James Parker - Σκοτώθηκε σε τροχαίο δυστύχημα ο σχεδιαστής της ανάρτησης του Yamaha GTS1000

Αγωνιζόμενος, ανήσυχος και εφευρετικός μηχανικός
James Parker RADD
Κώστα Γκαζή
Από τον

Κώστα Γκαζή

20/7/2023

Στις 11 Ιουλίου του 2023, σε ηλικία 76 ετών, απεβίωσε ο James Parker, 10 ημέρες αφότου τον είχε χτυπήσει αυτοκίνητο την ώρα που περπατούσε, κοντά στο σπίτι του στη Santa Fe. Ο Αμερικανός μηχανολόγος και σχεδιαστής ήταν γνωστός για το επαναστατικό μπροστινό σύστημα μοτοσυκλέτας RADD που βγήκε σε μαζική παραγωγή στη Yamaha GTS1000 το 1993.

Ο Parker μεγάλωσε στην Καλιφόρνια αλλά και στην Ινδία, ενώ σπούδασε Design στο Πανεπιστήμιο του Stanford. Στη δεκαετία του 1970 υπήρξε συνιδρυτής σε εταιρεία αρχιτεκτονικού σχεδιασμού στη Santa Fe, όμως η μεγάλη του αγάπη ήταν η μοτοσυκλέτα, όντας κι ο ίδιος φανατικός αναβάτης, αγωνιζόμενος και σχεδιαστής πρωτότυπων μηχανολογικών εφαρμογών.

Στις αρχές της δεκαετίας του 1980, ίδρυσε την εταιρεία Rationally Advanced Design Development (RADD), ήτοι Λογικά Προηγμένη Σχεδιαστική Εξέλιξη, με κύριο στόχο την εξέλιξη και την προώθηση ενός επαναστατικού μπροστινού συστήματος ανάρτησης και διεύθυνσης για μοτοσυκλέτα.

Elf-X

Κύρια έμπνευση του Parker στον σχεδιασμό του RADD -που διαχώριζε τα συστήματα ανάρτησης και διεύθυνσης μπροστά-, ήταν η πρωτότυπη Elf X του Γάλλου σχεδιαστή Andre de Cortanze. Ο Cortanze με το δικό του επαναστατικό σύστημα ανάρτησης-διεύθυνσης είχε δηλώσει πως είχε 4 στόχους: να χαμηλώσει το κέντρο βάρους, να προσδώσει φυσικά χαρακτηριστικά αντί-βύθισης (antidive) στο σύστημα, να μειώσει το βάρος και να την ενσωματώσει στο πλαίσιο. Οι δευτερεύοντες στόχοι ήταν η επίτευξη του ιδανικού 50/50 στην κατανομή βάρους μπροστά και πίσω, η μείωση της οπισθέλκουσας (Cx), και η ταχύτερη αλλαγή τροχών -κυρίως για αγωνιστική χρήση. Επιπλέον βελτιωμένη ήταν η ροή αέρα στο ψυγείο και ρυθμιζόμενη η γεωμετρία της ανάρτησης και του συστήματος διεύθυνσης.

RADD

Επιστρέφοντας στον Αμερικανό σχεδιαστή, ο Parker κατέθεσε τις πρώτες του πατέντες το 1983, και παρουσίασε το σύστημα RADD σε πρωτότυπη μορφή το 1984. Ο ίδιος ανέφερε ως πλεονεκτήματα του συστήματος του την βελτιωμένη ακαμψία απέναντι στο συμβατικό πιρούνι -που ενεργεί ως μοχλός στο πλαίσιο, πολλαπλασιάζοντας τα φορτία-, με το RADD να μην υποφέρει από παρόμοια συμπεριφορά, αφού ουσιαστικά αποτελεί τμήμα του πλαισίου.

James Parker RADD

Ο Parker ευτύχησε να δει το σύστημα RADD να περνά σε μαζική παραγωγή, μέσω της sport-touring μοτοσυκλέτας Yamaha GTS1000 που ξεκίνησε να πωλείται το 1993, φέροντας πλαίσιο που η Yamaha ονόμαζε Omega (Ωμέγα) λόγω του σχήματος του σε συνδυασμό με τα ψαλίδια εμπρός και πίσω. Η GTS1000 έφερε τετρακύλινδρο εν σειρά κινητήρα από FZR1000, με μειωμένη απόδοση 100 hp, ενώ διέθετε ηλεκτρονικό ψεκασμό και ABS.

Δυστυχώς, παρά τα εντυπωσιακά για την εποχή χαρακτηριστικά της, η GTS απέτυχε εμπορικά -κυρίως λόγω της πολύ υψηλής τιμής της-, και σταμάτησε να πωλείται στις Η.Π.Α. το 1994, ενώ παρέμεινε στην παραγωγή στον υπόλοιπο κόσμο μέχρι το 1999.

James Parker RADD

Θυμίζουμε πως πριν η Yamaha παρουσιάσει το GTS1000, είχε δείξει στο Tokyo Motor Show του 1989 την φουτουριστική πρωτότυπη μοτοσυκλέτα Morpho (και το 1991-1992 τη Morpho II), που χρησιμοποιούσε το RADD, και είχε ρυθμιζόμενο τιμόνι, ρυθμιζόμενα μαρσπιέ και ρυθμιζόμενη σέλα.

James Parker RADD

Το σύστημα RADD είχε ένα σημαντικό μειονέκτημα, καθώς το μονόμπρατσο ψαλίδι δεν επέτρεπε τη χρήση και δεύτερου δίσκου μπροστά, ενώ για να βοηθήσει την πέδηση σε κάποια από τα πρωτότυπα δίκυκλα του που φόρεσαν το σύστημα, ο Αμερικανός τοποθέτησε και δεύτερη δαγκάνα μπροστά. Μην ξεχνάμε άλλωστε πως το GTS1000 διέθετε εξαπίστονη δαγκάνα μπροστά για τον ίδιο σκοπό.

James Parker RADD

Η σχεδιαστική δουλειά του Parker δεν περιορίστηκε όμως στο RADD, έχοντας σχεδιάσει κι ένα εναλλακτικό σύστημα οπίσθιας ανάρτησης, διαφορετικό από το paralever της BMW, ένα σύστημα κίνησης μοτοσυκλέτας και στους δυο τροχούς, ημί-ενεργητικές αναρτήσεις, και το πλαίσιο της ηλεκτρικής Mission R που κυριάρχησε στο Πρωτάθλημα TTXGP/FIM του 2011, μεταξύ άλλων.

James Parker RADD

Πολλές από τις πρωτότυπες μοτοσυκλέτες του Parker βρίσκονται ως εκθέματα στο Advanced Design Center του Barber Vintage Motorsports Museum στο Birmingham της Alabama

Ετικέτες

Σε δημοπρασία περισσότερες από 70 μοτοσυκλέτες του Billy Joel

Η συλλογή του μουσικού περνάει από τον οίκο Christie's χωρίς τιμή εκκίνησης
Joel Auction
Από τον

Φίλιππο Σταυριδόπουλο

30/9/2026

Περισσότερες από 70 μοτοσυκλέτες από την προσωπική συλλογή του Billy Joel βγαίνουν στο σφυρί, με όλα τα έσοδα να πηγαίνουν σε φιλανθρωπικό ίδρυμα.

Ο Billy Joel πέρα από αναγνωρισμένος μουσικός, είναι και φανατικός μοτοσικλετιστής με συλλογή που περιλαμβάνει μοντέλα από σχεδόν κάθε σημαντικό κατασκευαστή. Όπως είχε ανακοινώσει τον περασμένο μήνα, αποφάσισε να αποχωριστεί περισσότερες από 70 μοτοσυκλέτες, οι οποίες θα δημοπρατηθούν χωρίς τιμή εκκίνησης στις 20 και 21 Νοεμβρίου, από τον οίκο Christie's της Νέας Υόρκης.

Ανάμεσα στις μοτοσυκλέτες βρίσκεται μια Ducati 900 Mike Hailwood TT Replica του 1982, που κατασκευάστηκε για να τιμήσει τη νίκη του Hailwood στο Isle of Man TT το 1978. Η εκτιμώμενη τιμή της κυμαίνεται μεταξύ 13.000 και 22.000 ευρώ.

Joel Auction

Στη δημοπρασία θα περάσει επίσης μια Triumph T140 του 1978 με ειδική βαφή και ασορτί κράνος. Ήταν δώρο προς τον Joel από το Madison Square Garden για την 150ή sold-out εμφάνισή του στον χώρο το 2024 και εκτιμάται στις 8.000-13.500 ευρώ.

Πιο ψηλά στις εκτιμήσεις βρίσκεται μια πλήρως ανακατασκευασμένη Ducati 750 Sport του 1975, με μόλις 1.625 μοτοσυκλέτες να έχουν κατασκευαστεί. Η εκτίμηση για την τελική τιμή της φτάνει τις 21.000-31.500 ευρώ.

Joel Auction

Ο Joel ασχολείται με τις μοτοσυκλέτες εδώ και δεκαετίες και έχει συμμετάσχει με αυτές ακόμη και σε φιλανθρωπικές δράσεις, όπως για την υποστήριξη οργανώσεων κατά του καρκίνου του μαστού και των υπηρεσιών άμεσης ανάγκης μετά την 11η Σεπτεμβρίου.

Το 2010 δημιούργησε το 20th Century Motorcycles στο Long Island, ένα συνεργείο επισκευής και βελτίωσης μοτοσυκλετών, όπου στεγαζόταν και η συλλογή του. Ο χώρος ήταν ανοιχτός δωρεάν στο κοινό μέχρι πέρυσι.

Joel Auction

Η δημοπρασία πραγματοποιείται πλέον μέσω του Christie's, με επιλεγμένες μοτοσυκλέτες να εκτίθενται, όντας επισκέψιμες κατόπιν ραντεβού, στο Rockefeller Centre από τις 8 έως τις 12 Οκτωβρίου,

Όλα τα έσοδα από την πώληση θα διατεθούν στο Joel Foundation, το οποίο υποστηρίζει οργανισμούς μουσικής εκπαίδευσης στη Νέα Υόρκη.

Joel Auction