James Parker - Σκοτώθηκε σε τροχαίο δυστύχημα ο σχεδιαστής της ανάρτησης του Yamaha GTS1000

Αγωνιζόμενος, ανήσυχος και εφευρετικός μηχανικός
James Parker RADD
Κώστα Γκαζή
Από τον

Κώστα Γκαζή

20/7/2023

Στις 11 Ιουλίου του 2023, σε ηλικία 76 ετών, απεβίωσε ο James Parker, 10 ημέρες αφότου τον είχε χτυπήσει αυτοκίνητο την ώρα που περπατούσε, κοντά στο σπίτι του στη Santa Fe. Ο Αμερικανός μηχανολόγος και σχεδιαστής ήταν γνωστός για το επαναστατικό μπροστινό σύστημα μοτοσυκλέτας RADD που βγήκε σε μαζική παραγωγή στη Yamaha GTS1000 το 1993.

Ο Parker μεγάλωσε στην Καλιφόρνια αλλά και στην Ινδία, ενώ σπούδασε Design στο Πανεπιστήμιο του Stanford. Στη δεκαετία του 1970 υπήρξε συνιδρυτής σε εταιρεία αρχιτεκτονικού σχεδιασμού στη Santa Fe, όμως η μεγάλη του αγάπη ήταν η μοτοσυκλέτα, όντας κι ο ίδιος φανατικός αναβάτης, αγωνιζόμενος και σχεδιαστής πρωτότυπων μηχανολογικών εφαρμογών.

Στις αρχές της δεκαετίας του 1980, ίδρυσε την εταιρεία Rationally Advanced Design Development (RADD), ήτοι Λογικά Προηγμένη Σχεδιαστική Εξέλιξη, με κύριο στόχο την εξέλιξη και την προώθηση ενός επαναστατικού μπροστινού συστήματος ανάρτησης και διεύθυνσης για μοτοσυκλέτα.

Elf-X

Κύρια έμπνευση του Parker στον σχεδιασμό του RADD -που διαχώριζε τα συστήματα ανάρτησης και διεύθυνσης μπροστά-, ήταν η πρωτότυπη Elf X του Γάλλου σχεδιαστή Andre de Cortanze. Ο Cortanze με το δικό του επαναστατικό σύστημα ανάρτησης-διεύθυνσης είχε δηλώσει πως είχε 4 στόχους: να χαμηλώσει το κέντρο βάρους, να προσδώσει φυσικά χαρακτηριστικά αντί-βύθισης (antidive) στο σύστημα, να μειώσει το βάρος και να την ενσωματώσει στο πλαίσιο. Οι δευτερεύοντες στόχοι ήταν η επίτευξη του ιδανικού 50/50 στην κατανομή βάρους μπροστά και πίσω, η μείωση της οπισθέλκουσας (Cx), και η ταχύτερη αλλαγή τροχών -κυρίως για αγωνιστική χρήση. Επιπλέον βελτιωμένη ήταν η ροή αέρα στο ψυγείο και ρυθμιζόμενη η γεωμετρία της ανάρτησης και του συστήματος διεύθυνσης.

RADD

Επιστρέφοντας στον Αμερικανό σχεδιαστή, ο Parker κατέθεσε τις πρώτες του πατέντες το 1983, και παρουσίασε το σύστημα RADD σε πρωτότυπη μορφή το 1984. Ο ίδιος ανέφερε ως πλεονεκτήματα του συστήματος του την βελτιωμένη ακαμψία απέναντι στο συμβατικό πιρούνι -που ενεργεί ως μοχλός στο πλαίσιο, πολλαπλασιάζοντας τα φορτία-, με το RADD να μην υποφέρει από παρόμοια συμπεριφορά, αφού ουσιαστικά αποτελεί τμήμα του πλαισίου.

James Parker RADD

Ο Parker ευτύχησε να δει το σύστημα RADD να περνά σε μαζική παραγωγή, μέσω της sport-touring μοτοσυκλέτας Yamaha GTS1000 που ξεκίνησε να πωλείται το 1993, φέροντας πλαίσιο που η Yamaha ονόμαζε Omega (Ωμέγα) λόγω του σχήματος του σε συνδυασμό με τα ψαλίδια εμπρός και πίσω. Η GTS1000 έφερε τετρακύλινδρο εν σειρά κινητήρα από FZR1000, με μειωμένη απόδοση 100 hp, ενώ διέθετε ηλεκτρονικό ψεκασμό και ABS.

Δυστυχώς, παρά τα εντυπωσιακά για την εποχή χαρακτηριστικά της, η GTS απέτυχε εμπορικά -κυρίως λόγω της πολύ υψηλής τιμής της-, και σταμάτησε να πωλείται στις Η.Π.Α. το 1994, ενώ παρέμεινε στην παραγωγή στον υπόλοιπο κόσμο μέχρι το 1999.

James Parker RADD

Θυμίζουμε πως πριν η Yamaha παρουσιάσει το GTS1000, είχε δείξει στο Tokyo Motor Show του 1989 την φουτουριστική πρωτότυπη μοτοσυκλέτα Morpho (και το 1991-1992 τη Morpho II), που χρησιμοποιούσε το RADD, και είχε ρυθμιζόμενο τιμόνι, ρυθμιζόμενα μαρσπιέ και ρυθμιζόμενη σέλα.

James Parker RADD

Το σύστημα RADD είχε ένα σημαντικό μειονέκτημα, καθώς το μονόμπρατσο ψαλίδι δεν επέτρεπε τη χρήση και δεύτερου δίσκου μπροστά, ενώ για να βοηθήσει την πέδηση σε κάποια από τα πρωτότυπα δίκυκλα του που φόρεσαν το σύστημα, ο Αμερικανός τοποθέτησε και δεύτερη δαγκάνα μπροστά. Μην ξεχνάμε άλλωστε πως το GTS1000 διέθετε εξαπίστονη δαγκάνα μπροστά για τον ίδιο σκοπό.

James Parker RADD

Η σχεδιαστική δουλειά του Parker δεν περιορίστηκε όμως στο RADD, έχοντας σχεδιάσει κι ένα εναλλακτικό σύστημα οπίσθιας ανάρτησης, διαφορετικό από το paralever της BMW, ένα σύστημα κίνησης μοτοσυκλέτας και στους δυο τροχούς, ημί-ενεργητικές αναρτήσεις, και το πλαίσιο της ηλεκτρικής Mission R που κυριάρχησε στο Πρωτάθλημα TTXGP/FIM του 2011, μεταξύ άλλων.

James Parker RADD

Πολλές από τις πρωτότυπες μοτοσυκλέτες του Parker βρίσκονται ως εκθέματα στο Advanced Design Center του Barber Vintage Motorsports Museum στο Birmingham της Alabama

Ετικέτες

Ινδία - Παράλληλα θα πωλούνται ΚΤΜ 350 και 390, τι θα γίνει με Bajaj και Triumph 400

Η φρορολογική αναμόρφωση στην Ινδία φέρνει τα πάνω-κάτω στην ινδική παραγωγή
ktm 390 adventure
Από τον

Σπύρο Τσαντήλα

10/3/2026

Η Ινδία προέβη σε μια ευρεία αναδιαμόρφωση των φορολογικών συντελεστών της και, όσον αφορά στα δίκυκλα, η αλλαγή που κάνει τη διαφορά είναι ο ορισμός των 350 κυβικών εκατοστών ως σημείο καμπής. Τα δίκυκλα με κινητήρες έως 350 cc έχουν φορολογικό συντελεστή 18%, ενώ ξεπερνώντας αυτό το όριο μπαίνουν σε μια κλίμακα πολυτελείας με φόρο 40%.

Αυτό σημαίνει πως οι Ινδοί κατασκευαστές βλέπουν τον κίνδυνο αρκετές μοτοσυκλέτες τους να βρεθούν με υπολογίσιμο "καπέλο" στην εγχώρια αγορά τους – η οποία, με περισσότερες από 20 εκατομμύρια ταξινομήσεις τον χρόνο, δεν είναι ακριβώς αμελητέα, όταν η Ευρώπη παίζει αθροιστικά γύρω στο ένα εκατομμύριο ετησίως.

triumph

Πρόσφατα ο ηγέτης της Bajaj, Rajiv Bajaj, εξήγησε πώς η εταιρεία του θα προσαρμοστεί στα νέα δεδομένα. Και ο λόγος του έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον στα μέρη μας, καθώς η Bajaj δεν έχει μόνο τη δική της παραγωγή, αλλά πλέον και την ΚΤΜ, ενώ κατασκευάζει και για λογαριασμό της Triumph τα μονοκύλινδρα 400άρια της.

Πρόσφατα λοιπόν, ο κύριος Bajaj είχε αποκαλύψει πως τα μικρά μονοκύλινδρα Triumph θα μικρύνουν ελαφρώς σε κυβισμό ώστε να ενταχθούν στη χαμηλότερη φορολογική βαθμίδα – ζήτημα επιβίωσης στη μάχη της ινδικής αγοράς. Αυτό που δεν μας είχε εξηγήσει είναι τι θα γίνει με τις άλλες δύο εταιρείες που σχετίζονται με το όνομά του, Bajaj και KTM.

bajaj dominar 400

Το πλάνο της Bajaj είναι να προσαρμόσει όλα τα μοντέλα 400 κυβικών των Bajaj, Triumph και ΚΤΜ στα νέα δεδομένα, δηλαδή να μικρύνουν ελαφρώς οι χωρητικότητες των κινητήρων τους ώστε να εμπίπτουν στον χαμηλότερο φορολογικό συντελεστή των 350 cc.

Στις περιπτώσεις των Bajaj και Triumph, αυτός θα είναι ο μόνος διαθέσιμος κυβισμός, ωστόσο στην ΚΤΜ φαίνεται πως θα κινηθεί διαφορετικά. Έτσι σε πρώτη φάση τα μοντέλα της οικογένειας 390 θα συνεχίσουν να διατίθενται με τον κινητήρα των 399 cc που έχουν σήμερα και θα πωλούνται παράλληλα με τα νέα υποκυβισμένα μοντέλα των 350 cc.

Αυτό βέβαια αφορά στην ινδική αγορά – και ίσως κάποιες άλλες ασιατικές – καθώς στην Ευρώπη είναι πολύ πιθανό να μην αντιληφθούμε τίποτε αφού λογικά τα 390 θα συνεχίσουν να πωλούνται ως τα γνωρίζουμε.

 

Ετικέτες