James Parker - Σκοτώθηκε σε τροχαίο δυστύχημα ο σχεδιαστής της ανάρτησης του Yamaha GTS1000

Αγωνιζόμενος, ανήσυχος και εφευρετικός μηχανικός
James Parker RADD
Κώστα Γκαζή
Από τον

Κώστα Γκαζή

20/7/2023

Στις 11 Ιουλίου του 2023, σε ηλικία 76 ετών, απεβίωσε ο James Parker, 10 ημέρες αφότου τον είχε χτυπήσει αυτοκίνητο την ώρα που περπατούσε, κοντά στο σπίτι του στη Santa Fe. Ο Αμερικανός μηχανολόγος και σχεδιαστής ήταν γνωστός για το επαναστατικό μπροστινό σύστημα μοτοσυκλέτας RADD που βγήκε σε μαζική παραγωγή στη Yamaha GTS1000 το 1993.

Ο Parker μεγάλωσε στην Καλιφόρνια αλλά και στην Ινδία, ενώ σπούδασε Design στο Πανεπιστήμιο του Stanford. Στη δεκαετία του 1970 υπήρξε συνιδρυτής σε εταιρεία αρχιτεκτονικού σχεδιασμού στη Santa Fe, όμως η μεγάλη του αγάπη ήταν η μοτοσυκλέτα, όντας κι ο ίδιος φανατικός αναβάτης, αγωνιζόμενος και σχεδιαστής πρωτότυπων μηχανολογικών εφαρμογών.

Στις αρχές της δεκαετίας του 1980, ίδρυσε την εταιρεία Rationally Advanced Design Development (RADD), ήτοι Λογικά Προηγμένη Σχεδιαστική Εξέλιξη, με κύριο στόχο την εξέλιξη και την προώθηση ενός επαναστατικού μπροστινού συστήματος ανάρτησης και διεύθυνσης για μοτοσυκλέτα.

Elf-X

Κύρια έμπνευση του Parker στον σχεδιασμό του RADD -που διαχώριζε τα συστήματα ανάρτησης και διεύθυνσης μπροστά-, ήταν η πρωτότυπη Elf X του Γάλλου σχεδιαστή Andre de Cortanze. Ο Cortanze με το δικό του επαναστατικό σύστημα ανάρτησης-διεύθυνσης είχε δηλώσει πως είχε 4 στόχους: να χαμηλώσει το κέντρο βάρους, να προσδώσει φυσικά χαρακτηριστικά αντί-βύθισης (antidive) στο σύστημα, να μειώσει το βάρος και να την ενσωματώσει στο πλαίσιο. Οι δευτερεύοντες στόχοι ήταν η επίτευξη του ιδανικού 50/50 στην κατανομή βάρους μπροστά και πίσω, η μείωση της οπισθέλκουσας (Cx), και η ταχύτερη αλλαγή τροχών -κυρίως για αγωνιστική χρήση. Επιπλέον βελτιωμένη ήταν η ροή αέρα στο ψυγείο και ρυθμιζόμενη η γεωμετρία της ανάρτησης και του συστήματος διεύθυνσης.

RADD

Επιστρέφοντας στον Αμερικανό σχεδιαστή, ο Parker κατέθεσε τις πρώτες του πατέντες το 1983, και παρουσίασε το σύστημα RADD σε πρωτότυπη μορφή το 1984. Ο ίδιος ανέφερε ως πλεονεκτήματα του συστήματος του την βελτιωμένη ακαμψία απέναντι στο συμβατικό πιρούνι -που ενεργεί ως μοχλός στο πλαίσιο, πολλαπλασιάζοντας τα φορτία-, με το RADD να μην υποφέρει από παρόμοια συμπεριφορά, αφού ουσιαστικά αποτελεί τμήμα του πλαισίου.

James Parker RADD

Ο Parker ευτύχησε να δει το σύστημα RADD να περνά σε μαζική παραγωγή, μέσω της sport-touring μοτοσυκλέτας Yamaha GTS1000 που ξεκίνησε να πωλείται το 1993, φέροντας πλαίσιο που η Yamaha ονόμαζε Omega (Ωμέγα) λόγω του σχήματος του σε συνδυασμό με τα ψαλίδια εμπρός και πίσω. Η GTS1000 έφερε τετρακύλινδρο εν σειρά κινητήρα από FZR1000, με μειωμένη απόδοση 100 hp, ενώ διέθετε ηλεκτρονικό ψεκασμό και ABS.

Δυστυχώς, παρά τα εντυπωσιακά για την εποχή χαρακτηριστικά της, η GTS απέτυχε εμπορικά -κυρίως λόγω της πολύ υψηλής τιμής της-, και σταμάτησε να πωλείται στις Η.Π.Α. το 1994, ενώ παρέμεινε στην παραγωγή στον υπόλοιπο κόσμο μέχρι το 1999.

James Parker RADD

Θυμίζουμε πως πριν η Yamaha παρουσιάσει το GTS1000, είχε δείξει στο Tokyo Motor Show του 1989 την φουτουριστική πρωτότυπη μοτοσυκλέτα Morpho (και το 1991-1992 τη Morpho II), που χρησιμοποιούσε το RADD, και είχε ρυθμιζόμενο τιμόνι, ρυθμιζόμενα μαρσπιέ και ρυθμιζόμενη σέλα.

James Parker RADD

Το σύστημα RADD είχε ένα σημαντικό μειονέκτημα, καθώς το μονόμπρατσο ψαλίδι δεν επέτρεπε τη χρήση και δεύτερου δίσκου μπροστά, ενώ για να βοηθήσει την πέδηση σε κάποια από τα πρωτότυπα δίκυκλα του που φόρεσαν το σύστημα, ο Αμερικανός τοποθέτησε και δεύτερη δαγκάνα μπροστά. Μην ξεχνάμε άλλωστε πως το GTS1000 διέθετε εξαπίστονη δαγκάνα μπροστά για τον ίδιο σκοπό.

James Parker RADD

Η σχεδιαστική δουλειά του Parker δεν περιορίστηκε όμως στο RADD, έχοντας σχεδιάσει κι ένα εναλλακτικό σύστημα οπίσθιας ανάρτησης, διαφορετικό από το paralever της BMW, ένα σύστημα κίνησης μοτοσυκλέτας και στους δυο τροχούς, ημί-ενεργητικές αναρτήσεις, και το πλαίσιο της ηλεκτρικής Mission R που κυριάρχησε στο Πρωτάθλημα TTXGP/FIM του 2011, μεταξύ άλλων.

James Parker RADD

Πολλές από τις πρωτότυπες μοτοσυκλέτες του Parker βρίσκονται ως εκθέματα στο Advanced Design Center του Barber Vintage Motorsports Museum στο Birmingham της Alabama

Ετικέτες

Ο Peter Hickman κυνηγά το απόλυτο ρεκόρ ταχύτητας σε 2 τροχούς: 400 μίλια ανά ώρα!

Ο Βρετανός αναβάτης θα επιχειρήσει το 2027 να σπάσει το απόλυτο ρεκόρ ταχύτητας σε δύο τροχούς με το project GreyhoundLSR
Project 400
Από τον

Φίλιππο Σταυριδόπουλο

19/10/2026

Με στόχο να ξεπεράσει τα 643,7 km/h, η βρετανική ομάδα GreyhoundLSR κατασκευάζει μια ειδικά σχεδιασμένη γύρω από το σώμα του Peter Hickman, streamliner μοτοσυκλέτα, με δύο υπερτροφοδοτούμενους κινητήρες Suzuki Hayabusa!

Ο Peter Hickman, ένας από τους πιο επιτυχημένους και δημοφιλείς αναβάτες στην ιστορία του Isle of Man TT, στρέφεται σε μια εντελώς διαφορετική πρόκληση. Έχοντας 14 νίκες στον αγώνα και το απόλυτο ρεκόρ γύρου στη Mountain Course, θέλει τώρα να γίνει ο ταχύτερος αναβάτης στον κόσμο, ξεπερνώντας το φράγμα των 400 μιλίων ανά ώρα, δηλαδή 643,7 χιλιόμετρα ανά ώρα.

Για αυτόν τον στόχο συνεργάζεται με τη βρετανική ομάδα GreyhoundLSR, η οποία αναπτύσσει μια ειδική μοτοσυκλέτα για την απόπειρα κατάρριψης του απόλυτου ρεκόρ ταχύτητας σε δύο τροχούς. Project 400 είναι η ονομασία του φιλόδοξου εγχειρήματος και η προσπάθεια έχει προγραμματιστεί για το 2027, στην αργιλώδη επιφάνεια της Hakskeen Pan στη Νότια Αφρική.

Project 400

Ο Hickman έχει ανακοινωθεί επίσημα ως ο αναβάτης της προσπάθειας, αλλά η συμμετοχή του δεν περιορίζεται στις δοκιμές και στην τελική απόπειρα. Σύμφωνα με την ομάδα, βρίσκεται από την αρχή στη διαδικασία εξέλιξης, με τη θέση οδήγησής του να επηρεάζει άμεσα τη σχεδίαση του πλαισίου, των χειριστηρίων και του αεροδυναμικού αμαξώματος.

Κατασκευή γύρω από τον αναβάτη

Σε ταχύτητες άνω των 640 χιλιομέτρων ανά ώρα, η αεροδυναμική αντίσταση και η ευστάθεια αποκτούν καθοριστική σημασία. Για να περιοριστεί η αντίσταση του αέρα, το αμάξωμα πρέπει να είναι όσο το δυνατόν πιο συμπαγές, κάτι που απαιτεί να σχεδιαστεί με βάση τις ακριβείς διαστάσεις του αναβάτη.

Η GreyhoundLSR χρησιμοποίησε τρισδιάστατους σαρωτές για να καταγράψει το σώμα του Hickman. Ο Βρετανός κάθισε σε μια μεταλλική κατασκευή που προσομοιώνει το σχήμα του μελλοντικού πλαισίου, ώστε να συγκεντρωθούν τα δεδομένα που χρειάζονται για τον σχεδιασμό. Στη συνέχεια, αυτά χρησιμοποιήθηκαν σε υπολογιστικές αναλύσεις ρευστομηχανικής CFD, δηλαδή σε προσομοίωση της ροής του αέρα γύρω από τη μοτοσυκλέτα.

Project 400

Ο Hickman έχει ύψος περίπου 1,88 μέτρα και ο διαθέσιμος χώρος είναι εξαιρετικά περιορισμένος. Σε βίντεο που δημοσίευσε η ομάδα, φαίνεται να χρειάζεται να διπλώσει έντονα το σώμα του για να χωρέσει στο εσωτερικό της αεροδυναμικές μοτοσυκλέτας. Η θέση οδήγησης αποτελεί βασικό στοιχείο της συνολικής σχεδίασης, καθώς πρέπει να συνδυάζει μικρή μετωπική επιφάνεια με έλεγχο της μοτοσυκλέτας σε ακραίες ταχύτητες.

Δύο υπερτροφοδοτούμενοι κινητήρες Hayabusa

Την κίνηση αναλαμβάνουν δύο υπερτροφοδοτούμενοι κινητήρες Suzuki Hayabusa. Η ομάδα επιλέγει την παλαιότερη γενιά του κινητήρα, θεωρώντας ότι προσφέρει μεγαλύτερα περιθώρια απόδοσης από τις νεότερες εκδόσεις, οι οποίες πρέπει να συμμορφώνονται με αυστηρότερες προδιαγραφές εκπομπών ρύπων.

Η εξέλιξη του συστήματος κίνησης γίνεται σε συνεργασία με την Horsepower Factory, εταιρεία που ειδικεύεται στις μοτοσυκλέτες αγώνων drag και έχει εμπειρία και τεχνογνωσία από κινητήρες Hayabusa σε σχετικές κατασκευές. Προς το παρόν, η GreyhoundLSR δεν έχει ανακοινώσει συγκεκριμένα στοιχεία ισχύος.

Project 400

Η ομάδα ξεκαθαρίζει ότι δεν πρόκειται για μετατροπή μιας συμβατικής μοτοσυκλέτας παραγωγής, αλλά για μια κατασκευή που σχεδιάζεται εξαρχής με μοναδικό στόχο την επίτευξη του συγκεκριμένου ρεκόρ ταχύτητας.

Η ομάδα πίσω από το Project 400

Η GreyhoundLSR είναι βρετανική ομάδα μηχανικών και τεχνικών, στην οποία συμμετέχουν άνθρωποι με εμπειρία από τη Formula 1. Συνιδρυτής της είναι ο Adam Fawsitt, ενώ ένα από τα γνωστά ονόματα του τεχνικού επιτελείου είναι ο Alaster Gibson.

Ο Gibson εργάστηκε για τέσσερα χρόνια ως επικεφαλής μηχανικός στην ομάδα Benetton της Formula 1 και στη συνέχεια για δέκα χρόνια ως αρχιμηχανικός στις ομάδες BAR και Honda Grand Prix.

Project 400

Από τον Ιούλιο, η GreyhoundLSR συνεργάζεται επίσης με την RAF Motorsport, τον μηχανοκίνητο αθλητικό φορέα της Βασιλικής Πολεμικής Αεροπορίας του Ηνωμένου Βασιλείου. Σύμφωνα με τον Fawsitt, το project δεν αφορά μόνο την κατάρριψη ενός ρεκόρ, αλλά και την ανάδειξη της μηχανολογίας υψηλού επιπέδου, με στόχο να εμπνεύσει νεότερους ανθρώπους να ασχοληθούν με την τεχνολογία και τη μηχανική.

Στη Νότια Αφρική το 2027

Η απόπειρα έχει προγραμματιστεί για την Hakskeen Pan, μια αποξηραμένη επιφάνεια συμπαγούς αργίλου στη Νότια Αφρική, όπου υπάρχει μια ιδιαίτερα επίπεδη διαδρομή μήκους περίπου 19 χιλιομέτρων. Η μεγάλη ευθεία είναι απαραίτητη για να επιταχύνει η μοτοσυκλέτα μέχρι την επιθυμητή ταχύτητα, αλλά και για να υπάρχει αρκετός χώρος επιβράδυνσης.

Hakskeen Pan

Το σχετικά χαμηλό υψόμετρο της περιοχής αποτελεί ένα ακόμη πλεονέκτημα, καθώς η πυκνότερη ατμόσφαιρα μπορεί να βοηθήσει τους υπερτροφοδοτούμενους κινητήρες να αποδώσουν περισσότερη ισχύ. Πριν από τη μετάβαση στη Νότια Αφρική, η ομάδα σχεδιάζει να πραγματοποιήσει τις πρώτες δοκιμές στη Βρετανία, ώστε να ελέγξει τη λειτουργία των συστημάτων και τη συμπεριφορά της κατασκευής.

Η ακριβής ημερομηνία της προσπάθειας δεν έχει ανακοινωθεί.

Το ρεκόρ που θέλει να καταρρίψει

Το σημερινό απόλυτο ρεκόρ ταχύτητας μοτοσυκλέτας ανήκει στον Αμερικανό Rocky Robinson, ο οποίος το 2010 έφτασε τα 605,7 km/h με το Top 1 Ack Attack στις αλυκές Bonneville της Utah. Η κατασκευή χρησιμοποιούσε επίσης δύο κινητήρες Suzuki Hayabusa και ήταν η πρώτη μοτοσυκλέτα που ξεπέρασε επίσημα τα 600 km/h.

Πριν από τον Robinson, το ρεκόρ ανήκε στον Dave Campos, ο οποίος το 1990 είχε φτάσει τα 518,5 km/h. Η απόλυτη επίδοση βρίσκεται σε αμερικανικά χέρια από το 1956.

Η GreyhoundLSR δεν είναι η μόνη ομάδα που στοχεύει στα 400 μίλια. Λίγες εβδομάδες πριν από την ανακοίνωση της συμμετοχής του Hickman, η ομάδα του Top 1 Ack Attack γνωστοποίησε επίσης ότι σχεδιάζει νέα προσπάθεια για την υπέρβαση του συγκεκριμένου ορίου, αυτή τη φορά στις αλυκές της Βολιβίας.

Από τις στροφές του TT στην απόλυτη ταχύτητα

Ο Hickman έχει κατακτήσει 14 νίκες στο Isle of Man TT και κρατά το απόλυτο ρεκόρ γύρου στη Mountain Course από το 2023, όταν σημείωσε χρόνο 16 λεπτών και 36,115 δευτερολέπτων με BMW M 1000 RR, με μέση ταχύτητα 219,4 χιλιόμετρα ανά ώρα.

Η μετάβαση από τον αγώνα του TT στην προσπάθεια για το ρεκόρ ταχύτητας αλλάζει πλήρως τις απαιτήσεις. Στο Isle of Man, ο αναβάτης αντιμετωπίζει στενούς δημόσιους δρόμους, ανωμαλίες, άλματα και διαδοχικές στροφές, με ελάχιστα περιθώρια λάθους. Στην Hakskeen Pan, αντίθετα, το ζητούμενο θα είναι η επίτευξη της μέγιστης δυνατής ταχύτητας σε ευθεία, με την αεροδυναμική, τη σταθερότητα και την ακρίβεια του χειρισμού να βρίσκονται στο επίκεντρο.

Project 400

Το αν ο Hickman και η GreyhoundLSR θα καταφέρουν να ξεπεράσουν το τρέχον ρεκόρ θα φανεί το 2027. Μέχρι τότε, η εξέλιξη της ειδικής κατασκευής και οι πρώτες δοκιμές θα δείξουν πόσο κοντά μπορεί να φτάσει η ομάδα στον στόχο της.