James Parker - Σκοτώθηκε σε τροχαίο δυστύχημα ο σχεδιαστής της ανάρτησης του Yamaha GTS1000

Αγωνιζόμενος, ανήσυχος και εφευρετικός μηχανικός
James Parker RADD
Κώστα Γκαζή
Από τον

Κώστα Γκαζή

20/7/2023

Στις 11 Ιουλίου του 2023, σε ηλικία 76 ετών, απεβίωσε ο James Parker, 10 ημέρες αφότου τον είχε χτυπήσει αυτοκίνητο την ώρα που περπατούσε, κοντά στο σπίτι του στη Santa Fe. Ο Αμερικανός μηχανολόγος και σχεδιαστής ήταν γνωστός για το επαναστατικό μπροστινό σύστημα μοτοσυκλέτας RADD που βγήκε σε μαζική παραγωγή στη Yamaha GTS1000 το 1993.

Ο Parker μεγάλωσε στην Καλιφόρνια αλλά και στην Ινδία, ενώ σπούδασε Design στο Πανεπιστήμιο του Stanford. Στη δεκαετία του 1970 υπήρξε συνιδρυτής σε εταιρεία αρχιτεκτονικού σχεδιασμού στη Santa Fe, όμως η μεγάλη του αγάπη ήταν η μοτοσυκλέτα, όντας κι ο ίδιος φανατικός αναβάτης, αγωνιζόμενος και σχεδιαστής πρωτότυπων μηχανολογικών εφαρμογών.

Στις αρχές της δεκαετίας του 1980, ίδρυσε την εταιρεία Rationally Advanced Design Development (RADD), ήτοι Λογικά Προηγμένη Σχεδιαστική Εξέλιξη, με κύριο στόχο την εξέλιξη και την προώθηση ενός επαναστατικού μπροστινού συστήματος ανάρτησης και διεύθυνσης για μοτοσυκλέτα.

Elf-X

Κύρια έμπνευση του Parker στον σχεδιασμό του RADD -που διαχώριζε τα συστήματα ανάρτησης και διεύθυνσης μπροστά-, ήταν η πρωτότυπη Elf X του Γάλλου σχεδιαστή Andre de Cortanze. Ο Cortanze με το δικό του επαναστατικό σύστημα ανάρτησης-διεύθυνσης είχε δηλώσει πως είχε 4 στόχους: να χαμηλώσει το κέντρο βάρους, να προσδώσει φυσικά χαρακτηριστικά αντί-βύθισης (antidive) στο σύστημα, να μειώσει το βάρος και να την ενσωματώσει στο πλαίσιο. Οι δευτερεύοντες στόχοι ήταν η επίτευξη του ιδανικού 50/50 στην κατανομή βάρους μπροστά και πίσω, η μείωση της οπισθέλκουσας (Cx), και η ταχύτερη αλλαγή τροχών -κυρίως για αγωνιστική χρήση. Επιπλέον βελτιωμένη ήταν η ροή αέρα στο ψυγείο και ρυθμιζόμενη η γεωμετρία της ανάρτησης και του συστήματος διεύθυνσης.

RADD

Επιστρέφοντας στον Αμερικανό σχεδιαστή, ο Parker κατέθεσε τις πρώτες του πατέντες το 1983, και παρουσίασε το σύστημα RADD σε πρωτότυπη μορφή το 1984. Ο ίδιος ανέφερε ως πλεονεκτήματα του συστήματος του την βελτιωμένη ακαμψία απέναντι στο συμβατικό πιρούνι -που ενεργεί ως μοχλός στο πλαίσιο, πολλαπλασιάζοντας τα φορτία-, με το RADD να μην υποφέρει από παρόμοια συμπεριφορά, αφού ουσιαστικά αποτελεί τμήμα του πλαισίου.

James Parker RADD

Ο Parker ευτύχησε να δει το σύστημα RADD να περνά σε μαζική παραγωγή, μέσω της sport-touring μοτοσυκλέτας Yamaha GTS1000 που ξεκίνησε να πωλείται το 1993, φέροντας πλαίσιο που η Yamaha ονόμαζε Omega (Ωμέγα) λόγω του σχήματος του σε συνδυασμό με τα ψαλίδια εμπρός και πίσω. Η GTS1000 έφερε τετρακύλινδρο εν σειρά κινητήρα από FZR1000, με μειωμένη απόδοση 100 hp, ενώ διέθετε ηλεκτρονικό ψεκασμό και ABS.

Δυστυχώς, παρά τα εντυπωσιακά για την εποχή χαρακτηριστικά της, η GTS απέτυχε εμπορικά -κυρίως λόγω της πολύ υψηλής τιμής της-, και σταμάτησε να πωλείται στις Η.Π.Α. το 1994, ενώ παρέμεινε στην παραγωγή στον υπόλοιπο κόσμο μέχρι το 1999.

James Parker RADD

Θυμίζουμε πως πριν η Yamaha παρουσιάσει το GTS1000, είχε δείξει στο Tokyo Motor Show του 1989 την φουτουριστική πρωτότυπη μοτοσυκλέτα Morpho (και το 1991-1992 τη Morpho II), που χρησιμοποιούσε το RADD, και είχε ρυθμιζόμενο τιμόνι, ρυθμιζόμενα μαρσπιέ και ρυθμιζόμενη σέλα.

James Parker RADD

Το σύστημα RADD είχε ένα σημαντικό μειονέκτημα, καθώς το μονόμπρατσο ψαλίδι δεν επέτρεπε τη χρήση και δεύτερου δίσκου μπροστά, ενώ για να βοηθήσει την πέδηση σε κάποια από τα πρωτότυπα δίκυκλα του που φόρεσαν το σύστημα, ο Αμερικανός τοποθέτησε και δεύτερη δαγκάνα μπροστά. Μην ξεχνάμε άλλωστε πως το GTS1000 διέθετε εξαπίστονη δαγκάνα μπροστά για τον ίδιο σκοπό.

James Parker RADD

Η σχεδιαστική δουλειά του Parker δεν περιορίστηκε όμως στο RADD, έχοντας σχεδιάσει κι ένα εναλλακτικό σύστημα οπίσθιας ανάρτησης, διαφορετικό από το paralever της BMW, ένα σύστημα κίνησης μοτοσυκλέτας και στους δυο τροχούς, ημί-ενεργητικές αναρτήσεις, και το πλαίσιο της ηλεκτρικής Mission R που κυριάρχησε στο Πρωτάθλημα TTXGP/FIM του 2011, μεταξύ άλλων.

James Parker RADD

Πολλές από τις πρωτότυπες μοτοσυκλέτες του Parker βρίσκονται ως εκθέματα στο Advanced Design Center του Barber Vintage Motorsports Museum στο Birmingham της Alabama

Ετικέτες

Bajaj Mobility AG - Πτώση εσόδων 46% λόγω αναδιάρθρωσης, μεγάλη μείωση χρέους

Προκαταρκτικά οικονομικά αποτελέσματα 2025 του πρώην Pierer Mobility Group
Bajaj Prelim results
Κώστα Γκαζή
Από τον

Κώστα Γκαζή

30/1/2026

Η Bajaj Mobility AG (πρώην Pierer Mobility) αναμένει ενοποιημένο κύκλο εργασιών 1,009 δισ. ευρώ για τη χρήση 2025, καταγράφοντας πτώση περίπου 46% σε σχέση με το προηγούμενο έτος. Η μείωση αυτή αποδίδεται κυρίως στη φάση αναδιάρθρωσης κατά το πρώτο εξάμηνο του 2025, ενώ το χρέος μειώθηκε σημαντικά από 1,643 δις ευρώ στα 798 εκατ. ευρώ.

Η πορεία των εσόδων συνοδεύτηκε από σημαντική βελτίωση της κερδοφορίας. Όπως αναφέρει η Bajaj, τα αποτελέσματα επηρεάστηκαν καθοριστικά από την αναδιάρθρωση και τον ευρύτερο μετασχηματισμό που δρομολογήθηκε. Η επιτυχής ολοκλήρωση των διαδικασιών αναδιάρθρωσης των KTM AG, KTM Components GmbH και KTM Forschungs- & Entwicklungs GmbH οδήγησε σε κέρδος αναδιάρθρωσης 1,193 δισ. ευρώ, συμβάλλοντας ουσιαστικά στο τελικό αποτέλεσμα. Τα προκαταρκτικά EBITDA (Κέρδη προ Τόκων, Φόρων και Αποσβέσεων) ανήλθαν σε 874 εκατ. ευρώ (έναντι -481 εκατ. ευρώ το 2024), ενώ το προκαταρκτικό EBIT (Κέρδη προ Τόκων και Φόρων) διαμορφώθηκε στα 748 εκατ. ευρώ (έναντι -1,184 δισ. ευρώ). Τα προκαταρκτικά κέρδη προ φόρων (EBT) ανήλθαν σε 663 εκατ. ευρώ (έναντι -1,277 δισ. ευρώ).

Σημαντική βελτίωση καταγράφηκε και στη χρηματοοικονομική θέση. Οι ελεύθερες ταμειακές ροές βελτιώθηκαν στα -34 εκατ. ευρώ (από -776 εκατ. ευρώ), ενώ στο δεύτερο εξάμηνο ήταν θετικές. Το καθαρό χρέος μειώθηκε περαιτέρω στα 798 εκατ. ευρώ στις 31.12.2025 (από 1,643 δισ. ευρώ). Τα ίδια κεφάλαια επέστρεψαν σε θετικό επίπεδο, φτάνοντας τα 385 εκατ. ευρώ (από -194 εκατ. ευρώ). Ο δείκτης ιδίων κεφαλαίων ενισχύθηκε στο 24,3% (από -8,1%).

Ακολουθούν εν τάχει τα σημαντικότερα οικονομικά μεγέθη:

  • Κύκλος εργασιών: 1,009 δισ. ευρώ (-46%)
  • Κέρδος από αναδιάρθρωση: 1,193 δισ. ευρώ
  • EBITDA: 874 εκατ. ευρώ
  • EBIT: 748 εκατ. ευρώ
  • Ίδια κεφάλαια: 385 εκατ. ευρώ
  • Δείκτης ιδίων κεφαλαίων αυξημένος στο 24,3%
  • Σημαντική μείωση καθαρού χρέους στα 798 εκατ. ευρώ
  • Αριθμός εργαζομένων (31.12.2025): 3.782

Προοπτικές 2026: Εστίαση στο βασικό επιχειρηματικό αντικείμενο των μοτοσυκλετών, ενίσχυση αποδοτικότητας μέσω μείωσης κόστους, στόχος για αξιοσημείωτη αύξηση εσόδων και πωλήσεων

Η ελεγμένη ετήσια οικονομική έκθεση και η έκθεση βιωσιμότητας για το 2025, καθώς και η έκθεση εταιρικής διακυβέρνησης, θα είναι διαθέσιμες από τις 26 Μαρτίου 2026.