James Parker - Σκοτώθηκε σε τροχαίο δυστύχημα ο σχεδιαστής της ανάρτησης του Yamaha GTS1000

Αγωνιζόμενος, ανήσυχος και εφευρετικός μηχανικός
James Parker RADD
Κώστα Γκαζή
Από τον

Κώστα Γκαζή

20/7/2023

Στις 11 Ιουλίου του 2023, σε ηλικία 76 ετών, απεβίωσε ο James Parker, 10 ημέρες αφότου τον είχε χτυπήσει αυτοκίνητο την ώρα που περπατούσε, κοντά στο σπίτι του στη Santa Fe. Ο Αμερικανός μηχανολόγος και σχεδιαστής ήταν γνωστός για το επαναστατικό μπροστινό σύστημα μοτοσυκλέτας RADD που βγήκε σε μαζική παραγωγή στη Yamaha GTS1000 το 1993.

Ο Parker μεγάλωσε στην Καλιφόρνια αλλά και στην Ινδία, ενώ σπούδασε Design στο Πανεπιστήμιο του Stanford. Στη δεκαετία του 1970 υπήρξε συνιδρυτής σε εταιρεία αρχιτεκτονικού σχεδιασμού στη Santa Fe, όμως η μεγάλη του αγάπη ήταν η μοτοσυκλέτα, όντας κι ο ίδιος φανατικός αναβάτης, αγωνιζόμενος και σχεδιαστής πρωτότυπων μηχανολογικών εφαρμογών.

Στις αρχές της δεκαετίας του 1980, ίδρυσε την εταιρεία Rationally Advanced Design Development (RADD), ήτοι Λογικά Προηγμένη Σχεδιαστική Εξέλιξη, με κύριο στόχο την εξέλιξη και την προώθηση ενός επαναστατικού μπροστινού συστήματος ανάρτησης και διεύθυνσης για μοτοσυκλέτα.

Elf-X

Κύρια έμπνευση του Parker στον σχεδιασμό του RADD -που διαχώριζε τα συστήματα ανάρτησης και διεύθυνσης μπροστά-, ήταν η πρωτότυπη Elf X του Γάλλου σχεδιαστή Andre de Cortanze. Ο Cortanze με το δικό του επαναστατικό σύστημα ανάρτησης-διεύθυνσης είχε δηλώσει πως είχε 4 στόχους: να χαμηλώσει το κέντρο βάρους, να προσδώσει φυσικά χαρακτηριστικά αντί-βύθισης (antidive) στο σύστημα, να μειώσει το βάρος και να την ενσωματώσει στο πλαίσιο. Οι δευτερεύοντες στόχοι ήταν η επίτευξη του ιδανικού 50/50 στην κατανομή βάρους μπροστά και πίσω, η μείωση της οπισθέλκουσας (Cx), και η ταχύτερη αλλαγή τροχών -κυρίως για αγωνιστική χρήση. Επιπλέον βελτιωμένη ήταν η ροή αέρα στο ψυγείο και ρυθμιζόμενη η γεωμετρία της ανάρτησης και του συστήματος διεύθυνσης.

RADD

Επιστρέφοντας στον Αμερικανό σχεδιαστή, ο Parker κατέθεσε τις πρώτες του πατέντες το 1983, και παρουσίασε το σύστημα RADD σε πρωτότυπη μορφή το 1984. Ο ίδιος ανέφερε ως πλεονεκτήματα του συστήματος του την βελτιωμένη ακαμψία απέναντι στο συμβατικό πιρούνι -που ενεργεί ως μοχλός στο πλαίσιο, πολλαπλασιάζοντας τα φορτία-, με το RADD να μην υποφέρει από παρόμοια συμπεριφορά, αφού ουσιαστικά αποτελεί τμήμα του πλαισίου.

James Parker RADD

Ο Parker ευτύχησε να δει το σύστημα RADD να περνά σε μαζική παραγωγή, μέσω της sport-touring μοτοσυκλέτας Yamaha GTS1000 που ξεκίνησε να πωλείται το 1993, φέροντας πλαίσιο που η Yamaha ονόμαζε Omega (Ωμέγα) λόγω του σχήματος του σε συνδυασμό με τα ψαλίδια εμπρός και πίσω. Η GTS1000 έφερε τετρακύλινδρο εν σειρά κινητήρα από FZR1000, με μειωμένη απόδοση 100 hp, ενώ διέθετε ηλεκτρονικό ψεκασμό και ABS.

Δυστυχώς, παρά τα εντυπωσιακά για την εποχή χαρακτηριστικά της, η GTS απέτυχε εμπορικά -κυρίως λόγω της πολύ υψηλής τιμής της-, και σταμάτησε να πωλείται στις Η.Π.Α. το 1994, ενώ παρέμεινε στην παραγωγή στον υπόλοιπο κόσμο μέχρι το 1999.

James Parker RADD

Θυμίζουμε πως πριν η Yamaha παρουσιάσει το GTS1000, είχε δείξει στο Tokyo Motor Show του 1989 την φουτουριστική πρωτότυπη μοτοσυκλέτα Morpho (και το 1991-1992 τη Morpho II), που χρησιμοποιούσε το RADD, και είχε ρυθμιζόμενο τιμόνι, ρυθμιζόμενα μαρσπιέ και ρυθμιζόμενη σέλα.

James Parker RADD

Το σύστημα RADD είχε ένα σημαντικό μειονέκτημα, καθώς το μονόμπρατσο ψαλίδι δεν επέτρεπε τη χρήση και δεύτερου δίσκου μπροστά, ενώ για να βοηθήσει την πέδηση σε κάποια από τα πρωτότυπα δίκυκλα του που φόρεσαν το σύστημα, ο Αμερικανός τοποθέτησε και δεύτερη δαγκάνα μπροστά. Μην ξεχνάμε άλλωστε πως το GTS1000 διέθετε εξαπίστονη δαγκάνα μπροστά για τον ίδιο σκοπό.

James Parker RADD

Η σχεδιαστική δουλειά του Parker δεν περιορίστηκε όμως στο RADD, έχοντας σχεδιάσει κι ένα εναλλακτικό σύστημα οπίσθιας ανάρτησης, διαφορετικό από το paralever της BMW, ένα σύστημα κίνησης μοτοσυκλέτας και στους δυο τροχούς, ημί-ενεργητικές αναρτήσεις, και το πλαίσιο της ηλεκτρικής Mission R που κυριάρχησε στο Πρωτάθλημα TTXGP/FIM του 2011, μεταξύ άλλων.

James Parker RADD

Πολλές από τις πρωτότυπες μοτοσυκλέτες του Parker βρίσκονται ως εκθέματα στο Advanced Design Center του Barber Vintage Motorsports Museum στο Birmingham της Alabama

Ετικέτες

Έκθεση Μοτοσυκλέτας 2026: Η TEOREN MOTORS Β.Ν. ΘΕΟΧΑΡΑΚΗΣ δίνει το παρών με τις UM Motorcycles, BENDA και Phelon & Moore

Γνωριμία με δύο νέες μάρκες μοτοσυκλετών στην έκθεση που πραγματοποιείται 1-5 Απριλίου στο Metropolitan Expo
cover
Από τον

Παύλο Καρατζά

2/4/2026

Η TEOREN MOTORS Β.Ν. ΘΕΟΧΑΡΑΚΗΣ συμμετέχει στην Έκθεση Μοτοσυκλέτας 2026, η οποία πραγματοποιείται από την 1η έως και την 5η Απριλίου 2026 στο Metropolitan Expo (Hall 2).

Δίπλα στη UM Motorcycles, η εταιρεία παρουσιάζει δύο νέες συνεργασίες για την ελληνική αγορά, τις Benda και Phelon & Moore. Έτσι, οι επισκέπτες της έκθεσης θα έχουν την ευκαιρία να δουν από κοντά και τα τρία brands της εταιρείας.

TEOREN

UM Motorcycles: Στο περίπτερο της TEOREN MOTORS, οι επισκέπτες θα έχουν την ευκαιρία να δουν από κοντά τις νέες αφίξεις της UM για το 2026. Δίπλα στο Flash 125 LZ και το Wynwood 125, προστίθεται το νέο scooter Rockville, διαθέσιμο σε εκδόσεις 125 και 300 κυβικών. Μάλιστα, η UM δίνει σε όλα τα μοντέλα προδιαγραφών Euro 5+ εγγύηση 10 ετών ή 100.000 χιλιόμετρα.

Benda: Στην Έκθεση Μοτοσυκλέτας 2026, οι επισκέπτες θα έχουν τη δυνατότητα να γνωρίσουν από κοντά το Redstone 550R2 εκπροσωπεί τη δυναμική off-road προσέγγιση της BENDA στα ATV, το cruiser Chinchilla που έρχεται σε δύο εκδόσεις, 350 CVT και 500, όπως και την LFC 700 PRO, την μοτοσυκλέτα με το πιο φαρδύ λάστιχο παραγωγής στον κόσμο.

Phelon & Moore: Στο περίπτερο της TEOREN MOTORS, οι επισκέπτες θα δουν από κοντά την σειρά Capetown, με τα μοντέλα 7S και 7X, που αποτυπώνουν τον adventure προσανατολισμό της μάρκας, όπως και το scooter Panthette X, στις εκδόσεις 125 και 300 κυβικών.

Η Έκθεση Μοτοσυκλέτας 2026 πραγματοποιείται στο Metropolitan Expo από 1 έως 5 Απριλίου 2026.

Οι ώρες λειτουργίας είναι 14:00–21:00 για τις ημέρες 1–3 Απριλίου και 10:00–21:00 για τις ημέρες 4–5 Απριλίου.

Η TEOREN MOTORS Β.Ν. ΘΕΟΧΑΡΑΚΗΣ περιμένει τους επισκέπτες στο Περίπτερο D1 του Hall 2.