Όργανα με τρισδιάστατη απεικόνιση της Bosch

Η επόμενη γενιά οργάνων
Από τον

Πάνο Καραβοκύρη

11/9/2019

Η είδηση ότι η γερμανική εταιρεία Bosch, που είναι ιδιαίτερα γνωστή για τα συστήματα ABS που κατασκευάζει, στρέφει την προσοχή της στη δημιουργία νέων οργάνων δεν αφορά άμεσα τον κόσμο της μοτοσυκλέτας, καθώς προορίζονται -προς το παρόν- για αυτοκίνητα. Ωστόσο, αυτό δεν σημαίνει πως δεν θα τα δούμε και σε μοτοσυκλέτες στο κοντινό μέλλον, καθώς η ιστορία έχει αποδείξει πως πολλές φορές τεχνολογίες από τον κόσμο των αυτοκινήτων περνούν και στις μοτοσυκλέτες, όπως το ABS, το traction control και τα ραντάρ. Όσο για το τελευταίο δεν έχει περάσει πολύς καιρός από τότε που είδαμε την KTM να δοκιμάζει ραντάρ στη ναυαρχίδα των adventure μοτοσυκλετών της, ενώ και η Ducati μπήκε ανταγωνιστικά στο παιχνίδι ανακοινώνοντας πως θα παρουσίασει φέτος τα νέα μοντέλα της νωρίτερα απ' την EICMA ώστε να είναι η πρώτη που θα εισάγει τα ρανταρ στις μοτοσυκλέτες παραγωγής.

Τα όργανα των αυτοκινήτων δεν αποτελούν άγνωστο έδαφος για την Bosch. Για την ακρίβεια ήταν η πρώτη εταιρεία που κατασκεύασε ψηφιακού τύπου όργανα το 1994 για το Quatro της Audi. Συνεπώς, το να καταπιαστεί με την εξέλιξη της επόμενης γενιάς τους είναι φυσικό και επόμενο. Η καινοτομία που θέλει να εισάγει είναι η τρισδιάστατη απεικόνιση των ενδείξεων και όχι μόνο, ώστε ο οδηγός να τις παρατηρεί πιο άμεσα. Έτσι, όταν φερ’ ειπείν πέφτει η θερμοκρασία του περιβάλλοντος κατακόρυφα κατά την ανάβαση μιας ορεινής διαδρομής, θα προβάλλεται μπροστά στον οδηγό η ένδειξη χαμηλής θερμοκρασίας ή παγετού –ανάλογα- ενημερώνοντάς τον άμεσα. Το ίδιο θα ισχύει και για τις υπόλοιπες απαραίτητες πληροφορίες. Επίσης, η 3-D απεικόνιση δεν θα περιορίζεται μόνο εκεί αλλά θα κάνει το ίδιο και για το GPS. Αυτό ίσως να είναι και το πιο ενδιαφέρον, καθώς σήμερα μέσα από μια TFT οθόνη πολλοί οδηγοί δυσκολεύονται να κατανοήσουν το πότε ακριβώς πρέπει να στρίψουν και πολλές φορές χάνουν τη στροφή, ιδίως αν είναι νέοι και δεν έχουν εξοικειωθεί ακόμη με τη χρήση του GPS ή δεν μπορούν να προσανατολιστούν εύκολα. Με την τρισδιάστατη τεχνολογία τα πράγματα ενδεχομένως να γίνουν πιο εύκολα, καθώς η απεικόνιση των χαρτών θα αποκτήσει “βάθος” και η σύγκριση του χάρτη με το περιβάλλον θα είναι πιο εύκολη όπως και ο προσανατολισμός.

Τώρα στο ερώτημα για το πόσο σύντομα θα το δούμε στον κόσμο των μοτοσυκλετών, η απάντηση είναι πως ήδη το έχουμε δει… σχεδόν. Ήταν πριν από 27 χρόνια, για την ακρίβεια το 1992, τότε που η Honda αποφάσισε να "ρεφάρει" από τις αποτυχημένες της προσπάθειες στο παγκόσμιο πρωτάθλημα Grand Prix με το NR500, συγκλονίζοντας τον κόσμο της μοτοσυκλέτας με τη δημιουργία του NR750. Εκείνη την εποχή, το ΜΟΤΟ είχε φροντίσει να αγοράσει ένα από τα πρώτα NR750 που κατέφθασαν στην Ευρώπη και ήταν από τα ελάχιστα μέσα του ειδικού Τύπου, που όχι μόνο είχε το άρθρο της δοκιμής του αλλά είχε κάνει και μια ιδιαίτερα ενδελεχή τεχνική ανάλυση, ανακαλύπτοντας όλες τις πτυχές του. Μέχρι και σήμερα παραμένει η μοναδική μοτοσυκλέτα παραγωγής με τετρακύλινδρο κινητήρα διάταξης V με οβάλ έμβολα και οκτώ βαλβίδες σε κάθε κύλινδρο. Αυτά είναι τα πιο γνωστά χαρακτηριστικά της, ωστόσο η Honda την δημιούργησε χωρίς κανένα απολύτως περιορισμό στο κόστος κι ακόμη και τα όργανα της NR ήταν δεκαετίες μπροστά από την εποχή τους. Είχαν μια LCD οθόνη όπου σε συνδυασμό με έναν καθρέφτη έκανε τις ενδείξεις να “επιπλέουν” και να δείχνουν “τρισδιάστατες”. Σήμερα, η Bosch δουλεύει πάνω στην ίδια ιδέα αλλά η εκτέλεση και οι τεχνολογίες που εφαρμόζει δεν περιορίζονται σε έναν καθρέπτη και μια LCD οθόνη, αλλά χρησιμοποιεί έναν προτζέκτορα με καλύτερη ευκρίνεια και περισσότερη προσοχή στη λεπτομέρεια, δίνοντας μια πιο “ρεαλιστική” αίσθηση. Το αν η τεχνολογία της τρισδιάστατης απεικόνισης των ενδείξεων θα περάσει και στις μοτοσυκλέτες είναι άγνωστο. Αλλά αν έρθει το ερώτημα είναι το εξής: Θα βοηθήσει τους αναβάτες ή θα αποτελεί άλλον έναν παράγοντα που θα αποσπά την προσοχή τους;

Πατέντα Kawasaki για τροφοδοσία με υγροποιημένο υδρογόνο - Ο πεντακύλινδρος κινητήρας του H2 HySE

Οι Ιάπωνες επιμένουν πως το υδρογόνο είναι προτιμότερη λύση από τις μπαταρίες
kawasaki h2 hyse
Από τον

Σπύρο Τσαντήλα

27/4/2026

Σε ένα από τα ισχυρότερα αναχώματα στην προτεινόμενη λαίλαπα της βεβιασμένης Ηλεκτροκίνησης εξελίσσεται η χρήση υδρογόνου ως καύσιμο στους κινητήρες εσωτερικής καύσης και οι Ιάπωνες πρωτοπορούν στο θέμα αυτό, έχοντας στήσει εδώ και μερικά χρόνια την κοινοπραξία HySE με συμμετοχή των περισσότερων κατασκευαστών μοτοσυκλετών και αυτοκινήτων της χώρας.

Η Kawasaki είναι μια από τις πιο δραστήριες εταιρείες στον τομέα αυτόν, όσον αφορά στη Μοτοσυκλέτα τουλάχιστον, έχοντας ήδη παρουσιάσει το λειτουργικό πρωτότυπο H2 HySE που έκανε γύρους επίδειξης στις πίστες των Le Mans και Suzuka στα περιθώρια των αγώνων Endurance σε Γαλλία και Ιαπωνία πέρυσι.

kawasaki-h2-hyse

Αυτό το φουτουριστικό πρωτότυπο ωστόσο επιδεικνύει με μια ματιά το μεγαλύτερο πρόβλημα που αντιμετωπίζει η τεχνολογία υδρογόνου: την αποθήκευσή του. Οι γιγάντιες βαλίτσες του H2 HySE είναι απαραίτητες για να φιλοξενήσουν κάμποσα κάνιστρα υδρογόνου υπό πολύ υψηλή πίεση μα, ακόμη κι έτσι, η αυτονομία της μοτοσυκλέτας αυτής φέρεται να είναι ακόμη μη ανταγωνιστική συγκριτικά με μιας βενζινοκίνητης.

Η χρήση αερίου υδρογόνου έχει τα προβλήματά της, γι’ αυτό στο Akashi εξετάζουν ως λύση το υγροποιημένο υδρογόνο, καθώς έτσι θα μπορεί να χωρέσει περισσότερο στη μοτοσυκλέτα. Αυτό ακριβώς είναι και το αντικείμενο της πιο πρόσφατης ευρεσιτεχνίας που κατοχύρωσε η Kawasaki στην Ιαπωνία.

kawasaki-h2-hyse
Η ευρεσιτεχνία της Kawasaki μπορεί να εφαρμοστεί σε διάφορους τύπους κινητήρων, όπως λ.χ. σε έναν V8 που θα μοιάζει με V10

Στο σχέδιο βλέπουμε έναν κινητήρα που μοιάζει πεντακύλινδρος σε σειρά, ωστόσο στην πραγματικότητα είναι τετρακύλινδρος – ως ήταν εξαρχής ο κινητήρας του H2 HySE με τον υπερσυμπιεστή. Μόνο που ο ακριανός κύλινδρος στη δεξιά πλευρά του κινητήρα δεν λειτουργεί όπως οι υπόλοιποι τέσσερεις και αντί να ωθεί τον στρόφαλο, παίρνει κίνηση απ’ αυτόν για να αντλήσει καύσιμο.

Εξηγούμαι αναλυτικότερα, γιατί τα νούμερα που συνοδεύουν την πατέντα της Kawasaki έχουν ιδιαίτερο τεχνικό ενδιαφέρον.

Στα χαρτιά, το υδρογόνο έχει μεγαλύτερη ενεργειακή πυκνότητα από τη βενζίνη ανά μονάδα μάζας. Αυτό σημαίνει πως ένα κιλό υδρογόνου έχει περίπου τριπλάσια αποθηκευμένη ενέργεια από ένα κιλό βενζίνης. Αν όμως μιλήσουμε για ενέργεια ανά μονάδα όγκου, τότε η κατάσταση αντιστρέφεται ραγδαία, καθώς στον ίδιο όγκο η (υγρή) βενζίνη έχει ασύγκριτα περισσότερη ενέργεια από το (αέριο) υδρογόνο. Ενδεικτικά, αναφέρει πως ακόμη κι αν συμπιέσουμε το υδρογόνο στα 700 bar (πάνω από 10.000 psi), στο ίδιο όγκο η βενζίνη έχει εξαπλάσια ενέργεια αποθηκευμένη.

kawasaki-h2-hyse

Και το πρόβλημα στη μοτοσυκλέτα είναι πως ο δεσμευτικός παράγοντας δεν είναι τόσο το βάρος, όσο ο διαθέσιμος χώρος για αποθήκευση του υδρογόνου, δηλαδή ο όγκος.

Η ιδέα της Kawasaki είναι προφανέστατη: το υγροποιημένο υδρογόνο απαιτεί πολύ μικρότερο όγκο για την αποθήκευσή του, άρα θα μπορούμε να φορτώσουμε μεγαλύτερη ποσότητα στη μοτοσυκλέτα χωρίς να απαιτεί βαλίτσες σε μέγεθος μικρής καλύβας. Μόνο που δεν είναι τόσο απλό το θέμα.

Το υγροποιημένο υδρογόνο έχει τα δικά του προβλήματα. Πρώτον, πρέπει να διατηρείται σε εξαιρετικά χαμηλή θερμοκρασία για να μην εξαερωθεί, άρα το δοχείο αποθήκευσής του θα πρέπει να είναι άριστα μονωμένο για να διατηρεί το υδρογόνο σε υγρή φάση.

​ kawasaki h2 hyse
Στο σχέδιο της Kawasaki το υγρό υδρογόνο ψεκάζεται μέσω δύο μπεκ τόσο απευθείας στον θάλαμο καύσης (29) όσο και στην εισαγωγή του αέρα (28)

Μετά προκύπτει ένα θέμα με την πίεση που δεν θα έχουμε πλέον στο δοχείο του. Στα 700 και 1000 bar, μόλις ανοίξει δίοδος στο κύκλωμα τροφοδοσίας το αέριο θα εκτοξευτεί με μεγάλη πίεση. Δεν θα συμβεί το ίδιο με το υγρό όμως, οπότε τώρα χρειαζόμαστε τρόμπες για να δημιουργήσουν την απαιτούμενη πίεση στη γραμμή τροφοδοσίας.

Η προτεινόμενη λύση της Kawasaki στο θέμα είναι ένα δίδυμο από αντλίες, μια παραδοσιακή σαν αυτή που έχουν οι περισσότεροι κινητήρες της αγοράς ήδη για τη βενζίνη και μια δεύτερη την οποία στα σχέδια των Ιαπώνων υποδύεται το πέμπτο πιστόνι στον τετρακύλινδρο κινητήρα. Η Kawasaki λέει πως αυτός ο έξτρα κύλινδρος μπορεί να δημιουργήσει πίεση τουλάχιστον 1500 psi για να οδηγήσει το υγρό υδρογόνο στον θάλαμο καύσης.

Τα παραπάνω προφανώς και δεν λύνουν όλα τα ζητήματα της Υδρογονοκίνησης, αλλά αν μη τι άλλο δείχνουν πως οι Ιάπωνες επιμένουν πολύ ζεστά στο θέμα. Η Kawasaki μάλιστα δείχνει πολύ πρόθυμη να αναλάβει ρόλο πρωτοπόρου, καθώς εκτός από τη μοτοσυκλέτα κι ένα UTV που θα φορέσει τον ίδιο κινητήρα, έχει αναλάβει να εξελίξει ένα πλοίο ειδικά σχεδιασμένο για τη μεταφορά υγροποιημένου υδρογόνου, το οποίο υπολογίζεται να έχει ολοκληρωθεί ως το τέλος του 2026.

​ kawasaki h2 hyse

Αυτή τη στιγμή πάντως δεν είμαστε ακόμη κοντά στο σημείο που το υδρογόνο μπορεί να αντικαταστήσει το πετρέλαιο και τη βενζίνη στις μεταφορές, ειδικά όταν βάλουμε στην εξίσωση και όλους τους χωροταξικούς περιορισμούς που ισχύουν στα δίκυκλα. Πλησιάζουμε όμως και η δουλειά που κάνει η κοινοπραξία HySE βρίσκεται στην πρώτη γραμμή τεχνολογικής καινοτομίας.

Μετά, θα απομένει το πιο δύσκολο βήμα απ’ όλα: το δίκτυο ανεφοδιασμού, το πρόβλημα που πια ξεφεύγει από τον έλεγχο των εργοστασίων και της επιστήμης για να κυλιστεί στη λάσπη πολιτικών και επιχειρηματικών λογικών.