επίτευξη του ιδανικού 50/50 στην κατανομή βάρους μπροστά και πίσω, η μείωση της οπισθέλκουσας (Cx), και η ταχύτερη αλλαγή τροχών -κυρίως για αγωνιστική χρήση. Επιπλέον βελτιωμένη ήταν η ροή αέρα στο ψυγείο και ρυθμιζόμενη η γεωμετρία της ανάρτησης και του συστήματος διεύθυνσης.

RADD

Επιστρέφοντας στον Αμερικανό σχεδιαστή, ο Parker κατέθεσε τις πρώτες του πατέντες το 1983, και παρουσίασε το σύστημα RADD σε πρωτότυπη μορφή το 1984. Ο ίδιος ανέφερε ως πλεονεκτήματα του συστήματος του την βελτιωμένη ακαμψία απέναντι στο συμβατικό πιρούνι -που ενεργεί ως μοχλός στο πλαίσιο, πολλαπλασιάζοντας τα φορτία-, με το RADD να μην υποφέρει από παρόμοια συμπεριφορά, αφού ουσιαστικά αποτελεί τμήμα του πλαισίου.

James Parker RADD

Ο Parker ευτύχησε να δει το σύστημα RADD να περνά σε μαζική παραγωγή, μέσω της sport-touring μοτοσυκλέτας Yamaha GTS1000 που ξεκίνησε να πωλείται το 1993, φέροντας πλαίσιο που η Yamaha ονόμαζε Omega (Ωμέγα) λόγω του σχήματος του σε συνδυασμό με τα ψαλίδια εμπρός και πίσω. Η GTS1000 έφερε τετρακύλινδρο εν σειρά κινητήρα από FZR1000, με μειωμένη απόδοση 100 hp, ενώ διέθετε ηλεκτρονικό ψεκασμό και ABS.

Δυστυχώς, παρά τα εντυπωσιακά για την εποχή χαρακτηριστικά της, η GTS απέτυχε εμπορικά -κυρίως λόγω της πολύ υψηλής τιμής της-, και σταμάτησε να πωλείται στις Η.Π.Α. το 1994, ενώ παρέμεινε στην παραγωγή στον υπόλοιπο κόσμο μέχρι το 1999.

James Parker RADD

Θυμίζουμε πως πριν η Yamaha παρουσιάσει το GTS1000, είχε δείξει στο Tokyo Motor Show του 1989 την φουτουριστική πρωτότυπη μοτοσυκλέτα Morpho (και το 1991-1992 τη Morpho II), που χρησιμοποιούσε το RADD, και είχε ρυθμιζόμενο τιμόνι, ρυθμιζόμενα μαρσπιέ και ρυθμιζόμενη σέλα.

James Parker RADD

Το σύστημα RADD είχε ένα σημαντικό μειονέκτημα, καθώς το μονόμπρατσο ψαλίδι δεν επέτρεπε τη χρήση και δεύτερου δίσκου μπροστά, ενώ για να βοηθήσει την πέδηση σε κάποια από τα πρωτότυπα δίκυκλα του που φόρεσαν το σύστημα, ο Αμερικανός τοποθέτησε και δεύτερη δαγκάνα μπροστά. Μην ξεχνάμε άλλωστε πως το GTS1000 διέθετε εξαπίστονη δαγκάνα μπροστά για τον ίδιο σκοπό.

James Parker RADD

Η σχεδιαστική δουλειά του Parker δεν περιορίστηκε όμως στο RADD, έχοντας σχεδιάσει κι ένα εναλλακτικό σύστημα οπίσθιας ανάρτησης, διαφορετικό από το paralever της BMW, ένα σύστημα κίνησης μοτοσυκλέτας και στους δυο τροχούς, ημί-ενεργητικές αναρτήσεις, και το πλαίσιο της ηλεκτρικής Mission R που κυριάρχησε στο Πρωτάθλημα TTXGP/FIM του 2011, μεταξύ άλλων.

James Parker RADD

Πολλές από τις πρωτότυπες μοτοσυκλέτες του Parker βρίσκονται ως εκθέματα στο Advanced Design Center του Barber Vintage Motorsports Museum στο Birmingham της Alabama

Ετικέτες

Harley-Davidson: Το Χ350 δεν διατέθηκε ποτέ στις ΗΠΑ μα θα βγει στην αμερικανική αγορά ως μεταχειρισμένο!

Να μια είδηση που ποτέ δεν θα μπορούσε να γραφτεί για ευρωπαϊκή αγορά
harley-davidson-x350
Harley-Davidson Χ350
Από τον

Σπύρο Τσαντήλα

29/6/2026

Στα τέλη του Μάη η Harley-Davidson ανακοίνωσε πως ετοιμάζει ένα νέο μοντέλο μικρού κυβισμού ονόματι Sprint, βασισμένο στο Χ440 που κατασκευάζεται από τη Hero MotoCorp και διατίθεται στην Ινδία από το 2023. Πρόκειται για τη μοτοσυκλέτα με την οποία η αμερικανική εταιρεία ελπίζει να ανοίξει το πελατολόγιό της σε νεότερες ηλικίες και πιο ελαφριά πορτοφόλια, ωστόσο η ιστορία της κρατά ήδη μερικά χρόνια.

Το 2023 η Harley-Davidson είχε πάρει μιαν απρόσμενη απόφαση όταν συμφώνησε με το Qianjiang Motorcycle Group, μητρικό σχήμα της QJMOTOR, να της κατασκευάσει μια μικρού κυβισμού μοτοσυκλέτα στην Κίνα, την Χ350 (κεντρική φωτογραφία). Την ίδια περίπου εποχή, εξασφάλιζε άλλη μια συμφωνία με τη Hero MotoCorp στην Ινδία, με μόνη τη διαφορά πως η μικρή μοτοσυκλέτα εκεί θα λεγόταν Χ440.

Harley-Davidson Χ440
Harley-Davidson Χ440

Το περίεργο της υπόθεσης είναι ότι οι δύο αυτές μοτοσυκλέτες δεν έχουν καμιά τεχνική συγγένεια μεταξύ τους, ενώ ως τώρα έχουν παραμείνει αποκλειστικά προνόμια των αγορών Κίνας και Ινδίας αντιστοίχως. Δεν ήρθαν στην Ευρώπη, δεν πήγαν ούτε στις ΗΠΑ, ωστόσο στις αγορές που κυκλοφόρησαν τα πήγαν εξαιρετικά, προσφέροντας πρόσβαση στο έμβλημα της Harley-Davidson χωρίς τις απαγορευτικές τιμές των μεγάλων της μοντέλων.

Χρειάστηκε να περάσουν τρία γεμάτα χρόνια μέχρις ότου η νέα διοίκηση της Harley-Davidson να πάρει την απόφαση να φέρει ένα από τα δύο αυτά μικρά στην αμερικανική αγορά, ανακοινώνοντας πριν μερικές εβδομάδες πως ετοιμάζει ένα Sprint 440 για τη γκάμα του 2027, μαζί με την επιστροφή του Sportster 883.

Harley-Davidson Sprint 440
Harley-Davidson Sprint 440

Προφανώς η απόφαση έχει εστιάσει στο ινδικό Χ440 ως τεχνική βάση για το νέο μοντέλο που θα πουληθεί στις ΗΠΑ (και πιθανότατα και στον υπόλοιπο κόσμο, Ευρώπης συμπεριλαμβανομένης), ωστόσο στις ΗΠΑ υπήρχε ήδη μια παρτίδα κινέζικων Χ350, τα οποία χρησιμοποιούνται σε σχολές οδήγησης της Harley-Davidson – αν και εμπορικώς το μοντέλο ουδέποτε διατέθηκε στην αγορά της χώρας.

Ενόψει της άφιξης των ινδικών 440 πλέον στις ΗΠΑ λοιπόν, η διοίκηση της εταιρείας αποφάσισε να διαθέσει αυτά τα 350 των σχολών οδήγησης στο αμερικανικό κοινό ως μεταχειρισμένα! Λογικά οι σχολές της Harley θα εξοπλιστούν εκ νέου με το Sprint, όταν με το καλό παρουσιαστεί.

Αυτή είναι μια κίνηση που δεν θα μπορούσε ποτέ να συμβεί στην Ευρώπη, καθώς το Χ350 θα έπρεπε να ικανοποιεί συγκεκριμένες προδιαγραφές, ενώ στις ΗΠΑ προφανώς τα πράγματα είναι πολύ πιο χαλαρά, επιτρέποντας στη Harley-Davidson να βγάλει προς πώληση μοτοσυκλέτες κινέζικων προδιαγραφών που δεν έχουν καν εισαχθεί επισήμως ως εμπορικά μοντέλα.

Ετικέτες