James Parker - Σκοτώθηκε σε τροχαίο δυστύχημα ο σχεδιαστής της ανάρτησης του Yamaha GTS1000

Αγωνιζόμενος, ανήσυχος και εφευρετικός μηχανικός
James Parker RADD
Κώστα Γκαζή
Από τον

Κώστα Γκαζή

20/7/2023

Στις 11 Ιουλίου του 2023, σε ηλικία 76 ετών, απεβίωσε ο James Parker, 10 ημέρες αφότου τον είχε χτυπήσει αυτοκίνητο την ώρα που περπατούσε, κοντά στο σπίτι του στη Santa Fe. Ο Αμερικανός μηχανολόγος και σχεδιαστής ήταν γνωστός για το επαναστατικό μπροστινό σύστημα μοτοσυκλέτας RADD που βγήκε σε μαζική παραγωγή στη Yamaha GTS1000 το 1993.

Ο Parker μεγάλωσε στην Καλιφόρνια αλλά και στην Ινδία, ενώ σπούδασε Design στο Πανεπιστήμιο του Stanford. Στη δεκαετία του 1970 υπήρξε συνιδρυτής σε εταιρεία αρχιτεκτονικού σχεδιασμού στη Santa Fe, όμως η μεγάλη του αγάπη ήταν η μοτοσυκλέτα, όντας κι ο ίδιος φανατικός αναβάτης, αγωνιζόμενος και σχεδιαστής πρωτότυπων μηχανολογικών εφαρμογών.

Στις αρχές της δεκαετίας του 1980, ίδρυσε την εταιρεία Rationally Advanced Design Development (RADD), ήτοι Λογικά Προηγμένη Σχεδιαστική Εξέλιξη, με κύριο στόχο την εξέλιξη και την προώθηση ενός επαναστατικού μπροστινού συστήματος ανάρτησης και διεύθυνσης για μοτοσυκλέτα.

Elf-X

Κύρια έμπνευση του Parker στον σχεδιασμό του RADD -που διαχώριζε τα συστήματα ανάρτησης και διεύθυνσης μπροστά-, ήταν η πρωτότυπη Elf X του Γάλλου σχεδιαστή Andre de Cortanze. Ο Cortanze με το δικό του επαναστατικό σύστημα ανάρτησης-διεύθυνσης είχε δηλώσει πως είχε 4 στόχους: να χαμηλώσει το κέντρο βάρους, να προσδώσει φυσικά χαρακτηριστικά αντί-βύθισης (antidive) στο σύστημα, να μειώσει το βάρος και να την ενσωματώσει στο πλαίσιο. Οι δευτερεύοντες στόχοι ήταν η επίτευξη του ιδανικού 50/50 στην κατανομή βάρους μπροστά και πίσω, η μείωση της οπισθέλκουσας (Cx), και η ταχύτερη αλλαγή τροχών -κυρίως για αγωνιστική χρήση. Επιπλέον βελτιωμένη ήταν η ροή αέρα στο ψυγείο και ρυθμιζόμενη η γεωμετρία της ανάρτησης και του συστήματος διεύθυνσης.

RADD

Επιστρέφοντας στον Αμερικανό σχεδιαστή, ο Parker κατέθεσε τις πρώτες του πατέντες το 1983, και παρουσίασε το σύστημα RADD σε πρωτότυπη μορφή το 1984. Ο ίδιος ανέφερε ως πλεονεκτήματα του συστήματος του την βελτιωμένη ακαμψία απέναντι στο συμβατικό πιρούνι -που ενεργεί ως μοχλός στο πλαίσιο, πολλαπλασιάζοντας τα φορτία-, με το RADD να μην υποφέρει από παρόμοια συμπεριφορά, αφού ουσιαστικά αποτελεί τμήμα του πλαισίου.

James Parker RADD

Ο Parker ευτύχησε να δει το σύστημα RADD να περνά σε μαζική παραγωγή, μέσω της sport-touring μοτοσυκλέτας Yamaha GTS1000 που ξεκίνησε να πωλείται το 1993, φέροντας πλαίσιο που η Yamaha ονόμαζε Omega (Ωμέγα) λόγω του σχήματος του σε συνδυασμό με τα ψαλίδια εμπρός και πίσω. Η GTS1000 έφερε τετρακύλινδρο εν σειρά κινητήρα από FZR1000, με μειωμένη απόδοση 100 hp, ενώ διέθετε ηλεκτρονικό ψεκασμό και ABS.

Δυστυχώς, παρά τα εντυπωσιακά για την εποχή χαρακτηριστικά της, η GTS απέτυχε εμπορικά -κυρίως λόγω της πολύ υψηλής τιμής της-, και σταμάτησε να πωλείται στις Η.Π.Α. το 1994, ενώ παρέμεινε στην παραγωγή στον υπόλοιπο κόσμο μέχρι το 1999.

James Parker RADD

Θυμίζουμε πως πριν η Yamaha παρουσιάσει το GTS1000, είχε δείξει στο Tokyo Motor Show του 1989 την φουτουριστική πρωτότυπη μοτοσυκλέτα Morpho (και το 1991-1992 τη Morpho II), που χρησιμοποιούσε το RADD, και είχε ρυθμιζόμενο τιμόνι, ρυθμιζόμενα μαρσπιέ και ρυθμιζόμενη σέλα.

James Parker RADD

Το σύστημα RADD είχε ένα σημαντικό μειονέκτημα, καθώς το μονόμπρατσο ψαλίδι δεν επέτρεπε τη χρήση και δεύτερου δίσκου μπροστά, ενώ για να βοηθήσει την πέδηση σε κάποια από τα πρωτότυπα δίκυκλα του που φόρεσαν το σύστημα, ο Αμερικανός τοποθέτησε και δεύτερη δαγκάνα μπροστά. Μην ξεχνάμε άλλωστε πως το GTS1000 διέθετε εξαπίστονη δαγκάνα μπροστά για τον ίδιο σκοπό.

James Parker RADD

Η σχεδιαστική δουλειά του Parker δεν περιορίστηκε όμως στο RADD, έχοντας σχεδιάσει κι ένα εναλλακτικό σύστημα οπίσθιας ανάρτησης, διαφορετικό από το paralever της BMW, ένα σύστημα κίνησης μοτοσυκλέτας και στους δυο τροχούς, ημί-ενεργητικές αναρτήσεις, και το πλαίσιο της ηλεκτρικής Mission R που κυριάρχησε στο Πρωτάθλημα TTXGP/FIM του 2011, μεταξύ άλλων.

James Parker RADD

Πολλές από τις πρωτότυπες μοτοσυκλέτες του Parker βρίσκονται ως εκθέματα στο Advanced Design Center του Barber Vintage Motorsports Museum στο Birmingham της Alabama

Ετικέτες

Brembo Hyction και GP4 HY – Nέα ανθρακονημάτινη κορυφή με DNA υπεραυτοκινήτων

Το δίδυμο της κεραμικής carbon δισκόπλακας Hyction και της νέας δαγκάνας GP4 HY έκανε το ντεμπούτο του στη Ducati Superleggera V4 Centenario
Brembo Hyction kai GP4 HY
Από τον

Σπύρο Τσαντήλα

2/4/2026

Λίγο πριν μας αποχαιρετήσει ο Μάρτιος του 2026 η Ducati αποκάλυψε την τέταρτη γενιά Superleggera V4 Centenario, η οποία είναι και η πρώτη μοτοσυκλέτα δρόμου που εφοδιάζεται από το εργοστάσιο με ανθρακονημάτινους δίσκους στα φρένα – μια πρωτιά που κράτησε μόνο για λίγες μέρες, πάντως, καθώς τον ίδιο δρόμο ακολούθησε η, επίσης συλλεκτική, Aprilia X 250TH.

Το πακέτο πέδησης που φορά η Supeleggera είναι το νέο τεχνολογικό επίτευγμα της Brembo, με τη δισκόπλακα Hyction – εκ των Hyper (υπέρ) και Action (δράση) - που κατασκευάζεται από υλικό carbon ceramic, δηλαδή ίνες ανθρακονήματος με ενίσχυση από πυρίτιο (Si) και καρβίδιο του πυριτίου (SiC), που προσφέρει αυξημένη αντοχή στη θερμότητα για να διατηρεί την απόδοση του φρεναρίσματος σε σταθερά και προβλέψιμα επίπεδα.

Πρόκειται για μια τεχνολογία που αναπτύχθηκε στον χώρο των υπεραυτοκινήτων και από εκεί η Brembo την εξέλιξε σε προδιαγραφές κατάλληλες για μοτοσυκλέτες.

Η δισκόπλακα Hyction έχει διάμετρο 340 mm, πάχος 8 mm και η επιφάνεια επαφής των τακακιών έχει πλάτος 35 mm, φιλοξενώντας 132 οπές αερισμού στρατηγικά τοποθετημένες για βέλτιστη αποβολή θερμότητας. Η δε εσωτερική επιφάνεια του δίσκου χαρακτηρίζεται από μια ασύμμετρη γεωμετρία, ειδικά σχεδιασμένη για να ενισχύει τις εδράσεις του στο κέντρο του τροχού.

Brembo Hyction

Το βάρος κάθε δίσκου Hyction είναι 1,375 kg, κάτι που μεταφράζεται σε κέρδος 450 γραμμαρίων ανά δίσκο ή συνολικά 900 γραμμαρίων στον μπροστινό τροχό της μοτοσυκλέτας που θα φορέσει το συγκεκριμένο πακέτο της Brembo. Και είναι πολύ σημαντικό ως νούμερο, γιατί αντιστοιχεί σε 40% λιγότερη αδράνεια συγκριτικά με έναν ατσάλινο δίσκο, γεγονός που ωφελεί σε ακριβέστερη αίσθηση στο τιμόνι και ταχύτερες αλλαγές κατεύθυνσης.

Η όλη κατασκευή επωφελείται επίσης μιας πλευστής (floating) έδρασης που έχει εξελιχθεί στις μοτοσυκλέτες του MotoGP υπηρετώντας τη σταθερότητα στην απόδοση.

Για να αποδώσει τα μέγιστα ο νέος δίσκος, η Brembo εξέλιξε μια τετραπίστονη δαγκάνα ειδικά γι’ αυτόν. Βασισμένη στην αρχιτεκτονική της γνωστής GP4, η νέα δαγκάνα προσθέτει στο όνομά της τα αρχικά ΗΥ που υποδηλώνουν τη συγγένεια με τον δίσκο Hyction.

Ο πατενταρισμένος εσωτερικός μηχανισμός της GP4 HY έχει σχεδιαστεί για να αποδίδει μεγαλύτερη δύναμη πέδησης για την ίδια ποσότητα πίεσης στη μανέτα, έχοντας έμβολα δύο διαφορετικών διαστάσεων (30 και 34 mm).

Στην πρώτη εφαρμογή του νέου αυτού συστήματος φρένου στη Ducati Superleggera V4 Centenario, η Brembo χρησιμοποίησε επίσης την πολυρυθμιζόμενη ακτινική τρόμπα MCS (Multiple Click System) στο μπροστινό, ατσάλινο πίσω δίσκο 223×4.5 mm, ενώ τις αναρτήσεις ανέλαβε μια ακόμη εταιρεία που ανήκει στη Brembo, η Öhlins με πιρούνι NPX 25/30 με ανθρακονημάτινες μπότες και αμορτισέρ TTX36 GP LW.

Ετικέτες