Ταξίδι - Ελληνόφωνα χωριά της απουλίας

4/5/2015

Στον ιταλικό νότο, μια άλλη, ξεχασμένη Ελλάδα, με υποδέχτηκε και με καλωσόρισε στην αγκαλιά της. Με τις πινακίδες των εννιά ελληνόφωνων χωριών της Απουλίας να μου εύχονται ολόθερμα το… Kalos irtate, οι κάτοικοί τους, οι Γραικάνοι, μου πρόσφεραν ένα αλησμόνητο μάθημα Ιστορίας.
Calimera, Castrignano dei Greci, Corigliano d’ Otranto, Martano, Martignano, Soleto, Sternatia, Zollino, Melpignano. Εννιά συνολικά κωμοπόλεις και οικισμοί, που απλώνονται γεωγραφικά στο περίφημο "τακούνι της ιταλικής μπότας", απαρτίζουν την ελληνόφωνη περιοχή της Κάτω Ιταλίας (Απουλία), γνωστότερη ως Grecia Salentina. Πρόκειται για μια περιοχή 100 τετραγωνικών χιλιομέτρων νοτίως της πόλης Lecce, που κατοικείται από 40.000 κατοίκους, των οποίων τα ήθη, τα έθιμα, αλλά κυρίως η γλώσσα τους –η γραικάνικη διάλεκτος– αναδύουν άρωμα και πολιτισμό ελληνικό.
Ανατρέχοντας άλλωστε στα αρχαία κείμενα του Στράβωνα και του Ηρόδοτου, προκύπτουν αδιάσειστα στοιχεία αναφορικά με την ελληνικότητα της περιοχής, ενώ οι πρώτες αναφορές ξεκινούν από την Μινωική εποχή, όταν η σημερινή Απουλία ήταν η χώρα των Ιάπυγων, των Μεσσάπιων και των Λευκανών.
Παρά το γεγονός της μακραίωνης ελληνικής παρουσίας στην περιοχή της Απουλίας, οι σύγχρονες επιστημονικές απόψεις (στηριζόμενες φυσικά στις διαθέσιμες ιστορικές πηγές) δεν έχουν καταφέρει να αποσαφηνίσουν επαρκώς για το εάν το ελληνικό γλωσσικό στοιχείο της περιοχής έλκει την προέλευσή του από την αρχαιότητα ή προέκυψε κατά την βυζαντινή περίοδο, εξαιτίας της μετακίνησης ελληνικών πληθυσμών στην περιοχή –με την μορφή μεταναστευτικών κυμάτων– από την Πελοπόννησο.
Η διάλεκτος των Γκραίκων (όπως ονομάζουν τον εαυτό τους οι γηγενείς των ελληνόφωνων χωριών της Απουλίας), από τις αρχές του 20ου αιώνα έχει αποτελέσει θέμα εκτεταμένης έρευνας και μελέτης από κορυφαίες προσωπικότητες της διεθνούς φιλολογικής κοινότητας. Ωστόσο, ασφαλή συμπεράσματα σχετικά με την προέλευση της γλώσσας δεν έχουν ακόμα προκύψει.

Στα τέλη της δεκαετίας του 1990, εννιά δήμοι της περιοχής προχώρησαν στην δημιουργία ενός ενιαίου οργανισμού (Unione dei Comuni della Grecia Salentina), με σκοπό τη διάσωση της ελληνικής πολιτιστικής και ιστορικής τους κληρονομιάς. Παράλληλα, στο πανεπιστήμιο του Lecce, ιδρύθηκε και ξεκίνησε να λειτουργεί έδρα ελληνικής φιλολογίας.
Η δική μου γνωριμία με τα ελληνόφωνα χωριά της Grecia Salentina, που έγινε παρέα με μια λευκή Suzuki DL650A V-Strom, συνοδεύτηκε από την συγκλονιστική διαπίστωση ότι οι κάτοικοί της αποτελούν την πιο τρανή απόδειξη για την ελληνικότητα της συγκεκριμένης περιοχής. Αρκετοί ήταν εκείνοι που μου δήλωσαν απερίφραστα ότι είναι Γκραικάνοι, όχι μόνο στην κουλτούρα αλλά στη μνήμη και στην καρδιά. Παντού συνάντησα ονόματα ελληνικά: στα χωριά, στους δρόμους, στις επιγραφές καταστημάτων – ακόμα όμως και το τοπίο, ένα κλασικό οικοσύστημα ξερολιθιάς και ελιάς, θύμιζε έντονα αντίστοιχο ελληνικό.

Δίχως υπερβολή, η παρουσία μου στα χωριά των Γκραικάνων, μόνο χαρά και ενθουσιασμό προσέδιδε στους ντόπιους, αφού απέναντί τους είχαν ένα "λεντίτι" (αδελφό) από την Ελλάδα. Ενώ εγώ από την πλευρά, με έκπληξη συνειδητοποιούσα ότι η περιπλάνηση με την λευκή V-Strom 650 στα ελληνόφωνα χωριά της Grecia Salentina είχε μετουσιωθεί σε κάτι δυνατότερο και πιο συναρπαστικό από ένα συνηθισμένο ταξίδι στην ιταλική γη. Παραδόξως, το οδοιπορικό μου στην Απουλία είχε προσλάβει την μορφή μιας ενθουσιώδης αναζήτησης άλλου ενός χαμένου κρίκου της μακριάς αλυσίδας του αρχαίου ελληνικού πολιτισμού.
Τι πήρα μαζί μου αποχαιρετώντας την ελληνόφωνη γη της Απουλίας; Ένα γκραικάνικο ερωτικό τραγούδι, που έκλεισα για πάντα μέσα
στην καρδιά μου:

"Orrio tto fengo pu su ste kanoni
orrio tto fengon io pu s’ oste panu su.
Esprize tikane, sekundu o chioni
jo llustro pu embie o fengo’pu cipanu.
Ma en io ttosso ciso mea spiandorro
Cino pu ferefse i kkardian emena,
io t’ ammai-ssu, a maddhia, o muson olo
Pou kante o fengo, kanononta esena!"

("Ωραίο το φεγγάρι που κοιτούσες.
Ωραίο το φεγγάρι που ήταν πάνω σου.
Άσπριζαν τα πάντα σαν το χιόνι
για το φως που το φεγγάρι έστελνε από εκεί ψηλά.
Μα δεν ήταν τόσο αυτή η μεγάλη λάμψη
αυτό που πλήγωσε την καρδιά μου,
όσο τα μάτια σου, τα μαλλιά, όλο το πρόσωπο
που μάγευαν το φεγγάρι που κοιτούσε εσένα!")

Κωνσταντίνος Μητσάκης

https://bit.ly/MOTO_678

Επικαιρότητα

Η Harley-Davidson του εμπνευστή του Sons of Anarchy στο σφυρί

H FXRT του Sonny Barger, ιδρυτικού μέλους των Hells Angels πωλήθηκε σε δημοπρασία

Από τον

Φίλιππο Σταυριδόπουλο

5/2/2026

Η προσωπική μοτοσυκλέτα του ανθρώπου που ταύτισε το όνομά του με το club των Hells Angels, την κουλτούρα των συμμοριών μοτοσυκλέτας και ενέπνευσε την σειρά Sons of Anarchy δημοπρατήθηκε από τον οίκο Mecum.

Στο πλαίσιο της δημοπρασίας Mecum Las Vegas Motorcycles 2026, ένα κομμάτι της σύγχρονης αμερικανικής ιστορίας βγήκε στο σφυρί. Δεν πρόκειται για μια ακόμα custom κατασκευή με υπερβολική δόση χρωμίου, αλλά για την προσωπική Harley-Davidson FXRT Sport Glide του 1992 που ανήκε στον Ralph "Sonny" Barger Jr., τον ιδρυτή του παραρτήματος των Hells Angels στο Oakland.

Γεννημένος το 1938 στο Modesto της Καλιφόρνια, ο Barger μεγάλωσε στις γειτονιές του Oakland. Aποβλήθηκε αρχικά από το σχολείο και αργότερα από τον στρατό όταν ανακαλύφθηκε ότι είχε πλαστογραφήσει το πιστοποιητικό γέννησής του για να καταταγεί στα 16 του. Το 1957 ίδρυσε το παράρτημα των Hells Angels στο Oakland, και σύντομα έγινε κεντρική φυσιογνωμία της λέσχης, παρά το γεγονός ότι ο ίδιος αρνιόταν τον τίτλο του παγκόσμιου προέδρου. Η ζωή του ήταν γεμάτη αντιφάσεις. Ήταν παρών στη συναυλία του Altamont στην California το 1969, όπου οι Hells Angels εκτέλεσαν χρέη security και ένας νεαρός μαχαιρώθηκε από μέλος τους, μετά από διαπληκτισμό. H ρήξη του με τον νόμο είχε διάρκεια δεκαετιών με σειρά κατηγοριών και καταδικών, με ποικίλη θεματολογία, εκβιασμούς, εμπορία ναρκωτικών, ξυλοδαρμούς, απόπειρες δολοφονίας, παράνομη οπλοκατοχή και άλλα, που τον οδήγησαν πολλές φορές στη φυλακή, όπου πέρασε συνολικά 13 χρόνια της ζωής του. Στα τελευταία χρόνια της ζωής του, ασχολήθηκε με τη συγγραφή, αντλώντας έμπνευση από τα βιώματα του, δραστηριοποιήθηκε και ως σύμβουλος ασφαλούς οδήγησης (!), ενώ το ευρύ κοινό τον γνώρισε μέσα από τον ρόλο του "Lenny the Pimp" στη σειρά Sons of Anarchy. Ο ίδιος συνέχιζε να καβαλάει μοτοσυκλέτες μέχρι το τέλος και ακόμα και οι περιπέτειες υγείας που οδήγησαν σε τραχειοτομή δεν κατάφεραν να τον κρατήσουν μακριά από τους δύο τροχούς. Ο Barger έφυγε από τη ζωή το 2022.

H σειρά FXR ήταν επιτυχημένη λόγω της οδικής συμπεριφοράς της σχεδιασμένη στις αρχές της δεκαετίας του '80 (με τη συμβολή και του Erik Buell), διέθετε ένα πλαίσιο με αυξημένη ακαμψία και ελαστικές βάσεις κινητήρα, προσφέροντας μια οδηγική εμπειρία που πλησίαζε τα ευρωπαϊκά δεδομένα, χωρίς να θυσιάζει τον παραδοσιακό αμερικάνικο χαρακτήρα των V-Twin κινητήρων, με τη συγκεκριμένη FXRT του 1992 να φέρει τον Evolution 82 CI (1.340cc), συνδυασμένο με πεντατάχυτο κιβώτιο.

Η μοτοσυκλέτα με το μεγάλο φαίρινγκ και τα ευμεγέθη φωτιστικά σώματα κοσμεί το εξώφυλλο της βιογραφίας του Barger, “The Life and Times of Ralph ‘Sonny’ Barger Jr.” και παρά τα 33.638 μίλια στο κοντέρ, η κατάστασή της παραμένει εξαιρετική, σε πλήρως λειτουργική κατάσταση, διατηρώντας τις προσωπικές παρεμβάσεις του ιδιοκτήτη της, με την χαρακτηριστική μαύρη custom βαφή με κόκκινο-πορτοκαλί λεπτομέρειες και το όνομα του Sonny Barger γραμμένο στις δύο πλευρές του ρεζερβουάρ. Ξεχωριστή είναι και η σέλα αναβάτη με ελατήρια και η συνοδηγού με πλάτη. Τον εξοπλισμό της συμπληρώνει ένα ζεύγος σκληρές βαλίτσες στον ίδιο χρωματικό συνδυασμό.

Το ενδιαφέρον ήταν τεράστιο ήδη πριν χτυπήσει το σφυρί καθώς η μοτοσυκλέτα, η οποία συνοδευόταν από έγγραφα που πιστοποιούν την ιδιοκτησία του Barger, θεωρήθηκε από τους συλλέκτες ως ένα κειμήλιο της αμερικανικής ιστορίας του περιθωρίου.

H τιμή πώλησης που έκανε την “ιστορική” μοτοσυκλέτα να αλλάξει χέρια δεν ανακοινώνεται επισημά από τον οίκο Mecum, πάρα μόνο σε εγγεγραμμένα μέλη αλλά σύμφωνα με πληροφορίες, πλησίασε το ποσό των 125.000 δολαρίων. Η τιμή αυτή θα αποτελούσε ρεκόρ για το συγκεκριμένο μοντέλο, αν επιβεβαιωνόταν, καθώς μια αντίστοιχή FXRT της ίδιας περιόδου τιμολογείται πολύ χαμηλότερα στην αγορά μεταχειρισμένων.