James Parker - Σκοτώθηκε σε τροχαίο δυστύχημα ο σχεδιαστής της ανάρτησης του Yamaha GTS1000

Αγωνιζόμενος, ανήσυχος και εφευρετικός μηχανικός
James Parker RADD
Κώστα Γκαζή
Από τον

Κώστα Γκαζή

20/7/2023

Στις 11 Ιουλίου του 2023, σε ηλικία 76 ετών, απεβίωσε ο James Parker, 10 ημέρες αφότου τον είχε χτυπήσει αυτοκίνητο την ώρα που περπατούσε, κοντά στο σπίτι του στη Santa Fe. Ο Αμερικανός μηχανολόγος και σχεδιαστής ήταν γνωστός για το επαναστατικό μπροστινό σύστημα μοτοσυκλέτας RADD που βγήκε σε μαζική παραγωγή στη Yamaha GTS1000 το 1993.

Ο Parker μεγάλωσε στην Καλιφόρνια αλλά και στην Ινδία, ενώ σπούδασε Design στο Πανεπιστήμιο του Stanford. Στη δεκαετία του 1970 υπήρξε συνιδρυτής σε εταιρεία αρχιτεκτονικού σχεδιασμού στη Santa Fe, όμως η μεγάλη του αγάπη ήταν η μοτοσυκλέτα, όντας κι ο ίδιος φανατικός αναβάτης, αγωνιζόμενος και σχεδιαστής πρωτότυπων μηχανολογικών εφαρμογών.

Στις αρχές της δεκαετίας του 1980, ίδρυσε την εταιρεία Rationally Advanced Design Development (RADD), ήτοι Λογικά Προηγμένη Σχεδιαστική Εξέλιξη, με κύριο στόχο την εξέλιξη και την προώθηση ενός επαναστατικού μπροστινού συστήματος ανάρτησης και διεύθυνσης για μοτοσυκλέτα.

Elf-X

Κύρια έμπνευση του Parker στον σχεδιασμό του RADD -που διαχώριζε τα συστήματα ανάρτησης και διεύθυνσης μπροστά-, ήταν η πρωτότυπη Elf X του Γάλλου σχεδιαστή Andre de Cortanze. Ο Cortanze με το δικό του επαναστατικό σύστημα ανάρτησης-διεύθυνσης είχε δηλώσει πως είχε 4 στόχους: να χαμηλώσει το κέντρο βάρους, να προσδώσει φυσικά χαρακτηριστικά αντί-βύθισης (antidive) στο σύστημα, να μειώσει το βάρος και να την ενσωματώσει στο πλαίσιο. Οι δευτερεύοντες στόχοι ήταν η επίτευξη του ιδανικού 50/50 στην κατανομή βάρους μπροστά και πίσω, η μείωση της οπισθέλκουσας (Cx), και η ταχύτερη αλλαγή τροχών -κυρίως για αγωνιστική χρήση. Επιπλέον βελτιωμένη ήταν η ροή αέρα στο ψυγείο και ρυθμιζόμενη η γεωμετρία της ανάρτησης και του συστήματος διεύθυνσης.

RADD

Επιστρέφοντας στον Αμερικανό σχεδιαστή, ο Parker κατέθεσε τις πρώτες του πατέντες το 1983, και παρουσίασε το σύστημα RADD σε πρωτότυπη μορφή το 1984. Ο ίδιος ανέφερε ως πλεονεκτήματα του συστήματος του την βελτιωμένη ακαμψία απέναντι στο συμβατικό πιρούνι -που ενεργεί ως μοχλός στο πλαίσιο, πολλαπλασιάζοντας τα φορτία-, με το RADD να μην υποφέρει από παρόμοια συμπεριφορά, αφού ουσιαστικά αποτελεί τμήμα του πλαισίου.

James Parker RADD

Ο Parker ευτύχησε να δει το σύστημα RADD να περνά σε μαζική παραγωγή, μέσω της sport-touring μοτοσυκλέτας Yamaha GTS1000 που ξεκίνησε να πωλείται το 1993, φέροντας πλαίσιο που η Yamaha ονόμαζε Omega (Ωμέγα) λόγω του σχήματος του σε συνδυασμό με τα ψαλίδια εμπρός και πίσω. Η GTS1000 έφερε τετρακύλινδρο εν σειρά κινητήρα από FZR1000, με μειωμένη απόδοση 100 hp, ενώ διέθετε ηλεκτρονικό ψεκασμό και ABS.

Δυστυχώς, παρά τα εντυπωσιακά για την εποχή χαρακτηριστικά της, η GTS απέτυχε εμπορικά -κυρίως λόγω της πολύ υψηλής τιμής της-, και σταμάτησε να πωλείται στις Η.Π.Α. το 1994, ενώ παρέμεινε στην παραγωγή στον υπόλοιπο κόσμο μέχρι το 1999.

James Parker RADD

Θυμίζουμε πως πριν η Yamaha παρουσιάσει το GTS1000, είχε δείξει στο Tokyo Motor Show του 1989 την φουτουριστική πρωτότυπη μοτοσυκλέτα Morpho (και το 1991-1992 τη Morpho II), που χρησιμοποιούσε το RADD, και είχε ρυθμιζόμενο τιμόνι, ρυθμιζόμενα μαρσπιέ και ρυθμιζόμενη σέλα.

James Parker RADD

Το σύστημα RADD είχε ένα σημαντικό μειονέκτημα, καθώς το μονόμπρατσο ψαλίδι δεν επέτρεπε τη χρήση και δεύτερου δίσκου μπροστά, ενώ για να βοηθήσει την πέδηση σε κάποια από τα πρωτότυπα δίκυκλα του που φόρεσαν το σύστημα, ο Αμερικανός τοποθέτησε και δεύτερη δαγκάνα μπροστά. Μην ξεχνάμε άλλωστε πως το GTS1000 διέθετε εξαπίστονη δαγκάνα μπροστά για τον ίδιο σκοπό.

James Parker RADD

Η σχεδιαστική δουλειά του Parker δεν περιορίστηκε όμως στο RADD, έχοντας σχεδιάσει κι ένα εναλλακτικό σύστημα οπίσθιας ανάρτησης, διαφορετικό από το paralever της BMW, ένα σύστημα κίνησης μοτοσυκλέτας και στους δυο τροχούς, ημί-ενεργητικές αναρτήσεις, και το πλαίσιο της ηλεκτρικής Mission R που κυριάρχησε στο Πρωτάθλημα TTXGP/FIM του 2011, μεταξύ άλλων.

James Parker RADD

Πολλές από τις πρωτότυπες μοτοσυκλέτες του Parker βρίσκονται ως εκθέματα στο Advanced Design Center του Barber Vintage Motorsports Museum στο Birmingham της Alabama

Ετικέτες

Έκθεση Μοτοσυκλέτας 2026 - TEST RIDES: Τι πρέπει να κάνεις για να πάρεις το 100%

Τα "ΝΑΙ" και τα "ΌΧΙ" για να απολαύσεις την εμπειρία όπως πρέπει!
Έκθεση Μοτοσυκλέτας 2026 - Test Rides MOTO Magazine
Από τον

Θοδωρή Ξύδη

30/3/2026

Η αντιστροφή μέτρηση για την Έκθεση Μοτοσυκλέτας 2026 έχει ξεκινήσει και τα φετινά test rides που θα πραγματοποιηθούν στο Metropolitan Expo με τη συμβολή του MOTO είναι ο καλύτερος τρόπος για να γνωρίσεις το μοντέλο που θέλεις να αποκτήσεις. Να τι πρέπει να έχεις στο νου σου για να αξιοποιήσεις πλήρως μια εμπειρία που αποτελεί σπάνιο φαινόμενο στις διεθνείς εκθέσεις, όμως εδώ γίνεται!

Σε αντίθεση με τις μεγαλύτερες εκθέσεις μοτοσυκλετών της Ευρώπης που δεν προσφέρουν την ευκαιρία εμπειρίας οδήγησης, η ελληνική Έκθεση Μοτοσυκλέτας 2026 διοργανώνει με την υποστήριξη του MOTO, test rides για όσες εταιρείες θέλουν να διαθέσουν τις μοτοσυκλέτες τους, σε έναν νέο παρακείμενο, ειδικά διαμορφωμένο χώρο, κλειστό στην κυκλοφορία και με έμφαση στην ασφάλεια.

Η κυκλοφορία του επόμενου τεύχους του ΜΟΤΟ (τ. #677) συμπίπτει με τις ημέρες της έκθεσης και για αυτόν το λογο στις σελίδες του θα βρείτε και ένα άρθρο που ετοιμάσαμε για εσάς που θα έρθετε στο Metropolitan EXPO έχοντας σαν στόχο να λάβετε μέρος στα test rides. Δείτε επιγραμματικά τα σημαντικότερα "ΝΑΙ" που πρέπει να κάνει ένας αναβάτης στο test ride και τα "ΟΧΙ" που πρέπει να αποφύγει ώστε να περάσει καλά και πάνω από όλα να κάνει το test ride με ασφάλεια.

Test Rides MOTO Magazine

Το καλύτερο που έχει να κάνει ο αναβάτης που θα πάρει μέρος στο test ride είναι να βρει πρώτα από όλα το μοντέλο που θέλει να οδηγήσει μέσα στην έκθεση και να πάει να κάτσει επάνω του στατικά για να γνωριστεί μαζί του λίγο καλύτερα και να καταλάβει καλύτερα και την εργονομία της θέσης οδήγησης. 

Σειρά έχουν τα χαρακτηριστικά της μοτοσυκλέτας τα οποία και θα πρέπει να γνωρίζει από πριν ώστε να είναι προετοιμασμένος, για παράδειγμα αν η μοτοσυκλέτα που θέλει να οδηγήσει είναι διαθέσιμη μόνο σε έκδοση με αυτόματο κιβώτιο. 

Πριν το test ride είναι πολύ σημαντικό να γίνουν και όλες οι απαραίτητες -και διαθέσιμες- εργονομικές ρυθμίσεις από την πλευρά του αναβάτη αναφορικά με θέση οδήγησης, όπως το να ρυθμιστεί η σέλα στο σωστό ύψος και οι μανέτες στις σωστές αποστάσεις. 

Ο αναβάτης είναι πολύ σημαντικό να έχει στο μυαλό του ότι αυτή είναι -λογικά- η πρώτη του επαφή με τη μοτοσυκλέτα που έχει επιλέξει. Μπορεί να μάθει πολλά για αυτήν αν αφήσει στην άκρη τις νευρικές κινήσεις, τα φρένα πανικού και τα άσκοπα ζικ ζακ και επικεντρωθεί σε λεπτομέρειες που μετράνε, όπως για παράδειγμα το πολύ ελαφρύ άνοιγμα του γκαζιού είτε με λίγες είτε με πολλές στροφές, το οποίο αποκαλύπτει, μεταξύ άλλων, και το πόσο γλυκά δουλεύει η τροφοδοσία.

Test Rides MOTO Magazine

Να υπενθυμίσουμε σε αυτό το σημείο ότι οποιουδήποτε είδους "ταρζανιές" όχι μόνο δεν προσφέρουν τίποτα σε ένα test ride του ΜΟΤΟ αλλά δεν επιτρέπονται κιόλας. Πάνω από όλα προέχει η ασφάλεια σας όπως και όλων των υπόλοιπων που θα βρίσκονται εκείνη την ώρα μαζί σας στην ειδικά διαμορφωμένη διαδρομή εντός της έκθεσης.

Το πλήρες άρθρο που μπορείτε φυσικά να παίξει τον ρόλο του οδηγού σε οποιoδήποτε test ride πραγματοποιήσετε στο μέλλον θα το βρείτε στο MOTO #677, ενώ ό,τι χρειάζεται να γνωρίζετε για τα test rides θα το βρείτε εδώ.