James Parker - Σκοτώθηκε σε τροχαίο δυστύχημα ο σχεδιαστής της ανάρτησης του Yamaha GTS1000

Αγωνιζόμενος, ανήσυχος και εφευρετικός μηχανικός
James Parker RADD
Κώστα Γκαζή
Από τον

Κώστα Γκαζή

20/7/2023

Στις 11 Ιουλίου του 2023, σε ηλικία 76 ετών, απεβίωσε ο James Parker, 10 ημέρες αφότου τον είχε χτυπήσει αυτοκίνητο την ώρα που περπατούσε, κοντά στο σπίτι του στη Santa Fe. Ο Αμερικανός μηχανολόγος και σχεδιαστής ήταν γνωστός για το επαναστατικό μπροστινό σύστημα μοτοσυκλέτας RADD που βγήκε σε μαζική παραγωγή στη Yamaha GTS1000 το 1993.

Ο Parker μεγάλωσε στην Καλιφόρνια αλλά και στην Ινδία, ενώ σπούδασε Design στο Πανεπιστήμιο του Stanford. Στη δεκαετία του 1970 υπήρξε συνιδρυτής σε εταιρεία αρχιτεκτονικού σχεδιασμού στη Santa Fe, όμως η μεγάλη του αγάπη ήταν η μοτοσυκλέτα, όντας κι ο ίδιος φανατικός αναβάτης, αγωνιζόμενος και σχεδιαστής πρωτότυπων μηχανολογικών εφαρμογών.

Στις αρχές της δεκαετίας του 1980, ίδρυσε την εταιρεία Rationally Advanced Design Development (RADD), ήτοι Λογικά Προηγμένη Σχεδιαστική Εξέλιξη, με κύριο στόχο την εξέλιξη και την προώθηση ενός επαναστατικού μπροστινού συστήματος ανάρτησης και διεύθυνσης για μοτοσυκλέτα.

Elf-X

Κύρια έμπνευση του Parker στον σχεδιασμό του RADD -που διαχώριζε τα συστήματα ανάρτησης και διεύθυνσης μπροστά-, ήταν η πρωτότυπη Elf X του Γάλλου σχεδιαστή Andre de Cortanze. Ο Cortanze με το δικό του επαναστατικό σύστημα ανάρτησης-διεύθυνσης είχε δηλώσει πως είχε 4 στόχους: να χαμηλώσει το κέντρο βάρους, να προσδώσει φυσικά χαρακτηριστικά αντί-βύθισης (antidive) στο σύστημα, να μειώσει το βάρος και να την ενσωματώσει στο πλαίσιο. Οι δευτερεύοντες στόχοι ήταν η επίτευξη του ιδανικού 50/50 στην κατανομή βάρους μπροστά και πίσω, η μείωση της οπισθέλκουσας (Cx), και η ταχύτερη αλλαγή τροχών -κυρίως για αγωνιστική χρήση. Επιπλέον βελτιωμένη ήταν η ροή αέρα στο ψυγείο και ρυθμιζόμενη η γεωμετρία της ανάρτησης και του συστήματος διεύθυνσης.

RADD

Επιστρέφοντας στον Αμερικανό σχεδιαστή, ο Parker κατέθεσε τις πρώτες του πατέντες το 1983, και παρουσίασε το σύστημα RADD σε πρωτότυπη μορφή το 1984. Ο ίδιος ανέφερε ως πλεονεκτήματα του συστήματος του την βελτιωμένη ακαμψία απέναντι στο συμβατικό πιρούνι -που ενεργεί ως μοχλός στο πλαίσιο, πολλαπλασιάζοντας τα φορτία-, με το RADD να μην υποφέρει από παρόμοια συμπεριφορά, αφού ουσιαστικά αποτελεί τμήμα του πλαισίου.

James Parker RADD

Ο Parker ευτύχησε να δει το σύστημα RADD να περνά σε μαζική παραγωγή, μέσω της sport-touring μοτοσυκλέτας Yamaha GTS1000 που ξεκίνησε να πωλείται το 1993, φέροντας πλαίσιο που η Yamaha ονόμαζε Omega (Ωμέγα) λόγω του σχήματος του σε συνδυασμό με τα ψαλίδια εμπρός και πίσω. Η GTS1000 έφερε τετρακύλινδρο εν σειρά κινητήρα από FZR1000, με μειωμένη απόδοση 100 hp, ενώ διέθετε ηλεκτρονικό ψεκασμό και ABS.

Δυστυχώς, παρά τα εντυπωσιακά για την εποχή χαρακτηριστικά της, η GTS απέτυχε εμπορικά -κυρίως λόγω της πολύ υψηλής τιμής της-, και σταμάτησε να πωλείται στις Η.Π.Α. το 1994, ενώ παρέμεινε στην παραγωγή στον υπόλοιπο κόσμο μέχρι το 1999.

James Parker RADD

Θυμίζουμε πως πριν η Yamaha παρουσιάσει το GTS1000, είχε δείξει στο Tokyo Motor Show του 1989 την φουτουριστική πρωτότυπη μοτοσυκλέτα Morpho (και το 1991-1992 τη Morpho II), που χρησιμοποιούσε το RADD, και είχε ρυθμιζόμενο τιμόνι, ρυθμιζόμενα μαρσπιέ και ρυθμιζόμενη σέλα.

James Parker RADD

Το σύστημα RADD είχε ένα σημαντικό μειονέκτημα, καθώς το μονόμπρατσο ψαλίδι δεν επέτρεπε τη χρήση και δεύτερου δίσκου μπροστά, ενώ για να βοηθήσει την πέδηση σε κάποια από τα πρωτότυπα δίκυκλα του που φόρεσαν το σύστημα, ο Αμερικανός τοποθέτησε και δεύτερη δαγκάνα μπροστά. Μην ξεχνάμε άλλωστε πως το GTS1000 διέθετε εξαπίστονη δαγκάνα μπροστά για τον ίδιο σκοπό.

James Parker RADD

Η σχεδιαστική δουλειά του Parker δεν περιορίστηκε όμως στο RADD, έχοντας σχεδιάσει κι ένα εναλλακτικό σύστημα οπίσθιας ανάρτησης, διαφορετικό από το paralever της BMW, ένα σύστημα κίνησης μοτοσυκλέτας και στους δυο τροχούς, ημί-ενεργητικές αναρτήσεις, και το πλαίσιο της ηλεκτρικής Mission R που κυριάρχησε στο Πρωτάθλημα TTXGP/FIM του 2011, μεταξύ άλλων.

James Parker RADD

Πολλές από τις πρωτότυπες μοτοσυκλέτες του Parker βρίσκονται ως εκθέματα στο Advanced Design Center του Barber Vintage Motorsports Museum στο Birmingham της Alabama

Ετικέτες

Zontes σκούτερ: Κινητήρας στο πλαίσιο, μονό αμορτισέρ κάτω από τα 300 κ.εκ. -Τι δείχνουν πατέντες και φωτογραφία

Και τελική μετάδοση με αλυσίδα - Αλλά και προβλήματα στην εφαρμογή
Scooter Zontes πατέντες 2026
Από τον

Θοδωρή Ξύδη

30/9/2026

Έχοντας το V125, το μοναδικό αυτή τη στιγμή στην κατηγορία με αλουμινένιο πλαίσιο, ήδη διαθέσιμο στην αγορά, η Zontes φαίνεται ότι εξετάζει μία ακόμη έκπληξη για σκούτερ με κινητήρες έως 300 κ.εκ.

Το έχουμε πει πολλές φορές στο παρελθόν πως οι πατέντες που καταθέτουν κατά καιρούς οι κατασκευαστές δεν σημαίνουν απαραίτητα και την άφιξη ενός νέου μοντέλου, στο οποίο θα εφαρμόζονται οι κατοχυρωμένες λύσεις, ούτε ότι θα τις δούμε σε κάποιο μοντέλο που υπάρχει ήδη στην παραγωγή.

H Zontes όμως αυτή τη στιγμή καινοτομεί για τα δεδομένα των καιρών και της κατηγορίας στην οποία ανήκει το V125 (λαμβάνοντας υπόψη και την τιμή του σκούτερ στην Ελλάδα) και ακολουθεί το επόμενο βήμα που έχει αρχίσει να διαφαίνεται και σε άλλους κατασκευαστές από την Κίνα, οι οποίοι έχουν περνάνε από την αντιγραφή στην καινοτομία χαράσσοντας τον δικό τους δρόμο.

Zontes πατέντες σκούτερ και φωτογραφία 2026

Λαμβάνοντας υπόψη τα παραπάνω για τις πατέντες προς κατοχύρωση που αποδίδονται στη Zontes και κυκλοφορούν αυτή τη στιγμή στο διαδίκτυο, η πιθανότητα να τις δούμε σε ένα μοντέλο παραγωγής αυξάνονται σημαντικά, αν και εφόσον αποδειχθεί στην πράξη ότι δουλεύουν. Η πιθανότητα μάλιστα αυξάνεται αφού υπάρχει και μια μικρή φωτογραφία που απεικονίζει ένα λειτουργικό, όπως φαίνεται, πρωτότυπο, οπότε μπορούμε να πούμε με σχετική βεβαιότητα ότι στην χειρότερη περίπτωση η Zontes αξιολογεί στην πράξη τις συγκεκριμένες λύσεις. 

Και τι φέρνουν αυτές στο τραπέζι; Όχι τόσο την τελική μετάδοση με αλυσίδα, όσο τον κινητήρα που βρίσκεται σταθερά τοποθετημένος μέσα στο πλαίσιο. Όχι όμως μπροστά όπως θα περίμενε κανείς, ανάμεσα ή κάτω από τα πόδια του αναβάτη, αλλά κάθετα, κάτω από εκεί που κανονικά βρίσκεται η σέλα του.

Το θετικό με αυτή την εφαρμογή είναι συγκεντρώνονται οι μάζες στο κέντρο και την ίδια στιγμή αυξάνεται σημαντικά η στιβαρότητα του πλαισίου και του ψαλιδιού αφού πλέον δεν χρειάζεται να κάνει ο κινητήρας αυτή τη δουλειά -το ψαλίδι δηλαδή- και έτσι δεν υπάρχει πλέον ο όγκος και το βάρος του πίσω από το πλαίσιο. Το σημαντικότερο όφελος στη στιβαρότητα και το έλεγχο που δίνεται έτσι στις ελαστικότητες προκύπτει στο σημείο που εδράζει το ψαλίδι, εκεί περίπου που κανονικά θα βρισκόταν η βάση του κινητήρα στο πλαίσιο. 

Zontes πατέντες σκούτερ και φωτογραφία 2026

Από την άλλη η κάθετη τοποθέτηση του κινητήρα μέσα στο πλαίσιο, πολύ μακριά από τον λαιμό είναι άγνωστο πώς επηρεάζει τη συμπεριφορά του σκούτερ, όμως ως κέρδος έχουμε μια ποδιά με χαμηλό ύψος με το σκούτερ να διατηρεί έτσι τη χρηστικότητά του. Το πλαίσιο πάντως μοιάζει προσεγμένο ως προς την στιβαρότητά του, αυτό μαρτυρούν τα εσωτερικά νεύρα στις δύο δοκούς μέχρι το λαιμό και δεν αποκλείεται να είναι και σε αυτή την περίπτωση κατασκευασμένο από αλουμίνιο.

Τα σημεία που η συγκεκριμένη διάταξη υστερεί εμφανώς είναι δύο και είναι ίσως και ο λόγος που δεν έχουμε δει κάτι τέτοιο στην παραγωγή από άλλον κατασκευαστή. Το πρώτο είναι ο διαθέσιμος αποθηκευτικός χώρος κάτω από τη σέλα, ο οποίος εξαφανίζεται με τον κινητήρα τοποθετημένο κάθετα και μόνο ένα top case μπορεί να αναπληρώσει αυτή τη χασούρα. Το δεύτερο και ίσως πιο σημαντικό αφορά τη διαχείριση της θερμότητας που εκπέμπει ο κινητήρας που βρίσκεται εσώκλειστος, όπως φαίνεται στο πλαίσιο, με τη την κεφαλή του να βρίσκεται μάλιστα κάτω από τα οπίσθια του αναβάτη...

Η KYMCO πάντως έχει σκούτερ με ψαλίδι πίσω, τελική μετάδοση με αλυσίδα και μονό αμορτισέρ κάτω από τα 300 κ.εκ. στην Ταϊλάνδη, το G7, το οποίο δεν έχει κάνει μέχρι στιγμή την εμφάνισή του στην Ευρώπη και έχει λύσει τα προβλήματα που αντιμετωπίζει το σχέδιο της Zontes κρατώντας τον κινητήρα οριζόντια, και έτσι διατηρεί και τον αποθηκευτικό χώρο κάτω από τη σέλα.