ΟΒΑΛ ΠΙΣΤΟΝΙΑ Ή V4;

Ducati, big bang, screamers… και τα άλλα
Από τον

Βασίλη Καραχάλιο

14/7/2017

Με αφορμή τις εικασίες σχετικά με τον χρονισμό που θα έχει ο νέος V4 της Ducati, θυμίζουμε μια παλιά ιστορία, όπου παρά λίγο η Ducati να φτιάξει μια δικύλινδρη NR με οβάλ πιστόνια φυσικά!

Η ιστορία αυτή έχει και Ducati και εντυπωσιακές εκρήξεις. Ξεκινάει το 2002, όταν η Ducati παρουσίαζε το τετρακύλινδρο χιλιάρι MotoGP της, σχεδιασμένο με επικεφαλής τον τεχνικό διευθυντή της Ducati Corse, τον Filippo Preziosi. Ο κινητήρας ονομάστηκε 'Desmosedici twin-pulse' και όπως εξηγούσε ο τότε επικεφαλής της Ducati Corse, ο Claudio Domenicali, παραλίγο να φτιάξουν έναν V2 με οβάλ πιστόνια! "Στα αρχικά στάδια, μελετήσαμε έναν δικύλιδρο με οβάλ πιστόνια, θεωρώντας τον ιδανική λύση σύμφωνα με τους κανονισμούς, αλλά περαιτέρω μελέτες μας έκαναν να αποφασίσουμε υπέρ ενός 'double twin'. Κι έτσι, σχεδιάσαμε έναν κινητήρα με τέσσερα κυκλικά πιστόνια, που χάρη σε μια ταυτόχρονη ανάφλεξη των κυλίνδρων ανά δύο, αναπαράγει τον κύκλο λειτουργίας ενός V2. Αυτός θα έχει παλμούς ισχύος big bang, οπότε το πίσω ελαστικό θα δουλεύει με έναν τρόπο που θα αυξάνει την διάρκεια ζωής του και θα βελτιώνει την αίσθηση του αναβάτη στις εξόδους των στροφών”, είχε πει τότε ο Domenicali.  

Απλουστευτικά, ένας τετρακύλινδρος big bang είναι ο κινητήρας όπου έχουμε ανάφλεξη σε όλους τους κυλίνδρους με πολύ μικρά διαστήματα μεταξύ τους (το πολύ ως 90 μοίρες), κι ένα μεγάλο διάστημα μέχρι να έχουμε πάλι ανάφλεξη σε κάθε κύλινδρο.

Από την άλλη, ένας screamer είναι αυτός που έχει ίσα διαστήματα ανάφλεξης μεταξύ των κυλίνδρων, και στην περίπτωση του τετρακύλινδρου, αυτά είναι κάθε 180 μοίρες.  

 

Σαφώς και οι κατασκευαστές έχουν πειραματιστεί με διάφορους χρονισμούς, οπότε κρατήστε πως κινητήρες με αναφλέξεις σε τακτά, ίσα διαστήματα τους αποκαλούμε screamer, ενώ όσους έχουν μαζεμένες τις αναφλέξεις και των τεσσάρων κυλίνδρων μέσα σε μικρό διάστημα και μετά ακολουθεί… ανάπαυση, τότε τον αποκαλούμε big bang. Yπάρχουν φυσικά πλεονεκτήματα και μειονεκτήματα στην κάθε διάταξη, κι ο κάθε κατασκευαστής επιλέγει ανάλογα με το αν θέλει ας πούμε δύναμη ψηλά, ή περισσότερη πρόσφυση και αίσθηση. Τα πάντα ήρθαν τα πάνω κάτω στα MotoGP όταν απλουστεύτηκαν τα ηλεκτρονικά, που με τα χρόνια είχαν εξελιχθεί για να καλύπτουν τα μειονεκτήματα και να ενισχύουν τα πλεονεκτήματα των κινητήρων.

Ας μην ξεχνάμε βέβαια πως τον crossplane στρόφαλο της Yamaha, που θα μπορούσε κανείς να τον αποκαλέσει “ημι-big bang” αλλά σίγουρα όχι screamer, αλλά και τον χρονισμό που είχε χρησιμοποιήσει η Ducati, όπου είχαμε αναφλέξεις ανά ζεύγη κυλίνδρων σε απόσταση 90 μοιρών, αλλά μετά περνούσαν 270 μοίρες χωρίς ούτε σπίθα. Οι πληροφορίες (διάβαζε, εικασίες με βάση τον ήχο) μιλούν για κάτι αντίστοιχο στην σημερινή Desmosedici GP17.

Ακριβή στοιχεία για τα διαστήματα ανάφλεξης των κινητήρων MotoGP δεν υπάρχουν, υποθέσεις πολλές. Όσο για τον νέο V4 της Ducati, τα μόνα σίγουρα αυτή τη στιγμή είναι τα λεγόμενα του Domenicali, που στην παρουσίαση της Panigale Last Edition στην Laguna Seca, ρωτήθηκε αν θα είναι big bang o νέος V4, και απάντησε πως “θα είναι κάτι μοναδικό” και πως “η απόδοση του κινητήρα θα μιμείται τον χαρακτήρα του V2”. Με βάση αυτά, είναι ασφαλές ένα συμπέρασμα πως ο νέος V4 θα έχει “χαρακτήρα” big bang (κάτι σαν τον “ημι-big bang” που περιγράψαμε παραπάνω), με μεγάλα διαστήματα… ανάπαυσης για το πίσω ελαστικό. Kαι κάπως έτσι, γίνονται και πάλι επίκαιρα τα λεγόμενα του Domenicali από το 2002! Υπομονή μέχρι το φθινόπωρο, και θα μας λυθούν όλες οι απορίες.

Αλγόριθμος της Ducati προβλέπει και προσαρμόζει δυναμικά τη συντήρηση της Desmo450 MX

Καινοτομία των Ιταλών στο off-road με σύστημα που προσαρμόζει τα service ανάλογα με τη χρήση της μοτοσυκλέτας
Ducati Desmo 450MX Adaptive maintenance
Από τον

Φίλιππο Σταυριδόπουλο

29/4/2026

Ένας αλγόριθμος της Ducati Corse αλλάζει τα δεδομένα υπολογίζοντας τη φθορά του κινητήρα σε πραγματικό χρόνο και παραμετροποιώντας τα διαστήματα συντήρησης αναλόγως.

Η Ducati εισάγει μια σημαντική καινοτομία στον κόσμο του off-road, παρουσιάζοντας σύστημα “πρόβλεψης” της συντήρησης για τη Ducati Desmo450 MX. Με την εφαρμογή προηγμένων ηλεκτρονικών στο motocross, όπως traction control που υπολογίζει με ακρίβεια την ολίσθηση του πίσω τροχού, η ιταλική εταιρεία κάνει το επόμενο βήμα, εστιάζοντας πλέον στη βελτιστοποίηση της συντήρησης.

Η τεχνολογία εξελίχθηκε από τη Ducati Corse, αξιοποιώντας εμπειρία από τα πρωταθλήματα Superbike και MotoGP. Στην καρδιά του συστήματος βρίσκεται ένας νέος αλγόριθμος που υπολογίζει σε πραγματικό χρόνο έναν δείκτη καταπόνησης του κινητήρα, λαμβάνοντας υπόψη παραμέτρους λειτουργίας αλλά και τις συνθήκες χρήσης, όπως το τερέν στο οποίο κινείται η μοτοσυκλέτα.

Ο δείκτης αυτός τροφοδοτεί έναν “μετρητή φθοράς” που αυξάνεται δυναμικά και καθορίζει τα διαστήματα συντήρησης, αντικαθιστώντας τα παραδοσιακά, σταθερά διαστήματα service. Έτσι, η συντήρηση προσαρμόζεται πλήρως στο οδηγικό προφίλ του αναβάτη, πιο συχνή για έντονη ή αγωνιστική χρήση, πιο αραιή για ερασιτεχνική οδήγηση.

Ducati Desmo 450 MX Adaptive maintenance

Όλες οι πληροφορίες εμφανίζονται σε πραγματικό χρόνο μέσω της εφαρμογής Ducati X-Link, διαθέσιμης για iOS και Android, επιτρέποντας στον αναβάτη να παρακολουθεί εύκολα πότε απαιτείται service. Η ενεργοποίηση του συστήματος γίνεται με δωρεάν αναβάθμιση λογισμικού στην ECU μέσω του επίσημου δικτύου της Ducati.

Ένα από τα βασικά πλεονεκτήματα είναι η δυνατότητα επέκτασης των διαστημάτων συντήρησης όταν η χρήση είναι πιο ήπια από το προβλεπόμενο. Το αρχικό πλάνο έχει βασιστεί στη χρήση της μοτοσυκλέτας από τον Alessandro Lupino, κάτι που σημαίνει ότι για λιγότερο απαιτητική οδήγηση, ο ιδιοκτήτης μπορεί να καθυστερήσει το service, μειώνοντας το κόστος χρήσης.

Στην πράξη, το μεσαίο service, που περιλαμβάνει αντικατάσταση πιστονιού και έλεγχο βαλβίδων, μπορεί να πραγματοποιηθεί μεταξύ 45 και 60 ωρών λειτουργίας, ανάλογα με τη φθορά. Αντίστοιχα, το πλήρες service κινητήρα τοποθετείται μεταξύ 90 και 120 ωρών.

Με αυτή την τεχνολογία, η Ducati επιχειρεί να αλλάξει ριζικά τη φιλοσοφία συντήρησης στις off-road μοτοσυκλέτες, εισάγοντας πιο “έξυπνες” λύσεις που προσαρμόζονται σε πραγματικές μετρήσιμες συνθήκες χρήσης και όχι σε θεωρητικά σενάρια και ωρόμετρα.