James Parker - Σκοτώθηκε σε τροχαίο δυστύχημα ο σχεδιαστής της ανάρτησης του Yamaha GTS1000

Αγωνιζόμενος, ανήσυχος και εφευρετικός μηχανικός
James Parker RADD
Κώστα Γκαζή
Από τον

Κώστα Γκαζή

20/7/2023

Στις 11 Ιουλίου του 2023, σε ηλικία 76 ετών, απεβίωσε ο James Parker, 10 ημέρες αφότου τον είχε χτυπήσει αυτοκίνητο την ώρα που περπατούσε, κοντά στο σπίτι του στη Santa Fe. Ο Αμερικανός μηχανολόγος και σχεδιαστής ήταν γνωστός για το επαναστατικό μπροστινό σύστημα μοτοσυκλέτας RADD που βγήκε σε μαζική παραγωγή στη Yamaha GTS1000 το 1993.

Ο Parker μεγάλωσε στην Καλιφόρνια αλλά και στην Ινδία, ενώ σπούδασε Design στο Πανεπιστήμιο του Stanford. Στη δεκαετία του 1970 υπήρξε συνιδρυτής σε εταιρεία αρχιτεκτονικού σχεδιασμού στη Santa Fe, όμως η μεγάλη του αγάπη ήταν η μοτοσυκλέτα, όντας κι ο ίδιος φανατικός αναβάτης, αγωνιζόμενος και σχεδιαστής πρωτότυπων μηχανολογικών εφαρμογών.

Στις αρχές της δεκαετίας του 1980, ίδρυσε την εταιρεία Rationally Advanced Design Development (RADD), ήτοι Λογικά Προηγμένη Σχεδιαστική Εξέλιξη, με κύριο στόχο την εξέλιξη και την προώθηση ενός επαναστατικού μπροστινού συστήματος ανάρτησης και διεύθυνσης για μοτοσυκλέτα.

Elf-X

Κύρια έμπνευση του Parker στον σχεδιασμό του RADD -που διαχώριζε τα συστήματα ανάρτησης και διεύθυνσης μπροστά-, ήταν η πρωτότυπη Elf X του Γάλλου σχεδιαστή Andre de Cortanze. Ο Cortanze με το δικό του επαναστατικό σύστημα ανάρτησης-διεύθυνσης είχε δηλώσει πως είχε 4 στόχους: να χαμηλώσει το κέντρο βάρους, να προσδώσει φυσικά χαρακτηριστικά αντί-βύθισης (antidive) στο σύστημα, να μειώσει το βάρος και να την ενσωματώσει στο πλαίσιο. Οι δευτερεύοντες στόχοι ήταν η επίτευξη του ιδανικού 50/50 στην κατανομή βάρους μπροστά και πίσω, η μείωση της οπισθέλκουσας (Cx), και η ταχύτερη αλλαγή τροχών -κυρίως για αγωνιστική χρήση. Επιπλέον βελτιωμένη ήταν η ροή αέρα στο ψυγείο και ρυθμιζόμενη η γεωμετρία της ανάρτησης και του συστήματος διεύθυνσης.

RADD

Επιστρέφοντας στον Αμερικανό σχεδιαστή, ο Parker κατέθεσε τις πρώτες του πατέντες το 1983, και παρουσίασε το σύστημα RADD σε πρωτότυπη μορφή το 1984. Ο ίδιος ανέφερε ως πλεονεκτήματα του συστήματος του την βελτιωμένη ακαμψία απέναντι στο συμβατικό πιρούνι -που ενεργεί ως μοχλός στο πλαίσιο, πολλαπλασιάζοντας τα φορτία-, με το RADD να μην υποφέρει από παρόμοια συμπεριφορά, αφού ουσιαστικά αποτελεί τμήμα του πλαισίου.

James Parker RADD

Ο Parker ευτύχησε να δει το σύστημα RADD να περνά σε μαζική παραγωγή, μέσω της sport-touring μοτοσυκλέτας Yamaha GTS1000 που ξεκίνησε να πωλείται το 1993, φέροντας πλαίσιο που η Yamaha ονόμαζε Omega (Ωμέγα) λόγω του σχήματος του σε συνδυασμό με τα ψαλίδια εμπρός και πίσω. Η GTS1000 έφερε τετρακύλινδρο εν σειρά κινητήρα από FZR1000, με μειωμένη απόδοση 100 hp, ενώ διέθετε ηλεκτρονικό ψεκασμό και ABS.

Δυστυχώς, παρά τα εντυπωσιακά για την εποχή χαρακτηριστικά της, η GTS απέτυχε εμπορικά -κυρίως λόγω της πολύ υψηλής τιμής της-, και σταμάτησε να πωλείται στις Η.Π.Α. το 1994, ενώ παρέμεινε στην παραγωγή στον υπόλοιπο κόσμο μέχρι το 1999.

James Parker RADD

Θυμίζουμε πως πριν η Yamaha παρουσιάσει το GTS1000, είχε δείξει στο Tokyo Motor Show του 1989 την φουτουριστική πρωτότυπη μοτοσυκλέτα Morpho (και το 1991-1992 τη Morpho II), που χρησιμοποιούσε το RADD, και είχε ρυθμιζόμενο τιμόνι, ρυθμιζόμενα μαρσπιέ και ρυθμιζόμενη σέλα.

James Parker RADD

Το σύστημα RADD είχε ένα σημαντικό μειονέκτημα, καθώς το μονόμπρατσο ψαλίδι δεν επέτρεπε τη χρήση και δεύτερου δίσκου μπροστά, ενώ για να βοηθήσει την πέδηση σε κάποια από τα πρωτότυπα δίκυκλα του που φόρεσαν το σύστημα, ο Αμερικανός τοποθέτησε και δεύτερη δαγκάνα μπροστά. Μην ξεχνάμε άλλωστε πως το GTS1000 διέθετε εξαπίστονη δαγκάνα μπροστά για τον ίδιο σκοπό.

James Parker RADD

Η σχεδιαστική δουλειά του Parker δεν περιορίστηκε όμως στο RADD, έχοντας σχεδιάσει κι ένα εναλλακτικό σύστημα οπίσθιας ανάρτησης, διαφορετικό από το paralever της BMW, ένα σύστημα κίνησης μοτοσυκλέτας και στους δυο τροχούς, ημί-ενεργητικές αναρτήσεις, και το πλαίσιο της ηλεκτρικής Mission R που κυριάρχησε στο Πρωτάθλημα TTXGP/FIM του 2011, μεταξύ άλλων.

James Parker RADD

Πολλές από τις πρωτότυπες μοτοσυκλέτες του Parker βρίσκονται ως εκθέματα στο Advanced Design Center του Barber Vintage Motorsports Museum στο Birmingham της Alabama

Ετικέτες

Goodwood 2026: Τιμά την απίστευτη καριέρα του Barry Sheene [VIDEO]

Συμπληρώνονται 50 χρόνια από την κατάκτηση του Παγκόσμιου 500 από τον Βρετανό
cover
Από τον

Παύλο Καρατζά

28/1/2026

Το 2026, το Goodwood θα τιμήσει την καριέρα του Barry Sheene και στις 3 εκδηλώσεις που έχει προγραμματίσει, καθώς συμπληρώνονται 50 χρόνια από την κατάκτηση του Παγκόσμιου Πρωταθλήματος από τον θρυλικό Βρετανό αγωνιζόμενο στα 500 κυβικά.

Ο Sheene είχε μία πλούσια καριέρα και κέρδισε δυο Παγκόσμιους Τίτλους στα 500 κ.εκ. το 1976 και το 1977, ενώ αποσύρθηκε από την ενεργό δράση το 1984. Στη συνέχεια ασχολήθηκε και πάλι με τον μηχανοκίνητο αθλητισμό, αλλά από διαφορετική σκοπιά, συμμετέχοντας σε αγώνες με φορτηγά και τουριστικά αυτοκίνητα. Έπειτα, μετανάστευσε στην Αυστραλία, καθώς ταλαιπωριόταν από αρθρίτιδα -που του είχαν προκαλέσει οι πολλοί τραυματισμοί στους αγώνες- και αναζητούσε θερμότερο κλίμα.

Το 2002, σε ηλικία 52 ετών, ο Παγκόσμιος Πρωταθλητής κέρδισε τον αγώνα Goodwood Revival απέναντι σε ονόματα όπως οι Freddie Spencer και Wayne Gardner, όμως το αξιοσημείωτο στην ιστορία δεν είναι η νίκη του Barry Sheene, αλλά το ότι έτρεξε και κέρδισε παρά το γεγονός πως είχε διαγνωστεί με καρκίνο λίγους μήνες νωρίτερα. Λίγο καιρό αργότερα, ο πολυπρωταθλητής έφυγε από την ζωή μόλις στα 53 του χρόνια.

barry

Επιστρέφουμε στο 2026 και πιο συγκεκριμένα στις φετινές τρεις διοργανώσεις στην πίστα του Goodwood στη Βρετανία, και στους εορτασμούς για την καριέρα του Sheene. Στις 18-19 Απριλίου, στην 83η Συνάντηση Μελών, το Goodwood θα συγκεντρώσει έως και 30 μοτοσυκλέτες MotoGP 500 κυβικών που είτε οδήγησε ο Sheene, είτε οδηγούσαν ανταγωνιστές του. Στις 9-12 Ιουλίου, στο Festival of Speed θα συγκεντρωθεί η οικογένεια του Sheene, ενώ στις 18-20 Σεπτεμβρίου, στο Goodwood Revival, θα παρελάσουν στην πίστα μια συλλογή από μοτοσυκλέτες του Sheene, πριν τον αγώνα Barry Sheene Memorial Trophy.