James Parker - Σκοτώθηκε σε τροχαίο δυστύχημα ο σχεδιαστής της ανάρτησης του Yamaha GTS1000

Αγωνιζόμενος, ανήσυχος και εφευρετικός μηχανικός
James Parker RADD
Κώστα Γκαζή
Από τον

Κώστα Γκαζή

20/7/2023

Στις 11 Ιουλίου του 2023, σε ηλικία 76 ετών, απεβίωσε ο James Parker, 10 ημέρες αφότου τον είχε χτυπήσει αυτοκίνητο την ώρα που περπατούσε, κοντά στο σπίτι του στη Santa Fe. Ο Αμερικανός μηχανολόγος και σχεδιαστής ήταν γνωστός για το επαναστατικό μπροστινό σύστημα μοτοσυκλέτας RADD που βγήκε σε μαζική παραγωγή στη Yamaha GTS1000 το 1993.

Ο Parker μεγάλωσε στην Καλιφόρνια αλλά και στην Ινδία, ενώ σπούδασε Design στο Πανεπιστήμιο του Stanford. Στη δεκαετία του 1970 υπήρξε συνιδρυτής σε εταιρεία αρχιτεκτονικού σχεδιασμού στη Santa Fe, όμως η μεγάλη του αγάπη ήταν η μοτοσυκλέτα, όντας κι ο ίδιος φανατικός αναβάτης, αγωνιζόμενος και σχεδιαστής πρωτότυπων μηχανολογικών εφαρμογών.

Στις αρχές της δεκαετίας του 1980, ίδρυσε την εταιρεία Rationally Advanced Design Development (RADD), ήτοι Λογικά Προηγμένη Σχεδιαστική Εξέλιξη, με κύριο στόχο την εξέλιξη και την προώθηση ενός επαναστατικού μπροστινού συστήματος ανάρτησης και διεύθυνσης για μοτοσυκλέτα.

Elf-X

Κύρια έμπνευση του Parker στον σχεδιασμό του RADD -που διαχώριζε τα συστήματα ανάρτησης και διεύθυνσης μπροστά-, ήταν η πρωτότυπη Elf X του Γάλλου σχεδιαστή Andre de Cortanze. Ο Cortanze με το δικό του επαναστατικό σύστημα ανάρτησης-διεύθυνσης είχε δηλώσει πως είχε 4 στόχους: να χαμηλώσει το κέντρο βάρους, να προσδώσει φυσικά χαρακτηριστικά αντί-βύθισης (antidive) στο σύστημα, να μειώσει το βάρος και να την ενσωματώσει στο πλαίσιο. Οι δευτερεύοντες στόχοι ήταν η επίτευξη του ιδανικού 50/50 στην κατανομή βάρους μπροστά και πίσω, η μείωση της οπισθέλκουσας (Cx), και η ταχύτερη αλλαγή τροχών -κυρίως για αγωνιστική χρήση. Επιπλέον βελτιωμένη ήταν η ροή αέρα στο ψυγείο και ρυθμιζόμενη η γεωμετρία της ανάρτησης και του συστήματος διεύθυνσης.

RADD

Επιστρέφοντας στον Αμερικανό σχεδιαστή, ο Parker κατέθεσε τις πρώτες του πατέντες το 1983, και παρουσίασε το σύστημα RADD σε πρωτότυπη μορφή το 1984. Ο ίδιος ανέφερε ως πλεονεκτήματα του συστήματος του την βελτιωμένη ακαμψία απέναντι στο συμβατικό πιρούνι -που ενεργεί ως μοχλός στο πλαίσιο, πολλαπλασιάζοντας τα φορτία-, με το RADD να μην υποφέρει από παρόμοια συμπεριφορά, αφού ουσιαστικά αποτελεί τμήμα του πλαισίου.

James Parker RADD

Ο Parker ευτύχησε να δει το σύστημα RADD να περνά σε μαζική παραγωγή, μέσω της sport-touring μοτοσυκλέτας Yamaha GTS1000 που ξεκίνησε να πωλείται το 1993, φέροντας πλαίσιο που η Yamaha ονόμαζε Omega (Ωμέγα) λόγω του σχήματος του σε συνδυασμό με τα ψαλίδια εμπρός και πίσω. Η GTS1000 έφερε τετρακύλινδρο εν σειρά κινητήρα από FZR1000, με μειωμένη απόδοση 100 hp, ενώ διέθετε ηλεκτρονικό ψεκασμό και ABS.

Δυστυχώς, παρά τα εντυπωσιακά για την εποχή χαρακτηριστικά της, η GTS απέτυχε εμπορικά -κυρίως λόγω της πολύ υψηλής τιμής της-, και σταμάτησε να πωλείται στις Η.Π.Α. το 1994, ενώ παρέμεινε στην παραγωγή στον υπόλοιπο κόσμο μέχρι το 1999.

James Parker RADD

Θυμίζουμε πως πριν η Yamaha παρουσιάσει το GTS1000, είχε δείξει στο Tokyo Motor Show του 1989 την φουτουριστική πρωτότυπη μοτοσυκλέτα Morpho (και το 1991-1992 τη Morpho II), που χρησιμοποιούσε το RADD, και είχε ρυθμιζόμενο τιμόνι, ρυθμιζόμενα μαρσπιέ και ρυθμιζόμενη σέλα.

James Parker RADD

Το σύστημα RADD είχε ένα σημαντικό μειονέκτημα, καθώς το μονόμπρατσο ψαλίδι δεν επέτρεπε τη χρήση και δεύτερου δίσκου μπροστά, ενώ για να βοηθήσει την πέδηση σε κάποια από τα πρωτότυπα δίκυκλα του που φόρεσαν το σύστημα, ο Αμερικανός τοποθέτησε και δεύτερη δαγκάνα μπροστά. Μην ξεχνάμε άλλωστε πως το GTS1000 διέθετε εξαπίστονη δαγκάνα μπροστά για τον ίδιο σκοπό.

James Parker RADD

Η σχεδιαστική δουλειά του Parker δεν περιορίστηκε όμως στο RADD, έχοντας σχεδιάσει κι ένα εναλλακτικό σύστημα οπίσθιας ανάρτησης, διαφορετικό από το paralever της BMW, ένα σύστημα κίνησης μοτοσυκλέτας και στους δυο τροχούς, ημί-ενεργητικές αναρτήσεις, και το πλαίσιο της ηλεκτρικής Mission R που κυριάρχησε στο Πρωτάθλημα TTXGP/FIM του 2011, μεταξύ άλλων.

James Parker RADD

Πολλές από τις πρωτότυπες μοτοσυκλέτες του Parker βρίσκονται ως εκθέματα στο Advanced Design Center του Barber Vintage Motorsports Museum στο Birmingham της Alabama

Ετικέτες

Daytona Trevis 125 2026 - Ανανέωση για το προσιτό σκούτερ [Τιμή στην Ελλάδα]

Νέα LED φώτα, νέα οθόνη και νέος 4βάλβιδος κινητήρας Euro5+
Daytona Trevis 125 τιμή στην Ελλάδα 2026
Από τον

Θοδωρή Ξύδη

2/2/2026

Το Daytona Trevis 125 αναβαθμίστηκε για το νέο έτος και εναρμονίστηκε και με τις Euro 5+ προδιαγραφές όμως εξακολουθεί να παραμένει ιδιαίτερα προσιτό.

Το Daytona Trevis 125 αποτελεί μια σταθερή αξία για εκείνους που κάνουν τα πρώτα τους βήματα στους δύο τροχούς και ψάχνουν ένα πολύ προσιτό σκούτερ που μπορεί να καλύψει τις ανάγκες τους για μετακίνηση στο αστικό περιβάλλον.

Η Γκοργκόλης ανακοίνωσε την επιστροφή του στην ελληνική αγορά με το Trevis 125 να πληροί πλέον τις Euro 5+ προδιαγραφές ενώ αυτή δεν είναι η μοναδική αλλαγή που δέχτηκε σε σχέση με τον προκάτοχό του.

Το Trevis 125 άλλαξε τα εμπρός φωτιστικά σώματα με νέα LED (φανάρι στο τιμόνι, νέα φλας και νέα τοξοειδή DRL), τα οποία, σύμφωνα με τη σχετική ανακοίνωση βελτιώνουν την ορατότητα τη νύχτα σε σχέση με πριν. 

Daytona Trevis 125 τιμή στην Ελλάδα 2026

Νέος είναι και ο LCD πίνακας πληροφοριών, με ευανάγνωστη ένδειξη ταχύτητας και στροφόμετρο. Περιλαμβάνει μερικό και ολικό χιλιομετρητή, δείκτη καυσίμου και ρολόι, μαζί με τις βασικές ενδεικτικές λυχνίες. 

Το Trevis έχει πλέον και νέο κινητήρα, σύμφωνα με τη σχετική ανακοίνωση. Είναι αερόψυκτος, όπως και ο προηγούμενος και 4βάλβιδος και αποδίδει 9,86 ίππους και 0,98 kg.m ροπής στις 8.250 και 5.750 σ.α.λ. αντίστοιχα και η εκκίνησή του γίνεται με μίζα αλλά και με μανιβέλα. Η κατανάλωση κατά το πρότυπο WMTC3 βρίσκεται στα 2,8 λτ./100 χλμ. και το ρεζερβουάρ των 6,8 λίτρων προσφέρει έτσι αυτονομία που ξεπερνά τα 200 χλμ. με ένα γέμισμα.

Το Trevis 125 διαθέτει εμπρός δίσκο 240 χλστ. με τριπίστονη δαγκάνα και πίσω δίσκο 205 χλστ. με διπίστονη δαγκάνα, με το σύστημα συνδυασμένης πέδησης CBS να αποτελεί μέρος του στάνταρ εξοπλισμού. Ο εμπρός τροχός είναι 16 ιντσών εμπρός και ο πίσω 14 ιντσών πίσω, ενώ τα ελαστικά έχουν διαστάσεις 100/80 και 120/70 εμπρός και πίσω αντίστοιχα.

Daytona Trevis 125 τιμή στην Ελλάδα 2026

Στη χρηστικότητα και την ευκολία που προσφέρει το Trevis 125 στο αστικό περιβάλλον προσθέτει το μικρό μεταξόνιο των 1.370 χλστ., σε συνδυασμό με το χαμηλό ύψος της σέλας που δεν ξεπερνά τα 800 χλστ., ενώ σχετικά χαμηλό είναι και το βάρος στα 112 κιλά πλήρες υγρών.
 
Το επίπεδο πάτωμα με αναδιπλούμενο γάντζο ανάρτησης διευκολύνει τις μεταφορές στην πόλη, ενώ ο αποθηκευτικός χώρος κάτω από τη σέλα, η ανοιχτή θήκη στο εσωτερικό της ποδιάς και η μεταλλική σχάρα στο πίσω μέρος καλύπτουν τις καθημερινές ανάγκες στη μεταφορά αντικειμένων. Στον στάνταρ εξοπλισμό ανήκει επίσης και η διπλή θύρα USB, ενώ στάνταρ είναι το κεντρικό και το πλαϊνό σταντ.

Στην ελληνική αγορά το Daytona Trevis 125 είναι διαθέσιμο στην τιμή των 1.795 ευρώ, σε δύο χρωματισμούς, Μαύρο Ματ και Γκρι με κόκκινη σέλα, ενώ μπορεί να οδηγηθεί και με δίπλωμα αυτοκινήτου έπειτα και από τη σχετική επικαιροποίηση.