Ταξίδι - Ελληνόφωνα χωριά της απουλίας

4/5/2015

Στον ιταλικό νότο, μια άλλη, ξεχασμένη Ελλάδα, με υποδέχτηκε και με καλωσόρισε στην αγκαλιά της. Με τις πινακίδες των εννιά ελληνόφωνων χωριών της Απουλίας να μου εύχονται ολόθερμα το… Kalos irtate, οι κάτοικοί τους, οι Γραικάνοι, μου πρόσφεραν ένα αλησμόνητο μάθημα Ιστορίας.
Calimera, Castrignano dei Greci, Corigliano d’ Otranto, Martano, Martignano, Soleto, Sternatia, Zollino, Melpignano. Εννιά συνολικά κωμοπόλεις και οικισμοί, που απλώνονται γεωγραφικά στο περίφημο "τακούνι της ιταλικής μπότας", απαρτίζουν την ελληνόφωνη περιοχή της Κάτω Ιταλίας (Απουλία), γνωστότερη ως Grecia Salentina. Πρόκειται για μια περιοχή 100 τετραγωνικών χιλιομέτρων νοτίως της πόλης Lecce, που κατοικείται από 40.000 κατοίκους, των οποίων τα ήθη, τα έθιμα, αλλά κυρίως η γλώσσα τους –η γραικάνικη διάλεκτος– αναδύουν άρωμα και πολιτισμό ελληνικό.
Ανατρέχοντας άλλωστε στα αρχαία κείμενα του Στράβωνα και του Ηρόδοτου, προκύπτουν αδιάσειστα στοιχεία αναφορικά με την ελληνικότητα της περιοχής, ενώ οι πρώτες αναφορές ξεκινούν από την Μινωική εποχή, όταν η σημερινή Απουλία ήταν η χώρα των Ιάπυγων, των Μεσσάπιων και των Λευκανών.
Παρά το γεγονός της μακραίωνης ελληνικής παρουσίας στην περιοχή της Απουλίας, οι σύγχρονες επιστημονικές απόψεις (στηριζόμενες φυσικά στις διαθέσιμες ιστορικές πηγές) δεν έχουν καταφέρει να αποσαφηνίσουν επαρκώς για το εάν το ελληνικό γλωσσικό στοιχείο της περιοχής έλκει την προέλευσή του από την αρχαιότητα ή προέκυψε κατά την βυζαντινή περίοδο, εξαιτίας της μετακίνησης ελληνικών πληθυσμών στην περιοχή –με την μορφή μεταναστευτικών κυμάτων– από την Πελοπόννησο.
Η διάλεκτος των Γκραίκων (όπως ονομάζουν τον εαυτό τους οι γηγενείς των ελληνόφωνων χωριών της Απουλίας), από τις αρχές του 20ου αιώνα έχει αποτελέσει θέμα εκτεταμένης έρευνας και μελέτης από κορυφαίες προσωπικότητες της διεθνούς φιλολογικής κοινότητας. Ωστόσο, ασφαλή συμπεράσματα σχετικά με την προέλευση της γλώσσας δεν έχουν ακόμα προκύψει.

Στα τέλη της δεκαετίας του 1990, εννιά δήμοι της περιοχής προχώρησαν στην δημιουργία ενός ενιαίου οργανισμού (Unione dei Comuni della Grecia Salentina), με σκοπό τη διάσωση της ελληνικής πολιτιστικής και ιστορικής τους κληρονομιάς. Παράλληλα, στο πανεπιστήμιο του Lecce, ιδρύθηκε και ξεκίνησε να λειτουργεί έδρα ελληνικής φιλολογίας.
Η δική μου γνωριμία με τα ελληνόφωνα χωριά της Grecia Salentina, που έγινε παρέα με μια λευκή Suzuki DL650A V-Strom, συνοδεύτηκε από την συγκλονιστική διαπίστωση ότι οι κάτοικοί της αποτελούν την πιο τρανή απόδειξη για την ελληνικότητα της συγκεκριμένης περιοχής. Αρκετοί ήταν εκείνοι που μου δήλωσαν απερίφραστα ότι είναι Γκραικάνοι, όχι μόνο στην κουλτούρα αλλά στη μνήμη και στην καρδιά. Παντού συνάντησα ονόματα ελληνικά: στα χωριά, στους δρόμους, στις επιγραφές καταστημάτων – ακόμα όμως και το τοπίο, ένα κλασικό οικοσύστημα ξερολιθιάς και ελιάς, θύμιζε έντονα αντίστοιχο ελληνικό.

Δίχως υπερβολή, η παρουσία μου στα χωριά των Γκραικάνων, μόνο χαρά και ενθουσιασμό προσέδιδε στους ντόπιους, αφού απέναντί τους είχαν ένα "λεντίτι" (αδελφό) από την Ελλάδα. Ενώ εγώ από την πλευρά, με έκπληξη συνειδητοποιούσα ότι η περιπλάνηση με την λευκή V-Strom 650 στα ελληνόφωνα χωριά της Grecia Salentina είχε μετουσιωθεί σε κάτι δυνατότερο και πιο συναρπαστικό από ένα συνηθισμένο ταξίδι στην ιταλική γη. Παραδόξως, το οδοιπορικό μου στην Απουλία είχε προσλάβει την μορφή μιας ενθουσιώδης αναζήτησης άλλου ενός χαμένου κρίκου της μακριάς αλυσίδας του αρχαίου ελληνικού πολιτισμού.
Τι πήρα μαζί μου αποχαιρετώντας την ελληνόφωνη γη της Απουλίας; Ένα γκραικάνικο ερωτικό τραγούδι, που έκλεισα για πάντα μέσα
στην καρδιά μου:

"Orrio tto fengo pu su ste kanoni
orrio tto fengon io pu s’ oste panu su.
Esprize tikane, sekundu o chioni
jo llustro pu embie o fengo’pu cipanu.
Ma en io ttosso ciso mea spiandorro
Cino pu ferefse i kkardian emena,
io t’ ammai-ssu, a maddhia, o muson olo
Pou kante o fengo, kanononta esena!"

("Ωραίο το φεγγάρι που κοιτούσες.
Ωραίο το φεγγάρι που ήταν πάνω σου.
Άσπριζαν τα πάντα σαν το χιόνι
για το φως που το φεγγάρι έστελνε από εκεί ψηλά.
Μα δεν ήταν τόσο αυτή η μεγάλη λάμψη
αυτό που πλήγωσε την καρδιά μου,
όσο τα μάτια σου, τα μαλλιά, όλο το πρόσωπο
που μάγευαν το φεγγάρι που κοιτούσε εσένα!")

Κωνσταντίνος Μητσάκης

https://bit.ly/MOTO_681

Επικαιρότητα

Εγκληματίες θάβουν καμουφλαρισμένα σουβλιά σε εντουροδιαδρομές [VIDEO]

Ένα βίντεο ομάδας μοτοσυκλετιστών από τον Λαγκαδά προκαλεί τρόμο

Από τον

Σπύρο Τσαντήλα

26/3/2026

Η παρέα μοτοσυκλετιστών ENDUROxoriates ανέβασε ένα ανατριχιαστικό βίντεο στην πλατφόρμα Tik Tok, στο οποίο βλέπουμε μια σειρά από αιχμηρά μεγάλα καρφιά να έχουν τοποθετηθεί στο έδαφος σε χωματόδρομο με τη σουβλερή άκρη προς τα πάνω, επιμελώς καλυμμένα από ξερόχορτα ώστε να μη γίνονται άμεσα αντιληπτά.

Η μόνη εξήγηση που μπορεί κανείς να δώσει είναι η χρήση τους ως παγίδες για επερχόμενα οχήματα, καθώς με τον τρόπο που ήταν σφηνωμένα στο έδαφος οπωσδήποτε το λιγότερο που θα μπορούσαν να κάνουν είναι να καταστρέψουν το ελαστικό που θα τα πατήσει.

Αν κι αυτό είναι από μόνο του επιλήψιμο και φυσικά παράνομο, τα σουβλιά αυτά μπορούν να προκαλέσουν πολύ σοβαρό τραυματισμό, έως και θανατηφόρο αν κάποιος πέσει πάνω τους με το σώμα με αποτέλεσμα να καρφωθεί.

Όποιος τα τοποθέτησε εκεί πρέπει να είναι τουλάχιστον κοινωνιοπαθής, αλλά πιθανότατα και περιορισμένης ευφυίας δεδομένου ότι συνιστούν τεράστιο κίνδυνο και για άλλους χρήστες του χωματόδρομου, όπως οι πεζοί. Φανταστείτε να πατήσει κανείς ένα τέτοιο αντικείμενο περπατώντας ή τρέχοντας, όταν έχει αρκετό εκτεθειμένο μήκος να διαπεράσει εντελώς το πόδι.

Η δε σπουδή του εγκληματία που τα τοποθέτησε ήταν μεγάλη, καθώς μιλάμε για τροχισμένες ακμές και κάθετα κολλημένα μέταλλα για καλή στήριξη στο έδαφος.

@enduroxoriatis.savager Πρέπει να είσαι άρρωστος πολυ να το κάνεις αυτό... #motocross #adventure #enduro ♬ πρωτότυπος ήχος - Λουκάς Κωτσούλας Tiger's..

Δεν είναι η πρώτη φορά που βλέπουμε αυτόκλητους εκδικητές να προσπαθούν να παγιδέψουν αναβάτες και οδηγούς που κινούνται εκτός δρόμου με αυτοσχέδιες παγίδες. Επανειλημμένα έχουμε δει (σε Ελλάδα και εξωτερικό) παγίδες με μεταλλικά σύρματα δεμένα μεταξύ δύο δέντρων να απειλούν να αποκεφαλίσουν μοτοσυκλετιστές, αλλά αυτός εδώ το πάει σε άλλο επίπεδο, απειλώντας ό,τι έμβιο τολμήσει να διασχίσει τον χωματόδρομο αυτόν.

Για την ιστορία, οι μοτοσυκλετιστές που ανέβασαν το βίντεο αυτό εξηγούν στα σχόλια πως η διαδρομή αυτή είναι στην ευρύτερη επαρχιακή περιοχή πέριξ της Θεσσαλονίκης και πως οι ίδιοι επιδεικνύουν τον απαραίτητο σεβασμό φροντίζοντας πάντα να μην κινούνται κοντά σε μαντριά ή άλλες εγκαταστάσεις με ζώα, καθώς και οι ίδιοι προέρχονται από αγροτικές και κτηνοτροφικές οικογένειες. Η συγκεκριμένη διαδρομή, κατά τα λεγόμενά τους, απέχει αρκετά χιλιόμετρα από τέτοιες εγκαταστάσεις, ακριβώς για να μην τις διαταράξουν με την εντουροβόλτα τους.

Παρόλα αυτά, κάποιος που δεν του αξίζει να κυκλοφορεί ελεύθερος ανάμεσα σε ανθρώπους αποφάσισε πως ο χωματόδρομος είναι αποκλειστικής δικής του χρήσης και έστησε μια παγίδα που θα μπορούσε να κοστίσει τη σωματική ακεραιότητα ή ακόμη και τη ζωή σε όποιον είχε την ατυχία να βολτάρει εκεί, ακόμη και με τα πόδια.

Ακόμη κι αν αυτή ήταν ιδιωτική έκταση, κάτι που δεν προκύπτει από τα λεγόμενα αυτών που δημιούργησαν το βίντεο, κανένας νόμος στην Ελλάδα δεν επιτρέπει την τοποθέτηση θανάσιμων παγίδων.

Οι αρχές οφείλουν να επιληφθούν αυτεπάγγελτα του θέματος, καθώς είναι πολύ σοβαρό απειλώντας πολύ κόσμο και δη δίπλα στη δεύτερη μεγαλύτερη πόλη της χώρας. Ο “άνθρωπος” αυτός που τοποθέτησε τα σουβλιά στον χωματόδρομο οφείλει να κριθεί από τη Δικαιοσύνη, καθώς στα μάτια μας είναι πολύ επικίνδυνος για να κυκλοφορεί ανάμεσά μας.