James Parker - Σκοτώθηκε σε τροχαίο δυστύχημα ο σχεδιαστής της ανάρτησης του Yamaha GTS1000

Αγωνιζόμενος, ανήσυχος και εφευρετικός μηχανικός
James Parker RADD
Κώστα Γκαζή
Από τον

Κώστα Γκαζή

20/7/2023

Στις 11 Ιουλίου του 2023, σε ηλικία 76 ετών, απεβίωσε ο James Parker, 10 ημέρες αφότου τον είχε χτυπήσει αυτοκίνητο την ώρα που περπατούσε, κοντά στο σπίτι του στη Santa Fe. Ο Αμερικανός μηχανολόγος και σχεδιαστής ήταν γνωστός για το επαναστατικό μπροστινό σύστημα μοτοσυκλέτας RADD που βγήκε σε μαζική παραγωγή στη Yamaha GTS1000 το 1993.

Ο Parker μεγάλωσε στην Καλιφόρνια αλλά και στην Ινδία, ενώ σπούδασε Design στο Πανεπιστήμιο του Stanford. Στη δεκαετία του 1970 υπήρξε συνιδρυτής σε εταιρεία αρχιτεκτονικού σχεδιασμού στη Santa Fe, όμως η μεγάλη του αγάπη ήταν η μοτοσυκλέτα, όντας κι ο ίδιος φανατικός αναβάτης, αγωνιζόμενος και σχεδιαστής πρωτότυπων μηχανολογικών εφαρμογών.

Στις αρχές της δεκαετίας του 1980, ίδρυσε την εταιρεία Rationally Advanced Design Development (RADD), ήτοι Λογικά Προηγμένη Σχεδιαστική Εξέλιξη, με κύριο στόχο την εξέλιξη και την προώθηση ενός επαναστατικού μπροστινού συστήματος ανάρτησης και διεύθυνσης για μοτοσυκλέτα.

Elf-X

Κύρια έμπνευση του Parker στον σχεδιασμό του RADD -που διαχώριζε τα συστήματα ανάρτησης και διεύθυνσης μπροστά-, ήταν η πρωτότυπη Elf X του Γάλλου σχεδιαστή Andre de Cortanze. Ο Cortanze με το δικό του επαναστατικό σύστημα ανάρτησης-διεύθυνσης είχε δηλώσει πως είχε 4 στόχους: να χαμηλώσει το κέντρο βάρους, να προσδώσει φυσικά χαρακτηριστικά αντί-βύθισης (antidive) στο σύστημα, να μειώσει το βάρος και να την ενσωματώσει στο πλαίσιο. Οι δευτερεύοντες στόχοι ήταν η επίτευξη του ιδανικού 50/50 στην κατανομή βάρους μπροστά και πίσω, η μείωση της οπισθέλκουσας (Cx), και η ταχύτερη αλλαγή τροχών -κυρίως για αγωνιστική χρήση. Επιπλέον βελτιωμένη ήταν η ροή αέρα στο ψυγείο και ρυθμιζόμενη η γεωμετρία της ανάρτησης και του συστήματος διεύθυνσης.

RADD

Επιστρέφοντας στον Αμερικανό σχεδιαστή, ο Parker κατέθεσε τις πρώτες του πατέντες το 1983, και παρουσίασε το σύστημα RADD σε πρωτότυπη μορφή το 1984. Ο ίδιος ανέφερε ως πλεονεκτήματα του συστήματος του την βελτιωμένη ακαμψία απέναντι στο συμβατικό πιρούνι -που ενεργεί ως μοχλός στο πλαίσιο, πολλαπλασιάζοντας τα φορτία-, με το RADD να μην υποφέρει από παρόμοια συμπεριφορά, αφού ουσιαστικά αποτελεί τμήμα του πλαισίου.

James Parker RADD

Ο Parker ευτύχησε να δει το σύστημα RADD να περνά σε μαζική παραγωγή, μέσω της sport-touring μοτοσυκλέτας Yamaha GTS1000 που ξεκίνησε να πωλείται το 1993, φέροντας πλαίσιο που η Yamaha ονόμαζε Omega (Ωμέγα) λόγω του σχήματος του σε συνδυασμό με τα ψαλίδια εμπρός και πίσω. Η GTS1000 έφερε τετρακύλινδρο εν σειρά κινητήρα από FZR1000, με μειωμένη απόδοση 100 hp, ενώ διέθετε ηλεκτρονικό ψεκασμό και ABS.

Δυστυχώς, παρά τα εντυπωσιακά για την εποχή χαρακτηριστικά της, η GTS απέτυχε εμπορικά -κυρίως λόγω της πολύ υψηλής τιμής της-, και σταμάτησε να πωλείται στις Η.Π.Α. το 1994, ενώ παρέμεινε στην παραγωγή στον υπόλοιπο κόσμο μέχρι το 1999.

James Parker RADD

Θυμίζουμε πως πριν η Yamaha παρουσιάσει το GTS1000, είχε δείξει στο Tokyo Motor Show του 1989 την φουτουριστική πρωτότυπη μοτοσυκλέτα Morpho (και το 1991-1992 τη Morpho II), που χρησιμοποιούσε το RADD, και είχε ρυθμιζόμενο τιμόνι, ρυθμιζόμενα μαρσπιέ και ρυθμιζόμενη σέλα.

James Parker RADD

Το σύστημα RADD είχε ένα σημαντικό μειονέκτημα, καθώς το μονόμπρατσο ψαλίδι δεν επέτρεπε τη χρήση και δεύτερου δίσκου μπροστά, ενώ για να βοηθήσει την πέδηση σε κάποια από τα πρωτότυπα δίκυκλα του που φόρεσαν το σύστημα, ο Αμερικανός τοποθέτησε και δεύτερη δαγκάνα μπροστά. Μην ξεχνάμε άλλωστε πως το GTS1000 διέθετε εξαπίστονη δαγκάνα μπροστά για τον ίδιο σκοπό.

James Parker RADD

Η σχεδιαστική δουλειά του Parker δεν περιορίστηκε όμως στο RADD, έχοντας σχεδιάσει κι ένα εναλλακτικό σύστημα οπίσθιας ανάρτησης, διαφορετικό από το paralever της BMW, ένα σύστημα κίνησης μοτοσυκλέτας και στους δυο τροχούς, ημί-ενεργητικές αναρτήσεις, και το πλαίσιο της ηλεκτρικής Mission R που κυριάρχησε στο Πρωτάθλημα TTXGP/FIM του 2011, μεταξύ άλλων.

James Parker RADD

Πολλές από τις πρωτότυπες μοτοσυκλέτες του Parker βρίσκονται ως εκθέματα στο Advanced Design Center του Barber Vintage Motorsports Museum στο Birmingham της Alabama

Ετικέτες

MotoGP: Ο Marc Márquez έστειλε αντικαταστάτη σε εκδήλωση στο Motegi και τα άκουσε από τη διοργάνωση [VIDEO]

Márquez: "Είμαστε εδώ για το πρωτάθλημα, όχι για kart και χαβαλέ"
Marquez
Από τον

Φίλιππο Σταυριδόπουλο

5/10/2026

Ο Marc Márquez ολοκλήρωσε το ιδανικό διήμερο στο Motegi με δεύτερη νίκη, αλλά ένα περιστατικό με αναπληρωτή του στον αγώνα kart προκάλεσε ντόρο.

Ο Marc Márquez δεν είχε καμία διάθεση να ρισκάρει στο Motegi. Ο αναβάτης της Ducati πήρε τη νίκη τόσο στον αγώνα Sprint του Σαββάτου όσο και στον κυρίως αγώνα της Κυριακής, φτάνοντας τις πέντε διπλές νίκες σε Σαββατοκύριακα στους τελευταίους εννέα αγώνες.

Και ακριβώς επειδή το πρωτάθλημα έχει μπει στην τελική και κρίσιμη φάση του, ο Márquez αποφάσισε να μην συμμετάσχει προσωπικά σε μία από τις παράλληλες δραστηριότητες του MotoGP στο Motegi.

Μετά την προθέρμανση πραγματοποιήθηκε αγώνας kart μεταξύ των αναβατών των MotoGP, σε ... αρκετά χαλαρό κλίμα, με νικητή τον Somkiat Chantra, τον μοναδικό αναβάτη της Honda που έχει τερματίσει φέτος πρώτος, έπειτα από πολύ στενή μάχη με τον Pedro Acosta. Ο Márquez όμως δεν πήγε και αντ΄αυτού έστειλε έναν... αντικαταστάτη, κάτι που δεν πέρασε απαρατήρητο από τη διοργάνωση. Ο ίδιος αποκάλυψε ότι στη συνέχεια δέχθηκε επίπληξη για την επιλογή του.

Η εξήγησή του Marquez ήταν σαφής, "Υπάρχει ένα όριο εδώ. Καταλαβαίνω φυσικά το θέαμα, αλλά παλεύουμε για το πρωτάθλημα. Δεν είμαστε εδώ για πλάκα και αγώνες kart."

Ο Márquez εξήγησε ότι πριν από την προθέρμανση είχε ήδη νιώσει καταπονημένος και ζητήσει πάγο και πως, όταν κάποιος από την οργάνωση τού πρότεινε να στείλει έναν αντικαταστάτη στον αγώνα kart, δέχθηκε.

"Για το Warm Up είπα ότι χρειαζόμουν πάγο. Κάποιος ήρθε και είπε ότι θα ήταν ωραίο να στείλω έναν αντικαταστάτη και το κάναμε. Μου έκαναν παρατήρηση, αλλά αυτή τη στιγμή πρέπει να είσαι εγωιστής και να αποδίδεις στο καλύτερό σου όταν έχει σημασία, δηλαδή στους αγώνες."

Η επιλογή του έχει προφανή λογική από αγωνιστικής πλευράς. Ο Márquez βρίσκεται πλέον μόλις δύο βαθμούς πίσω από τον Jorge Martín στη βαθμολογία, ενώ απομένουν έξι Grand Prix. Μετά το Motegi, ο Ισπανός της Ducati έφτασε τους 37 βαθμούς συγκομιδής για το Σαββατοκύριακο, μειώνοντας σημαντικά τη διαφορά.

Το kart δεν ήταν το μόνο που απέφυγε

Ο Márquez δεν είχε λόγο να ρισκάρει έναν τραυματισμό σε μια δραστηριότητα που δεν προσφέρει βαθμούς. Ειδικά σε μια περίοδο όπου βρίσκεται σε εξαιρετική κατάσταση και κυνηγά τον Martín για την κορυφή της βαθμολογίας.

Η επιλογή του μπορεί να ακούγεται υπερβολικά "στοχο-προσηλωμένη" όμως, όπως ο ίδιος το έθεσε, όταν το πρωτάθλημα κρίνεται στους αγώνες, εκεί πρέπει να βρίσκεται όλη η προσοχή.

Στην πίστα, πάντως, ο Márquez δεν απέφυγε κανένα ρίσκο. Ξεκίνησε δεύτερος στον αγώνα της Κυριακής πίσω από τον Martín και στον 11ο γύρο πέρασε στην επίθεση στη στροφή 9. Πήρε την πρωτοπορία και στη συνέχεια διαχειρίστηκε τον ρυθμό μέχρι την καρό σημαία.

Marquez Martin

"Όταν ο Jorge έφτανε στα 0,6 ή 0,7 δευτερόλεπτα, πίεζα λίγο περισσότερο. Έπαιζα με αυτή τη μικρή διαφορά, σε ρυθμό ρεκόρ, αλλά προσπαθώντας να διαχειριστώ το ρίσκο της πτώσης."

Το αποτέλεσμα ήταν η έκτη νίκη του Márquez στη φετινή σεζόν και η πέμπτη φορά που πετυχαίνει δύο νίκες στο ίδιο Grand Prix.

"Στην Ινδονησία θα είναι διαφορετικά"

Επόμενος σταθμός είναι η Ινδονησία, μία πίστα που δεν έχει προσφέρει μέχρι σήμερα ιδιαίτερες χαρές στον Márquez. Πέρυσι μάλιστα εκεί είχε εμπλακεί σε περιστατικό με τον Marco Bezzecchi, με αποτέλεσμα τον τραυματισμό στον ώμο που τον ταλαιπώρησε στη συνέχεια.

"Δεν έχω τερματίσει ποτέ εκεί. Φέτος θα είναι διαφορετικά. Αισθάνομαι λίγο αισιόδοξος, θα δούμε", είπε χαμογελώντας.

Έξι Grand Prix πριν από το τέλος, η διαφορά του από τον Martín είναι πλέον μόλις δύο βαθμοί, με την συνέχεια και την μάχη μεταξύ των δύο Ισπανών, να αναμένεται καθηλωτική.

Εδώ μπορείτε να παρακολουθήσετε το πλήρες Karting Challenge από το Motegi της Ιαπωνίας.